«Είναι πολύ οδυνηρό για το ίδιο το παιδί, να βρει τη δύναμη να παραδεχθεί «έχω γίνει στόχος», λέει η Cynthia Lowen, παραγωγός και συγγραφέας του ντοκιμαντέρ, Bully:
«Κι ενώ, γύρω μας υπάρχει πλέον πολύ μεγάλη ευαισθητοποίηση για το φαινόμενο του εκφοβισμού (bullying) τα παιδιά εξακολουθούν να φοβούνται την αντίδραση των γονιών τους, για αυτό που έχουν υποστεί, μήπως και η ομολογία τους χειροτερέψει την κατάσταση», λέει η C.Lowen .
Ένας άλλος λόγος που τα παιδιά μπορεί να μην θέλουν να μιλήσουν για τον εκφοβισμό τους:
«Μπορεί να φοβούνται, ότι εάν παραδεχθούν ότι έχουν πέσει θύματα, θα προκαλέσουν απογοήτευση και στεναχώρια στους γονείς τους », λέει ο Jerry Weichman Β.Μ., PhD , ψυχολόγος που ειδικεύεται στους εφήβους στο Ινστιτούτο Νευροεπιστημών Hoag της Καλιφόρνιας.
Γι “ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζετε, πώς θα εντοπίσετε τα σημάδια του εκφοβισμού, τα οποία τελικά δεν είναι τόσο προφανή όσο νομίζετε. Στο άρθρο αυτό θα διαβάσετε 8 δυσδιάκριτα σημάδια, που, όμως, αποτελούν «κόκκινες σημαίες» για να εντοπίσετε πιθανό κρούσμα εκφοβισμού στο παιδί σας.
1 . Κοινές φράσεις που δείχνουν εκφοβισμό
Όταν ρωτήσετε το παιδί σας, πώς ήταν η ημέρα του στο σχολείο και σας απαντήσει «δράμα τα πράγματα στο σχολείο» ή «τα παιδιά ήταν πολύ χάλια σήμερα» μπορεί να είναι κωδικοποιημένο, το «Έχω πέσει θύμα εκφοβισμού», εξηγεί η Cindy Miller, σχολική κοινωνική λειτουργός στο New Jersey. Αν ακούτε τέτοιες φράσεις συχνά, ρωτήστε το παιδί σας να μάθετε λεπτομέρειες, προτείνει.
Για παράδειγμα :
« Όταν λες «χάλια τα παιδιά στο σχολείο» ήταν κάποιος που ας πείραξε σωματικά, πχ. σε έσπρωξε; Η΄ μήπως οι φίλοι σου είπαν κάτι κακό για σένα ή σε φώναξαν με κάποιο άσχημο τρόπο και σε πείραξε;», Η΄ «Τι ήταν αυτό που προκάλεσε το «δράμα», που μου λες στο σχολείο;»
Εάν το παιδί σας, εξακολουθεί να παραμένει «κλειστό» μιλήστε του για τη διαφορά μεταξύ του «δίνω πληροφορίες για μένα» και «καρφώνω». «Το να αναφέρεις ότι κάποιος σε πλήγωσε, είναι για να ζητήσεις βοήθεια.
Το «κάρφωμα» έχει στόχο να προκαλέσει πρόβλημα σε κάποιον άλλο κι όχι να λύσει δικό σου πρόβλημα», λέει η C.Miller.
Με αυτό τον τρόπο, το ίδιο το παιδί θα καταλάβει ότι δεν είναι λάθος να αναφέρει κανείς τα γεγονότα που έχουν συμβεί.
2. Επιστρέφει στο σπίτι απ’το σχολείο πεινασμένο
Πριν καταλήξετε στο συμπέρασμα ότι είναι χάλια το φαγητό στο κυλικείο του σχολείου, σκεφτείτε τι άλλο μπορεί να συμβαίνει στο παιδί σας. Ίσως κάποιος συμμαθητής του, να του παίρνει το φαγητό του. Η’ ίσως το παιδί σας να δίνει μόνο του το φαγητό του σε κάποιο άλλο παιδί για να γίνει αρεστός, ή ακόμη και να αποφεύγει να τρώει μπροστά στους συμμαθητές του γιατί τον κοροϊδεύουν για τα κιλά του ή για το κολατσιό που τρώει, λέει η C.Miller. Και πάλι, το να κάνετε άμεσες ερωτήσεις στο παιδί, αλλά όχι σε επιθετικό τόνο, είναι το μυστικό. Προσπαθήστε να πείτε: «Με ποιόν έκατσες κι έφαγες στο διάλειμμα σήμερα;» «Σου άρεσε το σάντουιτς που σου είχα βάλει σήμερα στο σχολείο;» «Τι συζητούσατε με τους φίλους σου την ώρα του κολατσιού;»
3. Επιστρέφει στο σπίτι από το σχολείο αργά
Μπορεί να νομίζετε ότι αργεί γιατί επιστρέφει με τους φίλους του και χαζεύει στο δρόμο, όμως, μπορεί να έρχεται από άλλη μεγαλύτερη διαδρομή ή να μην παίρνει το λεωφορείο για να αποφύγει κάποιον που τον εκφοβίζει, λέει η C.Μiller. «Μια αλλαγή στη ρουτίνα της επιστροφής από το σχολείο στο σπίτι, με έκανε συνειδητοποιήσω ότι κάτι δεν πάει καλά», λέει για τον γιό της η Τάρα Κέννεντυ Κλάιν από την Πενσυλβάνια των ΗΠΑ.
«Ο γιος μου άρχισε να μου τηλεφωνεί από το λεωφορείο και να με ρωτάει αν κάποιοι μεγαλύτεροι φίλοι του μπορούν να έρθουν στο σπίτι μας μετά το σχολείο», λέει .
Κανονικά , η ίδια επέτρεπε στον γιο της να συναντά τους φίλους του, μόνο όταν αυτός είχε τελειώσει όλες τις εργασίες του για το σχολείο και ποτέ αν δεν είχαν επιστρέψει και οι ίδιοι οι γονείς του στο σπίτι από τη δουλειά.
«Το ότι αγνόησε τους οικογενειακούς μας κανόνες, ήταν για μένα κόκκινη σημαία, ότι κάτι δεν πάει καλά με το παιδί.
Έτσι, ρωτώντας τον αργότερα μου είπε για το περιστατικό του εκφοβισμού του από μεγαλύτερα παιδιά, που συνέβη στο λεωφορείο», λέει η μητέρα.
Γι’αυτό, λοιπόν, εμπιστευτείτε το ένστικτό σας και σκάψτε πιο βαθιά, αν το παιδί σας κάνει κάτι έξω από τις συνήθειες και τον χαρακτήρα του.
4. Χάνει ή φέρνει κατεστραμμένα τα πράγματά του απ’το σχολείο
Σίγουρα, τα παιδιά μπορεί να είναι απρόσεκτα και αδέξια, αλλά τα «χαμένα σχολικά είδη» ή τα «σπασμένα και κατεστραμμένα πράγματα», μπορεί να είναι σημάδι εκφοβισμού. «Σκισμένη τσάντα, κάποιος του έκλεψε κάτι ή του πέταξε το παπούτσι του έξω από το παράθυρο του σχολικού λεωφορείου. Όλα αυτά είναι καταστάσεις που μου έχουν εξομολογηθεί τρομοκρατημένα παιδιά, ότι τους έχουν συμβεί», λέει η κοινωνική λειτουργός και συγγραφέας C.Lowen . «Το χειρότερο, όμως, είναι ότι τα παιδιά φοβούνται να πουν στους γονείς τους ότι καταστράφηκαν τα προσωπικά τους αντικείμενα, όπως τα γυαλιά τους, σε τόσο δύσκολες οικονομικά περιόδους, λέει η C. Lowen, επισημαίνοντας, επίσης, ότι ορισμένα παιδιά δίνουν από μόνα τους τα πράγματά τους για να κερδίσουν την εύνοια πιο δημοφιλών συμμαθητών τους.
«Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν το τι λείπει από τα πράγματά τους και να διασταυρώνουν τη δικαιολογία που θα τους πει το παιδί τους, με άλλους γονείς, με τους δασκάλους, ή τους επιστάτες του σχολείου», προτείνει ο Dr. Weichman Β.Μ.
Αν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ της δικαιολογίας του παιδιού σας και της εξήγησης που δίνει ένας ενήλικας, το παιδί σας μπορεί να καλύπτει την κακή συμπεριφορά κάποιου απέναντί του.
5 . Είναι αναστατωμένος μετά από ένα μήνυμα στο κινητό, ή στον υπολογιστή του.
«Στην εποχή του κυβερνο- εκφοβισμού (cyber-bullying), άν ένας γονέας υποψιάζεται ότι μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο στο παιδί του, πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες του παιδιού του, αλλά και να διαπιστώσει με ειδικό λογισμικό παρακολούθησης, εάν υπάρχει όντως εκφοβισμός», συμβουλεύει ο Dr. Weichman Β.Μ. . Πέρα από τη χρήση του γονεϊκού spyware, όμως, είναι σημαντικό να κρατάτε όλους τους υπολογιστές σε κοινόχρηστους χώρους στο σπίτι, όπως στην κουζίνα ή καθιστικό , λέει η C.Lowen : » Εάν το παιδί σας είναι στο δωμάτιό του μπροστά στον υπολογιστή περισσότερες από δύο ώρες και όλη αυτή η κατάσταση αρχίσει να γίνεται ολοένα και πιο υπερβολική, το παιδί μπορεί να αρχίσει να αισθάνεται ότι όλος ο κόσμος στρέφεται εναντίον του», προειδοποιεί . Και είναι δύσκολο να αποτρέψετε το παιδί σας από τα αρνητικά συναισθήματα, αν δεν είστε σε θέση να δείτε το πρόβλημα να εκτυλίσσεται.
6 . Φοράει συνεχώς μακριά μανίκια ή καλύπτει το σώμα του, χωρίς σημαντικό λόγο
Προσοχή ! Μπορεί να μπερδέψετε τη επιθυμία του παιδιού σας να μένει καλυμμένο από συστολή ή λόγω της μόδας, με το ότι μπορεί να έχει ορατά σημάδια σωματικού εκφοβισμού, που προσπαθεί να τα κρύψει. Και να γιατί ένα παιδί θέλει να κρύψει τη σωματική που μπορεί να έχει υποστεί: « Μια συνηθισμένη αντίδραση που έχουν οι γονείς συχνά είναι, «χτύπησέ τον κι εσύ», λέει η συγγραφέας C.Lowen . Όμως, ένα παιδί μπορεί να μην είναι σε θέση ή να μην θέλει να ακολουθήσει αυτόν τον τρόπο αντίδρασης, έτσι κρύβει τους μώλωπες και τις γρατσουνιές, για να μην αντιμετωπίσει τις επικρίσεις των γονιών του. Εάν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας κρύβει τραυματισμούς, μην αντιδράσετε με απότομο ή συγκρουσιακό τρόπο. Θα πρέπει να αποφύγετε να πείτε φράσεις όπως «Πες μου τώρα ποιος στο έκανε αυτό! » , Λέει ο Dr. Weichman Β.Μ. Αντί γι’αυτό, βάλτε την ψύχραιμη «μάσκα» στο πρόσωπό σας και ρωτήστε το ήρεμα, τι συμβαίνει και τι του προκάλεσε αυτούς τους τραυματισμούς.
7 . Εξαφανίζονται οι φίλοι του
Οι περισσότεροι γονείς γνωρίζουν ποιοι είναι οι φίλοι των παιδιών τους: ποιος τους παίρνει τηλέφωνο κάθε βράδυ, με ποιους διαβάζουν και κάνουν μαζί τις σχολικές εργασίες, ή ποιοι είναι οι φίλοι που έρχονται στο σπίτι σας να κοιμηθούν μαζί. Αν οι «συνήθεις ύποπτοι» ξαφνικά εξαφανίζονται, θα μπορούσε να σημαίνει κάτι περισσότερο από το ότι μεγάλωσαν και σκορπίζουν σιγά – σιγά. «Αν ο φιλικός κύκλος του παιδιού σας ξαφνικά χάνεται, να ρωτήσετε ευθέως «Πού είναι οι φίλοι σου; Τι κάνουν;» προτείνει η C.Lowen .
Όταν μια οικογένεια μετακόμισε στην παλιά της γειτονιά στη Βόρεια Καρολίνα, η έφηβη κόρη της οικογένειας ήταν ενθουσιασμένη, γιατί θα ξανάβρισκε τους παλιούς συμμαθητές και φίλους της από το παλιό της σχολείο. Δυστυχώς, όμως, τα πράγματα δεν λειτούργησαν ομαλά. «Μία από αυτές τις παλιές φίλες, αποφάσισε ότι δεν ήθελε πια την κόρη μου για παρέα και υποχρέωσε μία άλλη φίλη τους που έκανε πάρτι, να μην καλέσει την κόρη μου. Κι αυτό ήταν το πρώτο από μία σειρά παρόμοια επεισόδια που είχαν στόχο να αποκόψουν την κόρη μου από την παρέα της», λέει η μητέρα της οικογένειας: «Τότε ήταν που συνειδητοποίησα ότι αυτό δεν ήταν μία περιστασιακή ακίνδυνη ζήλια, αλλά εκφοβισμός», συμπληρώνει.
8 . Το παιδί σας ισχυρίζεται ότι ακυρώθηκε το εξωσχολικό μάθημα ή τελείωσε νωρίτερα.
Οι ακυρώσεις συμβαίνουν, αλλά αν συμβούν πολλές, τότε το παιδί σας μπορεί να κρύβει ότι έχει σταματήσει να πηγαίνει σε μια δραστηριότητά του, λόγω παρενόχλησης. Αλλαγές στη ρουτίνα και απώλεια ενδιαφέροντος για τις αγαπημένες του ασχολίες είναι συνήθως σημαντικοί δείκτες ότι κάτι δεν πάει καλά.
«Τα παιδιά στέλνουν σήματα κινδύνου όταν έχουν πρόβλημα», λέει η C.Miller. Είναι στο χέρι σας να μείνετε συντονισμένοι και σε επαγρύπνηση ώστε να βοηθήσετε το παιδί σας να φέρει στο φως το πρόβλημά του. Και όταν σας ανοίγει το πρόβλημα καθαρά, κρατήστε στο μυαλό σας δύο πράγματα: «Θα πρέπει να το πιστέψετε και η κατάσταση είναι μάλλον χειρότερη από ό, τι το παιδί σας αφήνει να φανεί» λέει η C.Lowen .
Βλέπετε ή δεν βλέπετε ανησυχητικά σημάδια εκφοβισμού στο παιδί σας, αποφασίστε να αρχίσετε έναν ανοικτό διάλογο μαζί του σχετικά με τον εκφοβισμό, έτσι ώστε να ξέρει ότι μπορεί να βασιστεί επάνω σας, λέει ο Dr. Weichman Β.Μ.
. «Τα παιδιά πρέπει να είναι σίγουρα ότι το μοίρασμα με τους γονείς τους για ό,τι τους συμβαίνει, είναι από τη μία ασφαλές γι’αυτά κι από την άλλη όχι επικριτικό και τιμωρητικό».
Πηγή: www.invitromagazine.gr
- Ένα φαινόμενο που έχει πάρει τεράστιες και δυστυχώς πολύ ανησυχητικές διαστάσεις και στην Ελλάδα.
