admin

Η Βρεφική Ηλικία Δεν Είναι Αυτό που ΝομίζετεΗ βρεφική ηλικία διαρκεί 3 ολόκληρα χρόνια. Όχι μερικούς μήνες, όχι μόνο το πρώτο έτος. Τρία ολόκληρα χρόνια κρίσιμης, καθοριστικής ανάπτυξης που διαμορφώνει το θεμέλιο για όλη την υπόλοιπη ζωή του παιδιού. Και όμως, πόσοι από εμάς το γνωρίζουμε αυτό; Πόσοι από εμάς καταλαβαίνουμε πραγματικά τι σημαίνει αυτό για τον τρόπο που φροντίζουμε τα παιδιά μας; Η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε μια κοινωνία που βιάζεται. Μια κοινωνία που περιμένει από εμάς να επιστρέψουμε στη δουλειά, να "προχωρήσουμε", να κάνουμε τα παιδιά μας "ανεξάρτητα" πολύ πριν εκείνα είναι έτοιμα. Πολύ πριν ο εγκέφαλός τους ολοκληρώσει αυτή την κρίσιμη φάση ανάπτυξης. Τι Συμβαίνει στον Εγκέφαλο του Παιδιού;Ο εγκέφαλος ενός παιδιού διαμορφώνεται ραγδαία μέσα από τη σχέση μας και τη συναισθηματική συν-ρύθμιση τα πρώτα 3 χρόνια της ζωής του. Αυτό δεν είναι μια μεταφορά. Είναι κυριολεκτική νευροεπιστήμη. Τα πρώτα χρόνια ζωής, ο εγκέφαλος του μωρού δημιουργεί νευρωνικές συνδέσεις με ρυθμό που δεν θα επαναληφθεί ποτέ ξανά στη ζωή του - έως και 1 εκατομμύριο νέες νευρωνικές συνδέσεις ανά δευτερόλεπτο. Αυτές οι συνδέσεις καθορίζουν: Πώς το παιδί θα διαχειρίζεται το στρες Πώς θα σχετίζεται με τους άλλους Πώς θα ρυθμίζει τα συναισθήματά του Πώς θα μαθαίνει και θα αναπτύσσεται Ακόμα και την φυσική του υγεία αργότερα στη ζωή Και εδώ είναι το κλειδί: αυτές οι συνδέσεις δημιουργούνται μέσα από τη σχέση. Μέσα από κάθε φορά που ανταποκρινόμαστε στο κλάμα του μωρού μας. Μέσα από κάθε αγκαλιά. Μέσα από κάθε βλέμμα, κάθε χαμόγελο, κάθε στιγμή συναισθηματικής σύνδεσης. Τι Είναι η Συναισθηματική Συν-ρύθμιση;Η συναισθηματική συν-ρύθμιση είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ώριμος εγκέφαλος (ο δικός μας) βοηθάει έναν ανώριμο εγκέφαλο (του παιδιού μας) να ρυθμίσει τα συναισθήματά του. Τα μωρά και τα νήπια δεν μπορούν να ηρεμήσουν μόνα τους. Ο προμετωπιαίος φλοιός τους - το μέρος του εγκεφάλου υπεύθυνο για τη ρύθμιση των συναισθημάτων - βρίσκεται ακόμα σε ανάπτυξη. Δεν θα ωριμάσει πλήρως μέχρι τα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής. Οπότε όταν ένα μωρό κλαίει και εμείς το παίρνουμε αγκαλιά, δεν το "κακομαθαίνουμε". Του διδάσκουμε πώς να ηρεμεί. Του δείχνουμε ότι ο κόσμος είναι ασφαλής. Ότι όταν νιώθει άσχημα, κάποιος θα είναι εκεί. Αυτή η εμπειρία - η επαναλαμβανόμενη εμπειρία ότι κάποιος ανταποκρίνεται στις ανάγκες μου - γίνεται το εσωτερικό μας μοντέλο για το πώς λειτουργεί ο κόσμος. Η Απόλυτη Ανάγκη για Ανταποκρινόμενους ΦροντιστέςΣε αυτή την τόσο ευαίσθητη περίοδο, αλλά και πολύ μετά από αυτήν, τα παιδιά μας έχουν απόλυτη ανάγκη από φροντιστές που ανταποκρίνονται στα καλέσματα τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε τέλειοι. Δεν χρειάζεται να ανταποκρινόμαστε ακαριαία κάθε φορά, ή να είμαστε πάντα διαθέσιμοι 100%. Η έρευνα δείχνει ότι οι "αρκετά καλοί" γονείς - εκείνοι που ανταποκρίνονται τις περισσότερες φορές, με αυθεντικότητα και ζεστασιά - είναι αρκετό. Αλλά η ανταπόκριση αυτή πρέπει να είναι η νόρμα, όχι η εξαίρεση. Τι σημαίνει πρακτικά "ανταποκρινόμενος φροντιστής"; Παρατηρούμε τα σήματα του παιδιού μας Ερμηνεύουμε τι χρειάζεται (πείνα, κούραση, ανάγκη για σύνδεση, ανάγκη για παιχνίδι) Ανταποκρινόμαστε με τρόπο που ικανοποιεί αυτή την ανάγκη Επιστρέφουμε και διορθώνουμε όταν κάνουμε λάθος Αυτός ο κύκλος - η "χορογραφία" της ανταπόκρισης - είναι αυτό που χτίζει ασφαλή δεσμό. Και ο ασφαλής δεσμός είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται όλη η υπόλοιπη ανάπτυξη. Η Κοινωνική Πίεση: "Προχώρα Επιτέλους"Η αλήθεια είναι πως η κοινωνία μας συχνά βιάζεται. Περιμένει από εμάς να παρέχουμε αυτή την απόλυτη φροντίδα για πολύ λιγότερο από τρία χρόνια. Μερικές φορές για εβδομάδες (σε χώρες όπου η άδεια μητρότητας είναι ανύπαρκτη), άλλες για λίγους μήνες, άντε το πολύ για ένα ή δύο χρόνια. Από ένα σημείο και μετά, υπάρχει η σιωπηρή (ή και ανοιχτή) πίεση να «προχωρήσουμε», να κόψουμε τις πολλές αγκαλιές, να τα κάνουμε ανεξάρτητα. Αυτή η πίεση έρχεται από παντού: Από την εργασία: "Πότε επιστρέφεις; Μην αφήνεις κενά στο βιογραφικό σου." Από τους συγγενείς: "Εξακολουθείς να το θηλάζεις; Δεν είναι πολύ μεγάλο πια; Θα το κακομάθεις αν το παίρνεις συνέχεια αγκαλιά." Από άλλους γονείς: "Το δικό μου παιδί κοιμόταν μόνο του από τους 6 μήνες. Εσύ ακόμα το νανουρίζεις;" Από την κουλτούρα μας: Βιβλία που υπόσχονται "ανεξάρτητα μωρά", μέθοδοι που μας λένε να τα αφήνουμε να κλαίνε, συμβουλές που επικεντρώνονται στο να κάνουμε τη ζωή μας "πιο εύκολη" αντί να εστιάζουν στις ανάγκες του παιδιού. Όλα αυτά δημιουργούν μια εσωτερική σύγκρουση. Από τη μία νιώθουμε ότι το παιδί μας χρειάζεται ακόμα εμάς. Από την άλλη, μας λένε ότι το "κακομαθαίνουμε" αν συνεχίσουμε να το φροντίζουμε με τον ίδιο τρόπο. Η Συμβουλή μας: Αγνοήστε τουςΜείνετε συντονισμένοι αποκλειστικά με τις ανάγκες του δικού σας παιδιού. Κάθε παιδί είναι μοναδικό. Κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης, τις δικές του ανάγκες, το δικό του χρονοδιάγραμμα. Κανένα βιβλίο, κανένας "ειδικός", κανένας καλοπροαίρετος συγγενής δεν γνωρίζει το παιδί σας καλύτερα από εσάς. Εσείς είστε ο ειδικός του δικού σας παιδιού. Αν το παιδί σας στα 2 του χρειάζεται ακόμα πολλή αγκαλιά - δώστε του αγκαλιά. Αν το παιδί σας στα 3 του θέλει ακόμα να θηλάζει ή να κοιμάται μαζί σας - αφήστε το. Αν το παιδί σας χρειάζεται εσάς για να ηρεμήσει, για να νιώσει ασφαλές, για να εξερευνήσει τον κόσμο - είστε εκεί. Δεν υπάρχει χρονικό όριο στην αγάπη. Δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης στη φροντίδα. Δεν υπάρχει "πολλή" ανταπόκριση. Πώς Αλλάζει η Φροντίδα με την ΗλικίαΝαι, η μορφή που παίρνει η φροντίδα μας αλλάζει δραματικά καθώς περνούν οι μήνες. Άλλη αγκαλιά θέλει ένα νεογέννητο, άλλη ένα μωρό 6 μηνών, άλλη ένα νήπιο 24 - 36 μηνών. 0-6 μήνες: Το νεογέννητο χρειάζεται σχεδόν συνεχή σωματική επαφή. Είναι προγραμματισμένο βιολογικά να είναι κοντά στο σώμα του φροντιστή του. Χρειάζεται την ανταπόκρισή μας άμεσα, χωρίς καθυστέρηση. Εδώ μαθαίνει αν ο κόσμος είναι ασφαλής ή απειλητικός. 6-12 μήνες: Το μωρό αρχίζει να εξερευνεί το περιβάλλον του, αλλά χρειάζεται να μας έχει ως "ασφαλή βάση". Φεύγει λίγο, επιστρέφει για επαναφόρτιση, ξαναφεύγει. Η ανταπόκρισή μας του δίνει το θάρρος να εξερευνήσει. 12-24 μήνες: Το νήπιο ζει την πρώτη του εκρηκτική ανάπτυξη ανεξαρτησίας - αλλά ταυτόχρονα βιώνει έντονο άγχος αποχωρισμού. Χρειάζεται να μας ξέρει διαθέσιμους ακόμα κι όταν λέει "μόνος μου". Εδώ μαθαίνει ότι η ανεξαρτησία δεν σημαίνει εγκατάλειψη. 24-36 μήνες: Το μικρό παιδί αρχίζει να αναπτύσσει πιο σύνθετες συναισθηματικές ανάγκες. Μπορεί να μην χρειάζεται συνεχή σωματική επαφή, αλλά χρειάζεται συναισθηματική παρουσία, επικύρωση, συν-ρύθμιση όταν οι εκρήξεις θυμού το κατακλύζουν. Όμως, δεν υπάρχει καμία αυθαίρετη ημερομηνία-ηλικία που απλά την «κόβουμε» μαχαίρι. Δεν υπάρχει στιγμή που ξυπνάμε και λέμε "σήμερα σταματάω να φροντίζω με αυτόν τον τρόπο". Η μετάβαση είναι σταδιακή, φυσική, οδηγούμενη από το παιδί - όχι από εξωτερικές προσδοκίες και χρονοδιαγράμματα. Η Τρυφερότητα Είναι Βιολογική ΑνάγκηΗ τρυφερότητα δεν είναι πολυτέλεια, ούτε «κακομάθημα». Είναι βασική βιολογική ανάγκη. Για τα βρέφη, για τα παιδιά, ακόμα και για εμάς τους ενήλικες. Η επιστήμη το επιβεβαιώνει ξανά και ξανά: Τα παιδιά που λαμβάνουν ανταποκρινόμενη φροντίδα έχουν χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης (της ορμόνης του στρες) Αναπτύσσουν ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα Έχουν καλύτερη ρύθμιση συναισθημάτων αργότερα στη ζωή Εμφανίζουν υψηλότερη ακαδημαϊκή επίδοση Δημιουργούν υγιέστερες σχέσεις στην ενηλικίωση Έχουν χαμηλότερα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και εξαρτήσεων Και το πιο σημαντικό: μαθαίνουν να είναι τρυφεροί με τον εαυτό τους και με τους άλλους. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει βιώνοντας συνεχή ανταπόκριση, τρυφερότητα και επικύρωση, εσωτερικεύει αυτόν τον τρόπο σχέσης. Γίνεται η εσωτερική του φωνή. Γίνεται ο τρόπος που σχετίζεται με τον εαυτό του και τους άλλους. Χτίζοντας Υγιείς Εγκεφάλους και ΨυχέςΑυτή η φροντίδα στα πρώτα 3 χρόνια είναι η πιο σπουδαία δουλειά του κόσμου: χτίζει υγιείς και ανθεκτικούς εγκεφάλους και ψυχές. Δεν είναι υπερβολή. Σκεφτείτε το: Σε αυτά τα τρία χρόνια, θέτουμε τα θεμέλια για: Πώς το παιδί μας θα αντιλαμβάνεται τον εαυτό του (άξιος αγάπης ή όχι;) Πώς θα σχετίζεται με τους άλλους (ο κόσμος είναι ασφαλής ή επικίνδυνος;) Πώς θα διαχειρίζεται τις προκλήσεις (μπορώ να τα καταφέρω ή είμαι ανίκανος;) Πώς θα εκφράζει και θα ρυθμίζει τα συναισθήματα (τα συναισθήματά μου είναι αποδεκτά ή επικίνδυνα;) Αυτά δεν είναι μικρά πράγματα. Είναι τα πιο σημαντικά πράγματα. Και το καλύτερο; Δεν χρειάζονται χρήματα, ειδικά προγράμματα, ακριβά παιχνίδια ή εξεζητημένες μεθόδους. Χρειάζονται παρουσία, ανταπόκριση και αγάπη. Αλλάζοντας τις Προσδοκίες της ΚοινωνίαςΚαι αν θρέψουμε συναισθηματικά αυτή τη γενιά, ίσως αύριο, όταν γίνουν οι ίδιοι γονείς, να έχουν αλλάξει τις προσδοκίες όλης της κοινωνίας. Φανταστείτε μια κοινωνία όπου: Η γονική άδεια είναι τουλάχιστον 3 χρόνια και οικονομικά βιώσιμη Οι χώροι εργασίας υποστηρίζουν ενεργά τη γονεϊκότητα Η φροντίδα των παιδιών θεωρείται πολύτιμη εργασία, όχι "τίποτα" Τα ζευγάρια έχουν κοινοτική υποστήριξη αντί να νιώθουν απομονωμένα Οι παππούδες και οι γιαγιάδες έχουν χρόνο και ενέργεια να συμμετέχουν Οι ανάγκες των παιδιών προηγούνται των οικονομικών προσδοκιών Αυτό δεν είναι ουτοπία. Είναι επιλογή. Μια επιλογή που ξεκινάει από εμάς - από το να σταματήσουμε να ακούμε τις εξωτερικές φωνές που μας λένε "προχώρα", και να αρχίσουμε να ακούμε το παιδί μας που μας λέει "χρειάζομαι ακόμα εσένα". Η Δική σας ΕμπειρίαΕσείς έχετε νιώσει αυτή την πίεση από τον περίγυρο ότι το παιδί σας πρέπει να γίνει "ανεξάρτητο" πολύ πιο γρήγορα από όσο νιώθετε εσείς ότι είναι έτοιμο; Πιθανότατα ναι. Οι περισσότεροι γονείς το έχουν νιώσει. Μπορεί να είναι η πεθερά που σχολιάζει ότι ακόμα κοιμάστε μαζί. Μπορεί να είναι ο εργοδότης που σας πιέζει να επιστρέψετε νωρίτερα. Μπορεί να είναι η φίλη που σας κρίνει επειδή ακόμα θηλάζετε. Μπορεί να είναι η εσωτερική σας φωνή που σας λέει "θα έπρεπε να το έχω ξεπεράσει αυτό μέχρι τώρα". Όταν νιώθετε αυτή την πίεση, θυμηθείτε: Εσείς γνωρίζετε το παιδί σας. Εσείς βλέπετε τα μάτια του, ακούτε τη φωνή του, νιώθετε την ανάγκη του. Κανείς άλλος δεν έχει αυτή την πληροφορία. Το χρονοδιάγραμμα του παιδιού σας είναι το σωστό χρονοδιάγραμμα. Δεν έχει σημασία τι έκανε το παιδί της γειτόνισσας ή τι λέει το βιβλίο. Το δικό σας παιδί θα είναι έτοιμο όταν είναι έτοιμο. Η ανταπόκριση στις ανάγκες του δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη. Είναι θάρρος να πηγαίνετε ενάντια στο ρεύμα της κοινωνίας για να κάνετε αυτό που γνωρίζετε ότι είναι σωστό για το παιδί σας. Το Δώρο της ΠαρουσίαςΤελικά, αυτά τα τρία πρώτα χρόνια είναι ένα δώρο - τόσο για το παιδί όσο και για εμάς. Είναι η ευκαιρία να επιβραδύνουμε, να συνδεθούμε, να βιώσουμε την ομορφιά και την πολυπλοκότητα αυτού του μικρού ανθρώπου που μεγαλώνει μπροστά στα μάτια μας. Είναι η ευκαιρία να επουλώσουμε δικά μας τραύματα από την παιδική μας ηλικία, δίνοντας στο παιδί μας αυτό που ίσως εμείς δεν λάβαμε. Είναι η ευκαιρία να αναθεωρήσουμε τις προτεραιότητές μας και να συνειδητοποιήσουμε τι είναι πραγματικά σημαντικό στη ζωή. Και ναι, είναι και δύσκολο. Είναι εξαντλητικό. Είναι συντριπτικό μερικές φορές. Χρειάζεται υποστήριξη - πολλή υποστήριξη. Αλλά είναι και το πιο σημαντικό πράγμα που θα κάνουμε ποτέ. Ένα Τελικό Μήνυμα Αν πάρετε ένα πράγμα από αυτό το άρθρο, ας είναι αυτό: Εμπιστευτείτε τον εαυτό σας και το παιδί σας. Όταν όλοι γύρω σας λένε "κόψε τις αγκαλιές", "άσε το να κλαίει", "κάντο ανεξάρτητο" - και το ένστικτό σας φωνάζει "όχι, χρειάζεται ακόμα εμένα" - ακούστε το ένστικτό σας. Δεν κακομαθαίνετε το παιδί σας. Το θρέφετε. Δεν το κάνετε εξαρτημένο. Του δίνετε το θεμέλιο για αληθινή ανεξαρτησία. Δεν το κρατάτε πίσω. Του χτίζετε ισχυρή βάση από την οποία θα εκτοξευτεί στον κόσμο όταν είναι έτοιμο. Τα πρώτα τρία χρόνια είναι μόνο η αρχή - αλλά τι σημαντική αρχή. Και εσείς, με την παρουσία σας, την ανταπόκρισή σας, την αγάπη σας, γράφετε την ιστορία που θα διαμορφώσει όλη τη ζωή του παιδιού σας. Είναι η πιο σπουδαία δουλειά του κόσμου. Και την κάνετε τέλεια - ακριβώς όπως είστε, ακριβώς όπως αγαπάτε, ακριβώς όπως ανταποκρίνεστε.

Είναι η παγίδα του να προσπαθούμε να είμαστε αρεστοί αντί για αξιόπιστοι. Θέλουμε να βλέπουμε τα παιδιά μας να χαμογελούν. Θέλουμε η ατμόσφαιρα στο σπίτι να είναι ήρεμη. Θέλουμε να μας αγκαλιάζουν, να μας εμπιστεύονται, να μας θεωρούν «τον καλό». Και συχνά, για να διατηρήσουμε αυτή την εικόνα, αποφεύγουμε τα όρια. Υποχωρούμε. Κάνουμε «τα στραβά μάτια». Διαπραγματευόμαστε εκεί που θα έπρεπε να καθοδηγούμε. Όμως η αγάπη προς το παιδί χωρίς δομή και πρόγραμμα δεν προσφέρει ασφάλεια. Προσφέρει σύγχυση. Ο εγκέφαλος του παιδιού χρειάζεται σταθερότητα, όχι χαλαρότηταΗ σύγχρονη νευροεπιστήμη είναι ξεκάθαρη: ο παιδικός εγκέφαλος δεν είναι ακόμη ικανός να αυτορρυθμιστεί πλήρως. Το προμετωπιαίο φλοιό – το κέντρο της λογικής, του ελέγχου των παρορμήσεων και της λήψης αποφάσεων – αναπτύσσεται μέχρι και την πρώιμη ενήλικη ζωή. Μέχρι τότε, τα παιδιά «δανείζονται» τη ρύθμιση από εμάς. Δανείζονται τη σταθερότητα. Δανείζονται την ψυχραιμία. Δανείζονται τη σαφήνεια. Όταν ο γονιός είναι ασταθής, όταν σήμερα επιτρέπει κάτι και αύριο το απαγορεύει, όταν φοβάται να πει «όχι» για να μη χαλάσει το κλίμα, το νευρικό σύστημα του παιδιού δεν ηρεμεί. Αντίθετα, μένει σε επιφυλακή. Η εσωτερική του ερώτηση είναι απλή αλλά βαθιά: «Ποιος έχει τον έλεγχο;» Και όταν η απάντηση δεν είναι ξεκάθαρη, το παιδί προσπαθεί – ασυνείδητα – να πάρει τον έλεγχο το ίδιο. Αυτό συχνά μεταφράζεται σε: Ξεσπάσματα Αντίδραση Πείσμα Συναισθηματική αστάθεια Διαρκή «διαπραγμάτευση» Όχι επειδή είναι «κακομαθημένο». Αλλά επειδή αναζητά ασφάλεια. Η συνέπεια δεν είναι σκληρότητα. Είναι προβλεψιμότητα.Πολλοί πατέρες φοβούνται ότι θέτοντας όρια θα απομακρυνθούν από τα παιδιά τους. Ότι θα χάσουν τη σύνδεση. Ότι θα τους θεωρήσουν αυστηρούς. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Όταν ένας πατέρας θέτει όρια με ήρεμο και σταθερό τρόπο: Δεν υψώνει τη φωνή του. Δεν ταπεινώνει. Δεν τιμωρεί εκδικητικά. Δεν απειλεί. Αντίθετα, παραμένει παρών. Σαφής. Συνεπής. Και τότε το παιδί χαλαρώνει. Γιατί ξέρει τι να περιμένει. Ξέρει ότι υπάρχει πλαίσιο. Ξέρει ότι κάποιος κρατά το «τιμόνι». Η προβλεψιμότητα είναι βαθιά καθησυχαστική για τον παιδικό εγκέφαλο. Δημιουργεί αίσθηση ασφάλειας. Και μέσα στην ασφάλεια, το παιδί μπορεί να αναπτυχθεί, να πειραματιστεί, να κάνει λάθη, να μάθει. Ο πατέρας δεν είναι φίλος. Είναι πυλώνας.Τα παιδιά χρειάζονται αγάπη, τρυφερότητα και σύνδεση. Αλλά χρειάζονται και κάτι ακόμη πιο θεμελιώδες: Μια σταθερή και αξιόπιστη παρουσία. Ο φίλος σου μπορεί να αλλάζει γνώμη. Ο φίλος σου μπορεί να σε ακολουθεί. Ο φίλος σου μπορεί να υποχωρεί. Ο γονιός όμως είναι πυλώνας. Το να είσαι αρεστός προσφέρει μια στιγμιαία ικανοποίηση. Ένα χαμόγελο. Μια αγκαλιά. Ένα «μπαμπά είσαι ο καλύτερος». Το να εμπνέεις εμπιστοσύνη, όμως, διαμορφώνει χαρακτήρα. Χτίζει ανθεκτικότητα. Δημιουργεί εσωτερική σταθερότητα που θα συνοδεύει το παιδί σε όλη του τη ζωή. Η αληθινή αγάπη αντέχει την απογοήτευσηΚάθε φορά που λέμε «όχι», υπάρχει πιθανότητα να δούμε απογοήτευση. Ίσως θυμό. Ίσως δάκρυα. Αλλά η υγιής γονεϊκότητα δεν έχει στόχο να αποφεύγει τη δυσφορία. Έχει στόχο να διδάσκει τη διαχείρισή της. Όταν το παιδί βιώνει μικρές, ασφαλείς απογοητεύσεις μέσα σε ένα σταθερό πλαίσιο αγάπης, μαθαίνει ότι: Τα συναισθήματα αντέχονται. Τα όρια δεν σημαίνουν απόρριψη. Η αγάπη δεν αποσύρεται όταν υπάρχει διαφωνία. Αυτό είναι το θεμέλιο της ψυχικής ανθεκτικότητας. Στο τέλος της ημέρας…Τα παιδιά δεν θυμούνται ποιος τους έδινε πάντα αυτό που ήθελαν. Θυμούνται ποιος τα έκανε να νιώθουν ασφαλή. Θυμούνται ποιος παρέμεινε ήρεμος όταν εκείνα δεν ήταν. Ποιος έβαζε όρια χωρίς να τα πληγώνει. Ποιος ήταν σταθερός, ακόμη κι όταν ήταν δύσκολο. Η γονεϊκότητα δεν είναι διαγωνισμός δημοφιλίας. Είναι αποστολή ευθύνης. Και η μεγαλύτερη πράξη αγάπης δεν είναι να είμαστε πάντα αρεστοί. Είναι να είμαστε αξιόπιστοι.

Ωστόσο, υπάρχει μια θεμελιώδης αλήθεια που συχνά ξεχνάμε μέσα στην ένταση της στιγμής: Τα παιδιά μπορεί να ξεχάσουν τους κανόνες, αλλά δεν ξεχνούν ποτέ πώς τα έκανε να νιώσουν η πειθαρχία. Η Παγίδα της Ντροπής vs. Η Δύναμη του ΣεβασμούΠολλοί από εμάς μεγαλώσαμε πιστεύοντας ότι η πειθαρχία απαιτεί αυστηρότητα ή ακόμα και την πρόκληση ντροπής για να "συμμορφωθεί" το παιδί. Όμως, η επιστήμη της ψυχολογίας είναι πλέον ξεκάθαρη: Η ντροπή δεν διδάσκει. Αντίθετα, λειτουργεί ως φραγμός. Όταν ένα παιδί νιώθει ταπεινωμένο, ο εγκέφαλός του μπαίνει σε κατάσταση άμυνας, με αποτέλεσμα να κλείνεται στον εαυτό του και να χάνει το μάθημα που θέλουμε να του δώσουμε. Η διόρθωση με σεβασμό είναι το "κλειδί". Διδάσκει υπευθυνότητα χωρίς να πληγώνει την αυτοεκτίμηση. Όταν διορθώνουμε τη συμπεριφορά και όχι την προσωπικότητα του παιδιού, του δίνουμε τα εργαλεία να καταλάβει το λάθος του χωρίς να νιώθει ότι το ίδιο είναι "κακό". Χτίζοντας Γέφυρες, Όχι ΤείχηΗ αξιοπρέπεια στην πειθαρχία δεν σημαίνει έλλειψη ορίων. Σημαίνει θέσπιση ορίων με τρόπο που: Χτίζει εμπιστοσύνη: Το παιδί νιώθει ασφαλές να παραδεχτεί το λάθος του. Ενισχύει τη σύνδεση: Η σχέση γονέα-παιδιού παραμένει προτεραιότητα, ακόμα και στις δύσκολες στιγμές. Προστατεύει την αυτοπεποίθηση: Το παιδί μαθαίνει ότι είναι ικανό να βελτιωθεί. Η Ήρεμη Γονεϊκότητα ως ΚαθρέφτηςΗ καθοδήγηση λειτουργεί πάντα καλύτερα όταν γίνεται με ψυχραιμία. Η ήρεμη γονεϊκότητα (gentle parenting) δεν είναι μια παθητική στάση, αλλά μια ενεργητική επιλογή. Βοηθά τα παιδιά να μάθουν να ρυθμίζουν τα δικά τους συναισθήματα, παρατηρώντας εμάς να ρυθμίζουμε τα δικά μας. Αν εμείς αντιδρούμε με φωνές, τους διδάσκουμε ότι η ένταση είναι ο τρόπος επίλυσης προβλημάτων. Αν αντιδρούμε με σταθερότητα και ηρεμία, τους δείχνουμε τον δρόμο για την αυτοκυριαρχία.

Πότε ξεκινάμε; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), η εισαγωγή στερεών τροφών προτείνεται μετά τον 6ο μήνα, ενώ μέχρι τότε το μητρικό γάλα ή η φόρμουλα καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες του μωρού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο παιδίατρος μπορεί να προτείνει έναρξη νωρίτερα (π.χ. στον 5ο μήνα), πάντα με καθοδήγηση. Ποια είναι τα πρώτα τρόφιμα; Οι πρώτες τροφές πρέπει να είναι εύπεπτες, χωρίς αλάτι, ζάχαρη ή μπαχαρικά. Συνήθως ξεκινάμε με: Λαχανικά στον ατμό (π.χ. καρότο, κολοκύθι, πατάτα) Φρούτα πολτοποιημένα (π.χ. μήλο, αχλάδι, μπανάνα) Ρύζι ή κρέμα ρυζιού Μονοσυστατικά τρόφιμα (ένα-ένα για να εντοπιστούν αλλεργίες) Πώς γίνεται η εισαγωγή; Ξεκινάμε με 1 γεύμα την ημέρα και προοδευτικά αυξάνουμε. Δίνουμε 1 νέο τρόφιμο κάθε 3 μέρες. Παρατηρούμε για αλλεργικές αντιδράσεις (κοκκινίλες, φούσκωμα, διάρροια κ.λπ.). Δοκιμάζουμε πάντα σε ηρεμία, όχι όταν πεινάει πολύ ή είναι κουρασμένο. Baby-Led Weaning ή Κλασικός Πολτός; Κλασική μέθοδος: Πολτοποιημένα τρόφιμα με κουταλάκι. Baby-Led Weaning (BLW): Το μωρό τρώει μόνο του κομμάτια φαγητού (π.χ. βρασμένα λαχανικά σε sticks). Μπορεί να γίνει και συνδυασμός των δύο, ανάλογα με την ετοιμότητα του παιδιού. Τι να αποφύγουμε τους πρώτους μήνες: Μέλι (κίνδυνος αλαντίασης) Ολόκληροι ξηροί καρποί (κίνδυνος πνιγμού) Αλάτι και ζάχαρη Τηγανητά, αλλαντικά, βαριά καρυκεύματα Συμβουλές για μια όμορφη αρχή - Κάντε το γεύμα διασκεδαστικό και χωρίς πίεση - Αποδεχτείτε την ακαταστασία - είναι μέρος της μάθησης - Εμπιστευθείτε το ένστικτό σας αλλά και την γνώμη του παιδίατρου - Θυμηθείτε: το φαγητό τον πρώτο χρόνο είναι κυρίως εξερεύνηση, όχι ποσότητα Κάθε κουταλιά είναι μια ανακάλυψη. Υπομονή, χαμόγελο και ...μια σαλιάρα παραπάνω!

Τα πρώτα βήματα: αρχή με προκλήσεις Η αρχή δεν είναι πάντα εύκολη. Πολλές μαμάδες έρχονται αντιμέτωπες με πόνο, αμφιβολίες, κούραση ή έλλειψη στήριξης. Είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι ο θηλασμός είναι μια δεξιότητα που μαθαίνεται – δεν γεννιόμαστε γνωρίζοντας πώς γίνεται, ούτε οι μαμάδες, ούτε τα μωρά. Οφέλη που δεν μετριούνται μόνο σε ml Ο μητρικός θηλασμός προσφέρει πλήρη διατροφή για το μωρό, ενισχύει το ανοσοποιητικό του και μειώνει τον κίνδυνο λοιμώξεων. Για τη μαμά, μειώνει τις πιθανότητες για καρκίνο του μαστού και της μήτρας, ενώ βοηθά και στη συναισθηματική της ισορροπία μέσω της ορμόνης ωκυτοκίνης που εκκρίνεται κατά τον θηλασμό. Κάθε σταγόνα μετράει Ακόμα κι αν θηλάσεις λίγες ημέρες, έχεις ήδη προσφέρει στο μωρό σου πολύτιμα αντισώματα και αγάπη. Δεν υπάρχει «λίγο» ή «πολύ» θηλασμός – υπάρχει μόνο προσφορά, όπως μπορεί και αντέχει η κάθε μαμά. Μαμά ευτυχισμένη = μωρό ευτυχισμένο Δεν υπάρχει χώρος για ενοχές στη μητρότητα. Αν ο θηλασμός σε δυσκολεύει ή δεν είναι κάτι που λειτουργεί για σένα, το μωρό σου δεν θα σε αγαπά λιγότερο. Η σχέση χτίζεται καθημερινά, με χίλιους άλλους τρόπους γεμάτους αγκαλιά, φροντίδα και σταθερότητα. Ζήτησε βοήθεια – δεν είσαι μόνη Αν νιώθεις ότι δυσκολεύεσαι, μη διστάσεις να μιλήσεις σε σύμβουλο θηλασμού ή σε άλλες μαμάδες. Οι εμπειρίες και η στήριξη της κοινότητας κάνουν τη διαφορά. Στο Mammyland, η κατανόηση και η ενσυναίσθηση είναι πάντα παρούσες.l

Η χαρά και το άγχος πάνε μαζί. Η γέννηση ενός παιδιού μπορεί να γεμίσει την ψυχή με ανείπωτη ευτυχία. Όμως μαζί της έρχεται και ένα αίσθημα ευθύνης που συχνά φέρνει άγχος. «Είμαι αρκετά καλή μαμά;», «Μήπως κάνω λάθη;» ερωτήσεις που περνούν καθημερινά από το μυαλό πολλών μαμάδων. Η ενοχή της μαμάς Η λεγόμενη "mom guilt" είναι σχεδόν καθολική. Μπορεί να νιώθεις τύψεις επειδή θήλασες λίγο ή καθόλου, επειδή γύρισες στη δουλειά, επειδή έχασες την ψυχραιμία σου ή απλά επειδή θέλεις λίγο χρόνο για τον εαυτό σου. Είναι σημαντικό να θυμάσαι: είσαι άνθρωπος. Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός, είναι ανάγκη. Η σημασία της υποστήριξης Μια μαμά δεν χρειάζεται να είναι τέλεια – χρειάζεται να είναι υποστηριζόμενη. Είτε από τον σύντροφο, είτε από την οικογένεια, είτε από μια κοινότητα μαμάδων (όπως το Mammyland!), η αίσθηση ότι «δεν είμαι μόνη» μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά. Ακούγοντας τις δικές σου ανάγκες Είναι εύκολο να βάζεις τις ανάγκες όλων πάνω από τις δικές σου. Όμως η ψυχική σου υγεία επηρεάζει άμεσα και το παιδί σου. Κάνε χώρο για εσένα – λίγα λεπτά ησυχίας, μια βόλτα, ένα τηλέφωνο με μια φίλη, ή μια επίσκεψη σε έναν ειδικό αν νιώσεις ότι χρειάζεται. Εσύ είσαι αρκετή – όπως είσαι Μπορεί να μη νιώθεις κάθε μέρα "supermom". Δεν χρειάζεται. Είσαι ήδη αρκετή απλώς και μόνο επειδή αγαπάς, προσπαθείς και νοιάζεσαι.

- 2ο Τρίμηνο (13η–27η εβδομάδα): Συχνά αποκαλείται το "χρυσό τρίμηνο" γιατί τα συμπτώματα υποχωρούν και το σώμα προσαρμόζεται καλύτερα. Το έμβρυο αρχίζει να κινείται και μπορεί να εντοπιστεί το φύλο. - 3ο Τρίμηνο (28η–40η εβδομάδα): Το σώμα προετοιμάζεται για τον τοκετό, με πιο έντονη κόπωση, πιθανές συσπάσεις Braxton Hicks και αυξημένο βάρος. Η ετοιμότητα για τον ερχομό του μωρού γίνεται πλέον προτεραιότητα. Σημαντικές Ιατρικές Εξετάσεις Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι απαραίτητες οι τακτικές επισκέψεις στον γυναικολόγο και εξετάσεις όπως: Υπερηχογραφήματα Εξετάσεις αίματος και ούρων Τεστ για Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης Καρδιοτοκογράφημα (NST) τις τελευταίες εβδομάδες Διατροφή & Ευεξία Η σωστή διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο: - Κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, πρωτεΐνης και σύνθετων υδατανθράκων - Αποφυγή ωμών τροφών, αλκοόλ και υπερβολικής καφεΐνης - Λήψη φολικού οξέος και άλλων συμπληρωμάτων (με ιατρική συμβουλή) Ελαφριά άσκηση, όπως περπάτημα ή γιόγκα εγκυμοσύνης, βοηθά στη διατήρηση φυσικής κατάστασης και καλής ψυχολογίας. Ψυχολογική Υποστήριξη Οι συναισθηματικές διακυμάνσεις είναι φυσιολογικές. Η υποστήριξη από τον σύντροφο, το περιβάλλον και οι ομάδες μαιευτικής φροντίδας είναι πολύτιμες. Σε περιπτώσεις έντονου άγχους ή κατάθλιψης, καλό είναι να ζητηθεί βοήθεια από ειδικό. Ο Τοκετός Η επιλογή φυσιολογικού τοκετού ή καισαρικής εξαρτάται από τις ιατρικές συνθήκες και την προτίμηση της γυναίκας. Η προετοιμασία με μαθήματα ανώδυνου τοκετού ή μαίες μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση της εγκύου. Συμπέρασμα Η εγκυμοσύνη είναι ένα ταξίδι γεμάτο προκλήσεις και χαρές. Με σωστή φροντίδα και υποστήριξη, κάθε γυναίκα μπορεί να βιώσει αυτή την περίοδο με ασφάλεια, γνώση και δύναμη.

1. Ακούει τη φωνή σου Από την 18η-20ή εβδομάδα περίπου, το μωρό αρχίζει να αναγνωρίζει ήχους — και η φωνή σου είναι η πιο οικεία μελωδία. Γι' αυτό και μετά τη γέννα, ηρεμεί όταν σε ακούει. 2. Νιώθει τα συναισθήματά σου Όταν εσύ είσαι ήρεμη ή αγχωμένη, το σώμα σου απελευθερώνει διαφορετικές ορμόνες, τις οποίες το έμβρυο “αισθάνεται” μέσω του πλακούντα. Δεν “παθαίνει κάτι”, αλλά αντιλαμβάνεται το περιβάλλον σου. 3. Αντιδρά στην αφή Χάιδεψε την κοιλιά σου και, με τον καιρό, μπορεί να νιώσεις μικρές αντιδράσεις – σαν απαλό σπρώξιμο ή γύρισμα. Ναι, είναι μια μορφή επικοινωνίας! 4. Γεύεται ό,τι τρως Το αμνιακό υγρό αλλάζει γεύση ανάλογα με τη διατροφή σου. Μελέτες δείχνουν ότι τα μωρά προτιμούν τις γεύσεις που δοκίμασαν “μέσα στην κοιλιά” και μετά τη γέννηση! Μην ξεχνάς: έχεις ήδη δεσμό μαζί του! Κάθε σκέψη, κάθε τραγουδάκι, κάθε χάδι στην κοιλιά σου — όλα αυτά χτίζουν μια μαγική σχέση πριν καν κρατήσεις το μωρό στην αγκαλιά σου.

1. Μικρά και συχνά γεύματα – ναι! Αν έχεις ναυτία, το να μένεις νηστική επιδεινώνει την κατάσταση. Φάε μικρά γεύματα κάθε 2-3 ώρες, ακόμα κι αν είναι κάτι απλό όπως ένα κράκερ, μια μπάρα δημητριακών ή λίγοι ξηροί καρποί. 2. Τα θρεπτικά “must” Φυλλικό οξύ: το παίρνεις από τα συμπληρώματα, αλλά και από σκούρα πράσινα λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο). Σίδηρος: φακές, κόκκινο κρέας (καλά ψημένο), αυγά. Ασβέστιο: γάλα, γιαούρτι, τυρί, αμύγδαλα. Ωμέγα-3: λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα), καρύδια, λιναρόσπορος. 3. Τι να αποφεύγεις Ωμά ή μισοψημένα κρέατα και αυγά (κίνδυνος τοξοπλάσμωσης, σαλμονέλας). Ανεπαρκώς πλυμένα λαχανικά/φρούτα. Μαλακά τυριά από μη παστεριωμένο γάλα (φέτα εκτός ψυγείου, μπρι, καμαμπέρ). Ψάρια με υψηλό υδράργυρο (π.χ. τόνος, ξιφίας). Υπερβολική καφεΐνη – μέγιστο 1 φλιτζάνι καφέ την ημέρα. 4. Νερό, νερό, νερό! Η ενυδάτωση είναι κρίσιμη, ειδικά αν έχεις εμετούς ή πολύ ζέστη. Πιες νερό όλη μέρα, ακόμη κι αν δεν διψάς. 5. Μην αγχώνεσαι αν “στραβώσεις” καμιά μέρα Κάποιες μέρες απλώς δεν θα μπορείς να φας τίποτα “σωστό”. Δεν πειράζει. Κάνε ό,τι καλύτερο μπορείς και να θυμάσαι: ένα ισορροπημένο σύνολο είναι πιο σημαντικό από μια τέλεια μέρα. Τελική συμβουλή: Μίλα με τον γυναικολόγο ή τη μαία σου για τυχόν συμπληρώματα. Κάθε γυναίκα είναι διαφορετική και η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται και στο δικό σου σώμα

1. Τα συμπτώματα δεν είναι ίδια για όλες Κάποιες γυναίκες έχουν έντονη ναυτία, άλλες τίποτα. Το πρήξιμο στο στήθος , η υπνηλία ,η ευαισθησία στις μυρωδιές και η ανάγκη για ...10 ώρες ύπνου είναι φυσιολογικά. Άν δεν έχεις όλα αυτά, δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά! 2. Το άγχος είναι φυσιολογικό Η ανησυχία για αποβολή, για την υγεία του μωρού ή για το άν "κάνεις τα σωστά πράγματα" είναι απόλυτα φυσική. Άν όμως το άγχος σε κατακλύζει καθημερινά, μίλα με τον γιατρό σου ή έναν ειδικό. 3. Οι πρώτες εξετάσεις είναι σημαντικές αλλά...μην τρελαίνεσαι Η πρώτη χοριακή, ο υπέρηχος, οι αιματολογικές...όλα είναι μέρος της διαδικασίας. Εμπιστεύσου τον γιατρό σου και μην "γκουγκλάρεις" τα πάντα - το google δεν είναι μαία! 4. Τρώγε έξυπνα, ΄όχι για δύο Μην σε πιάνει πανικός - δεν χρειάζεται να φας για δυο. Το σημαντικό είναι η ποιότητα όχι η ποσότητα. Βάλε φρέσκα φρούτα, λαχανικά, πρωτεϊνες και καλά λιπαρά στην καθημερινότητά σου. 5. Άκου το σώμα σου και ξεκουράσου χωρίς τύψεις Άν νιώθεις εξάντληση, είναι γιατί το σώμα σου φτιάχνει ...έναν άνθρωπο! Κοιμήσου, ξάπλωσε, ακύρωσε ραντεβού. Δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτε σε κανέναν. 6. Το πρώτο τρίμηνο έχει και συναισθηματικά σκαμπανεβάσματα. Κλαίς χωρίς λόγο; Θυμώνεις με το παραμικρό; Δεν είσαι τρελή - είσαι έγκυος. Οι ορμόνες παίζουν τον ρόλο τους. Δώσε χώρο στον εαυτό σου. 7. Εμπιστεύσου το ένστικτό σου Το ένστικτο της μητρότητας ξυπνά νωρίς. Μην αφήνεις τους γύρω σου να σε γεμίζουν φόβο ή "συμβουλές πανικού". Εσύ ξέρεις τι είναι καλύτερο για σένα και το μωρό σου. Το πρώτο τρίμηνο είναι μια μοναδική περίοδος που σου ανοίγει την πόρτα σε μια νέα ζωή - κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ζήσε την όσο πιο ήρεμα και συνειδητά μπορείς. Και να θυμάσαι: Είσαι ήδη μια υπέροχη μαμά!

Η ενημέρωση σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εγκυμοσύνης μετά την ηλικία των 35 ετών είναι ο καλύτερος οδηγός σας όταν προγραμματίζετε την άφιξη του παιδιού σας στον κόσμο. Κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα και την ελευθερία της απόφασης για το πότε θα μείνει έγκυος. Παρακάτω θα διαβάσετε 7 αλήθειες, όπου παρουσιάζονται τα υπέρ και τα κατά της εγκυμοσύνης μετά τα 35. 1. Η εγκυμοσύνη για πρώτη φορά σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής: Σύμφωνα με μια Αμερικανική μελέτη, παρόλο που η εγκυμοσύνη σε μεγαλύτερη ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο αποβολών ή/και συγγενών ανωμαλιών, οι γυναίκες που μένουν έγκυες για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 35 ετών είναι 11% πιθανότερο να φτάσουν στην ηλικία των 90 ετών, σε σύγκριση με νεότερες μητέρες. 2. Όλο και περισσότερες μεγάλες μητέρες γεννούν υγιή μωρά: Στις ΗΠΑ, τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των πρώτων κυήσεων με υγιή μωρά ανά 1.000 γυναίκες ηλικίας 35-39 ετών έχει αυξηθεί κατά 36%, ενώ το ποσοστό των γυναικών ηλικίας 40-44 ετών έχει αυξηθεί κατά 70%! 3. Η μητρότητα σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να βελτιώσει τις ψυχικές ικανότητες: Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην Αμερικανική Γυναικολογική Εταιρεία Γυναικών, η μητρότητα μετά τα 35 μπορεί να βελτιώσει τις νοητικές ικανότητες της γυναίκας. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι γυναίκες που αποκτούν το πρώτο τους παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία, πετυχαίνουν υψηλότερες βαθμολογίες σε τεστ νοημοσύνης, επίλυσης προβλημάτων και δοκιμασιών λεκτικής ικανότητας. 4. Η εγκυμοσύνη μετά την ηλικία των 35 ετών αυξάνει την πιθανότητα για δίδυμα: Ναι, αυτό είναι γεγονός. Όχι μόνο μέσω θεραπείας ή εξωσωματικής, αλλά και με φυσική σύλληψη. 5. Η εγκυμοσύνη μετά την ηλικία των 40 ετών αυξάνει τον κίνδυνο να γεννηθεί ένα μωρό με κάποιο είδος συγγενούς ανωμαλίας: Η πιο συνηθισμένη επιπλοκή των χρωμοσωμάτων είναι το σύνδρομο Down και προκαλείται από ένα επιπλέον χρωμόσωμα. Οι στατιστικές δείχνουν τα εξής δεδομένα: Μια γυναίκα ηλικίας 25 ετών έχει 1 στις 1.250 πιθανότητες να αποκτήσει μωρό με σύνδρομο Down. Στα 30 οι πιθανότητες γίνονται 1 στις 1000. Στα 35, 1 στις 400 και πάνω από τα 40, 1 στις 100. Τέλος, πάνω από 45, 1 στις 30. 6. Ο τοκετός σε γυναίκες άνω των 40 ετών μπορεί να είναι πιο δύσκολος: Σύμφωνα με την Ισπανίδα ιατρό Isabel Palencia, οι γυναίκες που έχουν το πρώτο τους παιδί μετά τα 40, είναι πιθανό να έχουν δύσκολους τοκετούς. Εξηγεί: «Οι χρόνοι των διαστολών είναι πιο αργοί, επειδή οι ιστοί είναι πιο σκληροί. Αυτό επιβραδύνει την εξώθηση, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμβρυϊκής δυσφορίας.» 7. Οι γυναίκες που μείνουν έγκυες σε μεγαλύτερη ηλικία έχουν υψηλότερο κίνδυνο προεκλαμψίας και εκλαμψίας: Οι αιτίες ακόμα ερευνώνται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι αποτέλεσμα της υπέρτασης ή του διαβήτη που προϋπήρχε της εγκυμοσύνης. Μερικές συμβουλές από εμάς: - Όταν σχεδιάζετε να μείνετε έγκυος, να βρίσκεστε στην καλύτερη δυνατή φυσική κατάσταση. Αυτό ισχύει για όλες τις γυναίκες, ανεξαρτήτου ηλικίας. - Επισκεφθείτε το γυναικολόγο σας για τις εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου και ξεκινήστε συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει φολικό οξύ. - Φροντίστε το βάρος σας να είναι φυσιολογικό και φυσικά φροντίστε η διατροφή σας να είναι θρεπτική και να έχει ποικιλία. - Επικεντρωθείτε σε τρόφιμα που περιέχουν φυσικά φολικό οξύ, όπως λαχανικά, πορτοκάλια, όσπρια και δημητριακά. Τα παραπάνω θα σας βοηθήσουν να απολαύσετε την υπέροχη εμπειρία της εγκυμοσύνης.

Αυτό που δεν ξέρουν οι περισσότερες γυναίκες είναι ότι η κύρια αιτία μπορεί να είναι οι ορμονικές διαταραχές. Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος βασίζεται στη λειτουργία μιας σειράς ορμονών: FSH, Οιστρογόνα, LH και Προγεστερόνη. Ας δούμε πώς λειτουργεί η καθεμία: Στην αρχή του κάθε κύκλου, η FSH δίνει σήμα στις ωοθήκες να ξεκινήσουν την ανάπτυξη των ωοθυλακίων. Το κάθε ωοθυλάκιο έχει μέσα του ένα ωάριο. Το κάθε ωοθυλάκιο παράγει οιστρογόνα, που σκοπό έχουν να προετοιμάσουν τη μήτρα για πιθανή εγκυμοσύνη. Τα ανεβασμένα οιστρογόνα προκαλούν απότομη αύξηση της LH, η οποία με τη σειρά της προκαλεί τη ρήξη του ωοθυλακίου (ωορρηξία), με συνέπεια να ελευθερώνεται το ωάριο με σκοπό να γονιμοποιηθεί. Το ωοθυλάκιο απελευθερώνει την τελική ορμόνη, την προγεστερόνη, η οποία “χτίζει” το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας, για να φιλοξενήσει και να προστατεύσει το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης πέφτουν. Χωρίς την προγεστερόνη, το τοίχωμα της μήτρας καταστρέφεται, έρχεται η περίοδος κι έτσι ο κύκλος ξεκινάει από την αρχή. Αν το ωάριο γονιμοποιηθεί, τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης παραμένουν ψηλά, με σκοπό να υποστηρίξουν το αναπτυσσόμενο .

Μπορεί να εμφανιστεί έως και 2 εβδομάδες πριν την αναμενόμενη περίοδο (δηλαδή από την ωορρηξία και μετά), χειροτερεύει με την πάροδο των ημερών και εξαφανίζεται μόλις τελειώσει η περίοδος. Με την έκφραση “πόνος στο στήθος” εννοούμε κάθε επίπεδο δυσφορίας ή πόνου σε ένα ή και τα δύο στήθη. Η ιατρική δεν έχει ακόμα πλήρως κατανοήσει τους λόγους της πρόκλησης του πόνου, αλλά γνωρίζει ότι οφείλεται στην απότομη αλλαγή των τιμών βασικών ορμονών. Γιατί υπάρχει ο πόνος στο στήθος πριν από την περίοδο; Η μείωση των τιμών των οιστρογόνων και της προγεστερόνης πριν από την περίοδο είναι ο κύριος λόγος για πόνο στο στήθος. Μπορεί ταυτόχρονα με τον πόνο να εμφανιστεί πρήξιμο των λεμφαδένων που συμβάλει στην αύξηση της δυσφορίας ή του πόνου. Επίσης η προλακτίνη είναι ένας άλλος υπαίτιος για τον πόνο στο στήθος. Αν και είναι η ορμόνη που χρειάζεται για την παραγωγή γάλακτος μετά τη γέννα, παρ' όλα αυτά, είναι συνεχώς παρούσα στο σώμα των γυναικών, και μπορεί να επηρεάσει το στήθος ακόμα κι αν μια γυναίκα δεν γέννησε πρόσφατα. Πώς είναι ο πόνος του στήθους; Ο πόνος του στήθους πριν την περίοδο μπορεί να έχει όλα ή κάποια από τα παρακάτω χαρακτηριστικά: - Είναι “βουβός”, συνεχόμενος πόνος. - Υπάρχει σε ένα ή και τα δύο στήθη. - Επεκτείνεται κάποιες φορές μέχρι τη μασχάλη. - Συνοδεύεται από πρήξιμο. - Είναι πιο έντονος γύρω από τη θηλή. Τι μπορώ να κάνω για να ελαττώσω ή να εξαφανίσω τον πόνο στο στήθος; Συνήθως ο πόνος απαλύνει ή εξαφανίζεται με Ιβουπροφαίνη ή Παρακεταμόλη. Επίσης τα αντισυλληπτικά βοηθούν καθώς ρυθμίζουν τις ορμόνες. Για να αμβλύνετε την ένταση του πόνου με φυσικό τρόπο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα πιο άνετο στηθόδεσμο απ’ ότι συνήθως, να φοράτε υποστηρικτικό στηθόδεσμο κατά τη διάρκεια του ύπνου, να ελαττώσετε την κατανάλωση καφεΐνης και αναψυκτικών, να ελαττώσετε την κατανάλωση αλατιού. Πότε ο πόνος στο στήθος που δεν είναι πόνος πριν την περίοδο; Κάποιες φορές μπορεί να υπάρχει πόνος στο στήθος που ωστόσο, δεν οφείλεται στις ορμόνες, αλλά σε: - τραυματισμούς ή εξαρθρώσεις στις περιοχές του λαιμού, του ώμου ή της πλάτης. - παρενέργειες κάποιων αντισυλληπτικών ή αντικαταθλιπτικών. - καταστάσεις όπως μαστίτιδα ή απόστημα στήθους (σε αυτές τις περιπτώσεις θα έχετε και άλλα συμπτώματα εκτός από τον πόνο στο στήθος). - εγκυμοσύνη. - εμμηνόπαυση. Πότε ο πόνος στο στήθος δεν είναι αθώος; Αν μαζί με τον συνήθη πόνο στο στήθος πριν από την περίοδο εντοπίσετε οποιοδήποτε από τα παρακάτω συμπτώματα, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας αμέσως καθώς τότε μπορεί να κρύβεται μια μεγαλύτερη απειλή. - Υπάρχει ένας ή πολλοί μικροί σβώλοι που πονούν στο άγγιγμα. - Βλέπετε εκκρίσεις από τη θηλή που περιέχουν αίμα ή μυρίζουν άσχημα. - Ο πόνος δεν εξαφανίστηκε μετά την περίοδο αλλά επιμένει για εβδομάδες. - Πόνος που είναι τόσο οξύς που δεν σας αφήνει να κάνετε τις καθημερινές σας ασχολίες. - Υπάρχουν δείγματα λοίμωξης όπως πυρετός, κοκκινίλα στο στήθος. - Ένα ή και οι δύο μαστοί έχουν αλλάξει σχήμα. - Το δέρμα του στήθους είναι σαν “φλοιός πορτοκαλιού”. - Η θηλή έχει μπει μέσα στο μαστό

Η μάχη που δίνουν τα σπερματοζωάρια για να βρουν και να γονιμοποιήσουν το ωάριο είναι ανελέητη. Δεν έχουν καμία βοήθεια από τα γυναικεία αναπαραγωγικά όργανα. Πρώτο εμπόδιο είναι ο τράχηλος, ένας πολύπλοκος λαβύρινθος που εμποδίζει πολλά σπερματοζωάρια τελικά να εισέλθουν. Αυτά που τα καταφέρνουν, πρέπει να περάσουν μέσα από μια “εχθρική” μήτρα και να οδηγηθούν σε μια στενή είσοδο, τη σάλπιγγα. Όσα περάσουν – πολύ λίγα σε αριθμό – συναντούν τελικά το ωάριο. Πιο αναλυτικά: Μέσα σε 30-60 λεπτά από την είσοδο στον κόλπο, το 99% των σπερματοζωαρίων θα έχει πεθάνει. Μερικά εκατομμύρια θα συνεχίσουν να προχωρούν προς τη σκοτεινή πλευρά του κόλπου. Εδώ βοηθάει ο γυναικείος οργανισμός που, όταν βρίσκεται σε ωορρηξία, προκαλεί την έκχυση οιστρογόνων στον οργανισμό, μαλακώνοντας τη σκληρή βλέννα που φράζει τον τράχηλο. Η τραχηλική βλέννα θα στάξει μέσα στον κόλπο, προσφέροντας ζωή στα σπερματοζωάρια που έχουν απομείνει. Τώρα ένα μικρό ποσοστό σπερματοζωαρίων θα τα καταφέρει (60.000 περίπου). Η δύσκολη διάβαση από τον τράχηλο, αφήνει ακόμα λιγότερους επιζώντες. Ο τράχηλος είναι έξυπνος και επιλέγει μόνο τα καλά φτιαγμένα σπερματοζωάρια για να προχωρήσουν προς τα μέσα. 3.000 σπερματοζωάρια περίπου θα συνεχίσουν το ταξίδι προς ένα μικρό άνοιγμα που οδηγεί στις σάλπιγγες. Η ωορρηξία προκύπτει από μία πλευρά κάθε μήνα. Έτσι, όταν το ωάριο θα κατέβει π.χ. από την αριστερή ωοθήκη, η μήτρα κάνει μυϊκές συσπάσεις από την αριστερή πλευρά, οδηγώντας εκεί τα περισσότερα σπερματοζωάρια από αυτά που έχουν απομείνει. Ο βασικός σκοπός της μήτρας είναι να δεχτεί το αναπτυσσόμενο έμβρυο (εφόσον γονιμοποιηθεί το ωάριο). Δεν είναι σχεδιασμένη να δέχεται σπερματοζωάρια ή οτιδήποτε άλλο. Για το λόγο αυτό, η αντίδραση του γυναικείου ανοσοποιητικού συστήματος θα είναι να σκοτώσει τα σπερματοζωάρια διότι τα βλέπει ως εισβολείς. Για να τα σκοτώσει χρησιμοποιεί χιλιάδες λευκοκύτταρα. Αφού εξοντωθούν χιλιάδες σπερματοζωάρια, μόνο λίγες δεκάδες θα καταφέρουν να φτάσουν στην είσοδο προς τη σάλπιγγα. Εδώ, μόνο οι επιδέξιοι κολυμβητές θα περάσουν, ενώ όλοι οι άλλοι θα αποκλειστούν. Τα 10 εκατοστά μέσα στη σάλπιγγα είναι το πιο φιλικό μέρος έως τώρα για τα λίγα σπερματοζωάρια που είχαν τη σωστή μοριακή δομή και κατάφεραν να περάσουν: από λίγες δεκάδες έως ακόμα και 2-3 στον αριθμό! Εδώ πιστεύεται ότι το σπέρμα μπορεί να ζήσει από ώρες έως μέρες. Ο σκοπός του σπέρματος είναι να περιμένει το ωάριο να εμφανιστεί και μόλις γίνει αυτό, να κολυμπήσει και να φτάσει πρώτο στον εσωτερικό πυρήνα κι έτσι να σφραγίσει τη νίκη του. Μόλις το σπερματοζωάριο εισχωρήσει στο ωάριο, η ουρά θα μείνει απ’ έξω, ενώ το κεφάλι του κυριολεκτικά θα εκραγεί! Το νικηφόρο σπερματοζωάριο θα αποσυντεθεί άμεσα, καθώς το ανδρικό γενετικό υλικό θα ενωθεί με το γυναικείο DNA. Τα γυναικεία χρωμοσώματα θα ενωθούν με τα ανδρικά και σε αυτό το σημείο επίσημα θα δημιουργηθεί μια νέα ζωή!

Το ξαφνικό αίμα κάπου στα μισά του κύκλου λέγεται «αιμορραγία εκ διαφυγής» και δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Ωστόσο, εάν εμφανιστεί, πρέπει να ενημερώσετε αμέσως το γιατρό σας, διότι μπορεί να μην είναι κάτι σοβαρό, μπορεί όμως να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι κάποιου σοβαρότερου προβλήματος που συνδέεται με το αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας. Ας δούμε μερικές αιτίες. Ορμονικές διαταραχές Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη είναι οι δύο ορμόνες που ρυθμίζουν τον κύκλο σας. Όταν αυτές χάνουν την ισορροπία τους, μπορεί να εμφανιστούν κηλίδες αίματος. Και τι επηρεάζει την ισορροπία των ορμονών; Δυσλειτουργικές ωοθήκες, προβλήματα του θυρεοειδούς αδένα, λήψη ή σταμάτημα αντισυλληπτικών χαπιών. Επιπλοκές της εγκυμοσύνης Οι επιπλοκές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσουν κηλίδες αίματος. Τόσο μια αποβολή όσο και μια εξωμήτριος κύηση μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία. Αν δείτε κηλίδες αίματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ΔΕΝ σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι αποβάλλετε. Επικοινωνήστε με το γιατρό σας για να σας δώσει οδηγίες. Ινομυώματα της μήτρας Τα ινομυώματα της μήτρας είναι καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στη μήτρα. Είναι συνηθισμένα σε γυναίκες που έχουν γεννήσει. Κάποια λοίμωξη Η κολπική αιμορραγία μεταξύ περιόδων μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη των αναπαραγωγικών σας οργάνων. Η μόλυνση μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και αιμορραγία. Και ποιες είναι οι πιθανές αιτίες; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, οι κολπικές πλύσεις, η σεξουαλική επαφή κλπ. Πιο σπάνια, ένας καρκίνος στη μήτρα, στον τράχηλο, στον κόλπο ή στις ωοθήκες μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία. Είναι σημαντική η σωστή ενημέρωση σχετικά με αυτό το ζήτημα, έτσι ώστε οι γυναίκες με «αιμορραγία εκ διαφυγής» να μην βγάζουν ακραία συμπεράσματα. Η άμεση επίσκεψη στο γιατρό σας για περεταίρω διερεύνηση, θα σας λύσει όλες τις απορίες.

Σε περίπτωση που δεν είστε εξοικειωμένες με τη φράση, η αναμονή των δύο εβδομάδων είναι ο χρόνος μεταξύ της ωορρηξίας και της αναμενόμενης περιόδου. Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια των κύκλων με υποβοήθηση της γονιμότητας (με χάπια ή ενέσεις), η αναμονή δύο εβδομάδων μπορεί να είναι ακόμα πιο απογοητευτική. Ο φόβος για την αποτυχία - και οι ελπίδες σας - είναι υψηλότερος. Υπάρχουν πολλά «αν» που στριφογυρίζουν στο μυαλό. Τι γίνεται αν αποτύχουμε; Θα προσπαθήσουμε ξανά; Έχουμε την οικονομική δυνατότητα να προσπαθήσουμε ξανά; Θέλουμε να προσπαθήσουμε ξανά; Είτε βρίσκεστε στη μέση κάποιας θεραπείας είτε όχι, ακολουθούν 6 συμβουλές επιβίωσης για τις δύο αυτές εβδομάδες. Συμβουλή Νο.1: Σταματήστε την εμμονή με τα "συμπτώματα της εγκυμοσύνης" Πολλά από τα αποκαλούμενα «πρώιμα» σημάδια της εγκυμοσύνης προκαλούνται από τις ορμόνες που υπάρχουν φυσιολογικά σε αυτές τις δύο εβδομάδες αναμονής. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο σε κάποιους προηγούμενους μήνες, όταν ήσασταν βέβαιες ότι ήσασταν έγκυες, γιατί αισθανθήκατε έγκυες, δεν είχατε θετικό τεστ εγκυμοσύνης. Το να αισθάνεσαι έγκυος δεν σημαίνει πάντα ότι είσαι και έχοντας κατά νου ότι τα "σημάδια" δεν σημαίνουν τίποτα, μπορεί να βοηθήσει να μειώσεις το άγχος σου. Εξ άλλου, πολλές γυναίκες λένε ότι τα συμπτώματα είναι ίδια όταν περιμένεις να αδιαθετήσεις και όταν τελικά υπάρχει εγκυμοσύνη. Συμβουλή Νο.2: Κρατήστε τον εαυτό σας απασχολημένο Είναι αλήθεια ότι ο χρόνος φαίνεται να επιβραδύνει όταν περιμένουμε ανυπόμονα για κάτι. Η αναμονή των δύο εβδομάδων μπορεί να είναι μακρόσυρτη. Ο τρόπος να μην το σκέφτεστε, είναι να απασχολήσετε τον εαυτό σας με διάφορα πράγματα. Εκτός από τη δουλειά σας, μπορείτε να προγραμματίσετε άλλες εργασίες και μάλιστα διασκεδαστικές. Συμβουλή Νο.3: Ζητήστε υποστήριξη από άτομα που καταλαβαίνουν Έχοντας κάποιον να μιλήσετε κατά τη διάρκεια του χρόνου εμμονής σας, μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε την αναμονή. Θέματα προς συζήτηση, π.χ. η υπογονιμότητα, δύσκολη κατάσταση, την οποία όμως δεν χρειάζεται να περάσετε μόνη σας. Μπορείτε επίσης να αναζητήσετε υποστήριξη στα κοινωνικά δίκτυα. Συμβουλή Νο.4: Χρησιμοποιήστε τεχνικές χαλάρωσης για να αισθανθείτε πιο ήρεμες Οι τεχνικές χαλάρωσης μπορούν να σας βοηθήσουν πολύ κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Υπάρχουν πολλοί τρόποι αντιμετώπισης του άγχους, από ασκήσεις αναπνοής έως διαλογισμό. Μπορείτε να ενημερωθείτε και να καθοδηγηθείτε από το διαδίκτυο για τις τεχνικές χαλάρωσης, οι οποίες βοηθούν στη μείωση των επιπέδων στρες και άγχους και συστήνονται ανεπιφύλακτα! Συμβουλή Νο.5: Γράψτε σε χαρτί όλα σας τα ερωτηματικά Μερικές φορές, γράφοντας στο χαρτί, μπορεί να σας βοηθήσει να διώξετε τις σκέψεις αγωνίας που έχετε στο μυαλό σας. Ρωτήστε τον εαυτό σας μία μία τις ερωτήσεις που ξεκινούν από «αν». Στη συνέχεια, απαντήστε μόνες σας στις ερωτήσεις. Η ιδέα δεν είναι να σταματήσετε να φοβάστε, αλλά να φτάσετε στον πυρήνα αυτών που σας κάνουν να ανησυχείτε. Είναι σαν να είστε εσείς οι ίδιοι θεραπευτές του εαυτού σας. Συμβουλή Νο.6: Μην βιάζεστε να κάνετε τεστ εγκυμοσύνης Ορισμένες γυναίκες εθίζονται στα τεστ εγκυμοσύνης που διαφημίζουν ότι εμφανίζουν αποτέλεσμα ακόμα και 5 μέρες μετά την επαφή! Αυτό είναι μεγάλο λάθος! Οι γυναίκες αυτές προφανώς αναζητούν ένα θετικό αποτέλεσμα, έτσι ώστε να περάσουν πιο ανώδυνα αυτές οι δύο εβδομάδες. Όμως το πράγμα δεν λειτουργεί έτσι. Αυτό που συμβαίνει είναι: κάνουμε τεστ εγκυμοσύνης πολλές μέρες πριν την αναμενόμενη περίοδο, βγάζει αρνητικό αποτέλεσμα, απογοητευόμαστε και τότε όλα τα συναισθήματα που περιγράφουμε πιο πάνω είναι πιο δυνατά. Ή κάνουμε τεστ εγκυμοσύνης, βλέπουμε μια αχνή γραμμή, ενθουσιαζόμαστε αλλά κι έχουμε διπλή αγωνία… Καμιά φορά έρχεται μια βιοχημική εγκυμοσύνη και τότε σκεφτόμαστε ότι θα ήταν προτιμότερο να περιμένουμε την περίοδο και αν δεν έρθει, να κάνουμε το πρώτο μας τεστ εκείνη την ημέρα. Το αποτέλεσμα του τεστ εγκυμοσύνης την ημέρα της καθυστέρησης, έχει σχεδόν 100% αξιόπιστο αποτέλεσμα και καλύτερο για την ψυχολογία μας. Η αναμονή των δύο εβδομάδων δεν είναι διασκεδαστική για καμία γυναίκα. Ακολουθήστε τις παραπάνω συμβουλές και μην περνάτε το χρόνο σας όντας ανήσυχες και στενοχωρημένες.

Ωορρηξία είναι η μηνιαία απελευθέρωση ενός ωαρίου από τις ωοθήκες, είτε από τη δεξιά είτε από την αριστερή ωοθήκη. Οι περισσότερες γυναίκες έχουν δύο ωοθήκες (μία δεξιά και μία αριστερά). Η ωορρηξία μπορεί να συμβεί κάθε μήνα από την μία ή την άλλη ωοθήκη. Όταν μια ωοθήκη έχει αφαιρεθεί ή αν μια γυναίκα έχει εκ γενετής μόνο μία ωοθήκη, τότε η υπάρχουσα ωοθήκη παίρνει συνήθως πάνω της όλη τη διαδικασία της ωοθυλακιορρηξίας, απελευθερώνοντας κάθε μήνα κατά μέσο όρο ένα ωάριο. Η επίτευξη της εγκυμοσύνης με μια ωοθήκη, είναι και δυνατή αλλά και το ίδιο εύκολη, εφόσον η σάλπιγγα είναι άθικτη. Σάλπιγγα είναι ο μικρός σωλήνας που συνδέει την ωοθήκη με τη μήτρα. Εάν λείπει η σάλπιγγα, ή αν είναι φραγμένη και ο σωλήνας δεν λειτουργεί, τότε η φυσική σύλληψη είναι σχεδόν απίθανη. Για να μείνετε έγκυος, χρειάζονται 3 απαραίτητα συστατικά: • Υγιή και πολλά σπερματοζωάρια, τα οποία παράγονται από τον άνδρα και εναποτίθενται στο θηλυκό αναπαραγωγικό σύστημα με την επαφή. • Ένα υγιές ωάριο, το οποίο απελευθερώνεται από μία από τις ωοθήκες κάθε μήνα. • Η σάλπιγγα που συνδέει τη μήτρα με την ωοθήκη. Μέσα σε αυτήν πρέπει να συναντηθεί το ωάριο με τα σπερματοζωάρια και να γίνει η γονιμοποίηση. Έπειτα, το γονιμοποιημένο πλέον ωάριο θα μετακινηθεί προς τη μήτρα για εμφύτευση. Όταν υπάρχει μόνο μία ωοθήκη, τότε για να μεγιστοποιήσετε τις πιθανότητες σύλληψης, και να ελαχιστοποιήσετε το χρόνο επίτευξης εγκυμοσύνης, πρέπει: • Να χρησιμοποιείτε τεστ ωορρηξίας για να βρείτε τις γόνιμες μέρες σας. • Να έρχεστε σε συχνές επαφές , επικεντρωμένες μέσα στο χρονικό διάστημα της ωορρηξίας σας. Εάν έχετε μόνο μία ωοθήκη και δεν μείνετε έγκυος εντός 12 μηνών, ή εάν είστε άνω των 40 ετών, ίσως θελήσετε να συμβουλευτείτε το γυναικολόγο σας για να βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος για τον οποίο δυσκολεύεστε να μείνετε έγκυος. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, το ωάριο (το οποίο απελευθερώνεται στην κοιλιακή κοιλότητα και απορροφάται από το σώμα αν δεν υπάρχει σάλπιγγα) μπορεί να επιπλέει μέσα από τα σωματικά υγρά και να συναντήσει τα σπερματοζωάρια. Αυτή η εξαιρετικά σπάνια περίπτωση θέτει τη γυναίκα σε κίνδυνο για μια έκτοπη εγκυμοσύνη. Πρόκειται για κατάσταση απειλητική για τη ζωή και πρέπει να αντιμετωπιστεί αμέσως σε νοσοκομείο. Τα καλά νέα είναι ότι σε κάθε περίπτωση, η εγκυμοσύνη είναι εφικτή όταν υπάρχει μόνο μία ωοθήκη, απλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί επιπλέον υποβοήθηση.

Στα παιδιά, η ιδέα και μόνο ότι ανοίγουν τα σχολεία, τους είναι αρκετή για να μην πετάνε από χαρά, που το καλοκαίρι φεύγει, το Φθινόπωρο έρχεται. Όσο για τους γονείς, η ιδέα ότι πρέπει να επαναφέρουν τα παιδιά τους στην προ διακοπών ρουτίνα, τους φέρνει στα πρόθυρα… νευρικής κρίσης. Γιατί γνωρίζουν καλά, τι τους περιμένει. Και τα δύσκολα για εκείνους ξεκινούν με την επαναφορά του προγράμματος του ύπνου. Μετά από ένα καλοκαίρι, με ελαστικό ωράριο, κάμποσα ξενύχτια και ξύπνημα με τις μεγάλες ώρες, τα παιδιά θα πρέπει να προσαρμοστούν ξανά στη ρουτίνα ύπνου, που ακολουθούν τον χειμώνα και θέλει ύπνο από νωρίς. Και πώς λες και κυρίως, πώς πείθεις το βλαστάρι σου, ότι «ξενύχτια, τέλος»; Δείτε παρακάτω, μικρά tips που θα κάνουν την «επιχείρηση-ύπνος» πιο εύκολη, χωρίς καβγάδες με τα παιδιά σας. Σταδιακή προσαρμογή Κάθε βράδυ το παιδί θα πρέπει να πηγαίνει και λίγο νωρίτερα για ύπνο. Υπολογίστε, από 10 λεπτά έως ένα τέταρτο, κάθε φορά. Μην περιμένετε, δηλαδή, την τελευταία ημέρα, πριν ανοίξουν τα σχολεία για να του πείτε να πάει νωρίς για ύπνο. Η απότομη αυτή αλλαγή θα το δυσκολέψει ενώ θα πρέπει να προσαρμοστεί όταν το πρωί έχει σχολείο. Ιδανικά, λοιπόν, το πρόγραμμα προσαρμογής θα πρέπει να μπει σε εφαρμογή τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν ανοίξουν τα σχολεία. Απομακρύνετε τα ηλεκτρονικά παιχνίδια Το καλοκαίρι, μεταξύ άλλων, έχει και μπόλικο παιχνίδι αλλά και χρήση τάμπλετ, play station κι άλλων ηλεκτρονικών. Αλλά για να τα καταφέρετε με την επαναφορά του προγράμματος ύπνου, η χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών, θα πρέπει να περιοριστεί αρκετά. Και να απαγορευτεί, πριν πέσουν για ύπνο. Εξάλλου, το μπλε φως που εκπέμπουν οι περισσότερες συσκευές επιβάλλει στον εγκέφαλο να είναι σε εγρήγορση και δεν τον αφήνει να μπει σε κατάσταση ηρεμίας. Καθιερώστε ένα πρόγραμμα ρουτίνας Όπως με τα μωρά, έτσι και με τα μεγαλύτερα παιδιά, η ρουτίνα ύπνου τα βοηθάει. Μπορείτε, λοιπόν, πριν κοιμηθεί να καθιερώσετε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Καθιερώστε ένα ντουζ με χλιαρό νερό, δώστε του να πιει το γάλα κι αφού πλύνει τα δόντια του, μπορείτε να ξαπλώσετε για λίγο δίπλα στο παιδί και να πείτε ένα παραμύθι ή τα νέα της ημέρας σας και πώς τα περάσατε. Μην βάζετε τις φωνές Στις αρχές, θα έχετε αντιδράσεις. Μην περιμένετε το παιδί με τη μία να αποδεχτεί ότι τελειώνει η καλοκαιρινή ξεγνοιασιά με τα «απαγορευμένα» ξενύχτια και θα πρέπει και παλι να κοιμάται νωρίς, χωρίς να χαζέψει λίγο παραπάνω στην τηλεόραση. Γι' αυτό και θα πρέπει να δείξετε κατανόηση (ανατρέξτε λίγο στα παιδικά σας χρόνια, το ίδιο δεν κάνατε κι εσείς;) και να κάνετε την προσαρμογή, χωρίς φωνές, που όλοι γνωρίζουμε ότι φέρνουν πάντα το αντίθετο αποτέλεσμα.

Ωστόσο μπορεί να αντιμετωπιστεί και κυρίως να περιοριστεί αν ακολουθείτε βασικά βήματα ενώ το πιο σημαντικό είναι να αερίζετε τακτικά τον χώρο. Δείτε δύο λύσεις που θα σας βοηθήσουν... Μέσα σε ένα τούλινο σακουλάκι βάλτε αρκετές λευκές κιμωλίες και αφήστε το σε κάποια γωνία της ντουλάπας. Πρόκειται για ένα θαυματουργό εργαλείο που θα απορροφήσει την περιττή υγρασία. Το κόλπο αυτό θα τραβήξει την υγρασία και τις άσχημες μυρωδιές που έχουν προκληθεί από την παρουσία της μούχλας στη ντουλάπα σας. Το δεύτερο που πρέπει να κάνετε είναι να μην βάζετε τα ρούχα κατευθείαν μετά το σιδέρωμα μέσα στη ντουλάπα. Τα μόλις σιδερωμένα ρούχα διατηρούν ακόμη υδρατμούς που δεν έχουν εξατμιστεί. Kλεισμένα στη ντουλάπα χωρίς να αναπνέουν θα επιταχύνουν την εμφάνιση της υγρασίας. Μην τα αποθηκεύετε αμέσως, αφήστε τα να στεγνώσουν φυσικά, πριν τα διπλώσετε και τα τοποθετήσετε και πάλι στην θέση τους.