Ψυχολογία

Υπάρχουν άνθρωποι που συνηθίζουν να ταυτίζουν το χαιρετισμό μ’ ένα φιλί στο στόμα. Κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι ένα φιλί στο μάγουλο είναι αρκετό μεταξύ φίλων και γνωστών και κρατούν το φιλί στο στόμα για τους αγαπημένους τους, το σύντροφό τους, τους γονείς τους και τα παιδιά τους. Πολλές μαμάδες συνηθίζουν να δίνουν στα παιδιά τους φιλί στο στόμα όχι μόνο όταν είναι μωρά, αλλά και αργότερα, όταν μεγαλώνουν πια. Γιατρός τάσσεται κατά του φιλιού στο στόμα από γονείς σε παιδιά προειδοποιώντας ότι αυτ

Γράφει ο Lucio Della Seta, ψυχαναλυτής της σχολής του Υung, μέλος του “International Association for Analytical Psychology” . Μια ιστορία… Το πρόβλημα είναι ότι οι τιμωρίες, εν γένει, προκαλούν σοβαρά τραύματα στην παιδική ψυχή, διότι συχνότατα είναι ξεσπάσματα θυμού των γονέων ή τυφλή και ανούσια επιθετικότητα, χωρίς καμιά παιδαγωγική βάση. Ο τρόμος που παράγεται εγγράφεται πάνω στα ενοχικά συναισθήματα ή δημιουργούνται και τα δύο μαζί. Θέλω να αναφέρω μια περίπτωση που δεν εγγράφτηκε στο

Περίπου το 10% των παιδιών ηλικίας από 4 ως 6 ετών έχουν βιώσει ένα επεισόδιο εφιάλτη. Ο εφιάλτης είναι μια μικρή αφύπνιση συνήθως στο δεύτερο μισό του ύπνου και συνοδεύετε από φωνές και κλάματα. Το επόμενο πρωί το παιδάκι μας πιθανόν να μην είναι σε θέση να θυμηθεί και να διηγηθεί το όνειρο του. Η κυριότερη αιτία εφιάλτη είναι η θέαση ή η ακρόαση κάτι τρομακτικού για εκείνο κατά τη διάρκεια της ημέρας και ιδιαίτερα όταν αυτό συνέβη λίγο πριν τον ύπνο. Επίσης το άγχος, η κούραση, η αλλαγή περ

Τα άλλα παιδιά, κυρίως τα πιο μικρά, αντιμετωπίζονται από εκείνα σαν παρείσακτα που μπορούν να αποσπάσουν την προσοχή και την αγάπη των γονιών. Η πρώτη ευκαιρία για να δοκιμάσει αισθήματα ζήλιας και ανταγωνισμού παρουσιάζεται με τη γέννηση ενός μικρού αδερφού, όταν βρίσκεται στη θέση να πρέπει να μοιραστεί με αυτόν την προσοχή των γονιών. Αυτά τα αισθήματα είναι τόσο πιο σφοδρά όσο πιο μικρό είναι το παιδί. Αν το παιδί είναι πέντε ή έξι χρονών έχει άλλες σχέσεις έξω από τον οικογενειακό κόσμο

Μια νηπιακή ηλικία που δίνει στο παιδί την ευκαιρία να επιδοκιμάζεται και να είναι σεβαστό για τις προθέσεις του και τις προσπάθειές του συμβάλει στο να αναπτύξει σε αυτήν την περίοδο σιγουριά για τις δικές του ικανότητες. Όλοι έχουμε ανάγκη να αισθανόμαστε ότι είμαστε αποδεκτοί και σεβαστοί για το άτομό μας, όταν διαμέσου της επιδοκιμασίας το άτομο αποκτάει σιγουριά και εμπιστοσύνη για τις ικανότητες του. Αν θέλουμε και η επιδοκιμασία έχει μεγάλη σημασία. Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι με το

Το παιδί μπορεί να μη φοβάται πράγματα που είναι πραγματικά επικίνδυνα και αντίθετα να φοβάται αθώα πράγματα, αφού οι φόβοι του εξαρτιούνται από την πείρα που τα αντιμετωπίζει. Μια εμπειρία είναι η μίμηση των γονιών, με την οποία το παιδί μαθαίνει να φοβάται τα πράγματα τα οποία φοβόμαστε κι εμείς. Για παράδειγμα μια μητέρα που φοβάται τα σκυλιά κάνει και το παιδί να έχει τον ίδιο φόβο. Επιπλέον μια από τις πιο σημαντικές αιτίες του φόβου είναι μια καθόλου ήρεμη οικογενειακή ατμόσφαιρα με συν

Το να νιώθει ένα παιδάκι ότι ντρέπεται είναι πολύ συχνό φαινόμενο. Στα πρώτα χρόνια της ζωής του εκδηλώνεται σαν μια μορφή αρνητισμού και αποτελεί μια από τις συνηθισμένες πλευρές που σκιαγραφούν την προσωπικότητά του. Η δειλία είναι πολύ συχνή στα παιδιά, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται μπροστά σε ενήλικες και σε άλλα παιδιά που δεν γνωρίζουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις φαίνονται ντροπαλά, δειλά, αγχώδη, αμήχανα και δείχνουν ακόμα πιο περιορισμένα από ότι είναι στην πραγματικότητα. Φυσικά υπάρχουν υ

Οι κρίσεις οργής είναι συχνές στα μικρά παιδιά που εκδηλώνουν με αυτό τον τρόπο την αντίδρασή τους στις απαγορεύσεις και στις αποτυχίες. Πίσω από την εκδήλωση οργής ( άγρια κλάματα, χτύπημα στων ποδιών στο έδαφος, σφίξιμο των χεριών κτλ.) υπάρχει χωρίς αμφιβολία μια ανάγκη για σιγουριά, αυτονομία ή κατανόηση για την οποία εμείς δεν πρέπει να αδιαφορήσουμε. Η τάση να κάνει πράγματα που ξεπερνούν τις ικανότητες του μπορεί να το οδηγεί σε αποτυχίες και να προκαλεί την οργή του. Η ίδια συμπερι

Σίγουρα όλοι οι γονείς έχουν έρθει κάποια στιγμή αντιμέτωποι με την ερώτηση τους: "Μαμά- μπαμπά θα πάρουμε ένα ζωάκι στο σπίτι μας;" Η αγάπη του παιδιού προς τα ζώα είναι ένα αίσθημα ανεκτίμητο. Παίζει τον πρώτο ρόλο στην κοινωνικοποίησή του και φέρνει στην επιφάνεια όλα τα αγνά συναισθήματα του χαρακτήρα του. Για πολλούς λόγους η παρουσία ενός ζώου στη ζωή του παιδιού μπορεί να είναι ευεργετική και σίγουρα συμβάλει θετικά στην ανάπτυξή του. Αυτά τα μικρά πλασματάκια διδάσκουν πίστη, φιλία

Για πολλά παιδιά στα πρώτα χρόνια ο φόβος είναι μια φυσιολογική συμπεριφορά που γεννιέται από τη συνειδητοποίηση της κατωτερότητας τους και της απειρίας τους. Η προοδευτική κυριαρχία στο περιβάλλον τους τα κάνει να αποκτούν εμπιστοσύνη στις δυνάμεις τους και να αντιμετωπίζουν ήρεμα καινούργιες καταστάσεις. Υπάρχουν ωστόσο παιδιά που διατηρούν ακόμα και στη σχολική ηλικία αυτή την αγχώδη συμπεριφορά που εκδηλώνεται με φόβο για τα καθήκοντα που έχουν να κάνουν. Η αγωνία, όπως και το άγχος, μ

Στο παιχνίδι με τους φίλους του το παιδί μαθαίνει να συνεργάζεται και να συναγωνίζεται, να συμμορφώνεται με τους κανόνες της ομάδας, να προσδιορίζει το ρόλο του στην κοινωνία, να δίνει την ακριβή αξία στην ιδιοκτησία, μαθαίνει να μοιράζεται. Για όλους αυτούς τους λόγους λοιπόν είναι καλό να διευκολύνουμε το παιδί από τα πρώτα ακόμα χρόνια στις ευκαιρίες που έχει και στην επιθυμία που δείχνει για κοινωνική ζωή. Αν ένα παιδάκι 3-4 χρονών παίζει χαρούμενα στο σπίτι του οι γονείς μπορεί να βρίσκο

Όταν το παιδάκι αρχίζει να ψάχνει για την επικύρωση της προσωπικότητάς του, όταν θέλει να κατακτήσει τα πράγματα που του αρέσουν, όταν θέλει να ξεφύγει από την προστασία του γονιού και και να αντιμετωπίσει από μόνο του τον κόσμο, τότε αρχίζει να συναντά τα πρώτα εμπόδια. Νιώθει συνήθως ότι οι δυνάμεις και οι ικανότητες του είναι περιορισμένες γιατί οι γονείς του βάζουν όρια. Μόλις το παιδάκι συναντήσει αυτά τα εμπόδια αντιδρά με 2 τρόπους: Ή υπακούοντας γιατί περιμένει να το ανταμείψετε ή εξο

Μέχρι πρότινος οι επιστήμονες θεωρούσαν πως τα παιδιά μέχρι την ηλικία των 3 ή 4 ετών δεν έχουν αναπτύξει γλωσσικές αλλά και γνωστικές δεξιότητες που θα τους επέτρεπαν να έχουν αναμνήσεις από την περίοδο αυτή της ζωής τους. Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη υπό τον Δρ Κάρολ Πίτερσον καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μεμόριαλ του Καναδά απέδειξε ότι τα παιδιά αυτής της ηλικίας όχι μόνο έχουν αναμνήσεις αλλά και μπορούν να τις διηγηθούν λεπτομερώς. Για να αντιληφθεί τη διαδικασία και τον τρόπο

- Να πειράζουν, καταστρέφουν τα πράγματα του πχ.τετράδια, βιβλία, μολύβια κτλ. - Να ανοίγουν την τσάντα και να του αφαιρούν πράγματα. - Να στέλνουν κοροϊδευτικά σημειώματα την ώρα της παράδοσης στην τάξη ή κατά την μετακίνηση τους στο σχολικό λεωφορείο. - Να διοργανώνουν φάρσες εναντίον του με διάφορους τρόπους. - Να γράφουν υποτιμητικά σχόλια, σχέδια στο θρανίο του, στην καρέκλα του, στον πίνακα της τάξης μέχρι την άφιξη του εκπαιδευτικού. - Να γράφουν περιφρονητικά σχόλια στους

Οι γονείς στο διάστημα της εγκυμοσύνης σχεδιάζουν τη ζωή τους μαζί του και προσπαθούν να ετοιμαστούν για την νέα αλλαγή. Ετοιμάζονται για μια πλούσια οικογενειακή και κοινωνική ζωή. Η ανατροπή όμως είναι πάντα απρόβλεπτη και ζητά από τους γονείς να διαχειριστούν μια εικόνα για τη ζωή τους που ποτέ δεν περίμεναν. Σε ένα μετεκπαιδευτικό σεμινάριο που συμμετείχαμε ειδικοί και θεραπευτές από όλη την Ελλάδα πήραμε μέρος σε μια πολύ ενδιαφέρουσα βιωματική άσκηση. Ζήτησαν από τους παρευρισκόμενους ν

Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως η παρουσία ενός κατοικίδιου μειώνει το άγχος, ελαττώνοντας ακόμα και την πίεση στο αίμα μας. Για όσους ταλαιπωρούνται από άγχος ή κατάθλιψη, τα κατοικίδια μπορούν να συνεισφέρουν τα μέγιστα στην αντιμετώπισή τους αλλά και των προβλημάτων που προκαλούν. Το γεγονός αυτό ισχύει τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες. Κάποιοι εξ ημών αγνοούν πως ακόμα και ένα παιδί μπορεί να υποφέρει από άγχος ή κατάθλιψη. Ο Harold S. Koplewicz, υπεύθυνος του τμήματος παιδ

"Το σπίτι της μαμάς. Το σπίτι του μπαμπά" "Βρίσκομαι στη μέση. Αφιερώνω αυτή τη ζωγραφιά στην μαμά και στον μπαμπά" "Δείχνω ευτυχισμένος εξωτερικά σε όποιον ξέρω" "Νιώθω θυμωμένος γιατί οι γονείς μου είναι χωρισμένοι" "Κάποιοι γονείς έχουν βίαιες, θορυβώδεις μάχες. Όπως η μαμά και ο μπαμπάς μου." Άσπα Μητρακάκη Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας email: amitrakaki@

Πολλές φορές, στην καθημερινότητά μας, για να εξηγήσουμε και να περιγράψουμε τις επιδράσεις των ψυχολογικών καταστάσεων (π.χ. των συναισθημάτων) πάνω στις βιοσωματικές λειτουργίες χρησιμοποιούμε μεταφορικές εκφράσεις, όπως «η καρδιά μου πάει να σπάσει» στις περιπτώσεις φοβίας, «κόπηκε ή πιάστηκε η αναπνοή μου» στις περιπτώσεις μεγάλης στενοχώριας και φόβου, «έχασα τη μιλιά μου» ή «το στομάχι μου δέθηκε κόμπος» σε περιπτώσεις εξαιρετικά υψηλού άγχους ή ενθουσιασμού. Έρευνες στο χώρο των νευροε

Τη σωματική τιμωρία την καταδικάζουμε και την αντιλαμβανόμαστε εύκολα ως έναν κακοποιητικό τρόπο συμμόρφωσης και διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Τι γίνεται όμως με τη λεκτική βία; Η λεκτική βία ασκεί ψυχολογική πίεση και παρεμβαίνει στη συναισθηματική ισορροπία του παιδιού. O συναισθηματικός εκβιασμός που εμπεριέχεται σε κάθε προσβλητική κουβέντα δημιουργεί τύψεις και ενοχές στο παιδί. Η προσδοκία ότι με την αρνητική κριτική θα καταφέρουμε “ένα καλύτερο παιδί” αποτελεί άλλοθι περισσότερο, παρ

Αργότερα βάζει χρώμα και έπειτα αναπαριστά όλο και πιο ρεαλιστικά μια εικόνα. Ποια ανάγκη σπρώχνει τα παιδιά παγκοσμίως ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, κουλτούρας και πολιτισμού να ζωγραφίζουν; Υπάρχουν κάποια “κρυφά” μηνύματα που θέλουν να μας δώσουν; Μια απλή μουτζούρα ή ένα ακατανόητο σχήμα λειτουργεί σαν μια γλώσσα για τα παιδιά. Είναι μια γλώσσα που επικοινωνεί σε εμάς την οργή, το θυμό, τη ζήλια, την αδιαφορία, την ανάγκη για προσοχή αλλά και τις γνωστικές εμπειρίες που έχουν όσο γνωρίζουν το

Για το παιδί με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες σημαίνει ότι αντιλαμβάνεται τη διαφορετικότητα του. Έτσι θα μπορεί αργότερα να βρίσκει τους τρόπους και τους μηχανισμούς μάθησης που τον βοηθούν καλύτερα να μάθει, να απομνημονεύει, να εκφράζεται. Για παράδειγμα: "Σκέφτομαι με εικόνες άρα με βοηθάει πολύ περισσότερο να διαβάζω με χάρτη το μάθημα της Ιστορίας γιατί αναπαριστώ τη μάχη". Ένα απο τα πολύ σημαντικά κομμάτια ενός προγράμματος αντιμετώπισης των δυσκολιών μάθησης είναι να οδηγήσεις τ