🛡️ Διδάξτε Στο Παιδί Σας Τον «Κανόνα Των Εσωρούχων» – Προλάβετε Την Παιδική Κακοποίηση [vid]

Ο «Κανόνας των Εσωρούχων» είναι ένας απλός τρόπος για να ανοίξουν οι γονείς αυτή τη συζήτηση χωρίς τρομακτικές λεπτομέρειες και χωρίς να φορτώνουν το παιδί με φόβο.
Βασίζεται στην ιδέα ότι τα μέρη του σώματος που συνήθως καλύπτονται από τα εσώρουχα είναι ιδιωτικά και κανείς δεν πρέπει να ζητά να τα δει ή να τα αγγίζει χωρίς σοβαρό λόγο και κατάλληλο τρόπο.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι να μάθει το παιδί ότι το σώμα του ανήκει στο ίδιο, ότι έχει δικαίωμα να πει «όχι» και ότι ποτέ δεν φταίει αν κάποιος ξεπεράσει τα όριά του.

🧒 Από Ποια Ηλικία Μπορούμε Να Μιλήσουμε Για Τον «Κανόνα Των Εσωρούχων»;

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε το παιδί να μεγαλώσει για να ξεκινήσουμε.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης αναφέρει ότι ένα παιδί δεν είναι «πολύ μικρό» για να μάθει τον Κανόνα των Εσωρούχων, ενώ η NSPCC έχει δημιουργήσει υλικό για παιδιά από περίπου 3–4 ετών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι θα μιλήσουμε σε ένα μικρό παιδί για τη σεξουαλική κακοποίηση με τρόπο που δεν μπορεί να κατανοήσει.
Σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε απλές, ξεκάθαρες και ηλικιακά κατάλληλες λέξεις.

Σε ένα μικρό παιδί μπορούμε να πούμε:

«Τα σημεία του σώματός σου που καλύπτει το εσώρουχό σου είναι προσωπικά.

Κανείς δεν πρέπει να σου ζητά να τα δείξεις ή να τα αγγίξει.

Αν κάποιος το κάνει ή αν κάτι σε κάνει να νιώσεις άβολα, μπορείς πάντα να μου το πεις.»

Καθώς το παιδί μεγαλώνει, η συζήτηση μπορεί να γίνεται πιο αναλυτική.

👙 Τι Είναι Ο «Κανόνας Των Εσωρούχων»;

Ο Κανόνας των Εσωρούχων είναι ένα εργαλείο πρόληψης και εκπαίδευσης, όχι ένας κανόνας που πρέπει να αποστηθίσει το παιδί.

Η βασική ιδέα είναι απλή:

Ό,τι καλύπτεται από το εσώρουχο είναι ιδιωτικό.

Το παιδί μαθαίνει ότι:

✓ το σώμα του ανήκει στο ίδιο
✓ έχει δικαίωμα να βάζει όρια
✓ κανείς δεν έχει δικαίωμα να αγγίζει τα ιδιωτικά σημεία του χωρίς κατάλληλο λόγο
✓ δεν χρειάζεται να κρατά μυστικά που το κάνουν να φοβάται ή να νιώθει άσχημα
✓ μπορεί να πει «όχι» ακόμη και σε έναν ενήλικα που γνωρίζει
✓ μπορεί και πρέπει να μιλήσει σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεται.

Το Συμβούλιο της Ευρώπης συνδέει τον Κανόνα με τρία βασικά μηνύματα: το σώμα ανήκει στο παιδί, υπάρχουν καλά και κακά μυστικά και υπάρχουν κατάλληλα και ακατάλληλα αγγίγματα.

❤️ «Το Σώμα Σου Ανήκει Σε Εσένα»

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα που μπορεί να πάρει ένα παιδί.

Δεν πρέπει να μαθαίνει μόνο ότι «οι άλλοι δεν επιτρέπεται να το αγγίζουν».
Πρέπει να καταλαβαίνει ότι έχει δικαίωμα να αισθάνεται άνετα και ασφαλές με το σώμα του.

Μπορούμε να του λέμε:

«Το σώμα σου είναι δικό σου.»

«Μπορείς να πεις όχι σε ένα άγγιγμα που δεν θέλεις.»

«Δεν χρειάζεται να φιλήσεις ή να αγκαλιάσεις κάποιον επειδή σου το ζητά.»

«Αν κάποιος σε κάνει να νιώθεις περίεργα ή άβολα, μπορείς να φύγεις και να μου το πεις.»

Αυτές οι φράσεις δεν μαθαίνουν στο παιδί να φοβάται τους ανθρώπους.
Το μαθαίνουν να αναγνωρίζει τα όριά του.

🚫 Το «Όχι» Ισχύει Ακόμη Και Με Τους Ανθρώπους Που Αγαπάμε

Ένα παιδί μπορεί να πιστεύει ότι πρέπει πάντα να υπακούει σε έναν ενήλικα.
Γι' αυτό χρειάζεται να ακούσει ξεκάθαρα ότι το δικαίωμα στα προσωπικά του όρια δεν σταματά επειδή απέναντί του βρίσκεται κάποιος γνωστός.

Ο κανόνας ισχύει ακόμη και αν πρόκειται για:

✓ συγγενή
✓ φίλο της οικογένειας
✓ μεγαλύτερο παιδί
✓ γνωστό ή άλλο πρόσωπο που εμπιστεύεται.

Η NSPCC επισημαίνει ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στον κίνδυνο από αγνώστους, καθώς ένα παιδί μπορεί να κακοποιηθεί και από άτομο που γνωρίζει ή εμπιστεύεται.

Γι' αυτό το μήνυμα δεν πρέπει να είναι:

«Μην μιλάς σε αγνώστους.»

Αλλά:

«Αν κάποιος κάνει κάτι που σε κάνει να νιώθεις άβολα, μου το λες, όποιος κι αν είναι.»

🤫 Μάθετε Στο Παιδί Τη Διαφορά Ανάμεσα Σε Ένα Μυστικό Και Μια Δυσάρεστη Έκπληξη

Τα παιδιά συχνά αγαπούν τα μυστικά.
Ένα δώρο γενεθλίων ή μια έκπληξη μπορεί να είναι ένα όμορφο μυστικό που αποκαλύπτεται σύντομα.

Υπάρχουν όμως και μυστικά που κάνουν το παιδί να νιώθει φόβο, ενοχή, άγχος ή ντροπή.

Αυτά δεν πρέπει να μένουν κρυφά.

Μπορούμε να του εξηγήσουμε:

«Αν κάποιος σου πει να κρατήσεις ένα μυστικό που σε στενοχωρεί ή σε φοβίζει, δεν χρειάζεται να το κρατήσεις.»

«Μπορείς να μου το πεις ακόμη κι αν σου είπε κάποιος να μην το πεις.»

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί ένας άνθρωπος που θέλει να χειριστεί ή να εκμεταλλευτεί ένα παιδί μπορεί να προσπαθήσει να το πείσει ότι πρέπει να κρατήσει τη συμπεριφορά μυστική.

🗣️ Διδάξτε Του Ότι Μπορεί Να Μιλήσει – Ακόμη Κι Αν Έχει Φοβηθεί

Η πρόληψη δεν ολοκληρώνεται όταν το παιδί μάθει τον κανόνα.
Πρέπει να ξέρει τι θα κάνει αν κάποιος παραβιάσει τα όριά του.

Διδάξτε του τρία απλά βήματα:

1. Απομακρύνομαι.
Αν μπορώ με ασφάλεια, φεύγω από την κατάσταση.

2. Λέω «όχι».
Δεν χρειάζεται να φωνάξω ή να αντιμετωπίσω κάποιον αν αυτό με βάζει σε μεγαλύτερο κίνδυνο.

3. Μιλάω.
Λέω τι συνέβη σε έναν ενήλικα που εμπιστεύομαι.

Και υπάρχει ένα τέταρτο, πολύ σημαντικό μήνυμα:

Αν ο πρώτος ενήλικας δεν με ακούσει, συνεχίζω να μιλάω μέχρι να βρω κάποιον που θα με προστατεύσει.

Η NSPCC τονίζει ότι το παιδί πρέπει να γνωρίζει πως μπορεί να απευθυνθεί σε έναν ασφαλή ενήλικα που εμπιστεύεται και ότι το να μιλήσει δεν θα πρέπει να το βάλει σε μπελάδες.

👩‍⚕️ Υπάρχουν Περιπτώσεις Που Χρειάζεται Να Δει Το Παιδί Γιατρός;

Ναι.
Είναι σημαντικό ο Κανόνας των Εσωρούχων να μην παρουσιάζεται στο παιδί ως απόλυτος κανόνας χωρίς εξαιρέσεις.

Ένας γιατρός ή επαγγελματίας υγείας μπορεί να χρειαστεί να εξετάσει το παιδί για ιατρικό λόγο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ενήλικας πρέπει να εξηγεί στο παιδί με τρόπο που καταλαβαίνει τι πρόκειται να γίνει και γιατί.

Το παιδί πρέπει να γνωρίζει ότι μια ιατρική εξέταση είναι διαφορετική από ένα άγγιγμα που γίνεται κρυφά ή χωρίς λόγο.

Η NSPCC συστήνει να εξηγείται στο παιδί γιατί χρειάζεται μια τέτοια εξέταση και να υπάρχει σεβασμός στα όριά του.

👨‍👩‍👧 Μην Κάνετε Το Παιδί Να Φοβάται Το Σώμα Του

Η συζήτηση για την κακοποίηση χρειάζεται ηρεμία και ισορροπία.

Δεν χρειάζεται να πούμε:

❌ «Υπάρχουν κακοί άνθρωποι παντού.»

❌ «Μην εμπιστεύεσαι κανέναν.»

❌ «Πρέπει να φοβάσαι όταν μένεις μόνος.»

Αντίθετα, μπορούμε να πούμε:

✓ «Υπάρχουν κανόνες που προστατεύουν το σώμα σου.»

✓ «Μπορείς να μου λες οτιδήποτε σε προβληματίζει.»

✓ «Δεν φταις ποτέ αν κάποιος παραβιάσει τα όριά σου.»

✓ «Θα σε ακούσω και θα σε πιστέψω.»

Ο στόχος είναι η ενδυνάμωση και όχι ο φόβος.

🧩 Η Πρόληψη Δεν Είναι Μία Συζήτηση

Δεν χρειάζεται να οργανώσουμε μια σοβαρή «ομιλία» με το παιδί.

Οι συζητήσεις μπορούν να γίνουν φυσικά:

✓ όταν αγοράζουμε εσώρουχα
✓ την ώρα του μπάνιου
✓ όταν μαθαίνουμε τα μέρη του σώματος
✓ όταν συζητάμε για τα προσωπικά όρια
✓ όταν το παιδί μάς ρωτά κάτι σχετικό
✓ όταν βλέπουμε ένα κατάλληλο εκπαιδευτικό βίντεο ή βιβλίο.

Η NSPCC προτείνει οι συζητήσεις για τον Κανόνα των Εσωρούχων να γίνονται σταδιακά και με τρόπο που ταιριάζει στην ηλικία και την ωριμότητα του παιδιού, αντί να αντιμετωπίζονται ως μία δύσκολη και μοναδική συζήτηση.

📌 Ηλικιακή Προσαρμογή Της Ενημέρωσης

3–5 ετών: Μαθαίνουμε τα σωστά ονόματα για τα μέρη του σώματος, εξηγούμε ότι ορισμένα σημεία είναι ιδιωτικά και ότι μπορεί πάντα να μας μιλήσει.

6–8 ετών: Συζητάμε περισσότερο για τα προσωπικά όρια, το «όχι», τα αγγίγματα και τα μυστικά που κάνουν το παιδί να νιώθει άσχημα.

9–11 ετών: Εξηγούμε πιο καθαρά την έννοια της κακοποίησης, της πίεσης, της χειραγώγησης και της αναζήτησης βοήθειας.

12+ ετών: Η συζήτηση μπορεί να επεκταθεί στις σχέσεις, στη συναίνεση, στη σεξουαλική παρενόχληση, στην ψηφιακή επικοινωνία και στην αποστολή προσωπικών εικόνων.

Η ηλικία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας.
Η γλώσσα και το επίπεδο λεπτομέρειας πρέπει να προσαρμόζονται στην ανάπτυξη και την κατανόηση κάθε παιδιού.

🔦 Ήξερες Ότι…

🔦 Ο «Κανόνας των Εσωρούχων» δεν αφορά μόνο αγνώστους. Ένα παιδί μπορεί να χρειαστεί προστασία και από άτομα που γνωρίζει.

🔦 Η NSPCC διαθέτει εκπαιδευτικό υλικό για τον Κανόνα των Εσωρούχων για παιδιά ηλικίας περίπου 3–11 ετών, προσαρμοσμένο στην ηλικία.

🔦 Το παιδί πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί να πει «όχι» ακόμη και σε ένα άτομο που αγαπά ή γνωρίζει.

🔦 Ένα παιδί μπορεί να δυσκολευτεί να μιλήσει επειδή φοβάται ότι δεν θα το πιστέψουν ή ότι θα κατηγορηθεί. Γι' αυτό η σχέση εμπιστοσύνης με τον γονέα είναι εξαιρετικά σημαντική.

🔦 Ο Κανόνας των Εσωρούχων δεν είναι μόνο κανόνας προστασίας· είναι ένας τρόπος να μάθει το παιδί να αναγνωρίζει και να σέβεται τα δικά του όρια και τα όρια των άλλων.

⚖️ Μύθοι Και Αλήθειες

❌ Μύθος: «Είναι πολύ μικρό για να μιλήσουμε για κακοποίηση.»
✔ Αλήθεια: Η ενημέρωση μπορεί να ξεκινήσει από μικρή ηλικία, με απλές και κατάλληλες για το παιδί λέξεις.

❌ Μύθος: «Πρέπει να μάθει να φοβάται τους αγνώστους.»
✔ Αλήθεια: Η πρόληψη δεν βασίζεται μόνο στον «κίνδυνο από αγνώστους». Το παιδί χρειάζεται να γνωρίζει ότι πρέπει να μιλήσει όταν κάποιος παραβιάζει τα όριά του, όποιος κι αν είναι.

❌ Μύθος: «Αν κάποιος είναι συγγενής, δεν χρειάζεται να ανησυχούμε.»
✔ Αλήθεια: Η σχέση με το παιδί δεν αποτελεί εγγύηση ασφαλούς συμπεριφοράς. Το μήνυμα πρέπει να ισχύει για όλους.

❌ Μύθος: «Αν συμβεί κάτι, το παιδί θα μου το πει αμέσως.»
✔ Αλήθεια: Μπορεί να φοβηθεί, να ντραπεί ή να πιστέψει ότι θα κατηγορηθεί. Χρειάζεται συνεχής ενθάρρυνση ώστε να γνωρίζει ότι μπορεί να μιλήσει.

❌ Μύθος: «Το να μάθει το παιδί τον Κανόνα των Εσωρούχων αρκεί για να το προστατεύσει.»
✔ Αλήθεια: Ο Κανόνας είναι ένα σημαντικό εργαλείο πρόληψης, αλλά η προστασία του παιδιού είναι κυρίως ευθύνη των ενηλίκων.

❌ Μύθος: «Αν το παιδί δεν είπε όχι, σημαίνει ότι συμφώνησε.»
✔ Αλήθεια: Ένα παιδί μπορεί να παγώσει, να φοβηθεί ή να μην καταλάβει τι συμβαίνει. Η ευθύνη για την κακοποίηση ανήκει στον δράστη και ποτέ στο παιδί.

💡 Χρήσιμες Ιδέες Για Την Καθημερινότητα

✓ Χρησιμοποιήστε ήρεμη και απλή γλώσσα, χωρίς περιγραφές που μπορεί να τρομάξουν το παιδί.

✓ Μάθετε στο παιδί τις πραγματικές ονομασίες των μερών του σώματος.

✓ Δείξτε στην πράξη ότι σέβεστε το «όχι» του παιδιού, ακόμη και σε απλές καθημερινές καταστάσεις.

✓ Μην πιέζετε το παιδί να φιλήσει ή να αγκαλιάσει κάποιον επειδή «πρέπει».

✓ Επαναλαμβάνετε συχνά ότι μπορεί να σας μιλήσει για οτιδήποτε.

✓ Εξηγήστε ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να του ζητήσει να κρατήσει ένα μυστικό που το κάνει να φοβάται ή να νιώθει άσχημα.

✓ Δημιουργήστε έναν μικρό «κύκλο ασφαλείας» με δύο ή τρεις ενήλικες στους οποίους το παιδί μπορεί να απευθυνθεί αν χρειαστεί.

🚨 Αν Το Παιδί Σας Πει Ότι Κάτι Συνέβη

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Ακούστε το παιδί χωρίς να το ανακρίνετε.

Μπορείτε να πείτε:

«Σε ακούω.»

«Χαίρομαι που μου το είπες.»

«Δεν φταις εσύ.»

«Θα σε βοηθήσω.»

Αποφύγετε τις πιεστικές ερωτήσεις, τις κατηγορίες και την αντιπαράθεση με το πρόσωπο που καταγγέλλεται.
Η NSPCC συστήνει να μην αντιμετωπίζει ο γονέας ο ίδιος τον φερόμενο ως δράστη, καθώς αυτό μπορεί να δυσκολέψει την προστασία του παιδιού και την περαιτέρω διαχείριση της υπόθεσης.

Στην Ελλάδα, για άμεση ανάγκη μπορείτε να καλέσετε το 112 ή την Ελληνική Αστυνομία.
Η πανελλαδική γραμμή 10201 λειτουργεί όλο το 24ωρο για θέματα προστασίας ανηλίκων, ενώ η Εθνική Γραμμή SOS 1056 λειτουργεί επίσης 24 ώρες το 24ωρο για παιδιά και ενήλικες και διαχειρίζεται αναφορές για κακοποίηση και περιστατικά παιδιών σε κίνδυνο.

❤️ Η Καλύτερη Προστασία Είναι Ένα Παιδί Που Ξέρει Ότι Μπορεί Να Μιλήσει

Δεν μπορούμε να ελέγχουμε κάθε άνθρωπο που θα συναντήσει ένα παιδί στη ζωή του.
Μπορούμε όμως να του δώσουμε γνώσεις, όρια, γλώσσα και εμπιστοσύνη.

Ο «Κανόνας των Εσωρούχων» δεν πρέπει να γίνει ένα μάθημα φόβου.
Πρέπει να γίνει ένα απλό μήνυμα που το παιδί θα κουβαλά μαζί του:

Το σώμα μου ανήκει σε εμένα.

Έχω δικαίωμα να πω όχι.

Δεν κρατώ μυστικά που με κάνουν να φοβάμαι.

Και πάντα υπάρχει κάποιος ασφαλής άνθρωπος στον οποίο μπορώ να μιλήσω.

Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της πρόληψης: όχι να μεγαλώσει ένα παιδί φοβισμένο, αλλά ενδυναμωμένο και αρκετά ασφαλές ώστε να ζητήσει βοήθεια όταν τη χρειαστεί.

👉 Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

❓ Από ποια ηλικία πρέπει να μάθω στο παιδί τον Κανόνα των Εσωρούχων;
Μπορεί να ξεκινήσει από την προσχολική ηλικία, με απλές λέξεις και χωρίς τρομακτικές λεπτομέρειες. Η NSPCC έχει δημιουργήσει υλικό για παιδιά από περίπου 3 ετών.

❓ Πρέπει να πω στο παιδί τη λέξη «σεξουαλική κακοποίηση»;
Όχι απαραίτητα από την αρχή. Στα μικρότερα παιδιά αρκούν απλά μηνύματα για το σώμα, τα προσωπικά σημεία, τα όρια και την αναζήτηση βοήθειας. Καθώς μεγαλώνει, η ενημέρωση μπορεί να γίνεται πιο συγκεκριμένη.

❓ Τι γίνεται αν το παιδί δεν θέλει να αγκαλιάσει ή να φιλήσει κάποιον συγγενή;
Το «όχι» του πρέπει να γίνεται σεβαστό. Είναι μια πολύ καλή καθημερινή ευκαιρία για να μάθει ότι έχει δικαίωμα να αποφασίζει ποιος το αγγίζει και πώς.

❓ Τι πρέπει να κάνω αν το παιδί μου μου αποκαλύψει ότι κάποιος το άγγιξε ακατάλληλα;
Μείνετε όσο μπορείτε ήρεμοι, ακούστε το παιδί, πιστέψτε το και πείτε του ότι δεν φταίει. Μην το πιέσετε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες και μην προσπαθήσετε να αντιμετωπίσετε μόνοι σας το άτομο που αναφέρει. Αναζητήστε άμεσα βοήθεια από ειδικούς και τις αρμόδιες υπηρεσίες.

❓ Ο Κανόνας των Εσωρούχων προστατεύει μόνο από αγνώστους;
Όχι. Το παιδί πρέπει να γνωρίζει ότι οι κανόνες προστασίας ισχύουν ανεξάρτητα από το ποιος είναι απέναντί του, ακόμη και όταν πρόκειται για πρόσωπο που γνωρίζει ή εμπιστεύεται.

🌟 Η Ενημέρωση Είναι Μορφή Προστασίας

Μερικές από τις σημαντικότερες συζητήσεις που κάνουμε με τα παιδιά δεν χρειάζεται να είναι μεγάλες ή δύσκολες.
Μπορούν να ξεκινήσουν με μία απλή φράση, να συνεχιστούν μέσα από την καθημερινότητα και να μεγαλώνουν μαζί με το παιδί.

Όταν ένα παιδί γνωρίζει ότι το σώμα του έχει αξία, τα όριά του έχουν σημασία και η φωνή του πρέπει να ακούγεται, έχει ήδη αποκτήσει ένα σημαντικό εργαλείο προστασίας.

✨ Μοιραστείτε Την Εμπειρία Σας!

Μερικές φορές μια απλή κουβέντα που έκανε ένας γονιός με το παιδί του μπορεί να δώσει ιδέες και θάρρος και σε μια άλλη οικογένεια.
Ίσως μια δική σας προσέγγιση, μια φράση ή ένας τρόπος με τον οποίο μιλήσατε στο παιδί για τα προσωπικά του όρια να βοηθήσει και άλλους γονείς να ανοίξουν αυτή τη σημαντική συζήτηση με περισσότερη ηρεμία και σιγουριά.

🩺 Ιατρική Ειδοποίηση

Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από παιδίατρο, ψυχολόγο ή άλλο αρμόδιο επαγγελματία.
Αν ένα παιδί αποκαλύψει ή αν υπάρχει υποψία σεξουαλικής κακοποίησης, χρειάζεται άμεση αναζήτηση εξειδικευμένης βοήθειας και προστασίας.
Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, καλέστε το 112 ή απευθυνθείτε στις αρμόδιες υπηρεσίες προστασίας ανηλίκων.

Η γραμμή 10201 της Ελληνικής Αστυνομίας λειτουργεί πανελλαδικά όλο το 24ωρο για θέματα προστασίας ανηλίκων,

ενώ η 1056 παρέχει επίσης 24ωρη υποστήριξη και δέχεται αναφορές για παιδιά σε κίνδυνο.

🎥 Δείτε Το Σχετικό Βίντεο

Για να γίνει ακόμη πιο εύκολο για τα παιδιά να κατανοήσουν τα προσωπικά τους όρια, μπορείτε να δείτε μαζί το παρακάτω σύντομο βίντεο.
Ο «Κανόνας των Εσωρούχων» παρουσιάζεται με απλό και φιλικό τρόπο, βοηθώντας τα παιδιά να καταλάβουν ότι το σώμα τους ανήκει στα ίδια, ποια αγγίγματα δεν είναι σωστά και σε ποιον μπορούν να μιλήσουν αν κάτι τα κάνει να νιώσουν άβολα ή φοβισμένα.
Το βίντεο αποτελεί μέρος του εκπαιδευτικού υλικού του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών.