Διαπαιδαγώγηση

Δύο γεγονότα, καθ΄ όλα ευπρόσδεκτα, άλλαξαν κατά τη δεκαετία του ΄70 τον ρόλο των παιδιών στις δυτικές κοινωνίες. Το ένα ήταν η επικράτηση της αντισύλληψης: το παιδί, προϊόν πλέον απόφασης και όχι τύχης, τοποθετήθηκε στην κορυφή του οικογενειακού οικοδομήματος. Το άλλο ήταν η μετάβαση από την κοινωνία των στερήσεων στην κοινωνία της αφθονίας. Πριν από τη δεκαετία του ΄70, το κυρίαρχο μήνυμα της ανατροφής ήταν: «Δεν μπορείς να τα έχεις όλα». Σήμερα, τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο πώς μπορούν, αλ

Αν και τα δυο προέρχονται απ᾽ το ρήμα «παιδεύω», στην ουσία πρόκειται για δύο διαφορετικές έννοιες. Η εκπαίδευση παρέχεται από τα σχολεία και πιστοποιείται με πτυχία, ενώ η παιδεία είναι αποτέλεσμα τόσο του περιβάλλοντος στο οποίο γαλουχήθηκες, όσο και προϊόν εσωτερικών ζυμώσεων του εκάστοτε ατόμου. Η παιδεία είναι αυτή που σου μαθαίνει να ξεχωρίζεις το καλό απ᾽ το κακό. Σε διδάσκει τι είναι δικαιοσύνη και τι σεβασμός. Απ᾽ την άλλη, η εκπαίδευση επιτελεί το ρόλο του μορφωτικού αγαθού μέσω του οπ

Να είστε συνεπείς και σταθεροί Το ΟΧΙ σημαίνει ΟΧΙ, και το ΝΑΙ σημαίνει ΝΑΙ. Η κάθε πράξη έχει και μία αμοιβή Η καλή συμπεριφορά αμείβεται. Η κακή συμπεριφορά τιμωρείται. Να εξηγείτε τι εννοείτε και να το εννοείτε Σκεφτείτε πριν μιλήσετε, γιατί αλλιώς θα πρέπει να δώσετε εξηγήσεις. Οι γονείς δουλεύουν μαζί ως ομάδα Αν δεν συμφωνείτε, τα παιδιά δεν θα ξέρουν ποιον από τους δύο να ακούσουν και τελικά θα καταλήξουν να μην ακουν κανέναν. Μη δίνετε υποσχέσεις που δεν μπορε

Στόχο είχαν να “αναγκάσουν” το παιδί να απομονωθεί για λίγο από την ομάδα και να “σκεφτεί” τι έκανε. Όμως πόσο εύστοχη είναι αυτή η πρακτική όταν απευθύνεται σε παιδιά νηπιακής ηλικίας; Σύμφωνα με τις νευροεπιστήμες, στην ηλικία των έξι ετών ο εγκέφαλος έχει αποκτήσει το 95% του βάρους που θα έχει στην ενήλικη ζωή και βρίσκεται στο ζενίθ της ενεργειακής κατανάλωσης του. Σε αυτό το στάδιο τα παιδιά αρχίζουν να εφαρμόζουν τη λογική και την εμπιστοσύνη και να κατανοούν τις διαδικασίες της σκέψης το

Και επειδή πολύ συχνά, με όλες αυτές τις ανεπιθύμητες παρεμβάσεις, δημιουργούνται εντάσεις και παρεξηγήσεις, ας δούμε πώς μπορείτε να τους βάλετε όλους στη θέση τους ευγενικά και χωρίς να χαλάσετε τις σχέσεις σας: • Δημιουργήστε κοινό μέτωπο με το σύντροφό σας: Αν και οι δύο γονείς είναι ενωμένοι και συμφωνούν στον τρόπο ανατροφής των παιδιών, τότε είναι δυσκολότερο για κάποιον τρίτο (π.χ. πεθερά) να παρέμβει και να αρχίσει την κριτική. • Χρησιμοποιήστε τον παιδίατρο ή το δάσκαλο: Πείτε, δηλαδή,

1. Πότε να πεις όχι Ένα από τα προειδοποιητικά σημάδια είναι η αδυναμία άρνησης. Αν το παιδάκι σου δεν έχει ακούσει ποτέ από το στόμα σου τη λέξη ΟΧΙ θα πάρει το μήνυμα πως μπορεί να έχει ότι ζητήσει. Και μπορεί να πιστεύεις πως με αυτόν τον τρόπο δείχνεις έμπρακτα την αγάπη σου, στην πραγματικότητα όμως του κάνεις κακό. Στην πραγματική ζωή υπάρχουν απογοητεύσεις, αρνήσεις και πρέπει να μάθουμε να κοπιάζουμε και να διεκδικούμε. Τίποτα δε μας χαρίζεται μόνο και μόνο επειδή το ζητήσαμε. 2. Ξέρει τ

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες σταθερές που ισχύουν σε κάθε σπίτι στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί χωρίς αδέλφια. Τα μοναχοπαίδια έχουν την αμέριστη αγάπη και προσοχή των γονιών τους. Επιπλέον, είναι σε θέση να απολαμβάνουν περισσότερα αγαθά από υλική άποψη. Πάντα θα έχουν περισσότερα παιχνίδια, τα οποία δεν θα χρειαστεί ποτέ να μοιραστούν. Ωστόσο, οι γονείς θα πρέπει να προσέχουν να μην το παρακάνουν, μεγαλώνοντας ένα παιδί που δίνει μεγαλύτερη αξία στα υλικά πράγματα παρά στα συναισθήματα. Σε ένα σπί

1. Επιβραβεύετε πάντα την προσπάθεια και ποτέ το αποτέλεσμα Είτε πετύχει είτε όχι τον στόχο του εσείς εστιάστε την κριτική σας στην προσπάθεια του. Μην το επαινείτε μόνο όταν τα καταφέρνει και δείξτε του ότι αυτό που πάντα μετράει περισσότερο είναι το ταξίδι και όχι ο προορισμός. Έτσι θα το μάθετε να μην φοβάται την αποτυχία, η οποία είναι κι αυτή μέρος της ζωής. 2. Ενθαρρύνετε τη σκληρή δουλειά Είτε εξασκείται σκληρά στο πιάνο, είτε σε δύσκολες μαθηματικές εργασίες, το παιδί σας πρέπ

Φυσικά σε ορισμένες περιπτώσεις είναι σημαντικό να αναφέρει μια λανθασμένη συμπεριφορά, όπως για παράδειγμα σε περιστατικά bullying που συνήθως αποκρύπτονται, όμως άλλες φορές η συνήθεια αυτή καταντά ενοχλητική ή αντιλαμβάνεται ως προδοσία από τους φίλους του. Για ποιους λόγους το μικρό σας μεταφέρει ότι λανθασμένο δει να διαδραματίζεται μπροστά του; Ίσως θέλει να προσελκύσει την προσοχή σας, να τεστάρει τα όριά σας, να βοηθήσει κάποιον συνομήλικό του ή να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για κά

Αν αρχίσετε να ενεργείτε περισσότερο και να μιλάτε λιγότερο, τα παιδιά θα παρατηρήσουν αμέσως τη διαφορά. Αντί να φωνάζετε συνεχώς στα παιδιά να σωπάσουν, απλά περιμένετε μπροστά τους μέχρι να σας δώσουν την προσοχή τους. Αν τα παιδιά μαλώνουν για ένα παιχνίδι απλά και σιωπηρά αποσύρετε το παιχνίδι από μπροστά τους και βάλτε το σε ένα σημείο που δεν το φτάνουν. Σταματήστε να λέτε πράγματα που δεν εννοείτε. Αν εννοείτε κάτι να είστε έτοιμοι να πράξετε και όχι να πείτε. Όλες οι αναβολές εξαφανίζον

Ίσως είναι λέξεις και φράσεις που ακούγαμε από τη δική μας μανούλα και τότε λέγαμε "αποκλείεται να τις πω στο δικό μου παιδί". Οι "απαγορευμένες φράσεις" τις περισσότερες φορές είναι αντίκτυπο των νεύρων που προκαλεί η κούραση και η καθημερινή μας ρουτίνα. Μερικές από αυτές μπορεί να πληγώσουν το παιδί χωρίς να το καταλάβουμε και μάλιστα όταν δεν τις χρησιμοποιούμε στο σωστό χρόνο. Εντοπίσαμε τις σημαντικότερες λάθος εκφράσεις: "Με κούρασες με τις ερωτήσεις" Το παιδί ανακαλύπτει και μαθ

Πολύ πριν το μικρούλι σας αρχίσει να μαθαίνει να διαβάζει, να γράφει ή να μετρά, υπάρχουν πολύτιμες δεξιότητες ζωής που θα πρέπει να του διδάξουμε. Με τη συναισθηματική νοημοσύνη μπορούμε να του μεταδώσουμε την ικανότητα να ερμηνεύει, να κατανοεί και να ανταποκριθεί στις δικά μας συναισθήματα και των άλλων. Είναι η καλύτερη τεχνική που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς για τη μελλοντική ανάπτυξη και την ευημερία του παιδιού τους. «Θέλουμε τα παιδιά μας να είναι εξοπλισμένα με τις συναισθηματι

1. Απειλώντας τα παιδιά σας ότι θα φύγετε χωρίς αυτά Έχει συμβεί σε όλους μας. Φτάνει η ώρα να φύγετε από το πάρκο και τα παιδιά δεν σας ακούνε. Τρέχουν, κρύβονται, αρνούνται. Εκνευρίζεστε όλο και περισσότερο. Είναι δελεαστικό να ακολουθήσετε αυτή την τακτική εφόσον τα παιδιά δεν συμμορφώνονται με ότι τους λέτε, όμως η απειλή της εγκατάλειψης (δεν έχει σημασία αν θα μπορούσε να φέρει αποτέλεσμα στην συγκεκριμένη περίπτωση) είναι εξαιρετικά επιζήμια για τα παιδιά. Η αίσθηση του δεσίματος με

Γιατί μαλώνουν; Γιατί δε μπορούν να παίξουν αγαπημένα; Είναι ερωτήματα που σας τυραννάνε και σας στεναχωρούν. Όλα τα αδερφάκια μαλώνουν για πολλούς και διάφορους λόγους αλλά σχεδόν πάντα μετά από λίγο συμπεριφέρονται σαν να μην έγινε απολύτως τίποτα και συνεχίζουν να παίζουν πάλι μαζί και να γελάνε. Γιατί μαλώνουν; Μερικές από τις αιτίες είναι: -Η έλλειψη της αποκλειστικότητας των γονιών -Η στέρηση συναισθηματικής κάλυψης -Η αλλαγή στη στάση των γονιών -Η σύγκριση ανάμεσα στα παιδιά

Οι τιμωρίες είναι το πιο δύσκολο κεφάλαιο της διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι επιπτώσεις θα έχει στην ψυχή ενός παιδιού μια σωματική τιμωρία (ένα σκαμπίλι, ένα τράβηγμα του αυτιού κλπ.), αλλά και μια ηπιότερη τιμωρία, όπως το μάλωμα, ο περιορισμός στο δωμάτιο, η αποβολή από το παιχνίδι ή η αφαίρεση κάποιων «προνομίων» που του έχετε παραχωρήσει. Άλλοτε οι τιμωρίες μπορεί να λειτουργήσουν θετικά, άλλοτε όμως όχι. Μερικές φορές τα θετικά αποτελέσματα μπορεί να διαρκέσ

Η συνήθεια για ψέματα μπορεί να είναι αποτέλεσμα τις επίδρασης πολλών και διάφορων παραγόντων. Ένα παιδάκι μπορεί να καταφύγει στο ψέμα για να αποφύγει μια κατάσταση για την οποία δε βρίσκει μια παραδεκτή διέξοδο ή για να ξεφύγει από μια κατάσταση που φοβάται και το φέρνει σε δύσκολη θέση. Το ψέμα τις περισσότερες φορές αποτελεί ένα σύστημα άμυνας ενάντια στην ανασφάλεια ή ένα μέσο ανταμοιβής σε ένα αίσθημα κατωτερότητας. Στη μυθομανία για παράδειγμα το παιδί επωμίζεται ένα ρόλο που θεωρεί θε

Θυμίζει κάτι σε βομβαρδισμένο τοπίο και αρκούν μόνο λίγα λεπτά για να γίνει. Το θέαμα ενός δωματίου με αραδιασμένα και πεταμένα βιβλία, παιχνίδια και ρούχα σίγουρα προκαλεί πανικό και σύγχυση. Πώς πρέπει όμως να συμπεριφερθούμε και πώς μπορούμε να ανατρέψουμε αυτή την κατάσταση; Αρχικά θα πρέπει να πούμε πως σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να φτάσουμε σε σημείο κόντρας και φυσικά να στερήσουμε στο παιδί τη δημιουργικότητα του και την ελευθερία της έκφρασης. Το παιδάκι θέλει πάντα να εξερευνά κα

Εμφανίζονται συνεχώς να πρέπει να υπολογίσουν την καθημερινή πραγματικότητα και να πρέπει να διαλέξουν μεταξύ της συγκατάθεσης και της άρνησης, μεταξύ της επιδοκιμασίας και της τιμωρίας, μεταξύ του ναι και του όχι, μεταξύ του διαλόγου και του μαλώματος. Ποιο τύπο διαπαιδαγώγησης είναι καλύτερα να υιοθετήσουν, μέχρι ποιο σημείο είναι καλό να είναι αυταρχικοί ή ανεκτικοί; Εάν υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο συμφωνούν εκείνοι που ασχολούνται με μελέτες πάνω στη νηπιακή ηλικία, είναι ότι τα παιδιά έ

Είναι μια αντίληψη που θα το βοηθήσει να γίνει καλύτερος και πιο ευτυχισμένος άνθρωπος σε όλη του τη ζωή. Μάλιστα, είναι το ίδιο σημαντική για παιδιά που οι γονείς τους δεν έχουν οικονομική ευχέρεια και για εκείνους που δεν έχουν κανένα απολύτως οικονομικό πρόβλημα. Για τα πρώτα επειδή μαθαίνουν να είναι ευτυχισμένα ακόμα όταν στερούνται και για τα δεύτερα γιατί μαθαίνουν να εκτιμούν αυτά που έχουν χωρίς να βασίζονται όμως μόνο στα υλικά αγαθά. Πώς θα εμφυσήσεις στο παιδί σου, όμως, την αντίλ

Και ποιος δεν έχει κοντοσταθεί για να δει αν η μαμά τελικά θα ενδώσει και θα του αγοράσει αυτό που θέλει; Αυτή και πολλές παρόμοιες σκηνές εκτυλίσσονται σε εστιατόρια, μαγαζιά, φιλικά σπίτια, στην παιδική χαρά, στο ίδιο το σπίτι του παιδιού. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις οι γονείς υποκύπτουν στις επιθυμίες του παιδιού τους και εκείνο μαθαίνει να εκμεταλεύεται την αδυναμία τους αυτή. Γιατί όμως, όσο δύσκολο κι αν είναι θα πρέπει να λέμε "όχι" στα αγγελούδια μας; Πώς να μη κακο

Τις λέξεις αυτές στην πραγματικότητα δεν τις καταλαβαίνει αλλά διαισθάνεται ότι έχουν παράξενες και απαγορευμένες σημασίες που τραβούν το ενδιαφέρον του. Το φαινόμενο αυτό γίνεται πιο έντονο και εκδηλώνεται γενικά με την έναρξη του σχολείου. Καμιά φορά όμως μπορεί να παρουσιαστεί και νωρίτερα, όταν το παιδάκι έρθει σε επαφή με διάφορα άτομα και έχει έτσι την ευκαιρία να πλουτίσει το απαγορευμένο λεξιλόγιο Πολλοί γονείς θα θέλανε να προλάβουν και να διορθώσουν το φαινόμενο αυτό. Το να προλά