- Οι πράξεις είναι εκείνες που δείχνουν πραγματικά τι νιώθουμε και τι πιστεύουμε, πολύ περισσότερο από τα λόγια. Μια μικρή πράξη καλοσύνης, φροντίδας ή σεβασμού μπορεί να έχει μεγαλύτερη αξία από πολλές υποσχέσεις. Γιατί τελικά, αυτό που κάνουμε είναι που μένει και κάνει τη διαφορά.
Τα παιδιά ακούν καθημερινά δεκάδες συμβουλές για το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται.
«Να είσαι ευγενικός.»
«Να σέβεσαι τους άλλους.»
«Μην φωνάζεις.»
«Να λες την αλήθεια.»
Όμως, ειδικά στις ηλικίες 6–12 ετών, τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο από όσα τους λέμε.
Παρατηρούν προσεκτικά πώς συμπεριφέρονται οι μεγάλοι γύρω τους και συγκρίνουν τα λόγια με τις πράξεις τους.
Γι' αυτό η καθημερινή συμπεριφορά του γονιού μπορεί να γίνει ένα από τα πιο δυνατά μαθήματα που δέχεται ένα παιδί.
👀 Το Παιδί Παρατηρεί Περισσότερα Από Όσα Νομίζουμε
Ένα παιδί Δημοτικού αρχίζει να κατανοεί καλύτερα τους κανόνες, τη δικαιοσύνη, την ευθύνη και τις συνέπειες των πράξεών του.
Παράλληλα, όμως, εξακολουθεί να μαθαίνει μέσα από την παρατήρηση και τη μίμηση.
Αν του λέμε να μιλά με σεβασμό αλλά μας βλέπει να μιλάμε απότομα στους άλλους, το μήνυμα που λαμβάνει δεν είναι μόνο αυτό που του είπαμε.
Αν του ζητάμε να παραδέχεται τα λάθη του αλλά εμείς δεν ζητάμε ποτέ συγγνώμη, μπορεί να δυσκολευτεί να καταλάβει
ότι η παραδοχή ενός λάθους είναι φυσιολογικό μέρος της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Αν του λέμε να αφήνει το κινητό στην άκρη αλλά μας βλέπει συνεχώς μπροστά σε μια οθόνη, αντιλαμβάνεται την αντίφαση.
Το παράδειγμα του ενήλικα δεν είναι πάντα τέλειο.
Είναι όμως συνεχές και καθημερινό.
🗣️ Όταν Λέμε «Να Είσαι Ευγενικός»
Η ευγένεια δεν διδάσκεται μόνο με τη φράση «να λες ευχαριστώ».
Το παιδί βλέπει πώς μιλάμε στον σύντροφό μας, στους παππούδες, στους φίλους, στους εκπαιδευτικούς,
στους εργαζομένους ενός καταστήματος ή σε έναν άνθρωπο που διαφωνεί μαζί μας.
Μπορεί να ακούσει:
«Ευχαριστώ πολύ για τη βοήθειά σου.»
και να δει στην πράξη πώς εκφράζεται η ευγνωμοσύνη.
Μπορεί να δει έναν γονιό να αφήνει κάποιον να περάσει πρώτος ή να προσφέρει βοήθεια χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα.
Έτσι μια αφηρημένη έννοια, όπως η ευγένεια, γίνεται συγκεκριμένη συμπεριφορά που μπορεί να μιμηθεί.
❤️ Ο Σεβασμός Φαίνεται Στον Τρόπο Που Μιλάμε
Στα παιδιά λέμε συχνά:
«Να σέβεσαι τους άλλους.»
Αλλά τι σημαίνει πραγματικά σεβασμός;
Για ένα παιδί 6–12 ετών, είναι πιο εύκολο να το καταλάβει όταν τον βλέπει στην καθημερινότητα.
Σεβασμός μπορεί να σημαίνει:
✓ ακούω χωρίς να διακόπτω,
✓ δεν κοροϊδεύω κάποιον επειδή είναι διαφορετικός,
✓ δεν φωνάζω επειδή διαφωνώ,
✓ σέβομαι τα πράγματα των άλλων,
✓ ζητώ πριν πάρω κάτι που δεν είναι δικό μου,
✓ δέχομαι ότι κάποιος μπορεί να έχει διαφορετική άποψη.
Όταν ο γονιός εφαρμόζει αυτά που ζητά από το παιδί, το μήνυμα γίνεται πολύ πιο ξεκάθαρο.
🙏 Η Συγγνώμη Είναι Ένα Μάθημα Που Διδάσκεται Με Παράδειγμα
Οι γονείς δεν είναι υποχρεωμένοι να είναι πάντα ψύχραιμοι.
Μπορεί να κουραστούν.
Μπορεί να θυμώσουν.
Μπορεί να μιλήσουν απότομα.
Το σημαντικό είναι τι κάνουν μετά.
Ένα παιδί μπορεί να μάθει πολλά όταν ακούσει τον γονιό να λέει:
«Σου μίλησα απότομα και δεν ήταν σωστό. Συγγνώμη.»
Αυτό δεν μειώνει το κύρος του γονιού.
Αντίθετα, δείχνει στο παιδί ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίζει το λάθος του και να προσπαθεί να το διορθώσει.
Το ίδιο μάθημα μπορεί αργότερα να το χρησιμοποιήσει στο σχολείο, στις φιλίες και στις σχέσεις του με τους άλλους.
⚖️ Δίκαιο Δεν Σημαίνει Πάντα «Το Ίδιο Για Όλους»
Τα παιδιά 6–12 ετών αρχίζουν να ενδιαφέρονται πολύ για τη δικαιοσύνη.
Μπορεί να πουν:
«Γιατί αυτός μπορεί και εγώ όχι;»
ή:
«Δεν είναι δίκαιο!»
Αυτό είναι μια καλή ευκαιρία να τους εξηγήσουμε ότι η δικαιοσύνη δεν σημαίνει πάντα ότι όλοι παίρνουν ακριβώς το ίδιο.
Μερικές φορές ένας άνθρωπος χρειάζεται περισσότερη βοήθεια.
Ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για μια εργασία.
Ένα άλλο μπορεί να χρειάζεται γυαλιά για να βλέπει τον πίνακα.
Ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να χρειάζεται διαφορετικό τρόπο εξάσκησης.
Η ισότητα στην πράξη σημαίνει ότι προσπαθούμε να δίνουμε δίκαιες ευκαιρίες, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές ανάγκες.
📱 Όταν Μιλάμε Για Τις Οθόνες
Οι γονείς συχνά λένε:
«Άσε το κινητό και κάνε κάτι άλλο.»
Το παιδί όμως παρατηρεί και τη δική μας χρήση.
Αν ο ενήλικας βρίσκεται συνεχώς στο κινητό κατά τη διάρκεια του φαγητού, της συζήτησης ή μιας οικογενειακής δραστηριότητας,
το παιδί μπορεί να δυσκολευτεί να καταλάβει γιατί οι ίδιοι κανόνες δεν ισχύουν για όλους.
Δεν χρειάζεται να υπάρχει απόλυτη απαγόρευση.
Μπορεί όμως η οικογένεια να δημιουργήσει κοινούς κανόνες, όπως να αφήνουν όλοι τις συσκευές στην άκρη κατά τη διάρκεια του φαγητού.
Έτσι το παιδί βλέπει ότι οι κανόνες είναι μέρος μιας κοινής συμφωνίας και όχι απλώς κάτι που επιβάλλεται σε εκείνο.
😡 Πώς Διαχειριζόμαστε Τον Θυμό;
Είναι δύσκολο να ζητάμε από ένα παιδί να μη φωνάζει όταν θυμώνει, αν ο ίδιος ο ενήλικας αντιδρά με φωνές κάθε φορά που εκνευρίζεται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γονιός πρέπει να μην αισθάνεται θυμό.
Σημαίνει ότι μπορεί να δείξει στο παιδί πώς διαχειρίζεται τον θυμό χωρίς να πληγώνει τους άλλους.
Για παράδειγμα:
«Είμαι πολύ εκνευρισμένος τώρα. Θα κάνω λίγο διάλειμμα και θα μιλήσουμε μετά.»
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί βλέπει ότι ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα,
αλλά η συμπεριφορά μας απέναντι στους άλλους μπορεί να ελεγχθεί.
🤝 Όταν Υπάρχει Διαφωνία Στο Σπίτι
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να μεγαλώνουν σε ένα σπίτι όπου κανείς δεν διαφωνεί.
Οι διαφωνίες είναι μέρος των ανθρώπινων σχέσεων.
Αυτό που έχει σημασία είναι πώς αντιμετωπίζονται.
Αν δύο άνθρωποι διαφωνούν χωρίς προσβολές, μπορούν να δείξουν στο παιδί ότι είναι δυνατό να έχει κάποιος διαφορετική άποψη
χωρίς να γίνεται εχθρός.
Μπορούμε να πούμε:
«Δεν συμφωνώ μαζί σου, αλλά ακούω αυτό που λες.»
ή:
«Ας βρούμε μια λύση που να είναι δίκαιη και για τους δύο.»
Το παιδί μαθαίνει έτσι ότι η διαφωνία δεν χρειάζεται να καταλήγει σε φωνές ή προσβολές.
🎯 Η Υπευθυνότητα Διδάσκεται Με Την Καθημερινότητα
Λέμε στα παιδιά:
«Να είσαι υπεύθυνος.»
Όμως η υπευθυνότητα χρειάζεται να γίνει πράξη.
Ένα παιδί Δημοτικού μπορεί να μάθει μέσα από μικρές καθημερινές ευθύνες:
✓ να ετοιμάζει την τσάντα του,
✓ να τακτοποιεί τα πράγματά του,
✓ να φροντίζει τα σχολικά του είδη,
✓ να ολοκληρώνει μια συμφωνημένη δουλειά στο σπίτι,
✓ να θυμάται μια υποχρέωση.
Ο γονιός δεν χρειάζεται να κάνει τα πάντα για το παιδί.
Μπορεί να δείχνει και ο ίδιος υπευθυνότητα στις δικές του υποχρεώσεις και παράλληλα να αφήνει το παιδί
να αναλαμβάνει ευθύνες ανάλογες με την ηλικία του.
🌱 Το Παιδί Μαθαίνει Και Από Τα Λάθη Μας
Μερικές φορές οι γονείς προσπαθούν να δείχνουν στα παιδιά ότι έχουν πάντα τη σωστή απάντηση.
Δεν είναι απαραίτητο.
Μπορούμε να πούμε:
«Δεν το ξέρω. Ας το ψάξουμε μαζί.»
Ή:
«Έκανα λάθος. Ας δούμε πώς μπορούμε να το διορθώσουμε.»
Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι το λάθος δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύβεται.
Μαθαίνει ότι η μάθηση περιλαμβάνει δοκιμή, λάθος, διόρθωση και νέα προσπάθεια.
💬 Οι Λέξεις Παραμένουν Σημαντικές
Το «πράξεις και όχι λόγια» δεν σημαίνει ότι τα λόγια δεν έχουν αξία.
Τα παιδιά χρειάζονται εξηγήσεις, συζήτηση, κανόνες και σαφή όρια.
Το σημαντικό είναι να υπάρχει συμφωνία ανάμεσα σε αυτό που λέμε και σε αυτό που κάνουμε.
Αν λέμε:
«Στο σπίτι μας ακούμε ο ένας τον άλλον»
χρειάζεται να βρίσκουμε χρόνο να ακούμε πραγματικά το παιδί.
Αν λέμε:
«Δεν κοροϊδεύουμε τους άλλους»
χρειάζεται να αποφεύγουμε και εμείς υποτιμητικά σχόλια για άλλους ανθρώπους.
Αν λέμε:
«Όλοι κάνουν λάθη»
χρειάζεται να μπορούμε και εμείς να αναγνωρίσουμε τα δικά μας.
Τα λόγια δίνουν το μήνυμα.
Οι πράξεις του δείχνουν στο παιδί πώς εφαρμόζεται αυτό το μήνυμα στην πραγματική ζωή.
🏫 Πράξεις Και Στο Σχολείο
Η αρχή «πράξεις και όχι λόγια» δεν αφορά μόνο την οικογένεια.
Ένα παιδί 6–12 ετών παρατηρεί και τη συμπεριφορά των εκπαιδευτικών.
Όταν ο εκπαιδευτικός ακούει έναν μαθητή, ζητά τη γνώμη του, διορθώνει χωρίς να τον προσβάλλει και αντιμετωπίζει τα λάθη ως μέρος της μάθησης, το παιδί βλέπει στην πράξη τι σημαίνει σεβασμός και δικαιοσύνη.
Αντίστοιχα, οι γονείς μπορούν να συνεργάζονται με το σχολείο με τον ίδιο τρόπο που ζητούν από το παιδί να συνεργάζεται με τους άλλους.
Το παιδί παρατηρεί όχι μόνο τι του λέμε για τη συνεργασία, αλλά και πώς συνεργαζόμαστε εμείς με τους ανθρώπους γύρω του.
❤️ Δεν Χρειάζεται Να Είμαστε Τέλειοι Γονείς
Ίσως αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία.
Το παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που δεν κάνει ποτέ λάθος.
Χρειάζεται έναν γονιό που μπορεί να πει:
«Έκανα λάθος.»
«Συγγνώμη.»
«Θα προσπαθήσω διαφορετικά την επόμενη φορά.»
«Δεν ξέρω, ας το μάθουμε μαζί.»
Έτσι το παιδί βλέπει έναν πραγματικό άνθρωπο και όχι ένα πρότυπο τελειότητας.
Και μέσα από αυτό μαθαίνει ότι οι αξίες δεν είναι απλώς λέξεις που γράφονται σε έναν κανόνα του σπιτιού.
Είναι επιλογές που κάνουμε κάθε μέρα.
📌 Ηλικιακή Προσαρμογή Για Παιδιά 6–12 Ετών
Α΄–Β΄ Δημοτικού
Το παιδί μαθαίνει κυρίως μέσα από απλά και άμεσα παραδείγματα.
Μπορούμε να δείχνουμε στην πράξη τι σημαίνει να ακούμε, να περιμένουμε τη σειρά μας, να λέμε ευχαριστώ και να ζητάμε συγγνώμη.
Γ΄–Δ΄ Δημοτικού
Μπορούμε να συζητάμε περισσότερο για τις συνέπειες των πράξεων.
Για παράδειγμα:
«Πώς ένιωσε ο άλλος όταν του μίλησες έτσι;»
ή:
«Τι θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά την επόμενη φορά;»
Ε΄–ΣΤ΄ Δημοτικού
Το παιδί μπορεί να συμμετέχει περισσότερο σε συζητήσεις για δικαιοσύνη, υπευθυνότητα, σεβασμό, συνέπεια και προσωπικές επιλογές.
Μπορούμε επίσης να ζητήσουμε από το παιδί να παρατηρεί τη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που λέμε ότι πιστεύουμε
και σε αυτό που τελικά κάνουμε.
Στόχος δεν είναι η τελειότητα.
Είναι να αρχίσει το παιδί να σκέφτεται μόνο του πώς οι πράξεις του επηρεάζουν τους άλλους.
💡 Χρήσιμες Ιδέες Για Την Καθημερινότητα
✓ Δείξτε αυτό που ζητάτε από το παιδί. Αν θέλετε σεβασμό, μιλήστε με σεβασμό.
✓ Ζητήστε συγγνώμη όταν κάνετε λάθος. Το παιδί χρειάζεται να βλέπει ότι και οι μεγάλοι διορθώνουν τα λάθη τους.
✓ Κρατήστε τις συμφωνίες σας. Όταν δεν μπορείτε να τηρήσετε κάτι, εξηγήστε το αντί να το αγνοήσετε.
✓ Ακούστε χωρίς να διακόπτετε. Δείξτε στην πράξη ότι η γνώμη του παιδιού έχει αξία.
✓ Διαχειριστείτε τον θυμό σας χωρίς προσβολές ή βία. Το παιδί μαθαίνει από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε τις δύσκολες στιγμές.
✓ Δείξτε υπευθυνότητα στις δικές σας υποχρεώσεις. Η συνέπεια γίνεται πιο κατανοητή όταν τη βλέπει καθημερινά.
✓ Αποφύγετε τις αντιφάσεις. Δεν χρειάζεται να είστε τέλειοι, αλλά προσπαθήστε να υπάρχει συμφωνία ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις.
✓ Αναγνωρίστε συγκεκριμένες θετικές συμπεριφορές. Για παράδειγμα: «Παρατήρησα ότι περίμενες τη σειρά σου χωρίς να διακόψεις».
✓ Αφήστε χώρο για λάθη. Δείξτε ότι ένα λάθος μπορεί να διορθωθεί και να γίνει αφορμή για νέα προσπάθεια.
🔦 Ήξερες Ότι…
🔦 Τα παιδιά σχολικής ηλικίας μπορούν σταδιακά να κατανοούν καλύτερα τις συνέπειες των πράξεών τους στους άλλους.
🔦 Η συμπεριφορά των ενηλίκων αποτελεί σημαντικό πρότυπο για τα παιδιά, ιδιαίτερα όταν τα λόγια και οι πράξεις συμφωνούν.
🔦 Η απολογία ενός γονιού μετά από ένα λάθος μπορεί να δείξει στο παιδί ότι η ανάληψη ευθύνης είναι φυσιολογική.
🔦 Οι αξίες όπως ο σεβασμός, η ευγένεια και η υπευθυνότητα γίνονται πιο κατανοητές όταν συνδέονται με συγκεκριμένες καθημερινές πράξεις.
🔦 Το παιδί δεν χρειάζεται να βλέπει έναν τέλειο ενήλικα. Χρειάζεται να βλέπει έναν ενήλικα που προσπαθεί να εφαρμόζει στην πράξη όσα διδάσκει.
⚖️ Μύθοι Και Αλήθειες
❌ Μύθος: «Αρκεί να εξηγήσω στο παιδί τι είναι σωστό.»
✔ Αλήθεια: Οι εξηγήσεις είναι σημαντικές, αλλά το παιδί χρειάζεται να βλέπει και παραδείγματα στην καθημερινότητα.
❌ Μύθος: «Αν ο γονιός ζητήσει συγγνώμη από το παιδί, χάνει το κύρος του.»
✔ Αλήθεια: Μια ειλικρινής συγγνώμη μπορεί να δείξει υπευθυνότητα και να διδάξει στο παιδί πώς διορθώνουμε ένα λάθος.
❌ Μύθος: «Το παιδί πρέπει να υπακούει επειδή ο γονιός είναι μεγαλύτερος.»
✔ Αλήθεια: Τα παιδιά χρειάζονται σαφή όρια, αλλά μαθαίνουν επίσης μέσα από τον σεβασμό, τη συνέπεια και την εξήγηση των κανόνων.
❌ Μύθος: «Πρέπει να είμαι πάντα ήρεμος μπροστά στο παιδί.»
✔ Αλήθεια: Είναι φυσιολογικό να θυμώνουμε ή να κουραζόμαστε. Σημασία έχει να δείχνουμε τρόπους να διαχειριζόμαστε αυτά τα συναισθήματα χωρίς να πληγώνουμε τους άλλους.
❌ Μύθος: «Πράξεις και όχι λόγια σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να μιλάμε με το παιδί.»
✔ Αλήθεια: Τα παιδιά χρειάζονται και λόγια και πράξεις. Το πιο βοηθητικό είναι να υπάρχει συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που λέμε και σε αυτά που κάνουμε.
❌ Μύθος: «Αν το παιδί κάνει το ίδιο λάθος ξανά, σημαίνει ότι δεν άκουσε τίποτα.»
✔ Αλήθεια: Η αλλαγή συμπεριφοράς χρειάζεται χρόνο, εξάσκηση και επαναλαμβανόμενη καθοδήγηση. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν όλες τις δεξιότητες με μία συζήτηση.
👉 Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)
❓ Γιατί το παιδί δεν κάνει αυτό που του λέω, ενώ γνωρίζει ότι είναι σωστό;
Η γνώση ενός κανόνα δεν σημαίνει ότι το παιδί μπορεί πάντα να τον εφαρμόσει σε κάθε στιγμή. Χρειάζεται επανάληψη, καθοδήγηση και ένα σταθερό παράδειγμα από τους ενήλικες.
❓ Πρέπει να προσέχω κάθε πράξη μου μπροστά στο παιδί;
Δεν χρειάζεται να φοβάστε κάθε λάθος. Είναι σημαντικότερο να υπάρχει γενικά ένα σταθερό πρότυπο και, όταν κάνετε κάτι που δεν ήταν σωστό, να μπορείτε να το αναγνωρίζετε και να το διορθώνετε.
❓ Είναι κακό να μαλώνω μπροστά στο παιδί;
Οι διαφωνίες είναι μέρος της ζωής. Αυτό που έχει σημασία είναι να αποφεύγονται οι προσβολές, οι απειλές και η βία και να βλέπει το παιδί ότι οι άνθρωποι μπορούν να διαφωνούν και να ξαναβρίσκουν έναν πιο ήρεμο τρόπο επικοινωνίας.
❓ Πώς μπορώ να μάθω στο παιδί την υπευθυνότητα;
Δώστε του μικρές, σταθερές ευθύνες ανάλογες με την ηλικία του και δείξτε παράλληλα με το δικό σας παράδειγμα ότι οι υποχρεώσεις ολοκληρώνονται με συνέπεια.
❓ Τι κάνω όταν καταλαβαίνω ότι λέω στο παιδί κάτι που εγώ ο ίδιος δεν εφαρμόζω;
Δεν χρειάζεται να κρύψετε την αντίφαση. Μπορείτε να την αναγνωρίσετε και να πείτε ότι και εσείς προσπαθείτε να βελτιωθείτε. Αυτό διδάσκει στο παιδί ότι η αλλαγή είναι μια διαδικασία που αφορά όλους.
🌿 Οι Αξίες Γίνονται Δυνατές Όταν Τις Βλέπουμε
Ένα παιδί μπορεί να ακούσει εκατοντάδες φορές τη λέξη «σεβασμός».
Μπορεί να μάθει τι σημαίνει «υπευθυνότητα», «ευγένεια», «ειλικρίνεια» και «δικαιοσύνη».
Όμως οι έννοιες αυτές αποκτούν πραγματικό νόημα όταν το παιδί τις βλέπει να εφαρμόζονται στην καθημερινότητα.
Ένας γονιός που ζητά συγγνώμη.
Ένας ενήλικας που ακούει πριν απαντήσει.
Ένας άνθρωπος που κρατά μια υπόσχεση.
Κάποιος που βοηθά χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα.
Κάποιος που παραδέχεται ότι έκανε λάθος.
Αυτές οι μικρές στιγμές μπορεί να είναι πολύ πιο δυνατές από μια μεγάλη διάλεξη για το πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε.
Για ένα παιδί 6–12 ετών, το μήνυμα είναι απλό:
Δεν μου λες μόνο τι είναι σωστό. Μου δείχνεις πώς γίνεται.
✨ Μοιραστείτε Την Εμπειρία Σας!
Ποια συμπεριφορά προσπαθείτε περισσότερο να δείχνετε στο παιδί σας μέσα από το δικό σας παράδειγμα;
Υπάρχει κάποια στιγμή στην καθημερινότητα όπου διαπιστώσατε ότι το παιδί μιμήθηκε κάτι που είδε να κάνετε;
Μικρές οικογενειακές εμπειρίες μπορούν να δώσουν χρήσιμες ιδέες και σε άλλους γονείς που προσπαθούν να μετατρέψουν τις αξίες
που διδάσκουν σε καθημερινές πράξεις.
🩺 Ιατρική Ειδοποίηση
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και παιδαγωγικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη καθοδήγηση από παιδίατρο,
εκπαιδευτικό ή άλλο αρμόδιο επαγγελματία.
Η συμπεριφορά κάθε παιδιού επηρεάζεται από την ηλικία, την προσωπικότητα, το περιβάλλον και τις ιδιαίτερες ανάγκες του.
Αν υπάρχουν επίμονες δυσκολίες στη συμπεριφορά, στη διαχείριση συναισθημάτων, στις σχέσεις με τους άλλους ή στη σχολική λειτουργία,
είναι σημαντικό να αναζητηθεί η κατάλληλη υποστήριξη.
Recommended Comments