- Υπάρχει ένα λάθος που κάνουν πολλοί πατέρες – και γενικά πολλοί γονείς – όχι από αδιαφορία, αλλά από βαθιά αγάπη.
Είναι η παγίδα του να προσπαθούμε να είμαστε αρεστοί αντί για αξιόπιστοι.
Θέλουμε να βλέπουμε τα παιδιά μας να χαμογελούν. Θέλουμε η ατμόσφαιρα στο σπίτι να είναι ήρεμη. Θέλουμε να μας αγκαλιάζουν, να μας εμπιστεύονται, να μας θεωρούν «τον καλό». Και συχνά, για να διατηρήσουμε αυτή την εικόνα, αποφεύγουμε τα όρια. Υποχωρούμε. Κάνουμε «τα στραβά μάτια». Διαπραγματευόμαστε εκεί που θα έπρεπε να καθοδηγούμε.
Όμως η αγάπη προς το παιδί χωρίς δομή και πρόγραμμα δεν προσφέρει ασφάλεια. Προσφέρει σύγχυση.
Ο εγκέφαλος του παιδιού χρειάζεται σταθερότητα, όχι χαλαρότητα
Η σύγχρονη νευροεπιστήμη είναι ξεκάθαρη: ο παιδικός εγκέφαλος δεν είναι ακόμη ικανός να αυτορρυθμιστεί πλήρως. Το προμετωπιαίο φλοιό – το κέντρο της λογικής, του ελέγχου των παρορμήσεων και της λήψης αποφάσεων – αναπτύσσεται μέχρι και την πρώιμη ενήλικη ζωή.
Μέχρι τότε, τα παιδιά «δανείζονται» τη ρύθμιση από εμάς.
Δανείζονται τη σταθερότητα.
Δανείζονται την ψυχραιμία.
Δανείζονται τη σαφήνεια.
Όταν ο γονιός είναι ασταθής, όταν σήμερα επιτρέπει κάτι και αύριο το απαγορεύει, όταν φοβάται να πει «όχι» για να μη χαλάσει το κλίμα, το νευρικό σύστημα του παιδιού δεν ηρεμεί. Αντίθετα, μένει σε επιφυλακή.
Η εσωτερική του ερώτηση είναι απλή αλλά βαθιά:
«Ποιος έχει τον έλεγχο;»
Και όταν η απάντηση δεν είναι ξεκάθαρη, το παιδί προσπαθεί – ασυνείδητα – να πάρει τον έλεγχο το ίδιο.
Αυτό συχνά μεταφράζεται σε:
Ξεσπάσματα
Αντίδραση
Πείσμα
Συναισθηματική αστάθεια
Διαρκή «διαπραγμάτευση»
Όχι επειδή είναι «κακομαθημένο». Αλλά επειδή αναζητά ασφάλεια.
Η συνέπεια δεν είναι σκληρότητα. Είναι προβλεψιμότητα.
Πολλοί πατέρες φοβούνται ότι θέτοντας όρια θα απομακρυνθούν από τα παιδιά τους. Ότι θα χάσουν τη σύνδεση. Ότι θα τους θεωρήσουν αυστηρούς.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο.
Όταν ένας πατέρας θέτει όρια με ήρεμο και σταθερό τρόπο:
Δεν υψώνει τη φωνή του.
Δεν ταπεινώνει.
Δεν τιμωρεί εκδικητικά.
Δεν απειλεί.
Αντίθετα, παραμένει παρών.
Σαφής.
Συνεπής.
Και τότε το παιδί χαλαρώνει.
Γιατί ξέρει τι να περιμένει.
Ξέρει ότι υπάρχει πλαίσιο.
Ξέρει ότι κάποιος κρατά το «τιμόνι».
Η προβλεψιμότητα είναι βαθιά καθησυχαστική για τον παιδικό εγκέφαλο. Δημιουργεί αίσθηση ασφάλειας. Και μέσα στην ασφάλεια, το παιδί μπορεί να αναπτυχθεί, να πειραματιστεί, να κάνει λάθη, να μάθει.
Ο πατέρας δεν είναι φίλος. Είναι πυλώνας.
Τα παιδιά χρειάζονται αγάπη, τρυφερότητα και σύνδεση. Αλλά χρειάζονται και κάτι ακόμη πιο θεμελιώδες:
Μια σταθερή και αξιόπιστη παρουσία.
Ο φίλος σου μπορεί να αλλάζει γνώμη.
Ο φίλος σου μπορεί να σε ακολουθεί.
Ο φίλος σου μπορεί να υποχωρεί.
Ο γονιός όμως είναι πυλώνας.
Το να είσαι αρεστός προσφέρει μια στιγμιαία ικανοποίηση.
Ένα χαμόγελο.
Μια αγκαλιά.
Ένα «μπαμπά είσαι ο καλύτερος».
Το να εμπνέεις εμπιστοσύνη, όμως, διαμορφώνει χαρακτήρα.
Χτίζει ανθεκτικότητα.
Δημιουργεί εσωτερική σταθερότητα που θα συνοδεύει το παιδί σε όλη του τη ζωή.
Η αληθινή αγάπη αντέχει την απογοήτευση
Κάθε φορά που λέμε «όχι», υπάρχει πιθανότητα να δούμε απογοήτευση. Ίσως θυμό. Ίσως δάκρυα.
Αλλά η υγιής γονεϊκότητα δεν έχει στόχο να αποφεύγει τη δυσφορία.
Έχει στόχο να διδάσκει τη διαχείρισή της.
Όταν το παιδί βιώνει μικρές, ασφαλείς απογοητεύσεις μέσα σε ένα σταθερό πλαίσιο αγάπης, μαθαίνει ότι:
Τα συναισθήματα αντέχονται.
Τα όρια δεν σημαίνουν απόρριψη.
Η αγάπη δεν αποσύρεται όταν υπάρχει διαφωνία.
Αυτό είναι το θεμέλιο της ψυχικής ανθεκτικότητας.
Στο τέλος της ημέρας…
Τα παιδιά δεν θυμούνται ποιος τους έδινε πάντα αυτό που ήθελαν.
Θυμούνται ποιος τα έκανε να νιώθουν ασφαλή.
Θυμούνται ποιος παρέμεινε ήρεμος όταν εκείνα δεν ήταν.
Ποιος έβαζε όρια χωρίς να τα πληγώνει.
Ποιος ήταν σταθερός, ακόμη κι όταν ήταν δύσκολο.
Η γονεϊκότητα δεν είναι διαγωνισμός δημοφιλίας.
Είναι αποστολή ευθύνης.
Και η μεγαλύτερη πράξη αγάπης δεν είναι να είμαστε πάντα αρεστοί.
Είναι να είμαστε αξιόπιστοι.
Recommended Comments