manoyla

ANTRIANN!!!!!!!

Κόστος Διαδικασίας Υπολογίστε τα έξοδα O κύκλος θεραπείας Προς το παρόν, τα ασφαλιστικά ταμεία καταβάλλουν το ποσό των 350 ευρώ για κάθε προσπάθεια υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (κύκλος θεραπείας), η οποία υπολογίζεται ότι κοστίζει στα ιδιωτικά κέντρα από 1.500 μέχρι 3.500 ευρώ, ανάλογα με τις ειδικές μεθόδους (για παράδειγμα η μικρογονιμοποίηση είναι πιο ακριβή από την απλή εξωσωματική μέθοδο) που θα ακολουθηθούν και με τους τιμοκαταλόγους του κάθε κέντρου. Απλούστερες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως είναι για παράδειγμα η σπερματέγχυση, κοστίζουν πολύ φθηνότερα και υπολογίζεται ότι κυμαίνονται περίπου στα 300 με 400 ευρώ (τιμή στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η εργαστηριακή κατεργασία του σπέρματος). Όπως είναι αναμενόμενο, ο κάθε τέτοιος κύκλος θεραπείας είναι αντίστοιχα φθηνότερος, όταν πρόκειται για τις μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής των δημόσιων νοσοκομείων. Τα φάρμακα Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να κοστίζουν από 1.000 μέχρι 3.000 ευρώ περίπου. Από αυτά τα χρήματα το 75% (των εξόδων για τη φαρμακευτική αγωγή) καλύπτεται από τα ασφαλιστικά Ταμεία, με εξαίρεση το ΙΚΑ, που καλύπτει κι αυτό το 75% για τα περισσότερα φάρμακα και το 100% των εξόδων για ορισμένα πολύ ακριβά φάρμακα. Παρ’ όλα αυτά, η γυναίκα που καταφεύγει στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και είναι ασφαλισμένη στο ΙΚΑ χρειάζεται να περάσει από μία χρονοβόρα γραφειοκρατική διαδικασία, ώστε να πάρει την έγκριση για την 100% κάλυψη των εν λόγω λίγων φαρμάκων. Τι αναμένεται να ισχύσει στο μέλλον O νέος νόμος 3305/2005 που ψηφίστηκε τον Ιανουάριο του 2005 προβλέπει τη σύσταση μίας Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής, η οποία -μεταξύ άλλων- θα έχει και ως αρμοδιότητα τη σύνταξη ειδικού Προεδρικού Διατάγματος, που θα καθορίζει σε τι ποσοστό θα καλύπτονται τα έξοδα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής από τα ασφαλιστικά Ταμεία (τόσο τα έξοδα της κάθε προσπάθειας όσο και τα φάρμακα), για πόσους κύκλους προσπαθειών και βέβαια ποια διαδικασία θα χρειάζεται να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενοι. Αναμένεται ότι θα καλύπτεται το 100% του κόστους (τόσο των προσπαθειών όσο και των φαρμάκων) σε δημόσια αλλά και σε ιδιωτικά κέντρα. O στόχος των ενδιαφερόμενων μερών είναι να κατορθώσουν να πετύχουν την κάλυψη του 100% των εξόδων για 4 κύκλους προσπαθειών, αλλά ίσως αυτό να μην είναι εφικτό για όλα τα Ταμεία και να κατοχυρωθεί η κάλυψη για 2 ή 3 τέτοιους κύκλους.

Κατάλογος Ιατρικών Κέντρων - Μονάδων Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Τηλέφωνα και διευθύνσεις των μονάδων, γυναικολογικών κέντρων και κλινικών σε όλη την Ελλάδα που θα σας βοηθήσουν να πραγματοποιήσετε τα όνειρά σας... Εύλογο είναι, αν υποψιάζεστε πως πιθανώς αντιμετωπίζετε πρόβλημα υπογονιμότητας (επειδή δεν έχετε καταφέρει να συλλάβετε μετά από ένα ή δύο χρόνια ελεύθερων και συστηματικών επαφών ή επειδή γνωρίζετε εξ αρχής ότι εσείς ή ο σύντροφός σας έχετε κάποιο «πρόβλημα» που μπορεί να επηρεάζει τη γονιμότητά σας) ότι θα απευθυνθείτε καταρχάς στο γυναικολόγο σας για να σας βοηθήσει να διερευνήσετε τις υποψίες σας αλλά και την κατάσταση γενικότερα. Αν, λοιπόν, παρά τις συμβουλές και τις πρώτες θεραπείες που θα σας συστήσει ο γυναικολόγος σας, ανακαλύψετε με τη βοήθειά του ότι αντιμετωπίζετε πρόβλημα γονιμότητας και χρειάζεται να καταφύγετε στην εξωσωματική γονιμοποίηση, τότε θα πρέπει να γνωρίζετε ότι χρειάζεται να απευθυνθείτε σε ένα κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Στη χώρα μας λειτουργούν περίπου 50 ιδιωτικές και δημόσιες μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και βρίσκονται: στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα, Λάρισα, Κρήτη, Βόλο, Αλεξανδρούπολη. Στον κατάλογο που ακολουθεί θα βρείτε τις διευθύνσεις και τα τηλέφωνα επικοινωνίας αυτών των μονάδων: ΑΘΗΝΑ «ΑΚΕΣΩ» Αδριανίου 7, Ψυχικό, 151 24, Τηλ.: 210 6776700, www.akeso.gr Αττικό Νοσοκομείο, Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Γ΄ Πανεπιστημιακής Κλινικής, Τηλ.: 210 5832283, Fax: 210 5326447 «Εμβρυογένεση» Λ. Κηφισίας 60, Μαρούσι, 151 55, Τηλ.: 210 6104682, info@embryogenesis.gr «Serum» Ευήνου 8, Αθήνα, 11527, Τηλ.: 210 7700744, thim@ath.forthnet.gr «Βιοδημιουργία» Ερ. Σταυρού 5 , Μαρούσι, 151 23 , Τηλ.: 210 6801775 Γυναικολογικό Κέντρο Αναπαραγωγής & Γενετικής Σοφοκλέους 10, Χαλάνδρι, 152 32, Τηλ.: 210 6851945, captains@otenet.gr «Διάγνωση» Λ. Αλεξάνδρας 166 , Αθήνα, 115 21 , Τηλ.: 210 6438838 «Αρεταίειο» Νοσοκομείο - Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Β. Σοφίας 76 , Αθήνα , Τηλ.: 210 7286000 «Εμβρυϊκή Δημιουργία» Σκαλίδη 16 - 18 & Κατεχάκη , Ψυχικό, 115 25 , Τηλ.: 210 6774104, embrynet@otenet.gr «Euromedica IVF» Λ. Μεσογείων 2 - 4 , Αθήνα, 115 27 , Τηλ.: 210 7799134 , euromedi@hol.gr «Εμβρυογονία - Λητώ» Μουσών 7 - 13 , Αθήνα, 115 24 , Τηλ.: 210 6902000 «Ιασώ Α.Ε.» Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Λ. Κηφισίας 37 - 39 , Μαρούσι, 151 23 , Τηλ.: 210 6184022 «Ιατρική Έρευνα - Ευγονία» Βεντήρη 7 , Αθήνα, 115 28 , Τηλ.: 210 7236333 «Ινστιτούτο Γυναικολογίας & Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής» Λ. Κηφισίας 296 & Ναβαρίνου , Χαλάνδρι, 152 32 , Τηλ.: 210 6859000 , contact@ivf.gr «Ινστιτούτο Γονιμότητας» Παστέρ 15 , Αθήνα, 115 27 , Τηλ.: 210 6454902 Κέντρο Ανθρώπινης Αναπαραγωγής «Γένεσις» Παπανικολή 16 , Χαλάνδρι, 151 23 , Τηλ.: 210 6894326 , info@pantos.gr «Κέντρο Βιογενετικής» (Ευγενίδειο) , Β. Σοφίας 50 , Αθήνα, 115 28 , Τηλ.: 210 7235080 «Κέντρο Γονιμότητας» Βουρνάζου 10-12 , Αθήνα, 151 21 Τηλ.: 210 6411417 «Μητέρα», Μαιευτήριο & Χειρουργικό Κέντρο Α.Ε. Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης , Λ. Κηφισίας & Ερ. Σταυρού 6 , Μαρούσι, 151 23 , Τηλ.: 210 6869853 «Μητρότητα» Παπαδιαμαντοπούλου 14 , Αθήνα, 115 28 , Τηλ.: 210 7293415 , mitrotis@hol.gr «Μητρότητα Και Υγεία» Σεμιτέλου 4 , Αθήνα, 115 28 , Τηλ.: 210 7757016 «Μίτωση» Κολοκοτρώνη 154 , Πειραιάς, 185 36 , Τηλ.: 210 4535285 Μονάδα Αναπαραγωγής Ιατρικής, «Μ.ΑΝ.Ι.» Αναστασίου 8 , Αθήνα, 115 24 , Τηλ.: 210 6912900 «Νεογένεσις» Λ. Κηφισίας 3 , Μαρούσι, 115 23 , Τηλ.: 210 6828150 , parthenonmed@techlink.gr Νοσοκομείο Αθηνών «Αλεξάνδρα» Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Λαμψάκου 6 , Αθήνα 115 - 28 , Τηλ.: 210 7254224 Νοσοκομείο Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Κυριάκου 2 , Αθήνα, 115 21 , Τηλ.: 210 6432220 «Τιτάνη» Κηφισίας 34 , Αθήνα, 115 26 , Τηλ.: 210 7786149 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ «IVF Gentrum» Θ. Σοφούλη 125 , Θεσ/νίκη, 551 31 , Τηλ.: 2310 427427 Α΄ Πανεπιστημιακή Κλινική Α.Π.Θ., Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Ευκαρπία Θεσ/νίκη, 564 29 , Τηλ.: 2310 693000 Γενική Κλινική - Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Γραβιάς 2 , Θεσ/νίκη, 546 46 , Τηλ.: 2310 866477 «Εμβρυογένεση», Βούλγαρη 1 , Θεσ/νίκη, 542 49 , Τηλ.: 2310 402885 «Ιάκεντρο» Αγ. Βασιλείου 4 , Θεσ/νίκη, 551 33 , Τηλ.: 2310 325525 Ιατρική Έρευνα Βογιάτσικου 16 , Θεσ/νίκη, 546 22 , Τηλ.: 2310 256335 Κέντρο Γονιμότητας & Εξωσωματικής Γονιμοποίησης (Διαβαλκανικό Κέντρο) Ασκληπιού 10, Πυλαία Θεσ/νίκη, 546 36 , Τηλ.: 2310 400226 ΠΑΤΡΑ «Βιογένεση» Ερμού 6 Πάτρα, 262 21 , Τηλ.: 2610 223833 Γυναικολογικό Κέντρο Πάτρας Κολοκοτρώνη 40 & Κορίνθου , Πάτρα, 262 21 , Τηλ.: 2610 220156 , ivfpatra@otenet.gr «Εμβρυογονιμότητα» Κολοκοτρώνη 35 , Πάτρα, 262 24 , Τηλ.: 2610 653233 Κέντρο Εξωσωματικής Γονιμοποίησης «Γυνή» Κορίνθου 267 , Πάτρα, 262 21 , Τηλ.: 2610 651274 Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, Ρίο Πάτρας Πάτρα, 264 42 , Τηλ.: 2610 999111 ΒΟΛΟΣ «Μητρότητα» Κέντρο Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Κ. Καρτάλη 150 , Βόλος 382 - 21 , Τηλ. 24210 22828 ΛΑΡΙΣΑ «Γονιμότης» Κέντρο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Παναδούλη & Μανδηλαρά 46 , Λάρισα, 412 22 , Τηλ.: 2410 551325 «Κέντρο Εξωσωματικής Γονιμοποίησης» Ρούσβελτ 42 , Λάρισα, 412 22 , Τηλ.: 2410 625626 Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Παπακυριαζή 22 , Λάρισα, 412 22 , Τηλ.: 2410 552135 ΙΩΑΝΝΙΝΑ Κέντρο Εξωσωματικής Γονιμοποίησης «Μητέρα» Δωδώνης 44 , Ιωάννινα, 455 00 , Τηλ.: 26510 46672 Πανεπιστήμιο Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Λ. Πανεπιστημίου , Ιωάννινα, 455 00 , Τηλ.: 26510 99111 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Αλεξανδρούπολης Κων/νου Παλαιολόγου 37 , Αλεξανδρούπολη, 681 00 , Τηλ.: 25510 76274 Κέντρο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής «Otmar Bauer» Ιωάννου Δραγούμη 24 , Αλεξανδρούπολη, 681 00 , Τηλ.: 25510 35534 ΚΡΗΤΗ Μαιευτήριο «Μητέρα» Κρήτης Δημοκρατίας 61 , Ηράκλειο, 716 06 , Τηλ.: 2810 245253 Κέντρο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Κελαϊδή 45 , Χανιά, 731 36 , Τηλ.: 28210 73750

Ιατρικές Εξετάσεις Η υπογονιμότητα είναι ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει πολύ τους διάφορους ειδικούς που εμπλέκονται στη διερεύνηση και αντιμετώπιση των αιτιών της, καθώς βέβαια και στην προσπάθεια της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Ενώ ο Παγκόσμιος Oργανισμός Υγείας δίνει σαφείς οδηγίες για το ποιες διαγνωστικές εξετάσεις ακριβώς είναι σκόπιμο να γίνονται όταν ένα ζευγάρι δεν μπορεί να κάνει παιδί, μερικές φορές οι ειδικοί κάνουν λιγότερες ή περισσότερες από αυτές για διάφορους λόγους. Παρ` όλα αυτά υπάρχει μία γενική οδηγία που συνοψίζεται στις παρακάτω εξετάσεις: Oι εξετάσεις για τη γυναίκα Εύλογο είναι ότι μια γυναίκα που αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας θα πρέπει να ξεκινήσει τη διερεύνηση του πιθανού αιτίου επισκεπτόμενη το γυναικολόγο της. Εκτός από την κλινική γυναικολογική εξέταση και το τεστ Παπανικολάου -εξετάσεις ρουτίνας για κάθε γυναίκα που επισκέπτεται το γιατρό της- υπάρχουν και άλλες συμπληρωματικές εξετάσεις που χρειάζεται να γίνουν για τη διερεύνηση του προβλήματος της γονιμότητας. O γυναικολόγος λοιπόν θα συστήσει στη γυναίκα να κάνει: Υπερηχογράφημα μήτρας και ωοθηκών - Με αυτό ο γιατρός παίρνει μια πρώτη εικόνα για την κατάσταση της μήτρας και των ωοθηκών (αν υπάρχουν πολυκυστικές ωοθήκες, κύστες, ινομυώματα, συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας κ.ά.) και ελέγχει την ωορρηξία Oρμονικές εξετάσεις - Είναι επίσης πιθανό ο γυναικολόγος να συστήσει και ορμονικές εξετάσεις (στην αρχή του κύκλου, 2η με 3η ημέρα). O στόχος αυτών των ορμονικών εξετάσεων είναι να διερευνηθεί η ορμονική ισορροπία του κύκλου, να διερευνηθεί η βιολογική ηλικία των ωοθηκών (μπορεί μία γυναίκα να είναι 30 ετών και η βιολογική ηλικία των ωοθηκών της να είναι αυτή μιας γυναίκας 35 ετών για παράδειγμα), καθώς και να αποκλειστούν τυχόν ορμονικές διαταραχές που δημιουργούν προβλήματα στην ωορρηξία (π.χ. πρόβλημα στην υπόφυση, στη λειτουργία των ωοθηκών κ.ά.) Oι πιο εξειδικευμένες εξετάσεις - Παρ` όλα αυτά υπάρχουν και άλλες πιο ειδικές εξετάσεις, τις οποίες μπορεί να συστήσει ο γυναικολόγος στη γυναίκα που πιθανώς αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας. Δεν είναι βέβαια απαραίτητο πως θα πρέπει να γίνουν όλες αυτές οι εξετάσεις, γιατί όλα εξαρτώνται από τα ευρήματα ή τις ενδείξεις που έχει κάθε φορά ο γιατρός. Τέτοιες είναι: Η υστεροσαλπιγγογραφία Πώς γίνεται: Πρόκειται για μία χρήσιμη εξέταση για τη διερεύνηση της υπογονιμότητας. Η εξέταση αυτή γίνεται ανάμεσα στο τέλος της έμμηνου ρύσης και της ενδέκατης μέρας του κύκλου και είναι ουσιαστικά μία ακτινογραφία της μήτρας και των σαλπίγγων (γίνεται με τη βοήθεια ενός κολποδιαστολέα και μίας ειδικής συσκευής που προσαρμόζεται στον τράχηλο και μέσω αυτής εισάγεται στη μήτρα ένα σκιαγραφικό υγρό για να ληφθεί η ακτινογραφία). Τι εξετάζει: Με την υστεροσαλπιγγογραφία διερευνώνται μορφολογικά η μήτρα και οι σάλπιγγες (διερευνάται αν οι σάλπιγγες είναι διαβατές, αν παρουσιάζουν κάποια βλάβη, πόσο μεγάλη είναι αυτή και πώς θα μπορούσε να διορθωθεί). Η υστεροσκόπηση Πώς γίνεται: Η εξέταση αυτή, που γίνεται όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις (π.χ. από την υστεροσαλπιγγογραφία), διενεργείται με τοπική, ολική νάρκωση ή χωρίς καθόλου αναισθησία (ανάλογα με το αν υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να εξελιχθεί σε χειρουργική επέμβαση, ώστε να διορθωθεί το πρόβλημα που υπάρχει και ευθύνεται για την υπογονιμότητα, για παράδειγμα συμφύσεις) με ένα ειδικό μικρό τηλεσκόπιο μέσω του κόλπου και του τραχήλου. Τι εξετάζει: O σκοπός αυτής της εξέτασης είναι η λεπτομερέστερη διερεύνηση της κατάστασης της μήτρας και πιθανώς η διόρθωση του προβλήματος (ώστε η γυναίκα να μην υποβληθεί και σε άλλο χειρουργείο). Λαπαροσκόπηση Πώς γίνεται: Αν και οι απόψεις των ειδικών για το κατά πόσο η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη διίστανται, μπορεί ο γυναικολόγος να τη συστήσει σε μια γυναίκα με πιθανό πρόβλημα γονιμότητας. Πρόκειται για μία εξέταση που απαιτεί μεν γενική αναισθησία, αλλά είναι κατά τα άλλα απλή και ασφαλής. Τι εξετάζει: Είναι σίγουρο πως με τη λαπαροσκόπηση θα μπορέσει ο γιατρός να έχει μια ξεκάθαρη εικόνα για την κατάσταση και πιθανώς επιτόπου να διορθώσει το πρόβλημα (αν αυτό είναι εφικτό). Θα μπορέσει δηλαδή πιθανώς ακόμα και να βρει το αίτιο της υπογονιμότητας, που μπορεί να είναι για παράδειγμα η ενδομητρίωση, που δεν μπορεί να διαγνωστεί με άλλο τρόπο. Τεστ μετά την επαφή Πώς γίνεται: Η εξέταση γίνεται 9 έως 24 ώρες μετά τη σεξουαλική επαφή (αφού έχουν προηγηθεί 2 ημέρες αποχής) και είναι σκόπιμο να γίνεται την ημέρα της ωορρηξίας. Γενικά, πρόκειται για μια απλή διαδικασία, κατά την οποία ο γιατρός παίρνει βλέννα από τον τράχηλο και υγρό από τον κόλπο της γυναίκας. Τι εξετάζει: Η εξέταση αυτή έχει το μειονέκτημα ότι, αν δεν γίνει την κατάλληλη χρονική στιγμή, μπορεί να βγει ψευδώς αρνητική, να δείξει δηλαδή πως η κατάσταση είναι χειρότερη από την πραγματική. Γενικά πάντως θεωρείται πως αν κατά τη διάρκεια της εξέτασης της τραχηλικής βλέννας δεν βρεθούν σπερματοζωάρια, αυτό σημαίνει πως υπάρχει κάποιο πρόβλημα είτε στο σπέρμα είτε στη βλέννα. Oι εξετάσεις για τον άνδρα Το σπέρμα μπορεί να μην είναι φυσιολογικό όσον αφορά στη μία, στις δύο ή και στις τρεις παραμέτρους (αριθμός σπερματοζωαρίων, κινητικότητα, μορφολογία). Η συχνότερη κατάσταση είναι αυτή που οι ειδικοί ονομάζουν ολιγοασθενοσπερμία, όπου ο αριθμός των σπερματοζωαρίων είναι μικρότερος από το φυσιολογικό και παράλληλα αυτά παρουσιάζουν χαμηλότερη κινητικότητα από το φυσιολογικό. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις συνυπάρχει και μεγάλη μορφολογική αλλοίωση (τερατοσπερμία) και η πάθηση ονομάζεται ολιγοασθενοτερατοσπερμία. Εκτός από την κλινική εξέταση, υπάρχει μια βασική εξέταση, την οποία θα συστήσει ο ουρολόγος-ανδρολόγος στον άνδρα που πιθανώς να αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας: Το σπερμοδιάγραμμα Πώς γίνεται: O άνδρας που πρόκειται να υποβληθεί σε αυτή την εξέταση θα πρέπει να έχει αποχή 2 με 5 ημερών πριν δώσει το δείγμα του σπέρματός του για εξέταση. Το δείγμα σπέρματος λαμβάνεται είτε από την εκσπερμάτιση (μέσω αυνανισμού) είτε με την ερωτική επαφή σε ειδικό προφυλακτικό. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις ο ουρολόγος κάνει μια τομή στο όσχεο, πιέζεται ο όρχις και η επιδιδυμίδα και έτσι αναβλύζει το σπέρμα. Η επέμβαση αυτή γίνεται με τοπική αναισθησία στο όσχεο. Τι εξετάζει: Πρόκειται για μια απλή εξέταση, με την οποία το σπέρμα ελέγχεται στο εργαστήριο για 3 παραμέτρους: 1. Τον αριθμό των σπερματοζωαρίων. Το φυσιολογικό σπέρμα έχει όγκο μεταξύ 2 και 4 ml και περιέχει τουλάχιστον 20 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά ml. 2. Την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Φυσιολογικά παρατηρείται καλή κινητικότητα στο 50% των σπερματοζωαρίων την πρώτη ώρα μετά την εκσπερμάτιση. 3. Τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Το σπέρμα θεωρείται φυσιολογικό όταν περιέχει 14% φυσιολογικές μορφές σπερματοζωαρίων, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Oργανισμό Υγείας. Τα αποτελέσματα: Τώρα ας δούμε πώς ανάλογα με τα αποτελέσματα του σπερμοδιαγράμματος, ο γιατρός θα κάνει τη διάγνωσή του: 1. Αν τα αποτελέσματα της εξέτασης δείξουν πως το σπέρμα είναι φυσιολογικό, τότε οι ειδικοί θεωρούν πως ο άνδρας αυτός είναι κατά πάσα πιθανότητα γόνιμος και οι εξετάσεις για να βρεθεί το αίτιο της υπογονιμότητας εστιάζονται στη γυναίκα. 2. Στην περίπτωση που το σπερμοδιάγραμμα δεν είναι φυσιολογικό, τότε θα πρέπει να επαναληφθεί άλλη μία φορά με χρονική απόσταση μέχρι 3 μήνες από την πρώτη. Η ανάγκη για τη διενέργεια επαναληπτικής εξέτασης υπάρχει επειδή ακόμα και ένας γόνιμος άνδρας μπορεί σε ένα μόνο σπερμοδιάγραμμα να εμφανίσει αποτελέσματα που δεν είναι φυσιολογικά επειδή 3 μήνες πριν ίσως έπασχε από νόσο που συνοδευόταν από υψηλό πυρετό που καταστρέφει τα σπερματοζωάρια, και επομένως μπορεί να πρόκειται για απλή σύμπτωση. 3. Εάν και η επαναληπτική εξέταση δώσει ανάλογα μη φυσιολογικά αποτελέσματα, τότε μπορούμε να μιλάμε για υπογονιμότητα. Περαιτέρω εξετάσεις Μπορεί, αν το σπερμοδιάγραμμα δεν είναι φυσιολογικό, ο γιατρός να συστήσει να γίνουν και άλλες εξετάσεις, ώστε να διερευνηθούν οι αιτίες για τις οποίες το σπέρμα δεν είναι φυσιολογικό, να βρεθεί αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα και αν αυτό είναι δυνατό να διορθωθεί (π.χ. κάποια φλεγμονή, κιρσοκήλη κ.λπ.). Αυτές οι εξετάσεις είναι: καλλιέργεια σπέρματος, ορμονικές εξετάσεις (με λήψη αίματος), υπερηχογραφήματα κ.ά.

Η Προστασία της Γονιμότητας Υπάρχουν αρκετά μέτρα πρόληψης των προβλημάτων γονιμότητας τόσο για τη γυναίκα όσο και για τον άνδρα: Τι πρέπει να κάνουν oι γυναίκες Ακόμα κι αν δεν έχετε σκοπό να κάνετε παιδί αυτήν την περίοδο της ζωής σας ή αν έχετε ήδη ένα και δεν είστε καθόλου σίγουρες για το πότε και το αν θα θελήσετε να αποκτήσετε δεύτερο, υπάρχουν ορισμένα βασικά πράγματα που είναι σκόπιμο να κάνετε, ώστε, όταν και αν επιθυμήσετε να επιτύχετε μια εγκυμοσύνη, να μη δυσκολευτείτε. Στην πραγματικότητα ένας σημαντικός παράγοντας που σχετίζεται με τη γονιμότητα είναι η ηλικία, αυτήν όμως σίγουρα δεν μπορείτε να την επηρεάσετε. Βέβαια, μπορείτε να βιαστείτε -ακόμα κι αν οι συνθήκες δεν φαίνονται ιδανικές- να αποκτήσετε το πρώτο, το δεύτερο ή ακόμη και το τρίτο σας παιδί όσο είναι νωρίς και να μην περιμένετε. Η κληρονομικότητα είναι επίσης ένας παράγοντας που μπορείτε να συνυπολογίσετε. Αν γνωρίζετε πότε μπήκε η μητέρα σας στην εμμηνόπαυση (κατά μέσο όρο η περίοδος των γυναικών σταματάει περίπου στην ηλικία των 51 ετών) είναι ένα σημαντικό στοιχείο που θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας, καθώς -κυρίως αν η εμμηνόπαυσή της ξεκίνησε νωρίς- θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ίσως να έχετε κι εσείς την ίδια γενετική προδιάθεση. Όμως, αν και δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα ούτε για τα χρόνια που περνούν ούτε για τη γενετική σας προδιάθεση, υπάρχουν κάποια άλλα προληπτικά μέτρα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να προστατεύσετε τη γονιμότητά σας. Αυτά είναι: Να διατηρήσετε ένα φυσιολογικό βάρος Αυτό σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να είστε ούτε εξαιρετικά αδύνατες αλλά ούτε και υπέρβαρες. Τα οιστρογόνα, η βασική ορμόνη που σχετίζεται με την καλή λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος, αποθηκεύεται στο λίπος. Έτσι το ιδανικό είναι οι γυναίκες να έχουν 22% με 25 % του σώματός τους λίπος, ποσοστό το οποίο, όταν πέφτει κάτω από το 19%, μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα με την ωορρηξία και κατά συνέπεια στη γονιμότητα. Από την άλλη πλευρά και οι υπέρβαρες γυναίκες, των οποίων το βάρος είναι 20% περισσότερο από το φυσιολογικό, που μεταφράζεται σε ένα δείκτη μάζας σώματος μεγαλύτερο του 25, μπορεί να παράγουν από τη μία πλευρά πάρα πολλά οιστρογόνα και από την άλλη πάρα πολλά ανδρογόνα, που επηρεάζουν αρνητικά τη γονιμότητα. Τις περισσότερες φορές βέβαια οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα γονιμότητας, επειδή είναι πολύ αδύνατες ή πολύ παχιές, καταφέρνουν να ανατρέψουν την κατάσταση μόλις πάρουν ή χάσουν αντίστοιχα λίγα κιλά. Να μην καπνίζετε Καπνίζοντας, όχι μόνο μειώνονται οι πιθανότητες να συλλάβετε αλλά και να έχετε μία καλή εγκυμοσύνη. Το καλό νέο; Αν σταματήσετε το κάπνισμα, θα μπορέσετε να περιορίσετε τη ζημιά. Μην ξεχνάτε να χρησιμοποιείτε προφυλακτικό, όταν δεν έχετε σταθερό σύντροφο Δυστυχώς, ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες υπογονιμότητας είναι οι επιπλοκές που μπορεί να προκαλέσουν τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Μία τέτοια σημαντική επιπλοκή θα ήταν να επηρεαστούν οι σάλπιγγες, των οποίων η υγεία και η καλή κατάσταση είναι καταλυτική για τη γονιμότητα. Τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα που είναι επικίνδυνα για τη γονιμότητα είναι τα χλαμύδια και η βλεννόρροια (στις μέρες μας είναι μάλλον σπάνια), τα οποία μπορούν να αντιμετωπιστούν εύκολα, αλλά αν μείνουν χωρίς θεραπεία μπορεί να δημιουργήσουν μεγάλο πρόβλημα υπογονιμότητας. Η καλύτερη λύση δεν είναι άλλη από τη χρήση προφυλακτικού που προστατεύει από αυτά τα νοσήματα. Από την άλλη πλευρά, αντίθετα με τα όσα ίσως πιστεύει ο κόσμος, ο έρπης ή τα κονδυλώματα δεν επηρεάζουν την ικανότητα μιας γυναίκας να συλλάβει ή να κρατήσει ένα μωρό και να φέρει σε πέρας μία εγκυμοσύνη. Μην αδιαφορείτε για τον πόνο Αν έχετε έντονους πόνους κατά τη διάρκεια της περιόδου, θα πρέπει να το συζητήσετε με το γυναικολόγο σας και να τους διερευνήσετε. Αυτοί οι πόνοι μπορεί να αποτελούν συμπτώματα ενδομητρίωσης, που προκαλεί προβλήματα γονιμότητας. Ελέγξτε το στρες Σύμφωνα με τους ειδικούς, το υπερβολικό άγχος μπορεί να βλάψει τη γονιμότητα. Αν και οι ακριβείς λόγοι δεν είναι πάντα ξεκάθαροι και γνωστοί, οι γυναικολόγοι τονίζουν ότι το άγχος, η πίεση της δουλειάς, η κούραση κ.λπ. παίζουν σημαντικό ρόλο στην ικανότητα σύλληψης. Παρ` όλα αυτά πρόκειται συνήθως για παροδικούς παράγοντες. Τι πρέπει να προσέχουν οι άνδρες Υπάρχουν και κάποιοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την ανδρική γονιμότητα. Αυτοί είναι: Το κάπνισμα Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι τοξικές του ουσίες μπορεί να επηρεάσουν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα του σπέρματος. Το αλκοόλ Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει το σπέρμα. Το στρες Όπως και στις γυναίκες, το στρες με τον ίδιο τρόπο επηρεάζει και τους άνδρες σε ό,τι αφορά την ποιότητα των σπερματοζωαρίων.

Ανδρική Υπογονιμότητα Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που πρέπει να διερευνηθεί από έναν ειδικό γιατρό, που δεν είναι άλλος από τον ουρολόγο-ανδρολόγο. Κάποια από τα αίτια που προκαλούν υπογονιμότητα στον άνδρα (δηλαδή επηρεάζουν την ποιότητα του σπέρματός του) μπορούν να αντιμετωπιστούν με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ή με κάποια χειρουργική επέμβαση. Υπάρχουν όμως και προβλήματα που δεν αντιμετωπίζονται με τα φάρμακα ή την επέμβαση, συχνά επειδή είναι άγνωστης αιτιολογίας και τότε η λύση είναι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η ανδρική υπογονιμότητα έχει να κάνει με την κακή ποιότητα σπέρματος, το μη φυσιολογικό σπέρμα -όπως το χαρακτηρίζουν οι εδικοί- και είναι συνήθως σύμπτωμα μιας σχετικά απλής κατάστασης (μόνο στο 1% των περιπτώσεων ευθύνεται μία σοβαρή κατάσταση, όπως είναι για παράδειγμα κάποιος όγκος στους όρχεις). Τα πιο συχνά προβλήματα που δημιουργούν υπογονιμότητα στους άνδρες και θεραπεύονται είναι: Ενδοκρινικά αίτια Τέτοια είναι τα προβλήματα του θυρεοειδούς, η ανεπάρκεια κάποιων ορμονών ή η ανωμαλία στη δράση κάποιων ορμονών, κάποια συγγενή σύνδρομα κ.ά. Φλεγμονές Πρόκειται για φλεγμονές (π.χ. προστατίτιδα, ορχίτιδα κ.ά.) που αφορούν στα ανδρικά γεννητικά όργανα. Η εμφάνιση των φλεγμονών αυτών μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του σπέρματος. Η αντιμετώπιση των παθήσεων αυτών γίνεται με φαρμακευτική αγωγή και είναι συνήθως αποτελεσματική. Κιρσοκήλη Δημιουργείται από διογκωμένες φλέβες πάνω από τους όρχεις και μπορεί να γίνεται αντιληπτή με το μάτι ή με την ψηλάφηση. Η κιρσοκήλη επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος και αντιμετωπίζεται με χειρουργική επέμβαση, ωστόσο εάν δεν χειρουργηθεί σε πρώιμο στάδιο, μπορεί να προκαλέσει υπογονιμόητητα. Προβλήματα εκσπερμάτισης Στην περίπτωση αυτή τα προβλήματα έχουν να κάνουν με αυτήν την ίδια την εκσπερμάτιση που παρουσιάζει διαταραχές (π.χ. παλίνδρομη εκσπερμάτιση), με την έλλειψη του εκσπερματικού πόρου ή με την απόφραξη της αποχετευτικής οδού, με αποτέλεσμα να μην μπορεί το σπέρμα να «διοχετευτεί» προς τα έξω. Aλλοι παράγοντες Η ανδρική υπογονιμότητα μπορεί επίσης να οφείλεται και σε άλλα αίτια, όπως είναι: η λήψη φαρμάκων, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η έκθεση σε τοξικούς παράγοντες κ.ά.

Γυναικεία Υπογονιμότητα Οργανικά αίτια Μπορεί να πρόκειται για προβλήματα που εντοπίζονται είτε στα γεννητικά όργανα της γυναίκας είτε σε συστηματικές παθήσεις: Προβλήματα στις σάλπιγγες Oι σάλπιγγες, όπου φυσιολογικά θα γονιμοποιηθεί το ωάριο που «κατέβηκε» από την αντίστοιχη ωοθήκη και θα κυλήσει προς τη μήτρα, είναι πολύ ευαίσθητα όργανα. Παρ` όλα αυτά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι γυναίκες έχουν δύο σάλπιγγες, όπως και ωοθήκες. Το να λείπει λοιπόν η μία σάλπιγγα (να έχει αφαιρεθεί για κάποιο λόγο, επειδή π.χ. υπήρξε κάποια εξωμήτρια κύηση) δεν είναι απαγορευτικό για να μείνει μια γυναίκα έγκυος, αφού η ίδια η φύση έχει προνοήσει ώστε η σάλπιγγα να παρουσιάζει αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν «τροπισμό», να έχει δηλαδή κινητικότητα προσπαθώντας να «βρει» το ωάριο (ακόμα κι αν αυτό «κατεβαίνει» από την αντίθετη ωοθήκη σε σχέση με τη σάλπιγγα που υπάρχει). Τι συμβαίνει: Μπορεί η σάλπιγγα να μην έχει κινητικότητα, να μην έχει λειτουργικότητα ή να έχει κάποια απόφραξη (να μην μπορεί δηλαδή το ωάριο να περάσει μέσα της) Σε τι οφείλεται: Τα προβλήματα της σάλπιγγας μπορεί να οφείλονται σε μετεγχειρητικές συμφύσεις (επειδή έγινε κάποιο χειρουργείο εξαιτίας μιας εξωμήτριας κύησης για παράδειγμα), στην ενδομητρίωση, σε άγνωστους παράγοντες αλλά και σε κάποια φλεγμονή (σαλπιγγίτιδα), που πέρασε η γυναίκα κάποια στιγμή στη ζωή της και δεν την κατάλαβε ή δεν αντιμετωπίστηκε επαρκώς. Τα συμπτώματα που παρουσιάζουν οι σαλπιγγίτιδες είναι πόνος στην κοιλιά (μερικές φορές και πυρετός) και μπορεί να οφείλονται σε διάφορα μικρόβια (π.χ. στα χλαμύδια που είναι ένα σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, που δυστυχώς δεν δίνει κανένα σύμπτωμα). Oι σαλπιγγίτιδες μπορεί να περάσουν από μόνες τους, αλλά μετά να αφήσουν συμφύσεις στη σάλπιγγα, οι οποίες δημιουργούν προβλήματα γονιμότητας. Oι σαλπιγγίτιδες διαγιγνώσκονται κάποιες φορές και ανάλογα την έκταση του προβλήματος, είτε με υπέρηχο (υδροσάλπιγγες), είτε με κλινική εξέταση και αντιμετωπίζονται με αντιβίωση (μερικές φορές είναι απαραίτητη η ενδοφλέβια χορήγηση της αντιβίωσης, οπότε και η εισαγωγή της γυναίκας στο νοσοκομείο) Πώς αντιμετωπίζεται: Παλαιότερα, για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών η μόνη λύση ήταν η χειρουργική επέμβαση (με μικρή πιθανότητα επιτυχίας και μεγάλη ταλαιπωρία για τη γυναίκα), αλλά στις μέρες μας οι ειδικοί προτιμούν τη λύση της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (εξωσωματική γονιμοποίηση), που ούτως ή άλλως έχει πολύ υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας Διαταραχές στην ωορρηξία Τι συμβαίνει: Η γυναίκα έχει κάποιο πρόβλημα στην ποιότητα της ωορρηξίας της, που συχνά συνοδεύεται από αραιομηνόρροια ή αμηνόρροια. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μην υπάρχει καν ωορρηξία ή ότι η ωορρηξία γίνεται μεν, αλλά με άτακτους ρυθμούς. Σε κάποιες περιπτώσεις οι γιατροί συνδέουν το πρόβλημα αυτό και με τις πολυκυστικές ωοθήκες Σε τι οφείλεται: Το πρόβλημα με την ωορρηξία έχει να κάνει είτε με το γεγονός ότι οι ωοθήκες δεν μπορούν να παράγουν ωάρια είτε δεν μπορούν να πάρουν εντολή ώστε να παράγουν ωάρια. Η αιτία βρίσκεται σε διάφορες ορμονικές διαταραχές, όπως είναι η υπερπρολακτιναιμία, η υπερανδρογοναιμία, οι βλάβες της υπόφυσης, οι βλάβες των ωοθηκών, οι θυρεοειδοπάθειες κ.ά. Πώς αντιμετωπίζεται: Η αντιμετώπιση συνίσταται στη διέγερση των ωοθηκών με φάρμακα σε μορφή χαπιών ή ενέσεων. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως αυτή των πολυκυστικών ωοθηκών, η λύση είναι η επεμβατική λαπαροσκόπηση. Έχει πάντως παρατηρηθεί πως, αν οι γυναίκες που έχουν πολυκυστικές ωοθήκες είναι παχύσαρκες και χάσουν το 25% του βάρους τους, μπορεί να διορθωθεί το πρόβλημά τους σε ποσοστό 50%, εφόσον όμως δεν συντρέχει και άλλη αιτία υπογονιμότητας Ενδομητρίωση Τι συμβαίνει: Η ενδομητρίωση περιγράφεται ως η ανάπτυξη ενδομητρικού ιστού εκτός της μήτρας και απασχολεί το 10% με 15% των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία (συνήθως από 25 ως 35 ετών). Αυτός ο ιστός, που βρίσκεται σε σημεία εκτός της μήτρας, ακολουθεί με τη σειρά του τις ορμονικές επιταγές του σώματος, οπότε, κάθε φορά που η γυναίκα έχει περίοδο, αιμορραγεί κι αυτός, με αποτέλεσμα να προκαλείται ο έντονος πόνος που χαρακτηρίζει την ενδομητρίωση (στη διάρκεια της περιόδου, στην ωορρηξία, σπανιότερα σε άσχετες στιγμές ως πόνος κάπου στην κοιλιά, κατά τη διάρκεια ή μετά τη σεξουαλική επαφή). Βέβαια υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν εμφανίζεται πόνος ούτε κάποιο άλλο σύμπτωμα. O μόνος σίγουρος τρόπος για να γίνει ασφαλής διάγνωση είναι η επέμβαση είτε λαπαροσκοπικά (που είναι και το πιο συνηθισμένο) ή με ανοιχτό χειρουργείο. Γενικά, σύμφωνα με έρευνες, το 50% των γυναικών που έχουν ενδομητρίωση αντιμετωπίζουν επίσης πρόβλημα υπογονιμότητας. Αυτό συμβαίνει επειδή δημιουργούνται προβλήματα στην ανατομική και λειτουργική ακεραιότητα των έσω γεννητικών οργάνων (μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες) Σε τι οφείλεται: Oι ειδικοί δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα όλες τις πιθανές αιτίες που δημιουργούν την ενδομητρίωση. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες σχετικά με τους λόγους εξαιτίας των οποίων μπορεί να προκαλείται. Ένας από τους σημαντικότερους μπορεί να είναι ότι υπάρχει παλινδρόμηση των κυττάρων του ενδομητρίου προς την κοιλιά μέσω των σαλπίγγων Πώς αντιμετωπίζεται: Η ενδομητρίωση πρέπει να αντιμετωπίζεται εγκαίρως και αποτελεσματικά και, ανάλογα με το μέγεθος και το είδος του προβλήματος, η λύση είναι είτε η επέμβαση είτε η λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Από την άλλη πλευρά, η εγκυμοσύνη -αν βέβαια επιτευχθεί, γιατί η ενδομητρίωση προκαλεί υπογονιμότητα- θεραπεύει προσωρινά και όσο διαρκεί η εγκυμοσύνη, το πρόβλημα της ενδομητρίωσης. Αν το πρόβλημα της ενδομητρίωσης δεν αντιμετωπίζεται, τότε τη λύση έρχεται να δώσει η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (σπερματέγχυση ή εξωσωματική γονιμοποίηση) Ηλικία Η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται όσο περνάει η ηλικία. Αυτό ξεκινά μετά τα 30, γίνεται πιο εμφανές μετά τα 35 και φυσικά ακόμα πιο σοβαρό μετά την ηλικία των 40, χωρίς βέβαια να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν γυναίκες που συλλαμβάνουν φυσιολογικά στα 42 ή και στα 45 ακόμα. Αλλοι παράγοντες Αυτοί μπορεί να σχετίζονται με ενδοκρινικά νοσήματα, που συνήθως επηρεάζουν την ωορρηξία (και όχι μόνο) και κατ’ επέκταση και τη γονιμότητα (π.χ. διαβήτης, προβλήματα στο θυρεοειδή, παθήσεις στα επινεφρίδια κ.ά.), με προβλήματα του τραχήλου (π.χ. ο τράχηλος και η τραχηλική βλέννα είναι «εχθρικοί» προς τη διέλευση του σπέρματος εξαιτίας ανοσολογικών παραγόντων, τραχηλίτιδων κ.ά.), με προβλήματα του ενδομητρίου (μια υπερπλασία, ένα ινομύωμα, ένας πολύποδας, η ύπαρξη συμφύσεων εξαιτίας για παράδειγμα μίας απόξεσης κ.ά.), με προβλήματα της μήτρας (εξαιτίας μίας συγγενούς ανωμαλίας της μήτρας, που μπορεί να είναι πολύ μικρή ή να είναι δίκερος, διθάλαμος κ.λπ.), τα οποία αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση. Παίζει ρόλο η ψυχολογία; Υπάρχουν ψυχολογικοί παράγοντες, όπως είναι το άγχος, η πίεση της δουλειάς, η κούραση κ.λπ. που παίζουν σημαντικό ρόλο στην ικανότητα σύλληψης. Παρ` όλα αυτά οι ειδικοί εξηγούν πως πρόκειται συνήθως για παροδικούς παράγοντες. Η γυναίκα τα τελευταία χρόνια -και η Ελληνίδα ακόμα περισσότερο από ό,τι παλαιότερα- έχει κάνει μια στροφή προς την καριέρα, έχει αναβαθμίσει το κοινωνικό και το μορφωτικό της επίπεδο και ως εκ τούτου έχει αναλάβει πολλές υποχρεώσεις, που σίγουρα την απομακρύνουν και από την επιθυμία της να δημιουργήσει οικογένεια. Καθήκοντα που παλαιότερα θεωρούνταν καθαρά αντρικά απασχολούν τη σύγχρονη γυναίκα και συχνά οδηγούν σε σωματοποίηση του άγχους της, που εκφράζεται με γυναικολογικά προβλήματα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπερπρολακτιναιμία (η υπερπαραγωγή προλακτίνης), που αναστέλλει την ωοθυλακιορρηξία και οδηγεί σε μία μορφή υπογονιμότητας. Σημαντικό πάντως είναι να σημειώσουμε πως γενικά οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας, επειδή έχουν πολύ άγχος, πιεστικές υποχρεώσεις και δουλεύουν άστατες ώρες, όταν ηρεμήσουν και ρίξουν τους ρυθμούς τους, παρουσιάζουν αποκατάσταση του ορμονικού τους προφίλ και καταφέρνουν εύκολα να συλλάβουν. Εκτρώσεις και υπογονιμότητα Oι ειδικοί τονίζουν πως ποτέ δεν μπορούν να πουν με ασφάλεια ότι μία έκτρωση δεν θα δημιουργήσει κανένα ή αντίστοιχα πολλά προβλήματα στη μετέπειτα προσπάθεια μιας γυναίκας να συλλάβει. Γενικά, σύμφωνα με τις στατιστικές, μία στις 150 ή τις 200 εκτρώσεις οδηγεί σε υπογονιμότητα λόγω προβλημάτων που δημιουργούνται στις σάλπιγγες. Φυσικά, όσο πιο προσεκτικά γίνεται μία έκτρωση και όταν τηρούνται όλοι οι κανόνες από το γυναικολόγο και το νοσοκομείο στο οποίο διενεργείται η επέμβαση, τόσο περισσότερο μειώνονται οι πιθανότητες να υπάρξουν επιπλοκές. Το πρόβλημα είναι πως η έκτρωση μπορεί να προκαλέσει κάποια επιπλοκή, όπως είναι μία φλεγμονή, συμφύσεις εξαιτίας της επέμβασης κ.ά., που μπορεί να οδηγήσουν σε υπογονιμότητα. Από την άλλη πλευρά, η έκτρωση μπορεί να δημιουργήσει επιπλοκές σε μια μελλοντική εγκυμοσύνη (αποβολή, πρόωρος τοκετός ή μεγάλη αιμορραγία), αν προκληθούν προβλήματα στο ενδομήτριο. Ακόμη, οι ειδικοί δεν μπορούν να μιλήσουν με βεβαιότητα ούτε για το κατά πόσο ο αριθμός των εκτρώσεων παίζει ρόλο στη γονιμότητα. Μπορεί και μία μόνη έκτρωση να δημιουργήσει πρόβλημα υπογονιμότητας, αλλά σίγουρα όσο περισσότερες γίνονται τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να προκύψει κάποια τέτοια επιπλοκή. Τι μπορεί να σημαίνουν οι αποβολές Σύμφωνα με τους ειδικούς, αν συμβεί μία και μόνη αποβολή δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αυτό σημαίνει ότι μία αποβολή που προκύπτει για πρώτη φορά (στο πρώτο τρίμηνο της κύησης) μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο γεγονός, αφού το 12% με 15% των αποδεδειγμένων κυήσεων καταλήγουν σε αποβολή. Αν όμως ο αριθμός αυξηθεί και οι αποβολές επαναληφθούν και γίνουν δύο ή τρεις, τότε θα πρέπει το ζευγάρι -και κυρίως η γυναίκα- να μπει στη διαδικασία να κάνει διάφορες εξετάσεις. Γενικά, αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι ότι οι αποβολές αυξάνονται όσο μεγαλώνει η γυναίκα και συνήθως οφείλονται σε: γενετικά αίτια (χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου), ανατομικά αίτια (στη μήτρα της μέλλουσας μητέρας), ενδοκρινικά αίτια ή λοιμώξεις (π.χ. ερυθρά) της εγκυμονούσας, περιβαλλοντικά ή χημικά αίτια (π.χ. αλκοόλ, καφές) και ανοσολογικά αίτια. Η πρόγνωση σε σχέση με τις αποβολές έχει να κάνει με την αιτία που τις προκαλεί (π.χ. ανατομικά προβλήματα, ανοσολογικοί παράγοντες, γενετικά νοσήματα, ορμονικά προβλήματα κ.ά.). Προσοχή: Όταν μία αποβολή συμβεί μετά τη 12η εβδομάδα της κύησης, είναι σκόπιμο να υπάρξει περαιτέρω διερεύνηση των αιτίων που πιθανώς την προκάλεσαν, ώστε αυτά, αν είναι δυνατό, να προληφθούν σε μελλοντική εγκυμοσύνη.

Η Πιο Γόνιμη Ηλικία Oι ειδικοί συμφωνούν πως η καλύτερη ηλικιακή περίοδος για να μείνει έγκυος μια γυναίκα είναι ανάμεσα στα 20 και τα 30. Από την άλλη βέβαια αναγνωρίζουν ότι στις μέρες μας, λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων, τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες συχνά αργούν να πάρουν την απόφαση να δημιουργήσουν οικογένεια. Έτσι εξηγούν πως χονδρικά μέχρι την ηλικία των 35 ετών μπορεί μια γυναίκα να περιμένει πως θα μπορέσει να μείνει έγκυος με σχετική ασφάλεια. Oι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν πως όσο μεγαλώνουν, δυστυχώς, ελαττώνεται η γονιμότητά τους, πράγμα που σημαίνει πως μετά τα 35 η γονιμότητα παρουσιάζει μία πτωτική καμπύλη. Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε πως στην ηλικία των 40 ετών το 70% των γυναικών έχει πρόβλημα γονιμότητας και στην ηλικία των 50 ετών πλέον μόνο η μία στις 50.000 γυναίκες μένει έγκυος. Επομένως, είναι προφανές πως το θέμα της ηλικίας είναι σημαντικό για την ικανότητα μιας γυναίκας να συλλάβει. Αλλά τονίζουν επίσης πως όπως στις σχετικά μεγάλες ηλικίες (πάνω από 35) έτσι και στις μικρές (μικρότερες από 18-19) είναι πιθανό να υπάρχουν προβλήματα χρωμοσωμικών ανωμαλιών στο έμβρυο. Αυτό αποτελεί σαφώς πρόβλημα για το ζευγάρι που θέλει να κάνει παιδί και σε καμία περίπτωση, όταν υπάρχει τέτοια ένδειξη, δεν πρέπει να αμελεί τον προγεννητικό έλεγχο. Από την άλλη πλευρά, αν και μέχρι πρόσφατα οι γιατροί θεωρούσαν πως η ανδρική γονιμότητα δεν επηρεαζόταν όσο περνούσε η ηλικία ενός άνδρα, σήμερα τείνουν να πιστεύουν ότι όσο μεγαλώνει ένας άνδρας τόσο περισσότερο μειώνεται η γονιμότητά του. Γενικά, τόσο οι άνδρες από την αρχή της σπερματογένεσης όσο και οι γυναίκες από την έναρξη της ωοθυλακιορρηξίας αρχίζουν να έχουν απώλεια στην ποιότητα του γενετικού τους υλικού. Πρέπει άλλωστε να γνωρίζουμε πως όταν οι ειδικοί εξετάζουν την υπογονιμότητα σε ζευγάρια, τα αίτια φαίνεται να μοιράζονται ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες σε ποσοστό 50 - 50.

Πότε Υπάρχει Πρόβλημα Γονιμότητας Αν ένα ζευγάρι προσπαθεί να κάνει παιδί έχοντας φυσιολογικές και τακτικές επαφές χωρίς καμία προφύλαξη και δεν τα καταφέρνει μέσα σε διάστημα περίπου ενός χρόνου ή έξι μηνών εάν η γυναίκα είναι πάνω από 35 ετών, θα πρέπει να απευθυνθεί στους ειδικούς (γυναικολόγο και ουρολόγο - ανδρολόγο), γιατί πιθανώς αντιμετωπίζει πρόβλημα γονιμότητας. Παρ` όλα αυτά, οι ειδικοί θεωρούν (εφόσον η γυναίκα είναι νεότερη από 35 ετών) ότι το εν λόγω ζευγάρι μπορεί να συνεχίσει τις προσπάθειες για να συλλάβει φυσιολογικά ένα παιδί και για ένα χρόνο ακόμη, αφού είναι αποδεδειγμένο ότι στα δύο χρόνια «ελεύθερων» και τακτικών επαφών το 80% με 85% των ζευγαριών θα έχει κατορθώσει να αποκτήσει παιδί. Μετά το πέρας του διαστήματος των 2 χρόνων θα χρειαστεί να γίνει διερεύνηση για τα πιθανά αίτια υπογονιμότητας. Oι ειδικοί εξηγούν πως όταν εξετάζουν την υπογονιμότητα σε ζευγάρια, τα αίτια φαίνεται να μοιράζονται το ίδιο ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα και σε μερικές περιπτώσεις την ευθύνη φαίνεται ότι την έχουν και οι δύο. Από την άλλη πλευρά, σημειώνουν πως υπάρχει και ένα ποσοστό υπογονιμότητας που είναι άγνωστης αιτιολογίας. Αυτό σημαίνει ότι έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες εξετάσεις τόσο στον άνδρα όσο και στη γυναίκα και δεν φαίνεται να υπάρχει κανένα πρόβλημα που θα μπορούσε να ευθύνεται για την υπογονιμότητα. Τα καλά νέα Oι ειδικοί τονίζουν πως η υπογονιμότητα δεν είναι συνώνυμη με τη στειρότητα και πως στις περισσότερες περιπτώσεις τα ζευγάρια αυτά καταφέρνουν να αποκτήσουν παιδί χάρη στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.

Υπογονιμότητα Εξωσωματική γονιμοποίηση, σπερματέγχυση, μικρογονιμοποίηση, τράπεζες σπέρματος και τόσα άλλα «όπλα» της σύγχρονης επιστήμης έχουν επιτρέψει σε ζευγάρια που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας - παλιότερα άλυτα - σήμερα να χαίρονται την ευτυχία της ολοκλήρωσης με τη γέννηση των δικών τους παιδιών. Η γονιμότητα είναι ένα ζήτημα που απασχολεί τους ανθρώπους από αρχαιοτάτων χρόνων, ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι σε όλους τους πολιτισμούς υπήρχαν ειδικές τελετουργίες και εκκλήσεις στους θεούς ώστε να επιτευχθεί η πολυπόθητη γονιμότητα. Στις μέρες μας, απαλλαγμένοι πια τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες από προλήψεις και δεισιδαιμονίες συνεχίζουν να θεωρούν το θέμα της γονιμότητάς τους και της δυνατότητάς τους να αποκτήσουν κάποια στιγμή ένα παιδί πολύ σημαντικό. Παρ` όλα αυτά οι ειδικοί τονίζουν ότι στην Ελλάδα 1 στα 6 ζευγάρια προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να αποκτήσει ένα παιδί. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 600.000 άνθρωποι (300.000 ζευγάρια) αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας, για πολλά από τα οποία υπάρχει λύση χάρη στην επιστημονική πρόοδο. Σήμερα η επιστήμη έχει καταφέρει να εντοπίσει και να θεραπεύσει πολλούς από τους παράγοντες που προκαλούν υπογονιμότητα και να προσφέρει μια εναλλακτική λύση για τα ζευγάρια που δυσκολεύονται να αποκτήσουν ένα παιδί, την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Το πρόβλημα της υπογονιμότητας απασχολεί το 15% των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας διεθνώς (πρόκειται για περίπου 50 με 80 εκατομμύρια ανθρώπους). Στην Ελλάδα όμως το ποσοστό της υπογονιμότητας είναι υψηλότερο και φτάνει στο 20%, γεγονός που -σύμφωνα με τους γυναικολόγους- οφείλεται τόσο στο ότι οι Ελληνίδες αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδιά σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία, όσο και στο ότι, εξαιτίας κυρίως της κακής σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των νέων, πολλές εκτρώσεις, κ.λπ. που μερικές φορές δημιουργούν προβλήματα υπογονιμότητας.

Κίνδυνοι της Εξωσωματικής Είναι λογικό όταν ένα ζευγάρι ξεκινήσει τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης να έχει πολλές αμφιβολίες σχετικά με τους κινδύνους που μπορεί να έχει αυτή. Ευσταθούν όμως αυτοί οι φόβοι του σήμερα; Σύμφωνα με τους ειδικούς και βάσει έγκυρων επιστημονικών μελετών που έχουν διεξαχθεί διεθνώς, η διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης και ορμονοθεραπείας που απαιτείται για την ωοθυλακική ανάπτυξη δεν σχετίζεται με την ανάπτυξη νεοπλασιών στις γυναίκες, ακόμη και εάν έχουν προηγηθεί αρκετές προσπάθειες και κύκλοι θεραπείας. Απαραίτητη προϋπόθεση κατά την εφαρμογή των τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όπως άλλωστε και σε κάθε είδος θεραπείας, είναι η σωστή λήψη ιστορικού, ο απαραίτητος κλινικός έλεγχος και η διενέργεια εξετάσεων, ώστε να αποκλειστούν περιπτώσεις γυναικών για τις οποίες η χρήση ορμονικών σκευασμάτων αντενδείκνυται. Επίσης απαιτείται η συστηματική προσεκτική παρακολούθηση της εξέλιξης κάθε περιστατικού, η λελογισμένη χρήση των σχετικών φαρμάκων και η αποφυγή άσκοπων υπερβολών, ώστε η όλη αγωγή να ολοκληρώνεται στα πλαίσια της μέγιστης επιθυμητής ασφάλειας. Το πιο συχνό ίσως πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι γυναίκες που υπόκεινται σε θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι η μη ελεγχόμενη υπερδιέγερση των ωοθηκών (εκδηλώνεται με τη δημιουργία ωοθηκικών κύστεων και εμφάνιση ζάλης, ναυτίας και κοιλιακής διάτασης) εξαιτίας της υπερβολικής αντίδρασης στη φαρμακευτική αγωγή. Συνήθως, αυτή η κατάσταση αντιμετωπίζεται ικανοποιητικά με την τροποποίηση ή διακοπή της αγωγής και την περαιτέρω παρακολούθηση της γυναίκας, ενώ είναι σπάνιες οι περιπτώσεις εκείνες όπου απαιτείται νοσηλεία. Εξάλλου είναι εξαιρετικά σημαντικό να επισημανθεί ότι η αλματώδης πρόοδος και ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας προσφέρει πια τη βασική ορμονική αγωγή που χρησιμοποιεί για την ωοθυλακική διέγερση και ωρίμανση των ωαρίων με τη μορφή σύγχρονων ανασυνδυασμένων σκευασμάτων. Αυτά, παραγόμενα με την τεχνική του ανασυνδυασμένου DNA και τη βοήθεια της Γενετικής Μηχανικής είναι ιδιαίτερα ακριβή και αξιόπιστα, απολύτως απαλλαγμένα από οποιαδήποτε πρόσμειξη απροσδιόριστης προέλευσης και διακρίνονται για την ελαχιστοποίηση τυχόν ανεπιθύμητων τοπικών αντιδράσεων και παρενεργειών. Έτσι πλέον, η θεραπεία δεν είναι μόνο εύκολη και αποτελεσματική, αλλά ταυτόχρονα γίνεται «φιλική» για την ασθενή. Εκτός όμως από τους πιθανούς κινδύνους που μπορεί να συνδέονται με την υγεία της γυναίκας που υποβάλλεται σε θεραπεία Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, ένα σημαντικό ερώτημα που προκύπτει σχετίζεται με την υγεία των νεογνών που γεννιούνται με τις διαδικασίες αυτές. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, είναι σαφές ότι δεν έχουν καταγραφεί αυξημένα ποσοστά συγγενών και μη ανωμαλιών στα παιδιά που γεννήθηκαν με τη βοήθεια των τεχνικών αυτών. Άλλωστε, ήδη διανύουμε το 27ο έτος από τη γέννηση της Λουίζ Μπράουν, του πρώτου IVF μωρού, και είναι σαφές ότι υπήρξε αρκετός χρόνος ώστε να διερευνηθεί η ανάπτυξη αυτών των παιδιών και να επιβεβαιωθεί στην πράξη η καλή τους υγεία: τα τελευταία 10 χρόνια, το 4% περίπου των παιδιών που γεννιούνται στην Ευρώπη προέρχονται από την εφαρμογή κάποιας τέτοιας μεθόδου, έτσι λοιπόν μπορούμε πια να μιλάμε για τεχνικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις που προσφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα με την απαραίτητη ασφάλεια.

Παιδίατρος, ο Πολύτιμος Σύμμαχος Οι τακτικές επισκέψεις στον παιδίατρο αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της προστασίας της υγείας του παιδιού, ειδικά τα τρία πρώτα χρόνια. Η καλή συνεργασία των γονιών με τον παιδίατρο είναι το κλειδί, όχι μόνο για την πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας, αλλά γενικότερα για τη σωστή ανατροφή του παιδιού. Το πιθανότερο είναι ότι φίλοι, συγγενείς με παιδιά ή ο οικογενειακός σας γιατρός θα σας συστήσουν κάποιον καλό παιδίατρο. Είναι σημαντικό ωστόσο να αναζητήσετε κάποιον που, εκτός από καλές συστάσεις, θα σας εμπνέει εμπιστοσύνη και θα διατηρείτε καλή συνεργασία. Έτσι δεν θα χρειαστεί να τον αλλάξετε σε σύντομο χρονικό διάστημα, γιατί θα είναι επαρκώς ενημερωμένος για το ιατρικό ιστορικό και τις ιδιαίτερες ανάγκες του παιδιού σας. Γι’ αυτό καλό είναι να διαπιστώσετε όσο το δυνατόν πιο σύντομα, αν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες σας. Σε κάθε περίπτωση πάντως ένας καλός παιδίατρος θα πρέπει να: Είναι πάντοτε διαθέσιμος σε κινητό ή σταθερό τηλέφωνο, δεδομένου ότι το πρώτο διάστημα θα είστε γεμάτοι απορίες Μπορεί να κάνει επισκέψεις στο σπίτι, για να εξετάσει το παιδί, αν χρειαστεί, ενώ καλό θα ήταν το ιατρείο του να βρίσκεται κοντά στην περιοχή που μένετε Αφιερώνει αρκετό χρόνο σε κάθε εξέταση, ελέγχοντας όχι μόνο τη σωματική υγεία του παιδιού αλλά παρακολουθώντας και την ψυχοκινητική του ανάπτυξη Κάνει σωστές διαγνώσεις και δίνει αποτελεσματικές θεραπείες αποφεύγοντας όμως τη συχνή χορήγηση αντιβιοτικών Είναι πρόθυμος να μιλήσει με λεπτομέρειες για κάθε θέμα ή πρόβλημα υγείας που προκύπτει εξηγώντας και απαντώντας με σαφήνεια σε όλες τις απορίες σας Δείχνει διατεθειμένος να αφιερώσει χρόνο για να συζητήσει και τα υπόλοιπα βασικά θέματα που αφορούν το παιδί, όπως η διατροφή, η φροντίδα ή οι κανόνες ασφάλειας Έχει ευχάριστη και τρυφερή προσέγγιση απέναντι στο παιδί και να είναι πρόθυμος να δοκιμάσει -σε συνεργασία μαζί σας- εναλλακτικές λύσεις, σε περίπτωση που το παιδί αντιδρά αρνητικά στις επισκέψεις Μπορεί να αντιληφθεί πριν από εσάς συμπτώματα που ενδεχομένως συνδέονται με προβλήματα είτε μέσω της εξέτασης είτε με τις ερωτήσεις που σας κάνει Συστήνει και επιδιώκει τη συνεργασία με άλλους ειδικούς, σε περίπτωση που απαιτείται πιο εξειδικευμένος έλεγχος Τα μυστικά της καλής συνεργασίας Ακόμα πάντως και με τον καλύτερο παιδίατρο ως σύμμαχο, να θυμάστε ότι οι επισκέψεις στο ιατρείο δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση, ειδικά τα τρία πρώτα χρόνια. Μην ξεχνάτε ότι έρχεστε γεμάτοι ερωτήσεις, ενώ ταυτόχρονα το παιδί απαιτεί όλη την προσοχή σας στραμμένη πάνω του. Αν είναι μωρό μπορεί να κλαίει, αν είναι δίχρονο μπορεί να περιφέρεται στο ιατρείο πειράζοντας πράγματα ασταμάτητα, ενώ κάποια στιγμή μπορεί να εκδηλώσει ακόμα και φοβία απέναντι στον παιδίατρο. Είναι αρκετά δύσκολο να επικοινωνήσετε αποτελεσματικά με ένα παιδί που βάζει τα κλάματα ή αντιδρά, όταν βλέπει τον παιδίατρο. Γι’ αυτό, θα ήταν προτιμότερο το πρώτο διάστημα και μέχρι το παιδί να μάθει να συνεργάζεται να πηγαίνετε και οι δύο γονείς στον παιδίατρο, εφόσον αυτό είναι δυνατόν. Έτσι ο ένας θα μπορεί να ασχολείται με το παιδί ή να το καθησυχάζει μετά το εμβόλιο όσο ο άλλος ενημερώνει κι ενημερώνεται. Μην παραλείπετε να γράφετε σε μια λίστα όλα όσα θέλετε να ρωτήσετε το γιατρό με σειρά προτεραιότητας. Σε περίπτωση που το παιδί είναι άρρωστο, σημειώστε τα συμπτώματα με τη σειρά που εκδηλώθηκαν. Καλό είναι επίσης να παίρνετε μαζί σας το τετράδιο, όπου σημειώνετε χρήσιμες πληροφορίες, όπως ονόματα αντιβιοτικών και άλλων φαρμάκων που έχει πάρει, αλλεργίες σε φάρμακα, ή θεραπείες που ήδη ακολουθεί. Εκεί μπορείτε να σημειώσετε όλες τις οδηγίες που θα σας δώσει ο παιδίατρος -αν δεν το κάνει ο ίδιος- αντί να ποντάρετε στη μνήμη σας που είναι πιθανό να σας προδώσει. Τέλος, η τσάντα σας να είναι εξοπλισμένη με όλα τα απαραίτητα -μπουκάλι με νερό, γεύμα γάλακτος, χαρτομάντιλα, μια αλλαξιά ρούχα, παιχνίδια κ.λπ. Να θυμάστε ότι το παιδί μετά τον πρώτο χρόνο μπορεί να εκδηλώσει φοβία απέναντι στον παιδίατρο αντιδρώντας ιδιαίτερα έντονα. Η σταδιακή εξοικείωση και υποστήριξη από μέρους σας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης είναι σημαντική. Καλό είναι επίσης όσο μεγαλώνει να του εξηγείτε με όσο το δυνατόν πιο απλά λόγια πότε και γιατί πρόκειται να πάτε στον παιδίατρο. Για καλύτερες επιδόσεις: Επιλέξτε τη σωστή ώρα Φροντίστε να είναι ταϊσμένο και να μην πεινάει -μην ξεχνάτε ότι μπορεί εκεί να καθυστερήσετε, πράγμα που θα εντείνει την πείνα του. Καλό μάλιστα είναι να έχει κοιμηθεί και να είναι ξεκούραστο, γιατί πολλά παιδιά όταν είναι κουρασμένα εκνευρίζονται και γίνονται θορυβώδη. Η καλύτερη θέση είναι η αγκαλιά σας Εκεί το παιδί νιώθει ασφαλές κι ο γιατρός μπορεί ανενόχλητος να εξετάσει τα μάτια, τα αυτιά, το λαιμό, να το ακροαστεί και να ακούσει την καρδιά του, να μετρήσει το κεφαλάκι του. Ντύστε το με ευκολοφόρετα ρούχα Έτσι, δεν καθυστερείτε και δεν εκνευρίζεται περισσότερο το παιδί, που πιθανόν να είναι ήδη αναστατωμένο. Φροντίστε, όταν το ξεντύνετε και το ντύνετε ξανά, να το κάνετε με ήρεμες κινήσεις χωρίς να βιάζεστε. Παίξτε στο σπίτι το γιατρό Διανύοντας το παιδί το δεύτερο χρόνο και καθώς αγαπά τα παιχνίδια ρόλων, εφοδιαστείτε με το βαλιτσάκι του γιατρού στην παιδική του έκδοση και συνηθίστε να παίζετε τακτικά το «γιατρό» χρησιμοποιώντας τα εργαλεία. Φροντίστε να παίζετε το ρόλο του γιατρού και αντίστροφα, αφήνοντας και το παιδί να υποδυθεί το γιατρό. Η δύσκολη στιγμή της ένεσης Συνήθως οι περισσότεροι παιδίατροι προτιμούν να κάνουν την ένεση, ενώ το κρατάτε στην αγκαλιά σας. Αγκαλιάστε το παιδί κρατώντας σταθερό το χέρι που θα δεχτεί την ένεση. Αν η ένεση γίνει στο πόδι, θα πρέπει να το ξαπλώσετε και να το κρατάτε. Προτιμήστε να κρατήσει το παιδί ο πιο ψύχραιμος από τους δύο. Πολλές φορές βοηθάει να του αποσπάσετε την προσοχή την επίμαχη στιγμή με κάποιο ερέθισμα, γιατί το μικρό παιδί αργεί να συνειδητοποιήσει τι έχει συμβεί, καθώς ο εγκέφαλός του επεξεργάζεται δύο πληροφορίες ταυτόχρονα. Δώστε χρόνο στο παιδάκι να συνέλθει παίρνοντάς το στην αγκαλιά σας. Μεγαλώνοντας φροντίστε να υπάρχει μια ευχάριστη σύνδεση (π.χ. αυτοκόλλητο) μετά το τσίμπημα.

Πιθανές επιπλοκές Η εγκυμοσύνη, παρόλο που είναι μια απόλυτα φυσιολογική κατάσταση, μπορεί να προκαλέσει ορισμένες επιπλοκές, οι οποίες όχι μόνο δεν είναι συχνές, αλλά αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά από την επιστήμη. Δεν υπάρχει, λοιπόν, κανένας λόγος να ανησυχείτε. Ο γιατρός που σας παρακολουθεί θα φροντίσει να φέρετε στον κόσμο ένα γερό παιδί, που θα είναι η χαρά της ζωής σας. Ωστόσο, επειδή η ενημέρωση ποτέ δεν βλάπτει, σας αναφέρουμε μερικά από τα συνηθισμένα προβλήματα της εγκυμοσύνης. Άλλωστε, αναγνωρίζοντας ένα «ύποπτο» σύμπτωμα, ο γιατρός σας θα ενημερωθεί εγκαίρως και θα σας συστήσει, αν χρειάζεται, την κατάλληλη αγωγή χωρίς χάσιμο χρόνου. Αποβολή Πρόκειται για τη διακοπή της κύησης πριν από την εικοστή τέταρτη εβδομάδα. Πρώιμη είναι εκείνη η οποία συμβαίνει πριν από τη δωδέκατη εβδομάδα και όψιμη εκείνη η οποία συμβαίνει στο διάστημα από τη δωδέκατη έως την εικοστή τέταρτη εβδομάδα. Το 12% των κυήσεων καταλήγουν σε αποβολή, από τις οποίες το 75% συμβαίνει πριν από την όγδοη εβδομάδα. Πολλές αποβολές συμβαίνουν όταν δεν έχει ακόμη διαγνωστεί η εγκυμοσύνη. Το 80% των αποβολών οφείλονται σε κακή εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου ή σε ανωμαλίες της δομής των χρωμοσωμάτων -είναι ένας τρόπος της φύσης να αναπαράγει υγιή άτομα. Άλλες αιτίες οι οποίες προκαλούν τις αποβολές μπορεί να είναι ένα ανατομικό ελάττωμα της μήτρας ή κάποια ορμονική ανισορροπία στη μητέρα. Τα συμπτώματα της αποβολής είναι συνήθως αιμορραγία και πόνος. Το φαινόμενο τριών ή περισσότερων διαδοχικών αποβολών ονομάζεται καθ' έξιν αποβολή. Παλίνδρομη κύηση Δεν πρόκειται για αποβολή. Διακόπτεται όμως η εξέλιξη της εγκυμοσύνης για κάποιο λόγο, όπως για παράδειγμα, φλεγμονή, χρωμοσωμική ή άλλη ανωμαλία του εμβρύου, του οποίου παύει η καρδιακή λειτουργία. Το νεκρό κύημα μπορεί να παραμείνει στη μήτρα πολλές ημέρες και να το ανακαλύψει ο γιατρός τυχαία από τον τακτικό έλεγχο ρουτίνας. Τα μόνα συμπτώματα που έχει ίσως η γυναίκα είναι ότι σταματάνε οι ναυτίες, ενώ το στήθος της μαλακώνει και πέφτει. Αποκόλληση του πλακούντα Η επαπειλούμενη αποβολή στα αρχικά στάδια της κύησης οφείλεται σε αποκόλληση του πλακούντα, ο οποίος δεν έχει ίσως προσκολληθεί καλά ή στο καλύτερο σημείο της μήτρας. Τα συμπτώματα είναι πονάκια στην κοιλιά και λίγο αίμα, αντιμετωπίζονται όμως αν η έγκυος μείνει στο κρεβάτι για όσες ημέρες χρειαστεί. Στο διάστημα της σύντομης κρεβατοθεραπείας της πρέπει να αποφύγει τις σεξουαλικές επαφές. Όταν σταματήσει το αίμα και το υπερηχογράφημα δείξει ότι ο πλακούντας έχει προσκολληθεί κανονικά στο τοίχωμα της μήτρας, τότε η έγκυος σηκώνεται και συνεχίζει κανονικά τις δραστηριότητές της. Εξωμήτριος κύηση Συμβαίνει όταν το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται εκτός της κοιλότητας της μήτρας. Στο 90% των περιπτώσεων η εμφύτευση γίνεται στη σάλπιγγα. Στην αρχή η εγκυμοσύνη δεν διαφέρει από μια φυσιολογική κύηση, αν και συχνά η γυναίκα πονά και έχει αιμορραγία. Η διάγνωση γίνεται χάρη στη μέτρηση της Β χοριακής και στο υπερηχογράφημα. Η αντιμετώπιση είναι η χειρουργική ή λαπαροσκοπική αφαίρεση της σάλπιγγας. Ωστόσο, κάθε μελλοντική εγκυμοσύνη μπορεί να συνεχιστεί φυσιολογικά. Πρόωρη ρήξη υμένων και πρόωρος τοκετός Αυτόματη ρήξη των υμένων, δηλαδή του αμνιακού σάκου (σπάσιμο νερών) μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε στιγμή στη διάρκεια της κύησης. Το αμνιακό υγρό είναι δυνατόν να τρέχει συνεχώς από τον κόλπο ή να εμφανίζεται σε σταγόνες ή η ροή του να είναι διακοπτόμενη. Η πρόωρη ρήξη υμένων είναι σοβαρή κατάσταση στην εγκυμοσύνη και μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρο τοκετό ή σε ενδομήτρια φλεγμονή. Πρόωρος θεωρείται ο τοκετός, ο οποίος συμβαίνει πριν από την 37η εβδομάδα και καταλήγει στη γέννηση ενός παιδιού, το οποίο ζυγίζει λιγότερο από 2.500 γραμμάρια. Σε πολλές περιπτώσεις η αιτία της πρόωρης ρήξης των υμένων είναι άγνωστη. Σημαντικοί παράγοντες που προκαλούν το πρόωρο σπάσιμο των νερών θεωρούνται οι φλεγμονές του κόλπου και του τραχήλου. Είναι όμως εντελώς αβάσιμη η άποψη ότι η κίνηση και η εργασία -όποια κι αν είναι- μπορεί να οδηγήσει στην πρόωρη ρήξη των υμένων. Εξαιρετική σημασία έχει η εβδομάδα της κύησης κατά την οποία θα σπάσουν τα νερά. Όσο πιο προχωρημένη είναι η εγκυμοσύνη, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος για την εμφάνιση ανωριμότητας των πνευμόνων του μωρού (παρόλο που το έμβρυο είναι βιώσιμο μετά την εικοστή έβδομη εβδομάδα). Αναιμία της κύησης Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης υπάρχει φυσιολογικά μία πρόσκαιρη πτώση του αιματοκρίτη μέχρι πέντε ή έξι μονάδες (φυσιολογική αναιμία της κύησης), η οποία παρατηρείται μεταξύ της εικοστής δεύτερης και τριακοστής δεύτερης εβδομάδας. Πολύ συχνά όμως η φυσιολογική αυτή αναιμία δημιουργεί άγχος στην έγκυο, αν κάνει το λάθος να συγκρίνει τις τιμές του αιματοκρίτη της με εκείνες μιας γυναίκας, η οποία δεν περιμένει παιδί. Ωστόσο, όταν υπάρχει πραγματική αναιμία, ο αιματοκρίτης είναι κάτω από 33% ή η αιμοσφαιρίνη είναι κάτω από 11 γραμμάρια. Τις περισσότερες φορές για την αναιμία ευθύνεται η έλλειψη σιδήρου. Μια άλλη μορφή αναιμίας οφείλεται στην έλλειψη φολικού οξέος ή βιταμίνης Β12. Άλλοι τύποι αναιμίας είναι η αιμοσφαιρινοπάθεια, η μεσογειακή και η δρεπανοκυτταρική αναιμία. Τα συμπτώματα της ασθένειας μπορεί να είναι ακαθόριστα. Συνήθως η γυναίκα αισθάνεται κόπωση, ταχυκαρδία, δύσπνοια, τάση για λιποθυμία, ανορεξία και αϋπνία. Η θεραπεία γίνεται ανάλογα με τον τύπο της αναιμίας στη συγκεκριμένη περίπτωση. Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση Ο διαβήτης μπορεί να προϋπάρχει ή να εμφανίζεται πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η κύηση επιφέρει αλλαγές στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, των λιπών και των πρωτεϊνών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επιβάρυνση προϋπάρχοντος διαβήτη ή την ενεργοποίηση λανθάνοντος. Παλαιότερα, όταν ακόμα δεν είχε ανακαλυφθεί η ινσουλίνη, οι διαβητικές γυναίκες είχαν δύσκολη σύλληψη και πολλές αποβολές, ενώ η μητρική και περιγεννητική θνησιμότητα ήταν μεγάλη. Σήμερα, μια διαβητική έγκυος, η οποία έχει σωστή παρακολούθηση, δεν κινδυνεύει και φτάνει αισίως στον τοκετό. Στο 90% των εγκύων με διαβήτη υπάρχει παθολογική καμπύλη ανοχής γλυκόζης (καμπύλη σακχάρου), ενώ τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τους είναι φυσιολογικά. Η δοκιμασία ανοχής γλυκόζης πρέπει να γίνεται μεταξύ της εικοστής όγδοης και τριακοστής εβδομάδας. Για να γίνεται σωστά η θεραπεία και να αποφεύγονται οι επιπλοκές, καθοριστικό ρόλο παίζει η συνεργασία του μαιευτήρα με γιατρό διαβητολόγο. Τοξιναιμία Η τοξιναιμία της κύησης ή σύνδρομο προεκλαμψίας-εκλαμψίας προσβάλλει κυρίως γυναίκες πρωτοτόκους (που πρόκειται να γεννήσουν για πρώτη φορά) και εμφανίζεται πιο συχνά μετά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Η αιτία που την προκαλεί δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί. Τα τρία κλασικά χαρακτηριστικά της είναι: Α. Αύξηση της αρτηριακής πίεσης Β. Οιδήματα Γ. Λεύκωμα στα ούρα Όταν η τιμή της αρτηριακής πίεσης σε μια μέλλουσα μητέρα είναι ίση ή μεγαλύτερη από 140/90, επιβάλλεται η στενή παρακολούθησή της, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος απότομης αύξησης της πίεσης, με αποτέλεσμα την πλήρη εκδήλωση της εκλαμψίας με σπασμούς. Τα τελευταία χρόνια όμως η σωστή παρακολούθηση και η έγκαιρη διάγνωση έχουν μειώσει τους κινδύνους και τις επιπλοκές. Τα σημάδια που προειδοποιούν Τα προβλήματα που μπορεί να παρουσιαστούν στη διάρκεια της εγκυμοσύνης γίνονται συνήθως αντιληπτά από το γιατρό, ο οποίος έχει αναλάβει τη συστηματική παρακολούθησή σας. Ωστόσο, κάποιο από αυτά μπορεί να εμφανιστεί στο διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στις επισκέψεις σας στο γυναικολόγο. Άλλωστε, αν μια επιπλοκή προκύψει ξαφνικά, θα έχετε ορισμένα προειδοποιητικά συμπτώματα, τα οποία πρέπει να μάθετε να αναγνωρίζετε. Δεν αποκλείεται να μην κρύβουν κάποιον κίνδυνο και να σας αναστατώσουν άδικα. Είναι όμως πιθανόν, αν δεν τα αγνοήσετε, να σας βοηθήσουν να προλάβετε μια δυσάρεστη κατάσταση. Τα σημάδια που πρέπει να σας οδηγήσουν αμέσως στο γιατρό είναι τα εξής: Αιμορραγία από τον κόλπο -έστω και μικρή- και πονάκια στο κάτω μέρος της κοιλιάς. Όταν βλέπετε αίμα και έχετε πονάκια, να ενημερώνετε οπωσδήποτε το γυναικολόγο σας. Στην αρχή της εγκυμοσύνης ενδέχεται να σας προειδοποιούν για εξωμήτριο κύηση ή για επαπειλούμενη αποβολή, την οποία μπορείτε να αποφύγετε με την κατάλληλη αγωγή. Στο τέλος της εγκυμοσύνης είναι δυνατόν να σας κρούουν τον κώδωνα για το ενδεχόμενο πρόωρου τοκετού ή να σημαίνουν ότι ο πλακούντας βρίσκεται χαμηλά στη μήτρα φράζοντας τον τράχηλο (πρόδρομος πλακούντας). Υπερβολικό ή ξαφνικό βάρος, οιδήματα, πονοκέφαλος. Μπορεί να είναι συμπτώματα τοξιναιμίας. Εύκολη κόπωση, τάση για λιποθυμία, δύσπνοια, ταχυκαρδία, ανορεξία, αϋπνία. Είναι πιθανό να έχετε αναιμία. Πυρετός με ή χωρίς άλλο σύμπτωμα. Αποτελεί ίσως σύμπτωμα κάποιας λοίμωξης. Συχνουρία με τσούξιμο, πόνο στο κάτω μέρος της κοιλιάς και πιθανόν πυρετός. Πρόκειται μάλλον για μόλυνση του ουροποιητικού συστήματος. Μείωση των κινήσεων του εμβρύου. Μπορεί να σημαίνει ότι κάτι συμβαίνει στο παιδί.

Ποιες μεταδοτικές ασθένειες μπορούν, αφού προσβάλλουν εσάς, να απειλήσουν το μωρό που μεγαλώνει μέσα σας; Παρακάτω περιγράφουμε τις περισσότερο ή λιγότερο επικίνδυνες μεταδοτικές ασθένειες, καθώς και τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να πάρετε για να διαφυλάξετε την υγεία του μωρού σας στην περίπτωση που γνωρίζετε ότι νοσείτε από αυτές. Ανεμοβλογιά Η λοίμωξη είναι μεταδοτική και προκαλείται από τον ίδιο ιό που ευθύνεται για τον έρπητα ζωστήρα. Αν αρρωστήσετε στο διάστημα του πρώτου τριμήνου, η πιθανότητα να μολυνθεί το έμβρυο μέσω του πλακούντα είναι 6% περίπου, ενώ μετά το πρώτο τρίμηνο φτάνει έως και 11%. Αν τύχει και προσβληθεί το κύημα στις πρώτες είκοσι εβδομάδες της εγκυμοσύνης, η εμβρυοπάθεια είναι σοβαρή. Προκαλούνται πολλές σοβαρές ανωμαλίες, όπως δερματικές ουλές με ανωμαλία του αντίστοιχου άκρου, μικροκεφαλία, μικροφθαλμία και καταρράκτης. Σε περίπτωση που η ανεμοβλογιά παρουσιαστεί τέσσερις ημέρες πριν έως και δύο ημέρες μετά τον τοκετό, το μωράκι σας θα εμφανίσει ανεμοβλογιά από την πέμπτη έως τη δέκατη πέμπτη ημέρα της ζωής του. Η πορεία της ασθένειας είναι βαριά με υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, που ξεπερνά το 30%. Αν η ανεμοβλογιά εμφανιστεί σε εσάς πέντε ή περισσότερες ημέρες πριν από τον τοκετό, στο μικρό σας θα εκδηλωθεί μέχρι την τέταρτη ημέρα μετά τη γέννησή του, αλλά η εξέλιξή της θα είναι ήπια. Μόλις διαπιστώσετε ότι έχετε μολυνθεί, ενημερώστε αμέσως το γιατρό σας. Υπάρχει περίπτωση να σας συστήσει να γεννήσετε νωρίτερα με καισαρική. Αν την έχετε περάσει παλιότερα ο οργανισμός σας έχει αντισώματα, τα οποία προστατεύουν το μικρούλι. Η συχνότητά της στη διάρκεια της κύησης είναι κάτω του 0,5%. Γονόκοκκοι Το μωρό σας ίσως μολυνθεί κατά τον τοκετό και παρουσιάσει γονοκοκκική οφθαλμία, η οποία -αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως- μπορεί να καταλήξει σε τύφλωση. Γρίπη (influenza) Μην ανησυχείτε. Όσο κι αν η γρίπη ταλαιπωρεί εσάς, το μικρούλι στην κοιλιά σας είναι εξαιρετικά σπάνιο να μολυνθεί και μάλιστα το πρώτο τρίμηνο. Έρπης Είναι μάλλον απίθανο να μεταδώσετε τον ιό στο παιδί όσο ζει μέσα στο σώμα σας. Είναι ωστόσο πολύ πιο πιθανό να μολυνθεί το μωράκι σας κατά τη γέννησή του. Το 1/3 με 1/4 των γυναικών με έρπητα παρουσιάζουν συμπτώματα κατά τον τοκετό. Γι' αυτό συνήθως επιβάλλεται η καισαρική. Ο κίνδυνος μετάδοσης στο νεογέννητο γίνεται μεγαλύτερος (40% με 50%) μετά από μια πρωτοπαθή λοίμωξη -όταν δηλαδή είναι η πρώτη φορά που μολύνεστε-, ενώ είναι εξαιρετικά μικρός αν έχει επαναδραστηριοποιηθεί μία λοίμωξη, η οποία σας είχε ταλαιπωρήσει στο παρελθόν. Στις περιπτώσεις της ενδομήτριας λοίμωξης -όταν δηλαδή προσβάλλεται το έμβρυο-, το μωρό που θα έρθει στον κόσμο παρουσιάζει φυσαλίδες ή ουλές στο δέρμα, βλάβες στα μάτια, μικροκεφαλία, υδροκεφαλία κ.ά. Γι' αυτό, σε πρωτοπαθή λοίμωξη στις αρχές της κύησης, αν δεν συμβεί αυτόματα αποβολή, ο μαιευτήρας συμβουλεύει διακοπή της εγκυμοσύνης. Έρπης ζωστήρ Είναι αποτέλεσμα μόλυνσης από τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά. Αν έχετε προσβληθεί, μη θορυβηθείτε, γιατί ο κίνδυνος για το έμβρυο είναι μηδαμινός. Ερυθρά Πρόκειται για μία λοίμωξη που προκαλείται από έναν ιό και δεν είναι επικίνδυνη για εσάς την ίδια. Γίνεται όμως επικίνδυνη για το κύημα, αν αυτό προσβληθεί στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο. Μπορεί τότε να παρουσιάσει μεταξύ άλλων καθυστέρηση στην ενδομήτρια ανάπτυξη, συγγενείς ανωμαλίες καρδιάς, ματιών, αυτιών, εγκεφάλου, μικροκεφαλία, νοητική καθυστέρηση, εξάνθημα, ηπατοσπληνική διόγκωση. Γι' αυτό άλλωστε, αν προσβληθείτε στις δώδεκα πρώτες εβδομάδες της κύησης και ο γιατρός διαγνώσει ότι παρά τις προσπάθειές του το κύημα μολύνθηκε, θα σας συστήσει διακοπή της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, το μικρούλι σας δεν θα διατρέξει κανέναν κίνδυνο, αν προνοήσατε να εμβολιαστείτε πριν από τη σύλληψη. Επιπλέον θα είναι ασφαλές και στην περίπτωση που υπάρχουν αντισώματα στο αίμα σας από μια παλαιότερη μόλυνση, οπότε δεν έχετε κανένα λόγο να φοβάστε. Ακόμη κι αν δεν υπάρχουν αυτά τα αντισώματα, ο κίνδυνος να προσβληθείτε από ερυθρά στη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ελάχιστος (1/2.500). Αξίζει να σημειωθεί ότι στα επόμενα χρόνια η ερυθρά θα πάψει να αποτελεί απειλή για το έμβρυο, εφόσον οι αυριανές μητέρες θα έχουν όλες εμβολιαστεί από την παιδική τους ηλικία. Σε κάθε περίπτωση, όσο μικρές κι αν είναι οι πιθανότητες να αρρωστήσετε, φροντίστε να μη μολυνθείτε, γιατί απαγορεύεται να εμβολιαστείτε τώρα που είστε έγκυος. Ηπατίτιδα Β Η ηπατίτιδα Β είναι ασθένεια ιογενής, η οποία μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή, όπως και με τα παράγωγα του αίματος. Η πιθανότητα να μολυνθεί το έμβρυο από τη μητέρα που είναι φορέας του ιού κατά την κύηση είναι πολύ μικρή και φτάνει το 5% περίπου. Η λοίμωξη όμως μεταδίδεται στο νεογέννητο κατά τον τοκετό και η πιθανότητα μόλυνσής του κυμαίνεται από 12% έως 70% (ανάλογα με τη μορφή της δικής σας λοίμωξης). Ορισμένα μωρά παρουσιάζουν ηπατίτιδα, ενώ άλλα γίνονται μόνιμοι φορείς της νόσου. Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο να εμφανίσουν στην ενήλικη ζωή τους κίρρωση του ήπατος ή ηπατοκυτταρικό καρκίνο. Έτσι λοιπόν, αν είστε φορέας της νόσου, επειδή το μωράκι σας κινδυνεύει να μολυνθεί κατά τη γέννηση τις πρώτες σαράντα οκτώ ώρες της ζωής του, θα του δώσουν έτοιμα αντισώματα και αμέσως μετά θα το εμβολιάσουν. Αν φορέας της νόσου είναι το έτερό σας ήμισυ, το παιδί δεν πρόκειται να προσβληθεί. Ηπατίτιδα C Ο τρόπος μετάδοσης της ασθένειας δεν είναι αποκλειστικά η σεξουαλική επαφή. Υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα διερευνηθεί. Ο κίνδυνος να μεταδοθεί ο ιός στο παιδί είναι μεγαλύτερος στο τρίτο τρίμηνο -αν δηλαδή προσβληθείτε τότε- ή στον τοκετό. Στην περίπτωση της ηπατίτιδας C δεν υπάρχει προληπτική αγωγή για το μωρό. Ιλαρά Αν τύχει και προσβληθείτε κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου της εγκυμοσύνης, η ιλαρά μπορεί να προκαλέσει πρόωρο τοκετό, αλλά όχι και συγγενείς ανωμαλίες στο μωρό. Κυτταρομεγαλοϊός (CMV) Η λοίμωξη από CMV είναι η συχνότερη, αλλά δεν εμφανίζει συμπτώματα. Ο ιός υπάρχει στα σωματικά υγρά και τα ούρα. Η μετάδοση γίνεται με στενή και άμεση επαφή, μέσω του πλακούντα από τη μητέρα στο έμβρυο (συγγενής λοίμωξη), από το μητρικό γάλα (περιγεννητική λοίμωξη) ή με παράγωγα του αίματος. Κίνδυνος να προσβληθεί το έμβρυο υπάρχει, τόσο αν μολυνθήκατε πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη όσο και αν έχει επαναδραστηριοποιηθεί μια παλιά λοίμωξη. Όταν η λοίμωξη είναι ενδομήτρια, το μωράκι που θα έρθει στον κόσμο μπορεί να παρουσιάσει καθυστέρηση ανάπτυξης, μικροκεφαλία, υδροκεφαλία, ηπατοσπληνική διόγκωση, εξάνθημα, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, καταρράκτη, κώφωση. Πολλά βρέφη που γεννήθηκαν υγιή αλλά μολύνθηκαν στον τοκετό θα εκδηλώσουν αργότερα νευρολογικά προβλήματα, απώλεια ακοής, πνευματική καθυστέρηση. Λιστερίωση Πρόκειται για λοίμωξη που προκαλείται από μικρόβιο. Όπως η ερυθρά και η τοξοπλάσμωση είναι και αυτή μία ασθένεια ακίνδυνη για εσάς αλλά επικίνδυνη για το κύημα, αφού γίνεται εκτός των άλλων και αιτία για αποβολή. Μεταδίδεται από κατοικίδια ζώα (γάτες, σκύλους), από πρόβατα, βοοειδή, πουλερικά ή λαγούς, γι' αυτό είναι πιο συχνή σε αγροτικές περιοχές. Μπορεί όμως μία έγκυος να προσβληθεί από τροφές με ζωική προέλευση, όπως κρέας, συκώτι, κοτόπουλο, αυγά, μαλακά τυριά ή γάλα. Αν γίνει έγκαιρη διάγνωση, μπορεί να καταπολεμηθεί με αντιβιοτικά. Το κακό είναι ότι επειδή η λιστερίωση μοιάζει με συνηθισμένη αδιαθεσία, όπως είναι η γρίπη, δεν της δίνουμε συχνά σημασία. Γι' αυτό, αν σας παρουσιαστεί πυρετός χωρίς φανερή αιτία ή έχετε κάποιο άλλο «αθώο» σύμπτωμα, να πάτε αμέσως στο γιατρό για εξετάσεις. Η λιστερίωση προσβάλλει το κύημα στην ενδομήτρια ζωή του μέσω του πλακούντα και συνήθως προκαλεί αποβολή ή θάνατο του εμβρύου ή πρόωρο τοκετό. Στο νεογέννητο εκδηλώνεται με αναπνευστική δυσχέρεια, εξάνθημα, ηπατοσπληνική διόγκωση και εικόνα μηνιγγίτιδας. Λοιμώδης μονοπυρήνωση Προκαλείται από ιό και έχει τα συμπτώματα μιας συνηθισμένης γρίπης -πυρετό, πονοκέφαλο, πονόλαιμο ή πρήξιμο των αδένων στο λαιμό. Υποχωρεί σε μερικές μέρες αλλά αφήνει ένα γενικό αίσθημα αδιαθεσίας. Αν αρρωστήσετε πάντως μη φοβηθείτε. Η λοίμωξη δεν θα προκαλέσει βλάβες στο έμβρυο. Μυκόπλασμα Αν έχετε μυκόπλασμα και δεν το αντιμετωπίσετε, το μωρό σας κινδυνεύει να μολυνθεί κατά τον τοκετό. Επειδή είναι μικροοργανισμός που έχει εγκατασταθεί με σεξουαλική επαφή στον κόλπο σας, είναι δυνατόν να προκαλέσει πρόωρη ρήξη μεμβρανών. Το παιδί μπορεί να γεννηθεί με χαμηλό βάρος και να του παρουσιαστούν κυρίως πνευμονία, μηνιγγίτιδα και σηψαιμία. Οξυτενή κονδυλώματα (HPV) Ο κίνδυνος μετάδοσης είναι μεγαλύτερος στον τοκετό, γι' αυτό και επιβάλλεται καισαρική τομή. Το νεογέννητο μπορεί να εμφανίσει κονδυλώματα στη γεννητική περιοχή ή το λάρυγγα. Παρωτίτιδα (Μαγουλάδες) Μην ανησυχείτε. Ο κίνδυνος για το έμβρυο φαίνεται να είναι ελάχιστος. Άλλωστε, στη συντριπτική τους πλειονότητα οι έγκυοι έχουν ανοσία (έχουν δηλαδή αντισώματα στον οργανισμό τους). Έτσι, ακόμα κι αν αρρωστήσετε από τη λοιμώδη αυτή ασθένεια που προκαλείται από ιό, η κύηση δεν πρόκειται να διακοπεί, γιατί δεν προκαλούνται συγγενείς ανωμαλίες. Είναι όμως μια ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρο τοκετό. Ο εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη απαγορεύεται. Στρεπτόκοκκοι ομάδας B Τα μικρόβια αυτά αποτελούν συχνή αιτία νόσου για την έγκυο, καθώς και για το νεογνό προκαλώντας ακόμα και το θάνατό του. Το μωράκι μολύνεται στο τέλος της κύησης ή κατά τον τοκετό. Ευτυχώς, η συχνότητα εμφάνισης είναι πολύ μικρότερη στη χώρα μας συγκριτικά με άλλες. Στις ΗΠΑ προσβάλλουν τα γεννητικά όργανα του 15% με 25% των γυναικών. Αν μολυνθείτε από τη λοίμωξη που προκαλείται από μικρόβιο, θα παρουσιάσετε πυρετό, δυσουρία και ευαισθησία στην περιοχή της μήτρας. Στο μικρούλι σας όμως θα εκδηλωθεί ως πρώιμη ή όψιμη λοίμωξη. Στην πρώιμη λοίμωξη το μωρό εμφανίζει συμπτώματα στις δύο πρώτες ημέρες της ζωής του (συνήθως την πρώτη ώρα). Παρουσιάζονται αναπνευστικά προβλήματα, μηνιγγίτιδα και σηψαιμία. Το ποσοστό θανάτου κυμαίνεται από 5% έως 20%. Στην όψιμη λοίμωξη τα συμπτώματα παρουσιάζονται μεταξύ της έβδομης και ενενηκοστής ημέρας ή και αργότερα και εκδηλώνονται με εικόνα σηψαιμίας και μηνιγγίτιδας. Η ασθένεια αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Σύφιλη Πρόκειται για ασθένεια που μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή και προκαλείται από βακτηρίδιο. Η μετάδοση στο έμβρυο, αν δεν θεραπευτεί η μητέρα, μπορεί να προκαλέσει αποβολή, ενδομήτριο θάνατο, ίδρωτα, πρόωρο τοκετό ή θάνατο κατά τη γέννα. Η αποβολή είναι πολύ συνηθισμένη στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Ο περιγεννητικός θάνατος και η συγγενής λοίμωξη σχετίζονται με το στάδιο σύφιλης, στο οποίο βρίσκεται η μητέρα. Φαίνεται ότι το κύημα μπορεί να μολυνθεί σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η συγγενής σύφιλη (αυτή που προσβάλλει το μικρό) διακρίνεται σε πρώιμη και όψιμη. Στην πρώιμη (τα δύο πρώτα χρόνια ζωής) το βρέφος ενδέχεται να γεννηθεί νεκρό. Τα περισσότερα όμως μωρά γεννιούνται φυσιολογικά και παρουσιάζουν τα συμπτώματα μετά την πρώτη εβδομάδα ή και αργότερα. Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της νόσου είναι η διόγκωση του ήπατος ή της σπλήνας, εξανθήματα και ανωμαλίες των οστών. Προσβάλλεται επίσης το κεντρικό νευρικό σύστημα και εμφανίζεται η συφιλιδική μηνιγγοαγγείτιδα. Η όψιμη συγγενής σύφιλη παρουσιάζεται μετά τα δύο χρόνια και γύρω στην εφηβεία και εκδηλώνεται με αλλοιώσεις στα οστά, τα δόντια, τα μάτια και το κεντρικό νευρικό σύστημα. Σε κάθε περίπτωση, η γυναίκα που έχει προσβληθεί μπορεί να ακολουθήσει ειδική θεραπευτική αγωγή. Τοξοπλάσμωση Είναι σχετικά συχνή λοίμωξη με πρωτόζωα (προσβάλλει περίπου το 25% των γυναικών). Δεν είναι επικίνδυνη και μεταδίδεται στον άνθρωπο από κατοικίδια ζώα, κυρίως γάτες, αλλά και από μισοψημένο κρέας. Στη χώρα μας το ποσοστό των οροθετικών γυναικών (όσων δηλαδή έχουν αντισώματα για την τοξοπλάσμωση) είναι 50% με 60% περίπου. Στη Γαλλία, όπου συνηθίζουν να τρώνε το φιλέτο τους μισοψημένο, το ποσοστό ανεβαίνει στο 90%, ενώ στην Αγγλία φτάνει μόνο στο 20% με 30%. Ο κίνδυνος για συγγενή τοξοπλάσμωση (αυτή που παίρνει το έμβρυο από τη μητέρα του στην ενδομήτρια ζωή του) υφίσταται στην πρωτολοίμωξη, δηλαδή στην περίπτωση που μολυνθείτε πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη σας. Όταν η πρωτολοίμωξη συμβεί στην αρχή της κύησης, η πιθανότητα να μολυνθεί το κύημα είναι μικρή, αλλά η νόσηση βαρύτατη. Αντίθετα, αν το έμβρυο μολυνθεί στο τέλος της κύησης, ο κίνδυνος είναι μεγάλος, αλλά η νόσηση ελαφριά. Οι βλάβες τις οποίες προκαλεί η συγγενής τοξοπλάσμωση είναι: πρόωρος τοκετός, πυρετός, διόγκωση ήπατος και σπλήνας, διανοητική καθυστέρηση, εξάνθημα, ίκτερος, καταρράκτης, βραδύτητα ανάπτυξης, μικροκεφαλία ή υδροκεφαλία. Ωστόσο, με τις εξετάσεις ρουτίνας στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η τυχόν μόλυνση θα εντοπιστεί και θα αντιμετωπιστεί. Ωστόσο, μπορείτε να πάρετε μερικά προληπτικά μέτρα για να μην προσβληθείτε από τοξοπλάσμωση: Πλένετε πολύ καλά τα χέρια σας κάθε φορά που χαϊδεύετε το αγαπημένο σας κατοικίδιο και μην αφήνετε τη γατούλα σας να ανεβαίνει στο τραπέζι και τους πάγκους της κουζίνας. Αναθέστε σε κάποιον άλλον να καθαρίζει την άμμο της και αν δεν βρείτε εθελοντή, φροντίστε να διεκπεραιώνετε με γάντια αυτό το καθήκον. Να φοράτε τα γάντια όταν ασχολείστε με τα παρτέρια στον κήπο. Να τρώτε το κρέας καλοψημένο και να πλένεστε πάρα πολύ καλά όταν πιάνετε ωμό κρέας. Με λίγα λόγια, να τηρείτε με σχολαστικότητα όλους τους κανόνες υγιεινής. Φυματίωση Αν πάσχετε από φυματίωση (λοιμώδης ασθένεια, η οποία προκαλείται από βακτηρίδιο και προσβάλλει κυρίως τους πνεύμονες), είναι εξαιρετικά σπάνιο να μολυνθεί το έμβρυο, ενώ δεν προκαλούνται συγγενείς ανωμαλίες. Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος να προσβληθεί το μωράκι μετά τον τοκετό. Στην περίπτωση αυτή εμβολιάζεται αφού γεννηθεί. Στις αναπτυσσόμενες χώρες υπάρχουν 1.300.000 περιπτώσεις φυματίωσης. Φάρμακα τα οποία προσβάλλουν το έμβρυο ΦΑΡΜΑΚΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΛΑΒΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ Τετρακυκλίνες Ανωμαλίες οστών, δοντιών ΑΝΤΙΕΠΙΛΗΠΤΙΚΑ Υδαντοΐνη Δυσμορφία, λυκόστομα Τριμεθοδιόνη Λαγώχειλο, καρδιοπάθεια ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΑ Κουμαρνικά Αιμορραγική διάθεση Βαρφαρίνη Συγγενείς ανωμαλίες ΑΝΤΙΠΥΡΕΤΙΚΑ Παρακεταμόλη (Σε πολύ μεγάλες δόσεις) Βλάβες στα νεφρά και το συκώτι ΑΝΤΙΙΣΤΑΜΙΝΙΚΑ Πιθανές δυσπλασίες ΔΙΕΓΕΡΤΙΚΑ Αμφεταμίνες Ανωμαλίες στην καρδιά και το αίμα, χαμηλό βάρος Έκσταση Αφυδάτωση, ενδεχόμενη αιμορραγία του πλακούντα Διουρητικά Πιθανές ανωμαλίες στο αίμα ΗΡΕΜΙΣΤΙΚΑ Θαλιδομίδη Δυσπλασίες Λίθιο Καρδιοπάθεια Κυτταροστατικά Αποβολή, συγγενείς ανωμαλίες ΜΕΤΑΛΛΑ Υδράργυρος Βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος Μόλυβδος Πιθανή αποβολή ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Μορφίνη, Ηρωίνη, Μεθαδόνη, Πεθιδίνη, Κωδεΐνη Σύνδρομο στέρησης, Ενδομήτριος θάνατος ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΙΟΓΟΝΑ Κάνναβη, LSD κ.λπ. Χρωμοσωμικές βλάβες Φάρμακα που έχουν ενοχοποιηθεί για βλάβη στο έμβρυο ΦΑΡΜΑΚΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΛΑΒΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ Χλωραμφαινικόλη Φαιό σύνδρομο Ριφαμπικίνη Bλάβες κεντρικού νευρικού συστήματος (πειραματόζωα) Σουφλοναμίδες, Κο-Τριμοξαζόλη Υπερχολερυθριναιμία Αμινογλυκοσίδες Κώφωση Ανθελονοσιακά Αιμόλυση Αναισθητικά Αποβολή, συγγενείς ανωμαλίες Στρεπτομυκίνη Κώφωση, βλάβες στον εγκέφαλο ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΑ, ΑΝΤΙΕΠΙΛΗΠΤΙΚΑ Φαινοβαρβιτάλη Λαγώχειλο, αιμορραγική διάθεση Αντιθυροειδικά Υποθυροειδισμός, βρογχοκήλη στο έμβρυο ΑΝΤΙΙΣΤΑΜΙΝΙΚΑ Προμεθαλίνη Αιμορραγική διάθεση ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ Ασπιρίνη, Ινδομεθαλίνη Αιμορραγική διάθεση ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΑ Μεθυλντόπα Μικροκεφαλία Προπρανόλη Βραδυκαρδία, υπογλυκαιμία Ρεζερπίνη Αναπνευστική δυσχέρεια ΗΡΕΜΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ Διαζεπάμη Λαγώχειλο, λυκόστομα Αμιτριπτιλίνη, Ιμιπραμίνη Σύνδρομο στέρησης Χλωροπρομαλίνη Εξωπυραμιδική συνδρομή ΞΑΝΘΙΝΕΣ Καφεΐνη Χαμηλό βάρος, λυκόστομα, αποβολή Αμινοφυλλίνη Ευερεθιστότητα ΣΥΜΠΑΘΟΜΙΜΗΤΙΚΑ Σαλμπουταμόλη, Τερμπουταλίνη Υπογλυκαμία Εμβόλια ναι ή όχι; Οι ασθένειες παραμονεύουν ακόμα και στο διάστημα της εγκυμοσύνης και ένα από τα όπλα της επιστήμης για την αντιμετώπισή τους -εκτός από τα φάρμακα- είναι τα εμβόλια. Στους εννέα όμως αυτούς μήνες που μέσα στο σώμα σας κατοικεί το μικρό σας η χρήση τους πρέπει να γίνεται με φειδώ. Τα εμβόλια, ενώ σε άλλες στιγμές της ζωής σας θα ήταν ευεργετικά, τώρα αντί να αποτελέσουν ασπίδα προστασίας για εσάς και το αγέννητο μωρό σας μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στο έμβρυο. Ωστόσο, δεν είναι όλα επικίνδυνα και σε ορισμένες περιπτώσεις -αν κριθεί απαραίτητο- ίσως χρειαστεί να εμβολιαστείτε. Φυσικά, ο μόνος αρμόδιος για να πάρει μια τέτοια απόφαση είναι ο γιατρός. Εκείνος θα διαγνώσει αν έχετε προσβληθεί από κάποια ασθένεια ή αν είναι σοβαρή η πιθανότητα να μολυνθείτε. Στη συνέχεια θα εκτιμήσει κατά πόσο ο κίνδυνος της μόλυνσης είναι μεγαλύτερος από τις πιθανές παρενέργειες του εμβολίου και θα προχωρήσει στη χορήγησή του. Ποια είναι όμως τα «αθώα» και ποια τα «ένοχα» εμβόλια; Ο γενικός κανόνας είναι ότι πρέπει να αποκλείονται τα εμβόλια που περικλείουν ζώντα μικρόβια ή ιούς, όπως αυτά της ερυθράς, της παρωτίτιδας, της ιλαράς ή του κίτρινου πυρετού. Αντίθετα, επιτρέπονται εκείνα που είναι αδρανοποιημένα ή περιέχουν ορό, όπως του τετάνου, της διφθερίτιδας ή της ηπατίτιδας Β. Απαγορεύονται Το εμβόλιο της ερυθράς. Το εμβόλιο της ιλαράς. Το εμβόλιο της παρωτίτιδας. Το εμβόλιο του κοκίτη. Το εμβόλιο της ανεμοβλογιάς. Τα εμβόλια της χολέρας, της ελονοσίας και του κίτρινου πυρετού (που χρειάζονται μόνο αν ταξιδέψετε σε ορισμένες μακρινές χώρες). Ωστόσο, αν πρέπει να ταξιδέψετε οπωσδήποτε σε τόπους, στους οποίους οι ασθένειες αυτές έχουν μορφή επιδημίας, θα χρειαστεί να εμβολιαστείτε, αφού ο κίνδυνος από τις επιδημίες είναι μεγαλύτερος από το εμβόλιο. Επιτρέπονται Ο αντιτετανικός ορός. Όχι μόνο δεν απαγορεύεται, αλλά επιβάλλεται, αν ζείτε σε αγροτικό περιβάλλον και δεν εμβολιαστήκατε πριν από τη σύλληψη. Το εμβόλιο της διφθερίτιδας. Το εμβόλιο της ηπατίτιδας Β. Το εμβόλιο της λύσσας είναι απαραίτητο, αν σας δαγκώσει σκύλος. Χειρουργική επέμβαση και στα έμβρυα Η δυνατότητα να αντιμετωπίζονται χειρουργικά συγκεκριμένα σοβαρά προβλήματα των παιδιών στη διάρκεια της ενδομήτριας ζωής τους, που εντοπίζονται χάρη στις εξελιγμένες μεθόδους προγεννητικού ελέγχου, δεν αποτελούν στην εποχή μας σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Χειρουργικές επεμβάσεις στο έμβρυο πραγματοποιούνται ήδη εδώ και δέκα περίπου χρόνια σε τρία μόνο εξειδικευμένα κέντρα στον κόσμο, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ και την Ολλανδία. Ωστόσο, η εμβρυοχειρουργική -πατέρας της είναι ο Καλιφορνέζος Μάικλ Χάρισον- δεν είναι ακόμα διαδομένη ούτε αποτελεί πανάκεια για κάθε παιδί, το οποίο πρόκειται να γεννηθεί με πάθηση. Δεν προβλέπεται άλλωστε να καθιερωθεί σύντομα. Οι απόψεις για την εφαρμογή της είναι συχνά αντικρουόμενες. Οι συζητήσεις στα διεθνή συνέδρια περιστρέφονται γύρω από το αν πρέπει ή όχι οι ειδικοί να επεμβαίνουν στο έμβρυο και γύρω από τα κριτήρια που θα υπαγορεύουν την απόφασή τους να προχωρήσουν σε μια τέτοια επέμβαση, αφού κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και ακολουθεί τη δική της πορεία. Δεν είναι, δηλαδή, πάντα απαραίτητο να εγχειρίζεται ένα παιδί πριν από τη γέννησή του. Μπορεί η επέμβαση να γίνει αφού έλθει στον κόσμο, διορθώνοντας εξίσου αποτελεσματικά το πρόβλημά του. Η επέμβαση και οι προοπτικές της Η εμβρυοχειρουργική απαιτεί εξαιρετικά λεπτούς χειρισμούς, γι' αυτό και ο χειρουργός που θα αναλάβει μια τέτοια επέμβαση πρέπει να έχει μεγάλη εξειδίκευση. Γίνεται συνήθως στο τρίτο τρίμηνο της κύησης και η διαδικασία της είναι η εξής: ο εμβρυοχειρουργός ανοίγει τη μήτρα και βγάζει το έμβρυο έξω χωρίς να το αποκολλήσει από τον πλακούντα διατηρώντας έτσι την πλακουντιακή κυκλοφορία. Στη συνέχεια το χειρουργεί διορθώνοντας, για παράδειγμα, μια διαφραγματοκήλη. Το επανατοποθετεί στη μήτρα, υποκαθιστώντας το αμνιακό υγρό. Χρησιμοποιεί επίσης ειδικές τεχνικές και φαρμακευτική αγωγή, ώστε να μην αρχίσει η μήτρα τις αυτόματες συσπάσεις προκαλώντας αποβολή του εμβρύου. Μια τέτοια επέμβαση, ενώ μειώνει τον κίνδυνο για το έμβρυο να γεννηθεί με μεγάλο πρόβλημα, δεν τον εξαλείφει -προς το παρόν τουλάχιστον- τελείως.Γι' αυτό, άλλωστε, η εμβρυοχειρουργική ακόμα δεν εφαρμόζεται συχνά. Ωστόσο, μπορεί να είναι ευεργετική σε πολλές παθήσεις του εμβρύου που ανιχνεύονται από πολύ νωρίς με τους υπερήχους και άλλες μεθόδους προγεννητικού ελέγχου. Είναι μία επιστήμη που εξελίσσεται και τελειοποιεί τις τεχνικές της ανοίγοντας νέους δρόμους γεμάτους υποσχέσεις στη χειρουργική των νεογνών.

Οι πρώτες ημέρες και νύχτες μαζί με το μωρό θα περάσουν μέσα σε απόλυτη σύγχυση, σε σημείο που θα χάσετε πια τη διαδοχή της μίας μέρας με την άλλη, καθώς το ένα τάισμα και το πακέτο φροντίδας που ακολουθεί διαδέχεται το άλλο. Γρήγορα όμως θα διαπιστώσετε ότι η ζωή του μωρού έχει μια καθορισμένη ρουτίνα και γύρω από αυτήν μπορείτε να οργανώσετε και τη δική σας. Συνήθως αυτό το ωράριο καθορίζεται με βάση τα γεύματα του μωρού και τις ώρες ύπνου. Στην αρχή θα το ταΐζετε κάθε δύο με τρεις ώρες. Το πιθανότερο είναι να κοιμάται σχεδόν μετά από κάθε γεύμα, τα οποία στην αρχή είναι γύρω στα πέντε με έξι. Τα περισσότερα μωρά κοιμούνται δεκαέξι με δεκαοκτώ ώρες το εικοσιτετράωρο, άλλα όμως αρκούνται σε οκτώ ώρες ύπνου. Κάποια νεογέννητα κοιμούνται βαθιά, ακόμη και αν υπάρχει φασαρία κι άλλα τόσο ελαφριά που ξυπνούν με τον παραμικρό θόρυβο. Οι περισσότεροι παιδίατροι και νεογνολόγοι συμφωνούν ότι η καλύτερη στάση για τον ύπνο τις πρώτες εβδομάδες είναι στο πλάι, πράγμα που μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου. Αν δεν σας έχει δώσει άλλες οδηγίες ο παιδίατρος, προτιμήστε να το βάζετε να κοιμηθεί σε αυτή τη θέση, τοποθετώντας μία πετσέτα τυλιγμένη σε ρολό πίσω από την πλάτη του και φροντίζοντας να αλλάζετε στο μωρό πλευρό, κάθε φορά που το βάζετε να κοιμηθεί. Στόχος σας είναι ο ύπνος να διαρκεί όλο και περισσότερο κατά τη διάρκεια της νύχτας, όμως αυτό είναι κάτι που συνήθως δεν μπορείτε να καταφέρετε πριν τις πέντε εβδομάδες. Το ωράριο ύπνου τους πρώτους μήνες ζωής των νεογέννητων είναι διακεκομμένο, γιατί ο κύκλος του ύπνου τους είναι σύντομος. Ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα δεν είναι αρκετά αναπτυγμένα, ώστε το μωρό να μπορεί να κοιμηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Καθώς μεγαλώνει, το μεταμεσονύχτιο τάισμα μπορεί να καταργηθεί, με αποτέλεσμα να διαρκεί περισσότερο ο βραδινός ύπνος και οι ώρες που μένει το μωρό ξύπνιο κατά τη διάρκεια της ημέρας αυξάνονται. Παρόλο που θα επιδιώξετε να φτιάξετε ένα στοιχειώδες ωράριο ύπνου και ταΐσματος, το μωρό σας με τις ανάγκες του και τις ιδιοτροπίες του ή και λόγω πιθανών ενοχλήσεων, όπως στην περίπτωση των κολικών, θα το ανατρέπει αρκετές φορές. Το μωρό, εξάλλου, αλλάζει συνεχώς κι έτσι αυτό που ισχύει τη μία εβδομάδα μπορεί να μην ισχύει τις επόμενες. Γι’ αυτό χρειάζεται να είστε ευέλικτη και συχνά προνοητική, μέχρι να ανακαλύψετε τι είναι καλύτερο για το παιδί σας και κατ’ επέκταση και για εσάς. Αν και τις πρώτες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού δεν υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κάνετε -πέρα από το να οπλιστείτε με υπομονή-, αφού το νεογέννητο κοιμάται όταν θέλει κι όποτε θέλει, μπορείτε να θέσετε σε εφαρμογή τα παρακάτω, για να βοηθήσετε το βιολογικό ρολόι του μωρού να συντονιστεί: Βάλτε στο κρεβατάκι του ένα «μεταβατικό» αντικείμενο Αυτό το αντικείμενο, π.χ. ένα πάνινο αρκουδάκι ή μια κουβερτούλα, λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας και αποκτά κατευναστικές ιδιότητες. Σημαντικό είναι να κρατήσετε το αντικείμενο κοντά σας, ώστε να αποκτήσει την ιδιαίτερη μυρωδιά σας και έτσι η οσφρητική μνήμη του μωρού να το συνδέσει με την παρουσία σας. Τα μωρά έχουν ιδιαίτερα αναπτυγμένη την αίσθηση της όσφρησης και, όταν ξυπνάνε τρομαγμένα, ιδίως μέσα στη νύχτα, η μυρωδιά της μητέρας δίπλα τους μπορεί να είναι ιδιαίτερα καθησυχαστική και να τα βοηθήσει να ξανακοιμηθούν. Διαχωρισμός μέρας και νύχτας Αν και τα μωρά τελικά θα μάθουν να κοιμούνται περισσότερες ώρες τη νύχτα, τα περισσότερα νεογέννητα μπερδεύουν τη νύχτα με τη μέρα. Για να βοηθήσετε το βρέφος να κάνει το διαχωρισμό, καθιερώστε από νωρίς ένα τελετουργικό που θα συνδέεται με το βραδινό ύπνο: ένα μπάνιο πριν τον ύπνο, ένα νανούρισμα ή κατευναστική μουσική. Κατά τη διάρκεια της ημέρας αφήστε το φυσικό φως να μπαίνει στο δωμάτιο και επιτρέψτε θορύβους, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας επιδιώξτε σκοτάδι και ησυχία. Από την άλλη, όταν το μωρό είναι ξύπνιο κατά τη διάρκεια της ημέρας, καλό είναι να το απασχολείτε και να εντείνετε την αλληλεπίδραση μεταξύ σας μιλώντας και παίζοντας μαζί του. Τα νυχτερινά γεύματα να διαφέρουν από αυτά της ημέρας Επιδιώξτε τα γεύματα στη διάρκεια της ημέρας να είναι πιο κοινωνικά. Να μιλάτε και να γελάτε στο μωράκι, ενώ το ταΐζετε. Αντίθετα, τα νυχτερινά γεύματα θα πρέπει να είναι ήρεμα και να ξεκινούν μόλις το μωρό αρχίζει να διαμαρτύρεται, όσο δηλαδή είναι ακόμα μισοκοιμισμένο και πριν ξυπνήσει εντελώς. Το βράδυ θα πρέπει να αφήνετε το φως σβηστό ή χαμηλωμένο και να μη μιλάτε στο μωρό. Εάν το μωρό θηλάζει, δοκιμάστε να παρατείνετε το θηλασμό που προηγείται του ύπνου, ώστε το μωρό να μην ξυπνά λόγω πείνας.

Θα πρέπει να είστε πολύ προσεχτική κατά τη διαδικασία της προετοιμασίας του γεύματος. Το γάλα αναπτύσσει πολύ γρήγορα βλαβερούς μικροοργανισμούς οι οποίοι πολλαπλασιάζονται με ευκολία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να τηρούνται σχολαστικά κάποιοι κανόνες: Πλένετε πάντοτε τα χέρια σας πριν ταΐσετε το μωρό. Πλένετε πολύ προσεκτικά τα μπιμπερό με τα ειδικά βουρτσάκια που θα εφοδιαστείτε για τον καθαρισμό. Αποστειρώστε τα μπιμπερό με τον ειδικό ηλεκτρικό αποστειρωτήρα. Βράστε το νερό που θα χρησιμοποιήσετε για το γάλα για δέκα λεπτά περίπου. Αφού το αφήσετε για δύο-τρία λεπτά να κρυώσει, γεμίστε με αυτό τα αποστειρωμένα μπιμπερό και βάλτε τα στο ψυγείο ή γεμίστε ένα θερμό με το βρασμένο νερό, που θα χρησιμοποιήσετε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αποφύγετε να ετοιμάζετε όλα τα γεύματα της ημέρας και να τα αποθηκεύετε στο ψυγείο. Τα μπουκάλια, ακόμα και άδεια, φυλάσσονται πάντα στο ψυγείο, μέχρι την ώρα που θα χρησιμοποιήσετε το καθένα από αυτά. Ζεστάνετε το νερό στο μπουκάλι που πήρατε από το ψυγείο σε κατσαρόλα με νερό που βράζει ή σε ειδικό θερμαντήρα, εκτός αν χρησιμοποιείτε νερό από θερμό. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στη συσκευασία του γάλακτος ή τις οδηγίες του παιδιάτρου αποφεύγοντας να ρίχνετε περισσότερη σκόνη γάλακτος στο νερό. Κουνήστε περιστροφικά το μπουκάλι για να διαλυθεί η σκόνη και να μη γίνει αφρός. Ελέγξτε το μέγεθος που έχει η οπή της θηλής. Πρέπει να είναι τόση ώστε γυρίζοντας το μπιμπερό ανάποδα το γάλα να τρέχει στην αρχή και κατόπιν να πέφτει σε σταγόνες και όχι με συνεχόμενη ροή. Αν η τρύπα είναι πολύ μεγάλη, το παιδί μαζί με το γάλα θα ρουφά και αέρα, ενώ αν είναι μικρή, θα κουράζεται στην προσπάθειά του να πιει το γάλα και πάλι θα καταπίνει αέρα. Ελέγξτε τη θερμοκρασία του γάλακτος, στάζοντας λίγες σταγόνες στο εσωτερικό του καρπού σας πριν ταΐσετε το μωράκι. Κρατάτε το μπιμπερό σωστά (με κλίση 45 μοιρών), ώστε η θηλή να είναι πάντα γεμάτη με γάλα και να μην καταπίνει το μωρό αέρα. Μην πιέζετε το μωρό να αδειάσει το μπιμπερό. Όταν τελειώνει το γεύμα, πετάξτε αμέσως το γάλα που περίσσεψε και πλύντε το μπιμπερό. Το μπιμπερό μπορεί να προσφέρεται κατά τη διάρκεια του ταΐσματος με μεγάλη τρυφερότητα και οικειότητα. Κρατώντας το μωράκι στην αγκαλιά σας μιλήστε του γλυκά, κοιτάξτε το κατά πρόσωπο και χαμογελάστε του, πράγμα που ενισχύει το δεσμό μεταξύ σας. Ενθαρρύνετε και τον μπαμπά να δοκιμάσει να κάνει το ίδιο, δίνοντας κι εκείνος κάποια από τα γεύματα της ημέρας στο μωρό.

Το τάισμα του μωρού θα απορροφά αρκετό από το χρόνο σας, όμως ταυτόχρονα αποτελεί τον πιο θαυμάσιο τρόπο για να δεθείτε με το μωρό σας. Οι ώρες των γευμάτων δεν είναι στην αρχή σταθερές. Τα νεογέννητα ζητούν γάλα κάθε δύο-τρεις ώρες και αργότερα κάθε τέσσερις. Μετά από λίγο καιρό η πείνα ρυθμίζεται, με αποτέλεσμα το μωρό να ζητά το γεύμα του σε σταθερά διαστήματα. Τα πλεονεκτήματα του θηλασμού είναι πολλαπλά για τη μητέρα και το μωρό: Το μητρικό γάλα είναι η ιδανική τροφή για το μωρό σας, καθώς παρέχει όλα τα απαραίτητα συστατικά που έχει ανάγκη ο βρεφικός οργανισμός. Μάλιστα το πρωτόγαλα έχει διαφορετική σύσταση τις πρώτες μέρες, ενώ με την πάροδο των ημερών αλλάζει και προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του νεογνού. Έχει μακροχρόνια πλεονεκτήματα για την υγεία το μωρού. Αυτό φαίνεται ότι αποδίδεται στις ανοσοσφαιρίνες που περιέχονται στο μητρικό γάλα, οι οποίες δημιουργούν ένα προστατευτικό στρώμα στις επιφάνειες του αναπνευστικού και γαστρεντερικού συστήματος του βρέφους κι έτσι το προστατεύουν από λοιμώξεις που μπορεί να προκληθούν από ιούς και βακτηρίδια. Είναι δηλαδή έτοιμα αντισώματα της μητέρας προς το βρέφος τον πρώτο καιρό που δεν έχει αναπτυχθεί το δικό του ανοσοποιητικό σύστημα. Είναι ο φυσικός τρόπος διατροφής των μωρών και η αυτόματη κίνηση κάθε νεογνού όταν για πρώτη φορά βρεθεί στην αγκαλιά της μητέρας του. Αναπτύσσεται μια ιδιαίτερα δυνατή συναισθηματική σχέση ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό. Ο θηλασμός εξασφαλίζει μια μοναδική ευκαιρία για να γνωρίσει η μητέρα το νεογέννητο και να δεθεί μαζί του. Εάν αποφασίσετε να μη θηλάσετε, δεν σημαίνει ότι δεν ανταποκρίνεστε στο μητρικό σας ρόλο. Εξάλλου, σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να ξεκινήσετε με τη σκέψη και τη θέληση να θηλάσετε αλλά τελικά να προκύψουν εμπόδια. Απλά να θυμάστε ότι, ενώ μπορείτε να περάσετε εύκολα και ανά πάσα στιγμή από το στήθος στο μπιμπερό, το πιθανότερο είναι ότι θα δυσκολευτείτε να κάνετε το αντίστροφο. Γι’ αυτό αξίζει να σκεφτείτε σοβαρά αν θέλετε να θηλάσετε ή όχι. Αν δεν είστε σίγουρη για την απόφασή σας, μπορείτε να θηλάσετε τις πρώτες μέρες το μωρό σας και στην πορεία να αποφασίσετε τι τελικά θα κάνετε. Εάν επιλέξετε να ακολουθήσετε συγχρόνως και το θηλασμό και το μπιμπερό, να ξέρετε ότι το μωρό «μπερδεύεται» με τις διαφορετικές θηλές -του μαστού και του μπουκαλιού-, ενώ τελικά «προτιμά» τη θηλή του μπιμπερό και αρνείται να πιάσει τη θηλή του μαστού. Αυτό συμβαίνει γιατί η τεχνική που χρησιμοποιεί το μωρό με το στόμα και τη γλώσσα όταν θηλάζει είναι πολύ διαφορετική απ’ ό,τι όταν το γάλα κυλάει στο στόμα του χωρίς πολλή προσπάθεια, πράγμα που φυσικά το ικανοποιεί άμεσα. Γι’ αυτό στις γυναίκες που θέλουν και μπορούν να θηλάσουν συστήνεται για τους δύο πρώτους μήνες να προτιμούν μόνο το μητρικό θηλασμό ώστε το μωρό να συνηθίσει τη διαδικασία. Αν έχετε γεννήσει με καισαρική, μπορεί να πονάτε και να θεωρείτε ότι δεν θα μπορέσετε να θηλάσετε. Κι όμως με τη βοήθεια μιας μαίας μπορείτε να το καταφέρετε. Θα σας προτείνει τρόπους και βολικές στάσεις για να μην πονάει η τομή. Αν είστε αποφασισμένη να θηλάσετε, καλό είναι να είστε προετοιμασμένη για το γεγονός ότι στην αρχή μπορεί να μην είναι και τόσο εύκολο. Μπορεί να έχετε ακούσει ότι ο θηλασμός είναι μια φυσική διαδικασία κι ότι τόσο εσείς όσο και το μωρό γνωρίζετε από ένστικτο τι ακριβώς να κάνετε. Όμως, όπως καθετί καινούργιο, χρειάζεται εξάσκηση από εσάς και το μωρό. Στην πραγματικότητα ο θηλασμός επιτυγχάνεται με την υπομονή και την επιμονή, ενώ η καθοδήγηση και η ενθάρρυνση μπορεί να αποδειχθούν τα κλειδιά της επιτυχίας. Σωστή αρχή για το θηλασμό Ο θηλασμός είναι ο πιο πρακτικός τρόπος για να τραφεί και να χορτάσει το νεογέννητο. Βάζετε το μωρό στο στήθος, εκείνο ανοίγει το στοματάκι του και θηλάζει. Πολλές φορές όμως δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται. Οι εμπειρίες μάλιστα που θα σας εξιστορήσουν άλλες μητέρες, πιθανόν να σας αγχώσουν ή να σας δημιουργήσουν ανησυχίες και ερωτηματικά σχετικά με το αν θα τα καταφέρετε. Μπορεί να αναρωτιέστε για το αν θα έχετε γάλα ή για το αν το γάλα σας είναι καλό. Μην ανησυχείτε! Όλες οι γυναίκες έχουν γάλα και το γάλα κάθε μητέρας είναι η καλύτερη τροφή για το μωρό της. Το μέγεθος του στήθους, από την άλλη, αν δηλαδή είναι μικρό ή μεγάλο, δεν παίζει κανένα ρόλο στην παραγωγή γάλακτος. Η έκκριση μητρικού γάλακτος υπακούει στο νόμο της προσφοράς και της ζήτησης. Όσο πιο πολύ θηλάζει το μωρό τόσο περισσότερο γάλα παράγεται. Αυτό μάλιστα που διεγείρει την έκκριση των ορμονών που παράγουν γάλα είναι περισσότερο η συχνότητα παρά η διάρκεια του θηλασμού. Πολλές μητέρες πάντως αλλά και το περιβάλλον τους αγχώνονται τις πρώτες μέρες ότι δεν χορταίνει το μωρό και το επιβαρύνουν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερες ποσότητες ξένου γάλακτος. Αυτό είναι λάθος, διότι το πρωτόγαλα είναι η ιδανική τροφή για τις πρώτες μέρες της ζωής του μωρού. Η σύστασή του και η ποσότητα ανταποκρίνονται ακριβώς στις ανάγκες των πρώτων ημερών για την προσαρμογή του γαστρεντερικού συστήματος στις νέες συνθήκες. Να θυμάστε ότι το άγχος μπορεί να σαμποτάρει τη διάθεση και την αυτοπεποίθησή σας. Οι περισσότερες μητέρες περιγράφουν με απογοητευτικά λόγια τις πρώτες απόπειρες να θηλάσουν. Μην το βάζετε κάτω και συνεχίστε με θετική σκέψη την προσπάθεια. Τα κλειδιά της επιτυχίας Τα προβλήματα των πρώτων ημερών συνήθως ξεπερνιούνται γρήγορα και ο θηλασμός μπορεί να γίνει η πιο όμορφη εμπειρία της ζωής σας και ο πιο σωστός τρόπος για να μεγαλώσει το μωρό σας. Στην αρχή οι θηλασμοί θα είναι πολύ συχνοί. Αυτό είναι απαραίτητο για να κατέβει το γάλα. Το νεογέννητο πεινάει συχνά αλλά χορταίνει γρήγορα, αφού το στομάχι του είναι πολύ μικρό και δεν χωρά πολύ γάλα. Επίσης, τα μωρά που θηλάζουν θέλουν πιο συχνό τάισμα από τα συνομήλικά τους που τρέφονται με γάλα του εμπορίου, γιατί το μητρικό γάλα αφομοιώνεται πιο γρήγορα από τον οργανισμό κι έχουν περισσότερες κενώσεις. Πώς όμως μπορείτε να ξέρετε ότι το μωράκι σας έχει χορτάσει ή ότι παίρνει την ποσότητα γάλακτος που χρειάζεται; Αν το μωράκι σας παίρνει βάρος με κανονικό ρυθμό, σημαίνει ότι προσλαμβάνει επαρκή ποσότητα γάλακτος. Ένα μωρό που παίρνει ικανοποιητική ποσότητα είναι συνήθως ήσυχο κι ευχαριστημένο μεταξύ των γευμάτων. Όσο πάντως κι αν είναι φυσικό για μια γυναίκα να θηλάζει, η σωστή πληροφόρηση και η παροχή βοήθειας κρίνεται απαραίτητη. Για να τα καταφέρετε όσο το δυνατόν καλύτερα: Βάλτε το μωρό στο στήθος σας όσο πιο νωρίς γίνεται Ζητήστε να σας φέρουν το μωρό όσο το δυνατόν γρηγορότερα -αφού ξεκουραστείτε λίγο από τη διαδικασία του τοκετού- ώστε να αρχίσετε να ξοικειώνεστε και οι δυο σας με τη διαδικασία. Με τη βοήθεια της μαίας ή μιας νοσοκόμας μέσα στο μαιευτήριο θα το βάλετε στο στήθος σας. Μη διστάζετε να ζητάτε από το προσωπικό του μαιευτηρίου να σας λύνει τις τυχόν απορίες σας. Αν υπάρχει η δυνατότητα, κανονίστε να μην ταΐσουν καθόλου το μωρό σας με μπιμπερό, αλλά να σας το φέρνουν στο δωμάτιο κάθε φορά που ξυπνά. Μιλήστε γι’ αυτό με το γιατρό και τη μαία σας. Να έχετε ησυχία μέσα στο δωμάτιο Προσπαθήστε να είστε ήρεμη και απόλυτα συγκεντρωμένη στο σκοπό σας. Απομακρύνετε αυτούς που σας αγχώνουν. Οι φωνές και οι πολλές συμβουλές αποσυντονίζουν και τους δυο σας. Το επισκεπτήριο είναι μεγάλος εχθρός του θηλασμού. Μία από τις ωραιότερες στιγμές, που το ζευγάρι πρέπει να μείνει μόνο του με το μωρό του και η μητέρα όπως και το μωρό να μάθουν ο ένας τον άλλο, διακόπτεται από τις πολλές επισκέψεις. Έτσι εμποδίζεται μια διαδικασία που απαιτεί αρκετή συγκέντρωση και ηρεμία. Να θυμάστε ότι εσάς εξαρτάται να ρυθμίζετε το επισκεπτήριο στο μαιευτήριο αλλά και στο σπίτι. Η σωστή στάση είναι πολύ σημαντική για το θηλασμό και την αποφυγή του ερεθισμού των θηλών Καθίστε αναπαυτικά. Ο κορμός πρέπει να σχηματίζει ορθή γωνία με τα πόδια. Τα χέρια μπορεί να στηρίζονται στα μπράτσα της πολυθρόνας ή στο ειδικό μαξιλάρι που βοηθά πολύ. Διαφορετικά, τοποθετήστε ένα κοινό μαξιλάρι κάτω από το μωρό ώστε το στόμα του να φτάσει στο ύψος της θηλής. Κρατήστε το μωρό έτσι ώστε η κοιλιά του να βλέπει την κοιλιά σας, το κεφάλι του να είναι σε ευθεία με το σώμα του, το κεφάλι να ακουμπά στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα σας και η παλάμη σας στους γλουτούς του. Το χεράκι του το τοποθετείτε μαλακά πίσω από τη μέση σας. Πιάστε το μαστό σας σωστά Με το ελεύθερο χέρι πιέστε το μαστό. Τα δάχτυλα να βρίσκονται από κάτω και ο αντίχειρας από πάνω σχηματίζοντας το λατινικό γράμμα C. Τα δάχτυλα πρέπει να είναι αρκετά μακριά από την άλω, δηλαδή τη σκούρα περιοχή γύρω από τη θηλή. Πιέστε ώστε να βγουν λίγες σταγόνες γάλα για να υγρανθεί η θηλή. Κατευθύνετε το μωρό προς το στήθος και όχι το μαστό σας προς το μωρό. Πρώτα ακουμπήστε τη θηλή σας ελαφρά δίπλα από τα χείλη του μωρού. Το μωρό θα ανοίξει αντανακλαστικά το στόμα. Θα πιάσετε τρυφερά το κεφαλάκι του μωρού και θα το οδηγήσετε προς το μαστό σας. Το μωρό πρέπει να πιάσει ολόκληρη τη θηλή και την άλω. Tο τμήμα της σκούρας περιοχής γύρω από τη θηλή του στήθους, για να αρχίσει να θηλάζει. Αν δεν την πιάσει σωστά και απλώς πιπιλά την άκρη, η θηλή θα τραυματιστεί και το μωρό δεν θα φάει. Θα πρέπει λοιπόν να το βγάλετε από το στήθος σας και να ξαναπροσπαθήσετε, ώσπου να μπει σωστά στο στόμα του. Στην αρχή να θηλάζετε και από τους δύο μαστούς. Eναλλάξ, για να κατεβάζουν και οι δύο γάλα. Θα τοποθετείτε το μωρό δέκα λεπτά στον έναν και δέκα στον άλλον. Αργότερα, αφού το μωρό κι εσείς εξοικειωθείτε με τη διαδικασία, μπορείτε να θηλάζετε από ένα μαστό κάθε φορά Κάθε φορά ξεκινάτε το θηλασμό από διαφορετικό μαστό. Στο επόμενο γεύμα αλλάζετε μαστό. Δεν είναι δηλαδή απαραίτητο να βάλετε το μωρό και στους δύο μαστούς στο ίδιο γεύμα. Απομακρύνετε το μωρό από τη θηλή αφού έχει αρχίσει να επιβραδύνει αρκετά τις θηλαστικές κινήσεις Τότε βάλτε το μικρό σας δάχτυλο στο στόμα του για να το απομακρύνετε. Ποτέ μην τραβάτε το μωρό από το στήθος σας Για να απομακρύνετε το μωρό από το στήθος σας, βάλτε το μικρό σας δάχτυλο μέσα στο στόμα του, ώστε να απομακρύνετε μαλακά το στόμα του. Να κρατάτε ξύπνιο το μωρό σας Υπάρχει πιθανότητα το μωρό να αποκοιμιέται μετά από μερικές γουλιές. Εσείς τότε θα του τρίβετε ελαφρά και μαλακά το αυτί ή τη μύτη για να το ξυπνάτε και να συνεχίζει το θηλασμό. Μετά το θηλασμό κρατήστε το μωρό για λίγο στον ώμο σας μέχρι να ρευτεί, αν και πολλά νεογέννητα που θηλάζουν δεν καταπίνουν αέρα και έτσι δεν έχουν ανάγκη να ρευτούν. Μην αγχώνεστε με το χρόνο θηλασμού Στην αρχή δέκα λεπτά από κάθε μαστό είναι αρκετά. Αφού ο θηλασμός αρχίσει και το μωρό θηλάζει κανονικά, στα είκοσι λεπτά περίπου η εκροή γάλακτος μειώνεται και το βρέφος επιβραδύνει τις θηλαστικές κινήσεις. Τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να το απομακρύνετε από το μαστό για να βγάλει αέρα και να αλλάξετε μαστό, αν το επιθυμεί. Το μωρό πρέπει να πεινάει για να θηλάσει Όταν κλαίει, δείτε αν θέλει άλλαγμα και τοποθετήστε το στο στήθος. Τις πρώτες μέρες είναι ανώριμο το νευρικό του σύστημα και μπορεί να πεινάει σε ακατάστατες ώρες, οπότε θα το ταΐζετε όταν το ζητάει -περίπου κάθε δύο ώρες. Όσο μεγαλώνει, θα αυξάνει το μεσοδιάστημα των θηλασμών. Και μερικές πρακτικές συμβουλές Κατά τη διάρκεια του θηλασμού μπορεί να νιώθετε έναν ήπιο πόνο στην κοιλιά, που μοιάζει με τους πόνους της περιόδου. Είναι απόλυτα φυσιολογικός και προέρχεται από τη μήτρα που κάνει συσπάσεις. Εάν ανάμεσα στους θηλασμούς τρέχει γάλα από τις θηλές του στήθους, να χρησιμοποιείτε τα ειδικά επιθέματα στήθους στο σουτιέν σας, για να αποφεύγετε τους λεκέδες στα ρούχα. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού να έχετε δίπλα σας ένα ποτήρι νερό ή ένα χυμό και κάτι φαγώσιμο, γιατί μπορεί να νιώσετε δίψα και πείνα. Εάν πρόκειται να θηλάσετε σε εξωτερικό χώρο, προτιμήστε να φορέσετε ένα άνετο πουκάμισο για μεγαλύτερη ευκολία. Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα Είναι πολύ σημαντικό οι μητέρες να είναι ενημερωμένες κατά τη διάρκεια του θηλασμού για τα πιθανά προβλήματα που μπορεί να προκύψουν. Μην απογοητεύεστε, υπάρχει τρόπος να ξεπεραστούν: Οι θηλές είναι επίπεδες ή η μία θηλή είναι πιο προτεταμένη από την άλλη. Όσο θηλάζετε οι θηλές σας θα αρχίσουν να προεξέχουν όλο και περισσότερο, αν και πιθανόν να χρειαστεί στην αρχή να χρησιμοποιήσετε το θήλαστρο. Το στήθος πετρώνει Αυτό μπορεί να συμβεί τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα και εκδηλώνεται με οίδημα. Οι μαστοί είναι σκληροί, πρησμένοι και ερυθροί. Το πρόβλημα ξεπερνιέται συνήθως βάζοντας κομπρέσες με χλιαρό νερό στο στήθος για 10 με 15 λεπτά και κάνοντας απαλές εντριβές με παιδικό λάδι με τα δύο χέρια από το θώρακα προς τη θηλή. Αν το παιδάκι δεν θηλάσει ικανοποιητικά, θα πρέπει να συλλέξετε το γάλα με το θήλαστρο. Μαστίτιδα Συμπτώματα όπως πυρετός, εξάντληση, κοκκίνισμα και ευαισθησία στην περιοχή των μαστών μπορεί να συνδέονται με μαστίτιδα που οφείλεται σε φλεγμονή ενός αποφραγμένου πόρου που δεν επιτρέπει την ελεύθερη εκροή γάλακτος. Η αντιμετώπιση είναι θερμά επιθέματα, μασάζ σε σημείο πάνω από την απόφραξη με κατεύθυνση προς τη θηλή, συχνός θηλασμός και καθαρισμός των θηλών. Αν το μωρό δεν αδειάζει το μαστό, καλό είναι να το κάνετε με το θήλαστρο. Γενικά, να αποφεύγετε τα στενά ρούχα και τα στενά σουτιέν. Στην περίπτωση της μαστίτιδας απαιτείται ξεκούραση και φαρμακευτική αγωγή με αντιβιοτικά και αντιφλεγμονώδη. Συνεχίζοντας να θηλάζετε θα μπορέσετε να ξεπεράσετε πιο γρήγορα το πρόβλημα. Ερεθισμένες θηλές Σχεδόν πάντα οι ερεθισμένες θηλές έχουν σχέση με τη λανθασμένη στάση του μωρού. Θα πρέπει να σιγουρευτείτε ότι το μωρό βρίσκεται στη σωστή θέση κι έχει στο στόμα του σωστά τη θηλή. Εάν οι θηλές σας έχουν ερεθιστεί, να πλένετε το στήθος μόνο με νερό κι όχι με σαπούνι ή οινόπνευμα και να αφήνετε τις θηλές να στεγνώσουν καλά με τον αέρα πριν ντυθείτε. Επίσης βοηθάει να κάνετε μασάζ με το μητρικό γάλα. Αν δεν δείτε βελτίωση, ζητήστε τη συμβουλή του γιατρού σας. Οι αλοιφές λανολίνης είναι βοηθητικές και χρειάζονται απλώς ξέπλυμα με λίγο νερό πριν θηλάσετε.

Το μητρικό γάλα είναι αποστειρωμένο με την έννοια ότι βγαίνει κατευθείαν από το στήθος αποκλείοντας τον κίνδυνο μικροβιακής μόλυνσης ή αλλοίωσης. Αντίθετα, το τάισμα του μωρού με μπιμπερό είναι μια χρονοβόρα διαδικασία που απαιτεί σχολαστική αποστείρωση ειδικά τα πρώτο εξάμηνο. Πλησιάζοντας, ωστόσο, στο δεύτερο εξάμηνο τα δεδομένα αλλάζουν κι αυτό ισχύει και για την αποστείρωση. Το ανοσοποιητικό σύστημα του μωρού έχει ενισχυθεί, είτε θηλάζει είτε παίρνει ξένο γάλα. Τα πάντα δείχνουν ότι το μωρό είναι έτοιμο να έρθει σε επαφή με τον αληθινό κόσμο! Πότε ακριβώς; Ένας απλός κανόνας λέει: Με το κουτάλι έρχεται το τέλος στην αποστείρωση. Χοντρικά αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που αρχίζετε να ταΐζετε το μωρό με το κουτάλι μπορείτε να σταματήσετε την αποστείρωση. Οι περισσότεροι παιδίατροι συστήνουν να ξεκινήσει ο απογαλακτισμός κάποια στιγμή γύρω στον 5ο μήνα όχι μόνο γιατί το πεπτικό σύστημα του μωρού είναι πιο ώριμο αλλά επειδή και το ανοσοποιητικό του σύστημα έχει ωριμάσει κι έχει αναπτύξει περισσότερη αντίσταση. Ο απογαλακτισμός, λοιπόν, σημαίνει στην ουσία και το τέλος της αποστείρωσης. Παράλληλα, όμως, με την εισαγωγή τροφών τον 5ο με 6ο μήνα ξεκινά και η στοματική φάση. Το μωράκι πιάνει εύκολα αντικείμενα με τα χεράκια του και το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να τα βάλει στο στόμα. Έτσι για τους επόμενους δύο με τρεις μήνες περίπου, εξερευνά τη φύση των αντικειμένων, κυρίως με το στόμα, καθώς προσπαθεί με αυτό τον τρόπο να εξερευνήσει τον κόσμο. Το μωρό δε θα εγκαταλείψει αυτό τον πρώιμο τρόπο εξερεύνησης των αντικειμένων μέχρι τον 8ο έως και 12ο μήνα, οπότε και θα αρχίσει να συντονίζει πιο ώριμα τις κινήσεις του, προκειμένου να περιεργαστεί τα πράγματα γύρω του. Πολλές μητέρες ανησυχούν και θεωρούν ότι το μωρό, λόγω αυτής της συνήθειας, είναι πιο επιρρεπές στα μικρόβια κι έτσι παρατείνουν την αποστείρωση. Συνεχίζουν να βράζουν ή να ζεματούν αντικείμενα ή παιχνίδια που δίνουν στο μωρό κι αυτό συνηθίζει να τα βάζει στο στοματάκι του. Στην πραγματικότητα, η αποστείρωση δε θα πρέπει να παρατείνεται παραπάνω από τους οκτώ μήνες, όχι τόσο γιατί έτσι μεγαλώνει η ευαισθησία του μωρού στα μικρόβια, αλλά γιατί δεν έχει πλέον κανένα νόημα. Οι γονείς μπαίνουν σε έναν κόπο και σε μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και ενέργεια χωρίς να εξασφαλίζει καμία ουσιαστική προστασία. Στην πραγματικότητα, το μωρό δεν κινδυνεύει αρκεί να τηρούνται οι κανόνες καθαριότητας. Αυτό που πρέπει να καταλάβουν οι γονείς είναι ότι η αποστείρωση και η υγιεινή είναι δύο ξεχωριστά κεφάλαια. Βάζοντας τέλος στην αποστείρωση δε σημαίνει ότι δε χρειάζεται να τηρούμε με σχολαστικότητα τους κανόνες καθαριότητας. Το αντίθετο μάλιστα. Η πειθαρχία στους κανόνες υγιεινής επιβάλλεται να είναι αυστηρή. Οι βασικοί κανόνες Στο δεύτερο εξάμηνο της ζωής του μωρού, κάποιοι κανόνες καταργούνται, άλλοι συνεχίζονται, ενώ μερικοί νέοι έρχονται να προστεθούν. Ουσιαστικά αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να σταματήσετε να αποστειρώνετε τα μπουκάλια (βράζοντάς τα ή χρησιμοποιώντας τον ειδικό αποστειρωτή) και να χρησιμοποιείτε αποστειρωμένο νερό για την παρασκευή του γάλακτος. Από εκεί και πέρα θα πρέπει να είστε σχολαστική σε ό,τι αφορά τα παρακάτω: 1. Τα μπουκάλια θα πρέπει να πλένονται με ζεστή σαπουνάδα και να ξεβγάζονται πολύ καλά με νερό. Αν θέλετε μπορείτε να συνεχίζετε να τα φυλάτε μετά τον καθαρισμό τους στο ψυγείο, ιδιαίτερα το καλοκαίρι καθώς με την υγρασία μπορεί να αναπτυχθούν μικρόβια. 2. Πλένετε με ζεστή σαπουνάδα τα σκεύη που χρησιμοποιείτε στο μαγείρεμα ή στο σερβίρισμα του φαγητού του μωρού χρησιμοποιώντας ζεστό νερό, ώστε να καθαρίζονται από τα υπολείμματα τροφής και λίπους. 3. Πριν την προετοιμασία του γάλακτος ή του φαγητού, θα πρέπει να έχει προηγηθεί καλό σαπούνισμα των χεριών καθώς και καθαρισμός του πάγκου που θα ακουμπήσετε. 4. Πριν το θηλασμό ή τη συλλογή γάλακτος από το στήθος, θα πρέπει να προηγηθεί καλό σαπούνισμα των χεριών, πλύσιμο του στήθους και σκούπισμα με φρεσκοσιδερωμένη πετσέτα, ακριβώς όπως κάνατε όλον αυτό τον καιρό. Συλλέγετε το γάλα με το αποστειρωμένο θήλαστρο στα ειδικά -επίσης αποστειρωμένα- μπουκάλια. Σε αυτή την περίπτωση, λοιπόν, η αποστείρωση συνεχίζεται. 5. Για την προετοιμασία του ξένου γάλακτος (γάλα δεύτερης βρεφικής ηλικίας) δε χρειάζεται πλέον να βράζετε το νερό. Αρκεί να το ζεσταίνετε. 6. Οι κανόνες που αφορούν τη συντήρηση του γάλακτος στο ψυγείο συνεχίζουν να είναι οι ίδιοι. Καλό είναι, μάλιστα, τα μπουκάλια στα οποία συντηρείτε το γάλα να είναι αποστειρωμένα. 7. Σε ό,τι αφορά το φαγητό, αν το μωρό πρόκειται να φάει το ίδιο γεύμα για δύο μέρες, πρέπει αμέσως μόλις το μαγειρέψετε να το βάλετε στο ψυγείο κι όταν το ξαναζεστάνετε να το αφήσετε να πάρει μια βράση. 8. Δίνετε στο μωρό νερό από τη βρύση, εκτός αν είναι ακατάλληλο. Αν έχετε ταξιδέψει σε άλλη περιοχή, προτιμήστε να του δώσετε νερό εμφιαλωμένο, κατά προτίμηση σε γυάλινο μπουκάλι. 9. Η πιπίλα, επειδή μπαίνει και παραμένει για ώρα στο στόμα του μωρού, καλό είναι να συνεχίζετε να τη βράζετε για 2-3 λεπτά. Μπορείτε να έχετε δυο-τρεις διαθέσιμες καθαρές, τις οποίες είναι προτιμότερο να βάζετε, αφού στεγνώσουν, στη θήκη τους. 10. Τα παιχνίδια με τα οποία παίζει το μωρό καλό είναι να πλένονται τακτικά. Δε χρειάζονται ζεμάτισμα. Φροντίστε όμως να τα καθαρίζετε καλά με σαπούνι και να τα ξεβγάζετε καλά χωρίς να χρησιμοποιείτε άλλα καθαριστικά είδη. Δείξτε προσοχή, ιδιαίτερα αν είναι λερωμένα με φαγητό, γιατί τα υπολείμματα αποτελούν εστία μικροβίων. 11. Στους χώρους που μπουσουλάει το μωρό καλό είναι να έχετε στρώσει ένα βαμβακερό τάπητα. Αλλιώς, θα πρέπει να πλύνετε τα χεράκια του μωρού μόλις το σηκώσετε. 12. Εκτός από το καθημερινό μπάνιο του μωρού το οποίο συνεχίζετε (κατά προτίμηση χωρίς τη χρήση σφουγγαριού), κάποιες περιοχές χρειάζονται συχνό τοπικό καθάρισμα, κατά τη διάρκεια της ημέρα, όπως το προσωπάκι και τα χεράκια, ιδιαίτερα μετά τα γεύματα. 13. Ξεπλένετε τα χεράκια του μωρού με τρεχούμενο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας, ειδικά όταν είναι λερωμένα με φαγητό ή χώμα ή όταν έχει μπουσουλήσει στο πάτωμα. 14. Αν είστε έξω, καθαρίστε τα λερωμένα χεράκια με ένα βρεγμένο πανάκι που θα έχετε μαζί αποφεύγοντας τα μαντιλάκια του εμπορίου. 15. Το καλό πλύσιμο των δικών σας χεριών επιβάλλεται με την είσοδο σας στο σπίτι, πριν και μετά το φαγητό, όταν φυσάτε τη μύτη σας ή χρησιμοποιείτε την τουαλέτα ή τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και οπωσδήποτε πριν το τάισμα του μωρού, πριν το άλλαγμα της πάνας του και πριν του χορηγήσετε φάρμακα. Πρόωρα μωρά: Η εξαίρεση στον κανόνα! Στα πρόωρα βρέφη συνήθως οι κανόνες υγιεινής είναι πιο αυστηροί τον πρώτο χρόνο της ζωή τους, καθώς ο ευαίσθητος οργανισμός τους χρειάζεται να προστατευθεί από τα μικρόβια. Αν και κάποιοι νεογνολόγοι συστήνουν τη διακοπή της αποστείρωσης με τον απογαλακτισμό, όπως ισχύει και για τα υπόλοιπα βρέφη, κάποιοι άλλοι προτείνουν την παράταση της αποστείρωσης για δύο μήνες ακόμα. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να θυμάστε ότι εφόσον το μωρό έχει γεννηθεί πρόωρα η εισαγωγή στερεάς τροφής στο διαιτολόγιό του και ως συνέπεια το τέλος της φάση της αποστείρωσης πρέπει να ακολουθούν τη διορθωμένη ηλικία (που προκύπτει με βάση την ημερομηνία που έπρεπε να έχει γεννηθεί το μωρό) κι όχι τη χρονολογική (την ημερομηνία που γεννήθηκε). Αυτό για ένα μωρό που γεννήθηκε 8-10 εβδομάδες πρόωρα πρακτικά σημαίνει πως, αν σταματήσετε την αποστείρωση στον 6ο μήνα της διορθωμένης ηλικίας, το μωρό θα είναι κανονικά 8 μηνών. Στοματίτιδα Παρουσιάζεται αρκετά συχνά στα μωρά, όταν σταματάει η φάση της αποστείρωσης ή όταν μπουσουλάνε και βάζουν στο στόμα τα πάντα. Προκαλείται από μύκητα και εκδηλώνεται με μικρά άσπρα στίγματα πάνω ή μέσα στο εσωτερικό των χειλιών, τον ουρανίσκο και τη γλώσσα. Ξεκινάει με 1-2 στίγματα που σύντομα μπορεί να γίνουν περισσότερα. Επειδή το μωρό δεν μπορεί να σας πει ότι κάτι το ενοχλεί, πιθανόν να το ανακαλύψετε όταν πια τα στίγματα θα είναι πολλά. Αν ανακαλύψετε ένα στίγμα, προσπαθήστε με ένα πλυμένο κουταλάκι ή με πλυμένα χέρια να ανοίξετε προσεκτικά το στοματάκι του μωρού, για να δείτε αν υπάρχουν στο εσωτερικό της στοματικής κοιλότητας κι άλλα. Επίσης, ένα σύμπτωμα που μπορεί να σας βάλει σε υποψίες είναι όταν το μωρό αρνείται να φάει ή να πιει οτιδήποτε ή πετάει την πιπίλα του. Μόλις δείτε τις πρώτες φυσαλίδες, θα πρέπει να ενημερώσετε τον παιδίατρο, ο οποίος θα συστήσει την κατάλληλη θεραπεία. Τα παιδιά, πάντως, που έχουν θηλάσει έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν στοματίτιδα.

pebi καλημερα και καλο μηνα!!!!παντος και αρρωστουλα ειναι ομορφη η κορη σου.Πως ειναι τωρα;

pebi καλημερα και καλο μηνα!!!!παντος και αρρωστουλα ειναι ομορφη η κορη σου.Πως ειναι τωρα;

pebi καλημερα και καλο μηνα!!!!παντος και αρρωστουλα ειναι ομορφη η κορη σου.Πως ειναι τωρα;

pebi καλημερα και καλο μηνα!!!!παντος και αρρωστουλα ειναι ομορφη η κορη σου.Πως ειναι τωρα;

Πηγενε σε γιτρο αλλον σμεσως!!!!!!!!!!

Πηγενε σε γιτρο αλλον σμεσως!!!!!!!!!!

Πηγενε σε γιτρο αλλον σμεσως!!!!!!!!!!