📚 6+1 Tips Για Την Καθημερινή Μελέτη Των Δυσλεξικών Παιδιών!

Η καθημερινή μελέτη μπορεί να γίνει δύσκολη υπόθεση για ένα παιδί με δυσλεξία.
Μια εργασία που για ένα άλλο παιδί χρειάζεται λίγη ώρα, μπορεί να απαιτεί περισσότερη συγκέντρωση, περισσότερη προσπάθεια και περισσότερες επαναλήψεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν θέλει να διαβάσει ή ότι δεν προσπαθεί αρκετά.
Σημαίνει ότι χρειάζεται έναν τρόπο μελέτης που να ταιριάζει στις δικές του ανάγκες.

Το ζητούμενο δεν είναι να κάνουμε το παιδί να διαβάζει περισσότερες ώρες.
Είναι να το βοηθήσουμε να οργανώνει καλύτερα τον χρόνο του, να ξέρει τι πρέπει να κάνει και να αποκτά σταδιακά μεγαλύτερη αυτονομία στη μελέτη.

Οι παρακάτω 6+1 πρακτικές ιδέες μπορούν να βοηθήσουν την καθημερινή μελέτη να γίνει πιο οργανωμένη, πιο διαχειρίσιμη και λιγότερο αγχωτική.

⏰ 1. Δημιουργήστε Μια Σταθερή Ρουτίνα Μελέτης

Τα παιδιά συνήθως ανταποκρίνονται καλύτερα όταν γνωρίζουν πότε, πού και πώς θα γίνει η μελέτη.

Δεν χρειάζεται ένα αυστηρό πρόγραμμα με πολλές ώρες.
Μια απλή και σταθερή ρουτίνα μπορεί να είναι αρκετή.

Για παράδειγμα:

✓ Φαγητό και μικρή ξεκούραση μετά το σχολείο.

✓ Προετοιμασία του χώρου μελέτης.

✓ Έλεγχος των εργασιών.

✓ Ξεκίνημα από μία συγκεκριμένη δραστηριότητα.

✓ Μικρά διαλείμματα.

✓ Ολοκλήρωση και έλεγχος της εργασίας.

Όταν η διαδικασία επαναλαμβάνεται καθημερινά, το παιδί δεν χρειάζεται να αποφασίζει κάθε φορά από πού θα ξεκινήσει.
Η προβλεψιμότητα μειώνει το περιττό άγχος και βοηθά στην οργάνωση.

📝 2. Σπάστε Τη Μελέτη Σε Μικρά Βήματα

Το «κάτσε να κάνεις τα μαθήματά σου» μπορεί να ακούγεται στο παιδί σαν μια τεράστια υποχρέωση.

Αντί να βλέπει ολόκληρη την εργασία ως ένα μεγάλο σύνολο, μπορεί να τη χωρίσει σε μικρότερα και συγκεκριμένα βήματα.

Για παράδειγμα:

✓ Διαβάζω την εκφώνηση.

✓ Υπογραμμίζω τι ζητά.

✓ Κάνω την πρώτη άσκηση.

✓ Ελέγχω.

✓ Προχωρώ στην επόμενη.

Το ίδιο μπορεί να γίνει και σε ένα μάθημα θεωρίας.

Αντί για:

«Διάβασε όλο το κεφάλαιο.»

μπορούμε να πούμε:

✓ Διαβάζω την πρώτη παράγραφο.

✓ Εντοπίζω μία βασική πληροφορία.

✓ Την εξηγώ με δικά μου λόγια.

✓ Συνεχίζω στην επόμενη.

Η διάσπαση της εργασίας κάνει τον στόχο πιο ξεκάθαρο και πιο διαχειρίσιμο.

👀 3. Κάντε Το Κείμενο Πιο Ευανάγνωστο

Η μεγάλη ποσότητα γραπτού κειμένου μπορεί να κουράσει ένα παιδί που δυσκολεύεται στην ανάγνωση.

Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε όλο το βιβλίο.
Μπορούμε όμως να οργανώσουμε καλύτερα το υλικό που έχουμε μπροστά μας.

Χρήσιμες πρακτικές είναι:

✓ Να χωρίζουμε ένα μεγάλο κείμενο σε μικρότερες παραγράφους.

✓ Να υπογραμμίζουμε λέξεις-κλειδιά.

✓ Να χρησιμοποιούμε τίτλους και μικρές ενότητες.

✓ Να αφήνουμε αρκετό κενό ανάμεσα στις πληροφορίες.

✓ Να αποφεύγουμε την ταυτόχρονη παρουσία πολλών διαφορετικών οδηγιών.

✓ Να χρησιμοποιούμε έναν απλό χρωματικό κώδικα όταν πραγματικά βοηθά.

Ο στόχος δεν είναι να κάνουμε τη σελίδα πολύχρωμη.
Είναι να βοηθήσουμε το παιδί να βλέπει τι είναι σημαντικό και πού πρέπει να εστιάσει.

🎧 4. Συνδυάστε Ανάγνωση, Ακρόαση Και Προφορική Εξήγηση

Η μάθηση δεν χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά στην ατομική ανάγνωση ενός μεγάλου κειμένου.

Ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού, μπορούμε να συνδυάσουμε:

✓ ανάγνωση ενός μικρού τμήματος,

✓ ακρόαση του κειμένου όταν υπάρχει κατάλληλο διαθέσιμο υλικό,

✓ προφορική εξήγηση,

✓ επανάληψη με δικά του λόγια,

✓ σύντομες ερωτήσεις κατανόησης.

Για παράδειγμα, μετά από μια μικρή παράγραφο μπορούμε να ρωτήσουμε:

«Ποιο είναι το βασικό πράγμα που έμαθες;»

Αν το παιδί μπορεί να το εξηγήσει προφορικά, έχουμε μια σημαντική ένδειξη ότι επεξεργάστηκε το νόημα, ακόμη κι αν η ανάγνωση ήταν απαιτητική.

Η προφορική εξήγηση δεν αντικαθιστά την εξάσκηση στην ανάγνωση.
Μπορεί όμως να λειτουργήσει υποστηρικτικά, ώστε η δυσκολία στην αποκωδικοποίηση να μην εμποδίζει την κατανόηση του περιεχομένου.

🧠 5. Δώστε Έμφαση Στην Ανάκληση Και Όχι Μόνο Στο Ξαναδιάβασμα

Το να διαβάζει ένα παιδί ξανά και ξανά την ίδια παράγραφο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τη μαθαίνει καλύτερα.

Μετά από ένα μικρό τμήμα, μπορούμε να κλείσουμε το βιβλίο και να ζητήσουμε από το παιδί να θυμηθεί τι κατάλαβε.

Μπορούμε να ρωτήσουμε:

✓ «Τι θυμάσαι από αυτό που διάβασες;»

✓ «Ποια είναι η βασική ιδέα;»

✓ «Ποιος έκανε τι;»

✓ «Ποια λέξη ή πληροφορία σου φαίνεται σημαντική;»

✓ «Μπορείς να μου το εξηγήσεις σαν να το έλεγες σε έναν φίλο σου;»

Η διαδικασία αυτή βοηθά το παιδί να μετατρέψει την παθητική επανάληψη σε ενεργή προσπάθεια ανάκλησης.

Για ένα μάθημα με πολλές πληροφορίες, μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε μικρές καρτέλες ερωτήσεων ή ένα απλό φύλλο αυτοελέγχου.

✏️ 6. Διδάξτε Μια Σταθερή Διαδικασία Αυτοελέγχου

Ένα παιδί με δυσλεξία μπορεί να γνωρίζει έναν κανόνα και παρ' όλα αυτά να κάνει λάθος όταν γράφει.
Μπορεί να ξέρει μια λέξη αλλά να παραλείψει ένα γράμμα ή να ξεχάσει έναν τόνο.

Αντί να του λέμε συνεχώς «πρόσεχε», μπορούμε να του μάθουμε έναν συγκεκριμένο τρόπο ελέγχου.

Για παράδειγμα:

🛑 Σταματώ.

👀 Κοιτάζω ξανά.

✏️ Ελέγχω ένα συγκεκριμένο σημείο.

✔ Διορθώνω αν χρειάζεται.

Ο έλεγχος πρέπει να είναι σύντομος και προσαρμοσμένος στο είδος της εργασίας.

Στην ορθογραφία μπορεί να ελέγξει:

✓ αν λείπει κάποιο γράμμα,

✓ αν έγραψε σωστά τις καταλήξεις,

✓ αν έβαλε τους απαραίτητους τόνους.

Στα μαθηματικά μπορεί να ελέγξει:

✓ αν αντέγραψε σωστά τους αριθμούς,

✓ αν χρησιμοποίησε το σωστό σύμβολο,

✓ αν ακολούθησε όλα τα βήματα.

Με τον χρόνο, ο στόχος είναι να αρχίσει το παιδί να ελέγχει μόνο του τη δουλειά του.

⭐ 6+1. Κρατήστε Τη Μελέτη Σύντομη, Στοχευμένη Και Ρεαλιστική

Ο επιπλέον χρόνος μελέτης δεν σημαίνει πάντα καλύτερη μάθηση.

Όταν το παιδί έχει ήδη κουραστεί, η συγκέντρωση μειώνεται και τα λάθη μπορεί να αυξηθούν.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν η ανάγνωση και η γραφή απαιτούν από το παιδί μεγάλη νοητική προσπάθεια.

Γι' αυτό είναι προτιμότερο να δουλεύουμε με μικρότερα χρονικά διαστήματα και σαφείς στόχους, αντί να επιμένουμε μέχρι την εξάντληση.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:

✓ σύντομες περιόδους συγκεντρωμένης εργασίας,

✓ μικρά διαλείμματα,

✓ έναν ξεκάθαρο στόχο για κάθε περίοδο,

✓ εναλλαγή απαιτητικών και ευκολότερων δραστηριοτήτων.

Για παράδειγμα, μετά από μια απαιτητική δραστηριότητα ανάγνωσης μπορούμε να περάσουμε σε μια σύντομη προφορική επανάληψη ή σε μια δραστηριότητα που το παιδί μπορεί να ολοκληρώσει με μεγαλύτερη ευκολία.

Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζουμε τη μελέτη ως αγώνα αντοχής.

🧩 Τι Άλλο Μπορεί Να Βοηθήσει Στην Καθημερινότητα;

Η οργάνωση της μελέτης δεν περιορίζεται μόνο στη στιγμή που το παιδί κάθεται στο γραφείο.

Μπορούμε να το βοηθήσουμε να αποκτήσει μικρές καθημερινές συνήθειες.

✓ Να ελέγχει μόνο του τι εργασίες έχει.

✓ Να χρησιμοποιεί ένα απλό ημερήσιο πρόγραμμα.

✓ Να σημειώνει τι ολοκλήρωσε.

✓ Να έχει συγκεκριμένο χώρο για τα σχολικά του είδη.

✓ Να ετοιμάζει από πριν όσα θα χρειαστεί.

✓ Να μαθαίνει να ζητά βοήθεια όταν πραγματικά τη χρειάζεται.

✓ Να αναγνωρίζει ποια εργασία το δυσκολεύει περισσότερο.

Αυτές οι δεξιότητες δεν αναπτύσσονται από τη μία ημέρα στην άλλη.
Χρειάζονται καθοδήγηση, επανάληψη και σταδιακή μείωση της βοήθειας του ενήλικα.

🏠 Ο Ρόλος Του Γονιού: Βοήθεια Χωρίς Να Κάνει Τη Μελέτη Αντί Για Το Παιδί

Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία για έναν γονιό είναι να βρει τη σωστή ισορροπία.

Αν αφήσουμε το παιδί εντελώς μόνο του, μπορεί να νιώσει ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει.
Αν όμως ο ενήλικας δίνει συνεχώς τις απαντήσεις, το παιδί δεν έχει την ευκαιρία να αναπτύξει αυτονομία και στρατηγικές.

Μπορούμε να βοηθάμε με ερωτήσεις όπως:

«Τι σου ζητά η άσκηση;»

«Ποιο είναι το πρώτο βήμα;»

«Τι έχεις ήδη καταφέρει;»

«Πού νομίζεις ότι βρίσκεται η δυσκολία;»

Αντί να λέμε αμέσως τη λύση, βοηθάμε το παιδί να σκεφτεί τη διαδικασία.

🌿 Τι Να Αποφεύγουμε Στη Μελέτη

Ορισμένες καθημερινές πρακτικές μπορεί να αυξήσουν την ένταση χωρίς να προσφέρουν πραγματική βοήθεια.

✓ Αποφύγετε τις συγκρίσεις με άλλα παιδιά.

✓ Μην χρησιμοποιείτε χαρακτηρισμούς όπως «τεμπέλης», «απρόσεκτος» ή «δεν προσπαθείς».

✓ Μην απαιτείτε συνεχώς μεγαλύτερη ταχύτητα.

✓ Μην μετατρέπετε κάθε λάθος σε αφορμή για παρατήρηση.

✓ Μην επιμένετε σε ατελείωτες επαναλήψεις όταν το παιδί έχει ήδη κουραστεί.

✓ Μην κάνετε εσείς όλη την εργασία για να τελειώσει γρηγορότερα.

✓ Μην αντιμετωπίζετε κάθε δυσκολία ως έλλειψη προσπάθειας.

Η μελέτη χρειάζεται να είναι ένας χώρος όπου το παιδί μαθαίνει στρατηγικές, όχι ένας καθημερινός έλεγχος της αξίας ή της ικανότητάς του.

🧠 Γιατί Η Αυτονομία Είναι Τόσο Σημαντική;

Ο τελικός στόχος δεν είναι να κάθεται ο γονιός δίπλα στο παιδί κάθε απόγευμα και να του θυμίζει κάθε βήμα.

Ο στόχος είναι το παιδί να μάθει σταδιακά:

✓ πώς να ξεκινά μια εργασία,

✓ πώς να οργανώνει τον χρόνο του,

✓ πώς να αναγνωρίζει τι το δυσκολεύει,

✓ πώς να χρησιμοποιεί μια στρατηγική,

✓ πώς να ελέγχει τη δουλειά του,

✓ πότε χρειάζεται βοήθεια.

Αυτό μπορεί να πάρει χρόνο.
Η πρόοδος όμως δεν μετριέται μόνο με το πόσες ασκήσεις ολοκλήρωσε.

Μετριέται και με το αν μπορεί να πει:

«Ξέρω τι πρέπει να κάνω όταν δυσκολεύομαι.»

📌 Ηλικιακή Προσαρμογή Των Συμβουλών

Α΄–Β΄ Δημοτικού:
Η μελέτη χρειάζεται περισσότερη καθοδήγηση από τον ενήλικα.
Χρησιμοποιούμε εικόνες, μικρές οδηγίες, σύντομα βήματα και σταθερές ρουτίνες.
Ο στόχος είναι το παιδί να αρχίσει να καταλαβαίνει τη διαδικασία της μελέτης.

Γ΄–Δ΄ Δημοτικού:
Μπορούμε να χρησιμοποιούμε μικρές λίστες ελέγχου, λέξεις-κλειδιά και απλά ημερήσια προγράμματα.
Ενθαρρύνουμε το παιδί να εξηγεί μόνο του τι πρέπει να κάνει πριν ζητήσει βοήθεια.

Ε΄–ΣΤ΄ Δημοτικού:
Η οργάνωση γίνεται πιο σημαντική.
Το παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί πρόγραμμα εργασιών, να χωρίζει μεγαλύτερες εργασίες σε βήματα και να ελέγχει μόνο του τι ολοκλήρωσε.

Γυμνάσιο:
Στόχος είναι η σταδιακή ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης.
Το παιδί μπορεί να οργανώνει τις εργασίες του, να επιλέγει στρατηγικές που το βοηθούν και να αναγνωρίζει πότε χρειάζεται υποστήριξη.

Η ηλικία είναι ένας οδηγός, αλλά η προσαρμογή πρέπει πάντα να γίνεται με βάση το πραγματικό επίπεδο, τις ανάγκες και την αυτονομία του συγκεκριμένου παιδιού.

🔦 Ήξερες Ότι…

🔦 Η δυσλεξία δεν σημαίνει ότι ένα παιδί δεν μπορεί να μάθει, αλλά ότι μπορεί να χρειάζεται διαφορετικό τρόπο και περισσότερη συστηματική εξάσκηση στην ανάγνωση και τη γραφή.

🔦 Η οργάνωση της εργασίας σε μικρά βήματα μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί να αντιμετωπίσει πιο εύκολα μια σύνθετη εργασία.

🔦 Η προφορική εξήγηση μπορεί να δείξει τι έχει κατανοήσει το παιδί, ακόμη και όταν η γραπτή έκφραση ή η ανάγνωση του δημιουργεί μεγαλύτερη δυσκολία.

🔦 Η αυτοδιόρθωση είναι δεξιότητα που μπορεί να διδαχθεί και να εξασκηθεί, δεν είναι απλώς θέμα «προσοχής».

🔦 Η υπερβολική διάρκεια της μελέτης δεν εγγυάται καλύτερα αποτελέσματα.
Η ποιότητα, η κατάλληλη στρατηγική και η προσαρμογή στις ανάγκες του παιδιού έχουν μεγαλύτερη σημασία.

⚖️ Μύθοι Και Αλήθειες

❌ Μύθος: «Το παιδί με δυσλεξία χρειάζεται απλώς να διαβάζει περισσότερο.»
✔ Αλήθεια: Η συστηματική εξάσκηση είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται να είναι κατάλληλα οργανωμένη και να ανταποκρίνεται στις συγκεκριμένες ανάγκες του παιδιού.

❌ Μύθος: «Αν χρειάζεται περισσότερη ώρα για τα μαθήματα, δεν προσπαθεί αρκετά.»
✔ Αλήθεια: Η ανάγνωση και η γραφή μπορεί να απαιτούν περισσότερη νοητική προσπάθεια για ένα παιδί με δυσλεξία.
Ο χρόνος που χρειάζεται δεν αποτελεί από μόνος του ένδειξη έλλειψης προσπάθειας.

❌ Μύθος: «Ο γονιός πρέπει να κάθεται δίπλα του σε όλη τη διάρκεια της μελέτης.»
✔ Αλήθεια: Η βοήθεια χρειάζεται να μειώνεται σταδιακά, ώστε το παιδί να αναπτύσσει αυτονομία και στρατηγικές μελέτης.

❌ Μύθος: «Το παιδί πρέπει να διαβάζει ξανά και ξανά το ίδιο κείμενο μέχρι να το θυμηθεί.»
✔ Αλήθεια: Η ενεργή ανάκληση, η προφορική εξήγηση και οι σύντομες ερωτήσεις μπορούν να κάνουν τη μελέτη πιο ενεργητική.

❌ Μύθος: «Τα διαλείμματα είναι χάσιμο χρόνου.»
✔ Αλήθεια: Τα σύντομα διαλείμματα μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να διατηρήσει την προσοχή του και να επιστρέψει στη δραστηριότητα πιο οργανωμένα.

❌ Μύθος: «Πρέπει να διορθώνουμε κάθε λάθος αμέσως.»
✔ Αλήθεια: Είναι χρήσιμο να δίνουμε στο παιδί χρόνο να εντοπίσει και να διορθώσει ορισμένα λάθη μόνο του, ώστε να αναπτύσσει αυτοέλεγχο.

👉 Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

❓ Πόση ώρα πρέπει να διαβάζει καθημερινά ένα παιδί με δυσλεξία;
Δεν υπάρχει μία ίδια διάρκεια για όλα τα παιδιά.
Η ηλικία, οι σχολικές απαιτήσεις, το επίπεδο ανάγνωσης και η κόπωση επηρεάζουν τον χρόνο μελέτης.
Προτιμάται μια οργανωμένη μελέτη με διαλείμματα και σαφείς στόχους από μια πολύωρη διαδικασία που οδηγεί σε εξάντληση.

❓ Πρέπει να διαβάζω εγώ στο παιδί τα μαθήματά του;
Όχι πάντα.
Μπορεί να είναι χρήσιμο να διαβάσετε ή να εξηγήσετε ένα δύσκολο σημείο, αλλά είναι σημαντικό το παιδί να συνεχίζει να εξασκεί τις δικές του αναγνωστικές δεξιότητες με κατάλληλο υλικό.

❓ Τι κάνω όταν το παιδί αρνείται να διαβάσει;
Προσπαθήστε πρώτα να καταλάβετε τι προκαλεί την άρνηση.
Μπορεί να είναι κόπωση, απογοήτευση, φόβος αποτυχίας ή μια εργασία που είναι υπερβολικά δύσκολη.
Μειώστε προσωρινά το φορτίο, χωρίστε την εργασία σε μικρότερα βήματα και αναζητήστε τι μπορεί να το βοηθήσει να ξαναμπεί στη διαδικασία.

❓ Να διορθώνω όλα τα ορθογραφικά λάθη;
Δεν είναι απαραίτητο να διορθώνονται όλα τα λάθη την ίδια στιγμή.
Είναι συχνά πιο χρήσιμο να επιλέγονται συγκεκριμένα λάθη και να δίνεται στο παιδί η ευκαιρία να σκεφτεί πώς μπορεί να τα διορθώσει.

❓ Πότε χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη από ειδικό;
Όταν οι δυσκολίες στην ανάγνωση, στη γραφή ή στη μελέτη είναι επίμονες, προκαλούν σημαντική σχολική επιβάρυνση ή δεν βελτιώνονται με την κατάλληλη υποστήριξη, είναι χρήσιμη η συνεργασία με τον εκπαιδευτικό και τους αρμόδιους ειδικούς.

🌟 Από Τη «Μελέτη» Στη Σταδιακή Αυτονομία

Η καθημερινή μελέτη ενός παιδιού με δυσλεξία δεν χρειάζεται να γίνει ένας καθημερινός αγώνας ανάμεσα σε γονιό και παιδί.

Δεν χρειάζεται περισσότερη πίεση.
Χρειάζεται καλύτερη οργάνωση, σαφείς στρατηγικές, κατάλληλο ρυθμό και υποστήριξη.

Κάθε φορά που το παιδί μαθαίνει να χωρίζει μια δύσκολη εργασία σε βήματα, να αναγνωρίζει τι το δυσκολεύει ή να ελέγχει μόνο του μια απάντηση, κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την αυτονομία.

Ο στόχος δεν είναι να κάνει τη μελέτη χωρίς καμία βοήθεια από τη μια μέρα στην άλλη.
Ο στόχος είναι η βοήθεια του ενήλικα να γίνεται σταδιακά λιγότερη, ενώ οι δεξιότητες του παιδιού γίνονται σταδιακά περισσότερες.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο σημαντική αλλαγή:
όχι ένα παιδί που απλώς «τελειώνει τα μαθήματά του», αλλά ένα παιδί που αρχίζει να γνωρίζει πώς να μαθαίνει και τι να κάνει όταν δυσκολεύεται.

✨ Μοιραστείτε Την Εμπειρία Σας!

Ποια μικρή αλλαγή στη μελέτη βοήθησε περισσότερο το παιδί σας να οργανώνεται και να συγκεντρώνεται;
Ποια στρατηγική φαίνεται να κάνει την καθημερινή μελέτη πιο ήρεμη στο σπίτι;
Οι εμπειρίες και οι πρακτικές ιδέες κάθε οικογένειας μπορούν να φανούν χρήσιμες και σε άλλους γονείς που αναζητούν έναν πιο υποστηρικτικό τρόπο για την καθημερινή μελέτη.

🩺 Ιατρική Ειδοποίηση

Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη αξιολόγηση ή καθοδήγηση από ειδικό.
Η δυσλεξία μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά την ανάγνωση, τη γραφή και την καθημερινή σχολική εργασία κάθε παιδιού.
Αν η μελέτη προκαλεί επίμονη ένταση, έντονη αποφυγή ή σημαντικές δυσκολίες στη σχολική λειτουργία, είναι σημαντικό να ζητηθεί η κατάλληλη υποστήριξη από τον εκπαιδευτικό, τον ειδικό παιδαγωγό ή άλλον αρμόδιο επαγγελματία.