🤥 Το Ψέμα Στην Παιδική Ηλικία Και Πώς Θα Το Αντιμετωπίσετε

Το ψέμα είναι μια συμπεριφορά που μπορεί να προβληματίσει έντονα τους γονείς.

Όταν ένα παιδί λέει κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ο γονιός μπορεί να αισθανθεί θυμό, απογοήτευση

ή φόβο ότι το παιδί «μαθαίνει να λέει ψέματα».

Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα ψέματα την ίδια σημασία.

Στην ηλικία των 6–12 ετών, ένα παιδί μπορεί να πει ψέματα για πολλούς διαφορετικούς λόγους.

Μπορεί να φοβάται την τιμωρία, να θέλει να αποφύγει μια δυσάρεστη κατάσταση, να ντρέπεται, να προσπαθεί να προστατεύσει κάποιον

ή να θέλει να αποκτήσει κάτι που επιθυμεί.

Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσουν οι γονείς μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το αν το παιδί θα μάθει να αντιμετωπίζει τα λάθη του

με ειλικρίνεια.

🧩 Γιατί Λέει Ψέματα Ένα Παιδί;

Το πρώτο βήμα είναι να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τι βρίσκεται πίσω από το ψέμα.

Δεν λένε όλα τα παιδιά ψέματα για να εξαπατήσουν ή να χειραγωγήσουν.

Ένα παιδί μπορεί να πει ψέματα επειδή φοβάται τι θα συμβεί αν πει την αλήθεια.

✔ «Έκανες την εργασία σου;»

✔ «Ναι», απαντά το παιδί, ενώ δεν την έχει κάνει.

Μπορεί να φοβάται ότι ο γονιός θα θυμώσει.

Μπορεί να έχει ξεχάσει την εργασία και να ντρέπεται να το παραδεχτεί.

Μπορεί να θέλει να αποφύγει μια συνέπεια.

Μπορεί ακόμη να πιστεύει ότι αν αρνηθεί κάτι, θα αποφύγει τη δύσκολη συζήτηση.

Σε άλλες περιπτώσεις, το παιδί μπορεί να υπερβάλλει ή να δημιουργεί μια ιστορία επειδή θέλει να εντυπωσιάσει τους φίλους

ή τους συμμαθητές του.

Μπορεί να θέλει να αισθανθεί πιο σημαντικό.

Μπορεί να δυσκολεύεται να ξεχωρίσει πότε μια φανταστική ιστορία πρέπει να παραμείνει παιχνίδι και πότε χρειάζεται να μιλήσει με ακρίβεια.

Γι' αυτό πριν πούμε «είσαι ψεύτης», χρειάζεται να αναρωτηθούμε:

Τι προσπαθεί να πετύχει το παιδί λέγοντας αυτό που λέει;

🧠 Το Ψέμα Δεν Είναι Ταυτότητα

Μια πολύ σημαντική διάκριση είναι ανάμεσα στη συμπεριφορά και στην προσωπικότητα του παιδιού.

Άλλο:

«Αυτό που είπες δεν ήταν αλήθεια.»

Και άλλο:

«Είσαι ψεύτης.»

Η δεύτερη φράση κολλάει μια ταμπέλα στο παιδί.

Το παιδί μπορεί να αρχίσει να σκέφτεται ότι οι γονείς του το βλέπουν ως «κακό» ή «αναξιόπιστο».

Αντίθετα, όταν σχολιάζουμε τη συγκεκριμένη συμπεριφορά, αφήνουμε χώρο για αλλαγή.

✔ «Αυτό που μου είπες δεν ήταν αλήθεια.»

✔ «Θέλω να μου πεις τι πραγματικά συνέβη.»

✔ «Μπορεί να έκανες ένα λάθος, αλλά μπορούμε να το συζητήσουμε.»

✔ «Η αλήθεια είναι σημαντική ακόμη και όταν φοβόμαστε ότι θα αντιμετωπίσουμε μια δύσκολη κατάσταση.»

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:

Το παιδί μπορεί να έκανε κάτι λάθος, αλλά δεν είναι το ίδιο το λάθος του.

🗣️ Μιλήστε Για Την Αλήθεια Χωρίς Να Ταπεινώσετε Το Παιδί

Όταν καταλάβετε ότι το παιδί δεν λέει την αλήθεια, προσπαθήστε να μην το εκθέσετε μπροστά σε άλλους.

Μην το χαρακτηρίζετε μπροστά σε αδέλφια, συγγενείς ή φίλους.

Μην χρησιμοποιείτε ειρωνεία.

Μην λέτε:

«Πάλι ψέματα λες!»

«Ποτέ δεν μπορώ να σε πιστέψω.»

«Τι παιδί είσαι εσύ;»

Τέτοιες φράσεις μπορεί να αυξήσουν την ντροπή και την άμυνα του παιδιού.

Προτιμήστε έναν ήρεμο και άμεσο τρόπο.

✔ «Ξέρω ότι μου είπες πως δεν άγγιξες το αντικείμενο, αλλά βλέπω ότι τελικά το χρησιμοποίησες.»

✔ «Θέλω να μου πεις τι συνέβη πραγματικά.»

✔ «Μπορείς να μου πεις την αλήθεια χωρίς να φοβάσαι ότι θα σε προσβάλω.»

✔ «Θα συζητήσουμε και για τη συνέπεια της πράξης σου, αλλά πρώτα θέλω να ακούσω τι έγινε.»

Έτσι το παιδί καταλαβαίνει ότι η ειλικρίνεια είναι απαραίτητη, χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να προστατεύσει την αξία του ως άνθρωπος.

🛑 Μην Κάνετε Παγίδες Για Να Το «Πιάσετε»

Μερικές φορές οι γονείς γνωρίζουν ήδη τι έχει συμβεί, αλλά κάνουν ερωτήσεις μόνο και μόνο για να δουν αν το παιδί θα πει την αλήθεια.

«Ποιος έφαγε τα γλυκά;»

«Δεν ξέρεις τίποτα;»

«Είσαι σίγουρος;»

«Να σε δω αν θα μου πεις την αλήθεια.»

Αν γνωρίζετε ήδη τι έχει συμβεί, είναι προτιμότερο να μιλήσετε άμεσα.

✔ «Βλέπω ότι έλειψαν τα γλυκά που είχαμε κρατήσει.»

✔ «Θέλω να μου πεις τι συνέβη.»

✔ «Δεν θα σε παγιδεύσω με ερωτήσεις, αλλά περιμένω να μου μιλήσεις ειλικρινά.»

Η συνεχής ανάκριση μπορεί να μετατρέψει την επικοινωνία σε παιχνίδι «γονιού εναντίον παιδιού».

Ο στόχος είναι διαφορετικός.

Θέλουμε το παιδί να μάθει ότι η αλήθεια είναι ο ασφαλής δρόμος για την επίλυση ενός προβλήματος.

⚖️ Μην Καταργείτε Κάθε Συνέπεια Επειδή Είπε Την Αλήθεια

Είναι σημαντικό το παιδί να γνωρίζει ότι η ειλικρίνεια αξίζει να ενθαρρύνεται.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που λέει την αλήθεια εξαφανίζεται και η συνέπεια της πράξης.

Αν ένα παιδί έσπασε σκόπιμα κάτι και στη συνέχεια το παραδέχτηκε, μπορούμε να αναγνωρίσουμε την ειλικρίνειά του

και παράλληλα να συζητήσουμε τι χρειάζεται να γίνει για να διορθωθεί η κατάσταση.

✔ «Χαίρομαι που μου είπες τι συνέβη.»

✔ «Τώρα μπορούμε να σκεφτούμε πώς θα το διορθώσουμε.»

✔ «Η αλήθεια ήταν σημαντική, αλλά χρειάζεται να αναλάβεις και την ευθύνη για αυτό που έκανες.»

Με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει δύο πράγματα ταυτόχρονα:

Η αλήθεια έχει αξία.

Και:

Οι πράξεις έχουν συνέπειες.

Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να φοβάται ότι αν πει την αλήθεια, θα τιμωρηθεί οπωσδήποτε πολύ περισσότερο.

❤️ Δημιουργήστε Ένα Σπίτι Όπου Η Αλήθεια Χωράει

Ένα παιδί είναι δύσκολο να μάθει να λέει την αλήθεια αν αισθάνεται ότι η αλήθεια οδηγεί πάντα σε φωνές, προσβολές ή υπερβολικές αντιδράσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να είναι χωρίς όρια.

Σημαίνει ότι χρειάζεται να υπάρχει χώρος για ειλικρινή συζήτηση.

✔ Αν το παιδί έκανε λάθος, βοηθήστε το να το παραδεχτεί.

✔ Αν φοβάται, ακούστε πρώτα τον φόβο του.

✔ Αν ντρέπεται, αποφύγετε την ταπείνωση.

✔ Αν προσπάθησε να κρύψει κάτι, συζητήστε τον λόγο.

✔ Αν η συμπεριφορά χρειάζεται συνέπεια, εφαρμόστε την ήρεμα και σταθερά.

Ένα παιδί χρειάζεται να ξέρει:

«Μπορώ να πω στη μαμά ή στον μπαμπά μου κάτι δύσκολο χωρίς να φοβάμαι ότι θα με διαλύσουν με τα λόγια τους.»

Αυτό δεν σημαίνει ότι θα αποφεύγει κάθε συνέπεια.

Σημαίνει ότι η σχέση με τον γονιό παραμένει ασφαλής ακόμη και όταν έχει κάνει λάθος.

👀 Δώστε Το Παράδειγμα

Τα παιδιά παρατηρούν πολύ περισσότερο απ' όσο νομίζουμε.

Αν ένας γονιός λέει:

«Πες ότι δεν είμαι εδώ»

όταν χτυπά το τηλέφωνο, το παιδί παίρνει ένα αντιφατικό μήνυμα.

Αντίθετα, όταν το παιδί βλέπει τον γονιό να αναγνωρίζει τα δικά του λάθη, παίρνει ένα διαφορετικό παράδειγμα.

✔ «Έκανα λάθος πριν και σου μίλησα απότομα.»

✔ «Νόμιζα ότι είχα δίκιο, αλλά τελικά έκανα λάθος.»

✔ «Σου είπα κάτι που δεν ήταν σωστό και θέλω να το διορθώσω.»

Αυτές οι απλές φράσεις δείχνουν στο παιδί ότι η ειλικρίνεια δεν είναι ντροπή.

Το ίδιο ισχύει και για τη συγγνώμη.

Όταν οι γονείς ζητούν συγγνώμη όταν χρειάζεται, δείχνουν ότι η ανάληψη ευθύνης είναι μέρος μιας υγιούς σχέσης.

🎯 Επαινέστε Την Ειλικρίνεια, Όχι Μόνο Το «Καλό Παιδί»

Όταν ένα παιδί παραδέχεται κάτι δύσκολο, ακόμη και αν γνωρίζει ότι μπορεί να υπάρξει συνέπεια, αξίζει να αναγνωρίσουμε την ειλικρίνειά του.

✔ «Σε ευχαριστώ που μου το είπες.»

✔ «Ήταν δύσκολο να το παραδεχτείς και το εκτιμώ.»

✔ «Τώρα που ξέρω τι πραγματικά συνέβη, μπορούμε να βρούμε λύση.»

✔ «Η ειλικρίνειά σου με βοηθά να σε βοηθήσω.»

Δεν χρειάζεται υπερβολικός έπαινος.

Μια απλή και συγκεκριμένη αναγνώριση είναι αρκετή.

Έτσι το παιδί αρχίζει να συνδέει την ειλικρίνεια με την εμπιστοσύνη και την επίλυση προβλημάτων.

🧒 Όταν Το Παιδί Λέει Μια Ιστορία Που Δεν Είναι Αλήθεια

Δεν είναι κάθε ανακριβής ιστορία ένα συνειδητό ψέμα.

Ένα παιδί μπορεί να περιγράψει ένα γεγονός με υπερβολικό τρόπο.

Μπορεί να μπερδέψει κάτι που θυμάται.

Μπορεί να προσθέσει φανταστικά στοιχεία σε μια ιστορία.

Μπορεί να διηγείται κάτι που θα ήθελε να είχε συμβεί.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν χρειάζεται να αντιδράσουμε σαν να έχουμε απέναντί μας μια σοβαρή πράξη εξαπάτησης.

Μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να ξεχωρίσει:

Τι έγινε πραγματικά;

και

Τι θα ήθελες να είχε γίνει;

Για παράδειγμα:

✔ «Αυτό ακούγεται σαν μια πολύ ωραία ιστορία. Θέλω τώρα να μου πεις τι έγινε πραγματικά.»

✔ «Αυτό είναι κάτι που φαντάστηκες ή κάτι που συνέβη;»

✔ «Μπορούμε να φτιάξουμε μαζί μια ιστορία, αλλά όταν μιλάμε για κάτι που συνέβη πραγματικά, θέλω να λέμε τι έγινε όπως ήταν.»

Έτσι το παιδί μαθαίνει σταδιακά να διακρίνει τη φαντασία από την πραγματικότητα.

🏫 Το Ψέμα Για Το Σχολείο

Ένα παιδί μπορεί να πει ψέματα για τους βαθμούς, τις εργασίες, ένα περιστατικό στην τάξη ή κάτι που συνέβη με έναν εκπαιδευτικό.

Πριν αντιδράσετε, προσπαθήστε να καταλάβετε τι φοβάται.

Μπορεί να φοβάται την απογοήτευση.

Μπορεί να δυσκολεύεται σε κάποιο μάθημα.

Μπορεί να ντρέπεται για έναν βαθμό.

Μπορεί να έχει κάνει ένα λάθος και να φοβάται την αντίδραση στο σπίτι.

Μπορεί επίσης να υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο σχολικό περιβάλλον που χρειάζεται προσοχή.

✔ Ακούστε το παιδί χωρίς να το ανακρίνετε.

✔ Ρωτήστε τι το δυσκόλεψε.

✔ Μην συνδέετε την αξία του παιδιού με τους βαθμούς.

✔ Εστιάστε στη λύση και όχι μόνο στο λάθος.

✔ Αν υπάρχει επαναλαμβανόμενο πρόβλημα στο σχολείο, επικοινωνήστε με τον εκπαιδευτικό.

Το μήνυμα χρειάζεται να είναι:

«Μπορείς να μου πεις την αλήθεια ακόμη και όταν κάτι δεν πήγε καλά.»

🔎 Πότε Χρειάζεται Περισσότερη Προσοχή;

Ένα μεμονωμένο ψέμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα.

Αξίζει όμως να δώσουμε περισσότερη προσοχή όταν το παιδί λέει συστηματικά ψέματα σε πολλούς διαφορετικούς τομείς της ζωής του.

Χρειάζεται επίσης να εξετάσουμε την κατάσταση όταν τα ψέματα συνδέονται με έντονο φόβο, μεγάλη δυσκολία στο σχολείο,

σοβαρές συγκρούσεις στο σπίτι ή άλλες συμπεριφορές που προκαλούν σημαντική αναστάτωση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, αντί να περιοριστούμε στην τιμωρία του ψέματος, είναι χρήσιμο να αναζητήσουμε τι μπορεί να βρίσκεται από πίσω.

Μερικές φορές η συμπεριφορά είναι ένα μήνυμα ότι το παιδί δυσκολεύεται και χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη.

🧭 7 Βήματα Για Να Αντιμετωπίσετε Ένα Ψέμα

Όταν καταλάβετε ότι το παιδί δεν είπε την αλήθεια, μπορείτε να κινηθείτε με μια απλή σειρά.

✔ Μείνετε ήρεμοι.

✔ Μην το χαρακτηρίσετε «ψεύτη».

✔ Πείτε ξεκάθαρα ποιο σημείο δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια.

✔ Δώστε του την ευκαιρία να σας εξηγήσει τι συνέβη.

✔ Αναζητήστε τον λόγο πίσω από το ψέμα.

✔ Εξηγήστε τη σημασία της ειλικρίνειας.

✔ Αν χρειάζεται, εφαρμόστε μια λογική και κατάλληλη συνέπεια και βοηθήστε το παιδί να διορθώσει την κατάσταση.

Αυτό που χρειάζεται να αποφύγουμε είναι η υπερβολική αντίδραση.

Ο στόχος δεν είναι να κάνουμε το παιδί να φοβάται τόσο πολύ ώστε να μην ξαναμιλήσει.

Ο στόχος είναι να το βοηθήσουμε να καταλάβει ότι η αλήθεια μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά είναι ο ασφαλέστερος δρόμος για να διορθώσουμε ένα πρόβλημα.

👧 Ηλικιακή Προσαρμογή Για Παιδιά 6–12 Ετών

Στις ηλικίες 6–8 ετών, τα παιδιά χρειάζονται πιο συγκεκριμένες εξηγήσεις.

✔ Μιλήστε απλά για τη διαφορά ανάμεσα στην αλήθεια και στη φαντασία.

✔ Ζητήστε τους να περιγράψουν τι πραγματικά συνέβη.

✔ Αποφύγετε τις μεγάλες διαλέξεις.

Στις ηλικίες 9–10 ετών, μπορείτε να συζητήσετε περισσότερο για τα κίνητρα.

✔ «Τι φοβήθηκες ότι θα συμβεί αν μου έλεγες την αλήθεια;»

✔ «Τι θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά την επόμενη φορά;»

✔ «Πώς μπορείς να διορθώσεις αυτό που έγινε;»

Στις ηλικίες 11–12 ετών, η συζήτηση μπορεί να γίνει πιο ώριμη.

✔ Μιλήστε για την εμπιστοσύνη.

✔ Συζητήστε τις συνέπειες που μπορεί να έχει ένα επαναλαμβανόμενο ψέμα στις σχέσεις.

✔ Δώστε στο παιδί περισσότερο χώρο να εξηγήσει τα κίνητρά του.

✔ Δείξτε ότι μπορείτε να ακούσετε μια δύσκολη αλήθεια χωρίς να καταρρεύσει η σχέση μεταξύ σας.

Σε όλες τις ηλικίες, η βασική αρχή παραμένει ίδια:

όριο στη συμπεριφορά, σεβασμός στο παιδί και σταθερή ενθάρρυνση της ειλικρίνειας.

⚖️ Μύθοι Και Αλήθειες

❌ Μύθος: Ένα παιδί που λέει ψέματα είναι κακό παιδί.

✔ Αλήθεια: Το ψέμα είναι μια συμπεριφορά και χρειάζεται να εξετάσουμε τον λόγο για τον οποίο εμφανίζεται.

❌ Μύθος: Αν τιμωρώ αυστηρά κάθε ψέμα, το παιδί θα σταματήσει να λέει ψέματα.

✔ Αλήθεια: Η πολύ έντονη τιμωρία μπορεί να αυξήσει τον φόβο και την ανάγκη του παιδιού να κρύψει ένα λάθος.

❌ Μύθος: Αν το παιδί μου είπε την αλήθεια, δεν πρέπει να υπάρξει καμία συνέπεια.

✔ Αλήθεια: Η ειλικρίνεια αξίζει αναγνώριση, αλλά το παιδί μπορεί ταυτόχρονα να χρειάζεται να αναλάβει την ευθύνη για την πράξη του.

❌ Μύθος: Κάθε ανακριβής ιστορία που λέει ένα παιδί είναι συνειδητό ψέμα.

✔ Αλήθεια: Χρειάζεται να εξετάζουμε την ηλικία, την πρόθεση, τη φαντασία και τις συνθήκες μέσα στις οποίες ειπώθηκε η ιστορία.

❓ Συχνές Ερωτήσεις

❓ Τι να κάνω αν το παιδί μου αρνείται κάτι που ξέρω ότι έκανε;

Μείνετε ήρεμοι και αποφύγετε την ανάκριση.

Πείτε τι γνωρίζετε και ζητήστε του να σας εξηγήσει τι συνέβη.

Στη συνέχεια συζητήστε για την πράξη και για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διορθωθεί.

❓ Να τιμωρήσω το παιδί επειδή είπε ψέματα;

Δεν χρειάζεται κάθε ψέμα να οδηγεί σε αυστηρή τιμωρία.

Χρειάζεται να υπάρχει ένα ξεκάθαρο όριο και, όταν απαιτείται, μια λογική συνέπεια που συνδέεται με την πράξη.

❓ Τι κάνω όταν το παιδί λέει ψέματα για τους βαθμούς του;

Προσπαθήστε πρώτα να καταλάβετε τι φοβάται.

Δείξτε ότι ο βαθμός μπορεί να συζητηθεί και να βελτιωθεί, ενώ η ειλικρίνεια παραμένει απαραίτητη.

❓ Πρέπει να του πω ότι δεν θα θυμώσω ποτέ αν μου πει την αλήθεια;

Είναι καλύτερο να μην υποσχεθείτε ότι δεν θα υπάρξει ποτέ θυμός ή συνέπεια.

Μπορείτε όμως να του δείξετε ότι θέλετε να ακούσετε την αλήθεια και ότι μια δύσκολη συζήτηση είναι προτιμότερη από την απόκρυψη.

❓ Πότε πρέπει να ζητήσω βοήθεια από ειδικό;

Αν το ψέμα είναι επίμονο, επαναλαμβανόμενο και δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες στο σπίτι, στο σχολείο ή στις σχέσεις του παιδιού, μπορείτε να συζητήσετε την κατάσταση με τον παιδίατρο ή έναν κατάλληλο ειδικό.

🌱 Η Ειλικρίνεια Χτίζεται Με Τον Χρόνο

Το παιδί δεν χρειάζεται να μάθει την ειλικρίνεια μέσα από τον φόβο.

Χρειάζεται να μάθει ότι μπορεί να κάνει ένα λάθος, να το παραδεχτεί και να προσπαθήσει να το διορθώσει.

Αυτό απαιτεί όρια, σταθερότητα και πολλή καθημερινή εξάσκηση.

Όταν οι γονείς αποφεύγουν τις ταμπέλες, ακούν το παιδί και αντιμετωπίζουν με ψυχραιμία τις δύσκολες αλήθειες,

δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η ειλικρίνεια γίνεται πιο εύκολη.

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι απλό:

«Μπορείς να μου πεις την αλήθεια, ακόμη κι όταν έχεις κάνει λάθος.»

Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί απαλλάσσεται από τις ευθύνες του.

Σημαίνει ότι μαθαίνει πως η αλήθεια δεν καταστρέφει τη σχέση του με τους γονείς του.

Αντίθετα, μπορεί να γίνει η αρχή για να διορθώσει ένα λάθος, να αναλάβει την ευθύνη του και να ξαναχτίσει την εμπιστοσύνη.

✨ Μοιραστείτε Την Εμπειρία Σας!

Η αντιμετώπιση του ψέματος δεν είναι πάντα εύκολη για έναν γονιό.

Υπάρχουν στιγμές που ο θυμός και η απογοήτευση έρχονται πολύ γρήγορα.

Μια εμπειρία που σας βοήθησε να μιλήσετε με το παιδί σας για την ειλικρίνεια μπορεί να δώσει ιδέες και σε άλλους γονείς

που αντιμετωπίζουν μια παρόμοια κατάσταση.

Η ανταλλαγή εμπειριών μπορεί να βοηθήσει πολλές οικογένειες να δουν ότι πίσω από μια δύσκολη συμπεριφορά μπορεί να υπάρχει

μια ανάγκη που χρειάζεται να ακουστεί.

🩺 Ιατρική Ειδοποίηση

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη συμβουλή παιδιάτρου, ψυχολόγου ή άλλου ειδικού.

Αν το παιδί λέει επίμονα και συστηματικά ψέματα, αν η συμπεριφορά συνοδεύεται από έντονο φόβο, σοβαρές δυσκολίες στο σχολείο

ή στο σπίτι ή άλλες συμπεριφορές που σας ανησυχούν, είναι σημαντικό να συζητήσετε την κατάσταση με τον παιδίατρο

ή τον κατάλληλο ειδικό, ώστε να διερευνηθούν οι ανάγκες του παιδιού και να υπάρξει η κατάλληλη υποστήριξη.