Το Ήθος Των Γονιών Χτίζει Τον Χαρακτήρα Των Παιδιών! 🌱

Ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε, συμπεριφερόμαστε στους άλλους, αντιμετωπίζουμε τα λάθη και τηρούμε τις υποσχέσεις μας

γίνεται σιγά σιγά μέρος του κόσμου μέσα στον οποίο μεγαλώνουν.

Ο χαρακτήρας ενός παιδιού δεν δημιουργείται από μία συμβουλή ή από μία αυστηρή παρατήρηση.
Χτίζεται μέσα από μικρές καθημερινές εμπειρίες, σχέσεις, παραδείγματα και επιλογές.

Γι' αυτό το ήθος των γονιών έχει ιδιαίτερη σημασία.

Δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να είναι τέλειοι.
Σημαίνει ότι τα παιδιά χρειάζονται ενήλικες που προσπαθούν να είναι συνεπείς, ειλικρινείς, δίκαιοι και υπεύθυνοι και που, όταν κάνουν λάθος, έχουν το θάρρος να το αναγνωρίζουν.

🌱 Τι Σημαίνει «Ήθος» Για Ένα Παιδί;

Όταν μιλάμε για ήθος, δεν εννοούμε μόνο τους καλούς τρόπους.

Το ήθος περιλαμβάνει τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος συμπεριφέρεται όταν κανείς δεν τον υποχρεώνει να κάνει το σωστό.

Για ένα παιδί ηλικίας 6–12 ετών αυτό μπορεί να σημαίνει:

✔ να λέει την αλήθεια, ακόμη κι όταν φοβάται ότι θα κάνει λάθος,

✔ να σέβεται τους άλλους,

✔ να αναγνωρίζει όταν έχει αδικήσει κάποιον,

✔ να ζητά συγγνώμη,

✔ να τηρεί μια συμφωνία,

✔ να βοηθά χωρίς να περιμένει πάντα αντάλλαγμα,

✔ να υπερασπίζεται κάποιον που αδικείται,

✔ να αποδέχεται ότι δεν κερδίζουμε πάντα,

✔ να σέβεται τα όρια των άλλων,

✔ και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τις πράξεις του.

Αυτές οι αξίες δεν μεταφέρονται μόνο με λόγια.

Το παιδί τις παρατηρεί πρώτα στους μεγάλους και στη συνέχεια αρχίζει να τις εφαρμόζει στη δική του ζωή.

👀 Τα Παιδιά Παρατηρούν Περισσότερο Από Όσο Νομίζουμε

Ένα παιδί μπορεί να μη θυμάται ακριβώς τι του είπαμε πριν από μία εβδομάδα.

Μπορεί όμως να θυμάται πώς αντιδράσαμε όταν κάποιος έκανε ένα λάθος.

Μπορεί να παρατηρήσει αν μιλήσαμε με σεβασμό σε έναν ηλικιωμένο άνθρωπο.

Μπορεί να προσέξει αν ευχαριστήσαμε κάποιον που μας βοήθησε.

Μπορεί να δει αν παραδεχτήκαμε ότι κάναμε λάθος.

Μπορεί επίσης να αντιληφθεί αν ζητάμε από εκείνο να τηρεί κανόνες που εμείς οι ίδιοι δεν τηρούμε.

Γι' αυτό η γονεϊκή συμπεριφορά λειτουργεί ως καθημερινό μάθημα.

Το παιδί δεν ακούει απλώς τον γονιό.

Τον παρατηρεί.

❤️ Η Ειλικρίνεια Διδάσκεται Με Το Παράδειγμα

Οι γονείς συχνά λένε στα παιδιά:

«Να λες πάντα την αλήθεια».

Όμως η πραγματική εκπαίδευση στην ειλικρίνεια ξεκινά από το σπίτι.

Αν ο γονιός κάνει ένα λάθος, μπορεί να πει:

«Έκανα λάθος και έπρεπε να σου μιλήσω διαφορετικά».

Αν ξεχάσει κάτι που υποσχέθηκε, μπορεί να το αναγνωρίσει:

«Σου είχα υποσχεθεί ότι θα το κάνουμε σήμερα και το ξέχασα. Λυπάμαι».

Με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει ότι η παραδοχή ενός λάθους δεν μειώνει την αξία ενός ανθρώπου.

Αντίθετα, χρειάζεται θάρρος.

🤝 Ο Σεβασμός Δεν Διδάσκεται Με Φωνές

Ένα παιδί που ακούει συνεχώς:

«Να σέβεσαι τους άλλους!»

χρειάζεται παράλληλα να βιώνει τον σεβασμό μέσα στο σπίτι.

Ο γονιός μπορεί να δείχνει σεβασμό όταν ακούει το παιδί χωρίς να το διακόπτει.

Μπορεί να αναγνωρίζει ότι το παιδί έχει διαφορετική άποψη.

Μπορεί να βάζει όρια χωρίς προσβολές και ταπεινώσεις.

Μπορεί να λέει:

«Δεν συμφωνώ μαζί σου, αλλά θέλω να ακούσω γιατί το σκέφτεσαι έτσι».

Έτσι το παιδί μαθαίνει κάτι πολύ σημαντικό:

Μπορούμε να διαφωνούμε χωρίς να προσβάλλουμε.

Αυτή η δεξιότητα θα το ακολουθήσει στις φιλίες, στο σχολείο και αργότερα στις σχέσεις του.

⚖️ Η Δικαιοσύνη Ξεκινά Από Την Καθημερινότητα

Τα παιδιά έχουν έντονη αίσθηση του «δίκαιου».

Παρατηρούν αν οι κανόνες ισχύουν για όλους.

Παρατηρούν αν ένας ενήλικας προσπαθεί να πάρει προνομιακή μεταχείριση.

Παρατηρούν αν κάποιος κατηγορεί έναν άλλο άνθρωπο χωρίς να γνωρίζει τι πραγματικά συνέβη.

Ο γονιός μπορεί να αξιοποιήσει αυτές τις καθημερινές στιγμές για να διδάξει τη δικαιοσύνη.

Για παράδειγμα:

«Δεν ξέρουμε τι συνέβη πραγματικά, οπότε δεν θα βιαστούμε να κατηγορήσουμε».

Ή:

«Αυτό που ισχύει για εσένα πρέπει να προσπαθούμε να το τηρούμε κι εμείς».

Το παιδί μαθαίνει έτσι ότι η δικαιοσύνη δεν σημαίνει απλώς «να κερδίζω εγώ».

Σημαίνει να αναγνωρίζω και τη θέση του άλλου.

🙏 Η Συγγνώμη Είναι Δύναμη

Μερικοί γονείς δυσκολεύονται να ζητήσουν συγγνώμη από τα παιδιά τους.

Ίσως φοβούνται ότι έτσι θα χάσουν το κύρος τους.

Στην πραγματικότητα, μια ειλικρινής συγγνώμη μπορεί να γίνει ένα πολύ δυνατό μάθημα.

Όταν ο γονιός λέει:

«Σου μίλησα απότομα και δεν ήταν σωστό»

το παιδί μαθαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αναλάβει την ευθύνη για τη συμπεριφορά του.

Η συγγνώμη όμως δεν χρειάζεται να είναι απλώς μια λέξη.

Χρειάζεται, όταν είναι δυνατό, να συνοδεύεται από αλλαγή στη συμπεριφορά.

Έτσι το παιδί καταλαβαίνει ότι η συγγνώμη δεν είναι τρόπος να ξεφύγουμε από την ευθύνη.

Είναι ένα βήμα προς τη διόρθωση.

🗣️ Πώς Μιλάμε Για Τους Άλλους Όταν Το Παιδί Ακούει

Ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε για άλλους ανθρώπους έχει μεγάλη σημασία.

Αν οι γονείς κοροϊδεύουν ανθρώπους για την εμφάνιση, τα χρήματα, την εργασία, τις ικανότητες ή τα λάθη τους,

το παιδί μπορεί να θεωρήσει ότι αυτή είναι αποδεκτή συμπεριφορά.

Αντίθετα, μπορεί να ακούσει:

«Δεν γνωρίζουμε τι περνά αυτός ο άνθρωπος».

Ή:

«Μπορούμε να παρατηρήσουμε μια συμπεριφορά χωρίς να μειώσουμε τον άνθρωπο».

Με αυτόν τον τρόπο καλλιεργείται η ενσυναίσθηση.

Το παιδί αρχίζει να σκέφτεται ότι πίσω από κάθε άνθρωπο υπάρχει μια ιστορία που δεν γνωρίζει.

🧒 Το Παιδί Χρειάζεται Όρια, Όχι Τελειότητα

Το να αποτελεί ο γονιός πρότυπο δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμπεριφέρεται τέλεια κάθε στιγμή.

Οι γονείς θυμώνουν.

Κουράζονται.

Κάνουν λάθη.

Μερικές φορές αντιδρούν με τρόπο που αργότερα θα ήθελαν να είχαν αποφύγει.

Αυτό που έχει σημασία είναι τι κάνουν μετά.

Μπορούν να επιστρέψουν στη συζήτηση.

Να αναγνωρίσουν το λάθος.

Να ζητήσουν συγγνώμη.

Να εξηγήσουν τι θα προσπαθήσουν να κάνουν διαφορετικά την επόμενη φορά.

Έτσι το παιδί δεν μαθαίνει ότι «ο σωστός άνθρωπος δεν κάνει ποτέ λάθη».

Μαθαίνει κάτι πολύ πιο χρήσιμο:

«Όταν κάνω λάθος, μπορώ να το αναγνωρίσω και να προσπαθήσω να το διορθώσω».

🧠 Οι Μικρές Καθημερινές Πράξεις Χτίζουν Μεγάλες Αξίες

Το ήθος δεν χτίζεται μόνο σε σημαντικές στιγμές.

Χτίζεται στις μικρές καθημερινές πράξεις.

Όταν ο γονιός:

✔ επιστρέφει κάτι που βρήκε και δεν του ανήκει,

✔ περιμένει τη σειρά του,

✔ ευχαριστεί έναν άνθρωπο που τον εξυπηρέτησε,

✔ κρατά μια υπόσχεση,

✔ παραδέχεται ένα λάθος,

✔ βοηθά έναν άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια,

✔ δεν κοροϊδεύει κάποιον που δυσκολεύεται,

✔ τηρεί τους κανόνες ακόμη κι όταν δεν υπάρχει έλεγχος,

δίνει στο παιδί ένα πραγματικό μάθημα αξιών.

Το παιδί βλέπει ότι οι αξίες δεν είναι μόνο λέξεις που γράφουμε σε μια αφίσα.

Είναι τρόπος ζωής.

🏠 Το Σπίτι Είναι Το Πρώτο Περιβάλλον Αξιών

Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί έναν από τους χώρους όπου το παιδί μαθαίνει καθημερινά πώς λειτουργούν οι ανθρώπινες σχέσεις.

Αν στο σπίτι υπάρχει χώρος για διάλογο, το παιδί μαθαίνει να συζητά.

Αν υπάρχει σεβασμός, μαθαίνει να σέβεται.

Αν υπάρχει υπευθυνότητα, μαθαίνει να αναλαμβάνει ευθύνες.

Αν υπάρχει χώρος για συγγνώμη, μαθαίνει να διορθώνει τα λάθη του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι οικογένειες πρέπει να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο.

Κάθε οικογένεια έχει τη δική της κουλτούρα και τις δικές της αξίες.

Το σημαντικό είναι οι αξίες που οι γονείς θέλουν να μεταδώσουν να φαίνονται και στην καθημερινή τους συμπεριφορά.

🌟 Μάθετε Στο Παιδί Να Κάνει Το Σωστό Ακόμη Κι Όταν Δεν Το Βλέπει Κανείς

Ένα σημαντικό βήμα στην ανάπτυξη του χαρακτήρα είναι το παιδί να αρχίσει να καταλαβαίνει ότι η σωστή συμπεριφορά δεν εξαρτάται πάντα από την επιβράβευση.

Μπορεί να πει:

«Κανείς δεν θα το μάθει».

Εκεί βρίσκεται μια σημαντική ευκαιρία για συζήτηση.

Μπορείτε να του πείτε:

«Το σημαντικό δεν είναι μόνο αν θα το μάθει κάποιος. Είναι και το πώς θέλεις εσύ να φέρεσαι στους άλλους».

Με αυτόν τον τρόπο το παιδί αρχίζει σταδιακά να αναπτύσσει εσωτερικές αξίες και όχι μόνο να υπακούει επειδή φοβάται μια συνέπεια.

💬 Φράσεις Που Βοηθούν Να Χτιστεί Ο Χαρακτήρας

Μερικές απλές φράσεις μπορούν να γίνουν καθημερινά μαθήματα ζωής:

✔ «Πες μου τι έγινε πραγματικά».

✔ «Όλοι κάνουμε λάθη. Ας δούμε πώς μπορούμε να το διορθώσουμε».

✔ «Πώς πιστεύεις ότι ένιωσε ο άλλος άνθρωπος;»

✔ «Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε για να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον».

✔ «Η προσπάθειά σου έχει αξία, ακόμη κι αν δεν τα κατάφερες».

✔ «Αν έκανες κάτι που πλήγωσε κάποιον, μπορείς να προσπαθήσεις να το διορθώσεις».

✔ «Το σωστό δεν γίνεται μόνο όταν μας κοιτούν».

✔ «Κι εγώ έκανα λάθος. Θα προσπαθήσω να το κάνω διαφορετικά».

Αυτές οι φράσεις δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούνται σαν έτοιμο μάθημα.

Η αξία τους βρίσκεται στο να συνοδεύονται από αντίστοιχη συμπεριφορά του γονιού.

🧒👦 Ηλικιακή Προσαρμογή 6–12 Ετών

6–8 ετών

Το παιδί κατανοεί καλύτερα τις αξίες μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα.

Μπορείτε να μιλάτε για το τι σημαίνει να λέμε την αλήθεια, να βοηθάμε, να περιμένουμε τη σειρά μας και να ζητάμε συγγνώμη.

Οι ιστορίες και τα παραδείγματα από την καθημερινότητα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα.

9–10 ετών

Το παιδί μπορεί να συζητήσει περισσότερο για το γιατί μια συμπεριφορά είναι σωστή ή λανθασμένη.

Μπορείτε να συζητάτε περιστατικά από το σχολείο, τις φιλίες και τα παιχνίδια και να το βοηθάτε να βλέπει διαφορετικές πλευρές μιας κατάστασης.

11–12 ετών

Τα παιδιά αρχίζουν να επεξεργάζονται πιο σύνθετα ζητήματα δικαιοσύνης, ευθύνης, πίστης στις αξίες και κοινωνικής συμπεριφοράς.

Σε αυτή την ηλικία είναι σημαντικό να δίνουμε χώρο στη συζήτηση και να μην προσπαθούμε πάντα να δώσουμε αμέσως την «έτοιμη απάντηση».

Ρωτήστε:

«Εσύ πώς το βλέπεις;»

«Τι θα έκανες στη θέση του;»

«Ποια επιλογή θεωρείς πιο δίκαιη και γιατί;»

Έτσι το παιδί δεν μαθαίνει απλώς κανόνες.

Μαθαίνει να σκέφτεται πάνω στις αξίες.

❤️ Όταν Οι Γονείς Διαφωνούν Μεταξύ Τους

Τα παιδιά παρατηρούν και τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς αντιμετωπίζουν τις μεταξύ τους διαφωνίες.

Δεν χρειάζεται να μην υπάρξει ποτέ διαφωνία μπροστά στο παιδί.

Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να βλέπει ότι οι άνθρωποι μπορούν να διαφωνούν χωρίς προσβολές, απειλές ή ταπεινώσεις.

Όταν είναι δυνατό, είναι πολύτιμο να βλέπει επίσης την αποκατάσταση μετά τη διαφωνία.

Μια ήρεμη συζήτηση.

Μια συγγνώμη.

Μια προσπάθεια να βρεθεί λύση.

Έτσι μαθαίνει ότι μια σύγκρουση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μια σχέση τελείωσε.

🌿 Το Καλύτερο Μάθημα Είναι Αυτό Που Ζούμε

Οι γονείς συχνά αγωνιούν να βρουν τις σωστές λέξεις.

Όμως πολλές φορές δεν χρειάζονται περισσότερες λέξεις.

Χρειάζεται περισσότερο παράδειγμα.

Το παιδί θα θυμηθεί τον γονιό που σταμάτησε για να βοηθήσει κάποιον.

Θα θυμηθεί τον γονιό που είπε «έκανα λάθος».

Θα θυμηθεί τον γονιό που κράτησε την υπόσχεσή του.

Θα θυμηθεί τον γονιό που το άκουσε χωρίς να το προσβάλει.

Θα θυμηθεί τον γονιό που του έδειξε ότι μπορεί να είναι δυνατός χωρίς να γίνεται σκληρός.

Αυτές οι εμπειρίες γίνονται σιγά σιγά κομμάτι του χαρακτήρα του.

⭐ Βασικά Σημεία Που Αξίζει Να Θυμάστε

✔ Τα παιδιά μαθαίνουν κυρίως παρατηρώντας.

✔ Το ήθος δεν διδάσκεται μόνο με συμβουλές.

✔ Η ειλικρίνεια καλλιεργείται όταν οι γονείς αναγνωρίζουν και τα δικά τους λάθη.

✔ Ο σεβασμός χρειάζεται να υπάρχει και στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε στο παιδί.

✔ Η συγγνώμη δεν μειώνει το γονεϊκό κύρος.

✔ Τα όρια μπορούν να υπάρχουν χωρίς προσβολές και ταπεινώσεις.

✔ Το παιδί χρειάζεται ευκαιρίες να αναλαμβάνει ευθύνη για τις πράξεις του.

✔ Η σωστή συμπεριφορά έχει αξία ακόμη και όταν κανείς δεν μας παρακολουθεί.

✔ Οι γονείς δεν χρειάζεται να είναι τέλειοι.

✔ Χρειάζεται να είναι ειλικρινείς, συνεπείς και διαθέσιμοι να διορθώνουν τα λάθη τους.

⚖️ Μύθοι Και Αλήθειες

❌ Μύθος: Ένα παιδί αποκτά καλό χαρακτήρα μόνο αν οι γονείς είναι αυστηροί.

✔ Αλήθεια: Η ανάπτυξη του χαρακτήρα συνδέεται με τη σχέση, το παράδειγμα, τα όρια, τη συνέπεια και τις καθημερινές ευκαιρίες για υπευθυνότητα.

❌ Μύθος: Οι γονείς πρέπει να φαίνονται πάντα δυνατοί και αλάνθαστοι.

✔ Αλήθεια: Η αναγνώριση ενός λάθους μπορεί να δείξει στο παιδί πώς αναλαμβάνουμε ευθύνη και διορθώνουμε τη συμπεριφορά μας.

❌ Μύθος: Το παιδί θα μάθει τις αξίες του μόνο από όσα του λέμε.

✔ Αλήθεια: Η καθημερινή συμπεριφορά των σημαντικών ενηλίκων αποτελεί σημαντικό μέρος της μάθησης του.

❌ Μύθος: Αν το παιδί κάνει ένα λάθος, σημαίνει ότι έχει κακό χαρακτήρα.

✔ Αλήθεια: Τα λάθη αποτελούν μέρος της ανάπτυξης και μπορούν να γίνουν ευκαιρίες για μάθηση, ανάληψη ευθύνης και αλλαγή συμπεριφοράς.

❓ Συχνές Ερωτήσεις

❓ Πρέπει οι γονείς να είναι πάντα πρότυπα για τα παιδιά τους;

Οι γονείς είναι σημαντικά πρότυπα για τα παιδιά, αλλά δεν χρειάζεται να είναι τέλειοι.
Το πιο χρήσιμο είναι να δείχνουν με τη συμπεριφορά τους πώς ένας άνθρωπος αναγνωρίζει τα λάθη του και προσπαθεί να τα διορθώσει.

❓ Τι κάνω όταν το παιδί μου λέει ψέματα;

Προσπαθήστε πρώτα να καταλάβετε τι το οδήγησε σε αυτή τη συμπεριφορά.
Μπορείτε να εξηγήσετε τη σημασία της ειλικρίνειας και να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον όπου το παιδί μπορεί να μιλήσει για ένα λάθος χωρίς να φοβάται υπερβολική αντίδραση.

❓ Πώς μπορώ να μάθω στο παιδί μου να σέβεται τους άλλους;

Με σαφή όρια, συζήτηση και κυρίως με το δικό σας παράδειγμα.
Ο τρόπος με τον οποίο μιλάτε στο παιδί, στον σύντροφό σας και στους άλλους ανθρώπους αποτελεί καθημερινό μάθημα.

❓ Είναι σωστό να ζητάω συγγνώμη από το παιδί μου;

Ναι.
Όταν η συγγνώμη είναι ειλικρινής και συνοδεύεται από προσπάθεια αλλαγής, δείχνει στο παιδί πώς αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τις πράξεις μας.

❓ Μπορώ να διορθώσω τη συμπεριφορά μου αν έχω ήδη κάνει λάθη ως γονιός;

Φυσικά.
Η ανατροφή είναι μια διαδικασία που συνεχίζεται καθώς μεγαλώνει το παιδί.
Μια σταθερή προσπάθεια για περισσότερη συνέπεια, σεβασμό, διάλογο και υπευθυνότητα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την καθημερινή οικογενειακή σχέση.

🔦 Ήξερες Ότι…

🔦 Τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερα από όσα βλέπουν παρά από όσα ακούν, καθώς οι πράξεις των γονιών αποτελούν καθημερινό παράδειγμα συμπεριφοράς.

🔦 Η ειλικρίνεια των γονιών καλλιεργεί την εμπιστοσύνη, βοηθώντας τα παιδιά να εκτιμούν την αλήθεια και να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους.

🔦 Ο σεβασμός στην καθημερινότητα διδάσκει ενσυναίσθηση, καθώς τα παιδιά παρατηρούν πώς οι μεγάλοι αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους γύρω τους.

🔦 Η παραδοχή ενός λάθους από τον γονέα αποτελεί πολύτιμο μάθημα, δείχνοντας στο παιδί ότι όλοι μπορούν να διορθώνονται και να βελτιώνονται.

🔦 Οι αξίες διαμορφώνονται μέσα από επαναλαμβανόμενες καθημερινές πράξεις, όπως η καλοσύνη, η δικαιοσύνη, η υπευθυνότητα και η αλληλεγγύη.

✨ Μοιραστείτε Την Εμπειρία Σας!

Κάθε οικογένεια έχει τις δικές της αξίες και τον δικό της τρόπο να μεγαλώνει τα παιδιά της.

Μερικές φορές μια μικρή καθημερινή συνήθεια, μια φράση ή ένα παράδειγμα που εφαρμόζει ένας γονιός μπορεί να γίνει πολύτιμη ιδέα

και για μια άλλη οικογένεια.

Αν θέλετε, μπορείτε να μοιραστείτε τη δική σας εμπειρία σχετικά με τις αξίες που προσπαθείτε να καλλιεργήσετε στα παιδιά σας.

Η εμπειρία των γονιών μπορεί να προσφέρει στήριξη, ιδέες και έμπνευση σε άλλους γονείς που βρίσκονται στην ίδια όμορφη

αλλά απαιτητική διαδρομή.

🩺 Ιατρική Ειδοποίηση

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και αφορά γενικές αρχές που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς στην καθημερινή διαπαιδαγώγηση

και στην καλλιέργεια αξιών σε παιδιά ηλικίας 6–12 ετών.

Κάθε παιδί έχει τη δική του προσωπικότητα, τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης και τις δικές του ανάγκες.

Αν υπάρχουν επίμονες δυσκολίες στη συμπεριφορά, στις σχέσεις, στη διαχείριση των συναισθημάτων

ή στην προσαρμογή του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο, είναι σημαντικό οι γονείς να απευθύνονται

στον παιδίατρο ή στον κατάλληλο ειδικό, ώστε να λάβουν εξατομικευμένη καθοδήγηση.

Η καλλιέργεια του χαρακτήρα δεν απαιτεί τελειότητα από τους γονείς.

Απαιτεί σταθερή παρουσία, αγάπη, όρια, σεβασμό και το καθημερινό παράδειγμα.