- Όταν ένα παιδί ζωγραφίζει θέλει να διηγηθεί μια ιστορία. Αυτή η ιστορία μπορεί απλά να αποτυπώνει την διάθεση της στιγμής, την ανάγκη του να εκφράσει μια πρόσφατη εμπειρία ή να επικοινωνήσει μια σκέψη του, ένα συναίσθημα.
«Μαμά, κοίτα τι ζωγράφισα!»
Πόσες φορές έχει έρθει το παιδί σας γεμάτο ενθουσιασμό να σας δείξει ένα σχέδιο που, με την πρώτη ματιά,
μοιάζει λίγο… δύσκολο να καταλάβετε;
Ένα σπίτι μπορεί να μοιάζει με ένα τετράγωνο με μερικές γραμμές.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει τεράστια χέρια, τρία δάχτυλα ή καθόλου πόδια. Ένα λουλούδι μπορεί να είναι μπλε και ο ήλιος να είναι μοβ.
Και τότε η πρώτη μας σκέψη είναι συχνά:
«Τι ακριβώς είναι αυτό;»
Πριν όμως προσπαθήσουμε να «αποκωδικοποιήσουμε» τη ζωγραφιά, υπάρχει κάτι σημαντικό που αξίζει να θυμόμαστε.
Η παιδική ζωγραφιά δεν χρειάζεται να είναι ρεαλιστική για να έχει νόημα.
Το παιδί μπορεί να ζωγραφίζει ό,τι φαντάζεται, ό,τι θυμάται, ό,τι θέλει να δείξει ή απλώς ό,τι του αρέσει εκείνη τη στιγμή.
Γι' αυτό, αντί να προσπαθούμε να μαντέψουμε τι βλέπουμε, μπορούμε να αφήσουμε το ίδιο το παιδί να μας το εξηγήσει.
Και με πέντε απλές ερωτήσεις μπορούμε να ανοίξουμε μια πολύ πιο όμορφη συζήτηση.
🖍️ 1. «Θες Να Μου Πεις Τι Έχεις Ζωγραφίσει;»
Αυτή είναι ίσως η πιο απλή και η πιο σημαντική ερώτηση.
Αφήστε το παιδί να σας πει με τα δικά του λόγια τι βλέπει στη ζωγραφιά.
Μπορεί να σας πει:
«Είναι η οικογένειά μας».
Ή:
«Είναι ένας δράκος που πετάει».
Ή ακόμη:
«Δεν είναι τίποτα, απλώς ζωγράφισα γραμμές».
Μην απογοητευτείτε αν η απάντηση δεν είναι αυτή που περιμένατε.
Το παιδί είναι ο δημιουργός και εκείνο γνωρίζει καλύτερα τι ήθελε να ζωγραφίσει.
Αντί να πείτε:
«Α, αυτό είναι το σπίτι μας!»
δοκιμάστε:
«Θες να μου πεις τι είναι;»
Έτσι δεν του επιβάλλετε τη δική σας ερμηνεία.
👀 2. «Τι Συμβαίνει Στη Ζωγραφιά Σου;»
Μερικές παιδικές ζωγραφιές δεν δείχνουν απλώς αντικείμενα.
Μπορεί να δείχνουν μια ολόκληρη ιστορία.
Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να έχει ζωγραφίσει έναν άνθρωπο, ένα αυτοκίνητο και έναν ήλιο.
Αντί να ρωτήσετε μόνο «ποιος είναι αυτός;», μπορείτε να ρωτήσετε:
«Τι συμβαίνει εδώ;»
Ίσως ανακαλύψετε ότι ο άνθρωπος πηγαίνει στη θάλασσα.
Ή ότι το αυτοκίνητο τρέχει.
Ή ότι ο ήλιος «μιλάει» στους ανθρώπους.
Με αυτή την ερώτηση δίνετε χώρο στη φαντασία και την αφήγηση του παιδιού.
Και μπορεί να ακούσετε μια ολόκληρη ιστορία που δεν θα μπορούσατε ποτέ να καταλάβετε κοιτάζοντας απλώς το χαρτί.
❤️ 3. «Ποιος Είναι Εδώ;»
Αν το παιδί έχει ζωγραφίσει ανθρώπους, ζώα ή πρόσωπα που δεν αναγνωρίζετε, μην αρχίσετε να μαντεύετε.
Ρωτήστε:
«Ποιος είναι εδώ;»
Μπορεί να είναι η μαμά.
Μπορεί να είναι ο μπαμπάς.
Μπορεί να είναι η γιαγιά.
Μπορεί να είναι ένας φίλος από το σχολείο.
Μπορεί ακόμη να είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας.
Και κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον:
Μπορεί να έχει ζωγραφίσει τον εαυτό του.
Αν υπάρχουν πολλά πρόσωπα, μπορείτε να ρωτήσετε:
«Και ποιος είναι αυτός;»
«Πού είσαι εσύ στη ζωγραφιά;»
«Ποιον ζωγράφισες πρώτο;»
Οι ερωτήσεις αυτές δεν έχουν στόχο να βγάλουμε συμπεράσματα για το παιδί.
Στόχος είναι να γνωρίσουμε τον δικό του κόσμο.
🌈 4. «Γιατί Διάλεξες Αυτά Τα Χρώματα;»
Τα παιδιά δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούν τα «σωστά» χρώματα.
Ο ουρανός μπορεί να είναι πράσινος.
Το δέντρο μπορεί να είναι ροζ.
Ο σκύλος μπορεί να είναι μπλε.
Και αυτό είναι μέρος της δημιουργικότητάς τους.
Αντί να διορθώσετε:
«Μα ο ουρανός είναι μπλε!»
ρωτήστε:
«Γιατί διάλεξες αυτό το χρώμα;»
Μπορεί να απαντήσει:
«Επειδή μου αρέσει».
Ή:
«Επειδή αυτός ο ουρανός είναι μαγικός».
Και ξαφνικά ένα χρώμα που σε εμάς φαινόταν «παράξενο» αποκτά μια υπέροχη εξήγηση.
Μην θεωρείτε επίσης ότι ένα συγκεκριμένο χρώμα έχει πάντα την ίδια σημασία για όλα τα παιδιά.
Το μπλε μπορεί να είναι απλώς το αγαπημένο του χρώμα.
Το κόκκινο μπορεί να επιλέχθηκε επειδή ήταν το πιο εύκολο μολύβι να βρει.
Δεν χρειάζεται κάθε επιλογή να κρύβει ένα βαθύτερο μήνυμα.
🔎 5. «Ποιο Είναι Το Αγαπημένο Σου Σημείο;»
Αυτή η ερώτηση μπορεί να μας δώσει μια διαφορετική εικόνα της ζωγραφιάς.
Ρωτήστε:
«Ποιο σημείο της ζωγραφιάς σου σου αρέσει περισσότερο;»
Ίσως δείξει ένα μικρό αντικείμενο που εσείς δεν είχατε καν προσέξει.
Ίσως είναι ένα πρόσωπο.
Ίσως ένα λουλούδι.
Ίσως μια μικρή λεπτομέρεια στην άκρη του χαρτιού.
Ρωτήστε στη συνέχεια:
«Τι σου αρέσει σε αυτό;»
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί δεν χρειάζεται απλώς να περιγράψει τη ζωγραφιά.
Έχει την ευκαιρία να μιλήσει για τις δικές του προτιμήσεις και ιδέες.
🧠 Μην Προσπαθείτε Να «Διαβάσετε» Το Παιδί Από Μια Ζωγραφιά
Είναι εύκολο να παρασυρθούμε από διάφορες πληροφορίες που κυκλοφορούν σχετικά με τις παιδικές ζωγραφιές.
«Αν ζωγραφίζει μαύρα, σημαίνει…»
«Αν βάζει έναν άνθρωπο μικρό, σημαίνει…»
«Αν δεν ζωγραφίζει πόδια, σημαίνει…»
Χρειάζεται μεγάλη προσοχή σε τέτοιες απόλυτες ερμηνείες.
Μια ζωγραφιά από μόνη της δεν μπορεί να μας πει τι σκέφτεται ή τι αισθάνεται ένα παιδί.
Η παιδική ζωγραφική επηρεάζεται από την ηλικία, τις εμπειρίες, τις δεξιότητες, τη φαντασία,
το θέμα που έχει επιλεγεί και ακόμη και από το τι υλικά έχει μπροστά του.
Γι' αυτό έχει μεγαλύτερη αξία να ρωτήσουμε το παιδί παρά να προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε μόνοι μας κάθε λεπτομέρεια.
💬 Κάντε Τις Ερωτήσεις Ανοιχτές
Υπάρχει μια μικρή διαφορά ανάμεσα στο:
«Είναι η μαμά;»
και στο:
«Ποιος είναι αυτός;»
Στην πρώτη περίπτωση έχουμε ήδη δώσει την απάντηση.
Στη δεύτερη αφήνουμε το παιδί να αποφασίσει.
Το ίδιο ισχύει και για άλλες ερωτήσεις.
Αντί για:
«Είναι ένα σπίτι;»
πείτε:
«Τι είναι αυτό που ζωγράφισες;»
Αντί για:
«Είσαι εσύ εδώ;»
πείτε:
«Ποιος είναι εδώ;»
Οι ανοιχτές ερωτήσεις επιτρέπουν στο παιδί να εκφραστεί χωρίς να χρειάζεται να συμφωνήσει με τη δική μας εκδοχή.
🥰 Μην Διορθώνετε Τη Ζωγραφιά
Αν το παιδί σας δείξει μια ζωγραφιά και πει:
«Αυτό είναι ένα σκυλάκι».
Δεν χρειάζεται να απαντήσετε:
«Μα δεν μοιάζει με σκυλάκι».
Για εκείνο είναι σκυλάκι.
Μπορείτε να πείτε:
«Α, μάλιστα! Θες να μου πεις περισσότερα γι' αυτό;»
Η ζωγραφική στην παιδική ηλικία δεν είναι διαγωνισμός ρεαλιστικής απεικόνισης.
Είναι ένας τρόπος εξερεύνησης, δημιουργίας και έκφρασης.
Και η αποδοχή της προσπάθειας μπορεί να βοηθήσει το παιδί να συνεχίσει να δημιουργεί χωρίς φόβο ότι θα κάνει «λάθος».
🎨 Δώστε Σημασία Στην Ιστορία, Όχι Στην Τελειότητα
Μερικές φορές οι γονείς εστιάζουμε στο αποτέλεσμα:
«Τι ωραία ζωγραφιά!»
Και φυσικά είναι όμορφο να επαινέσουμε το παιδί.
Μπορούμε όμως να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα.
Ρωτήστε:
«Πώς σκέφτηκες να το φτιάξεις;»
«Πώς σου ήρθε αυτή η ιδέα;»
«Τι θα γίνει μετά;»
Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι δεν έχει αξία μόνο το αν η ζωγραφιά είναι όμορφη.
Έχει αξία και η σκέψη πίσω από αυτήν.
💡 Μικρά Μυστικά Για Μια Όμορφη Συζήτηση
Αφήστε το παιδί να ξεκινήσει την περιγραφή.
Κάντε ανοιχτές ερωτήσεις.
Μην προσπαθείτε να μαντέψετε αμέσως τι έχει ζωγραφίσει.
Αποφύγετε να διορθώνετε τα χρώματα ή τα σχήματα.
Μην αναζητάτε κρυφό νόημα σε κάθε λεπτομέρεια.
Δώστε χρόνο στο παιδί να σκεφτεί την απάντησή του.
Ακούστε χωρίς να διακόπτετε.
Δείξτε πραγματικό ενδιαφέρον για την ιστορία του.
Ρωτήστε για τις λεπτομέρειες που σας κάνουν εντύπωση.
Θυμηθείτε ότι η ζωγραφιά ανήκει πρώτα απ' όλα στον δημιουργό της.
🔦 Ήξερες Ότι…
🔦 Η παιδική ζωγραφική εξελίσσεται μαζί με την ηλικία και τις αναπτυσσόμενες κινητικές και γνωστικές δεξιότητες του παιδιού.
🔦 Τα παιδιά δεν χρησιμοποιούν πάντα τα χρώματα με βάση την πραγματικότητα. Η επιλογή μπορεί να σχετίζεται απλώς με την προτίμηση ή τη φαντασία τους.
🔦 Μια ζωγραφιά μπορεί να αποτελέσει αφορμή για συζήτηση και αφήγηση, ακόμη κι όταν το σχέδιο είναι πολύ απλό.
🔦 Οι ανοιχτές ερωτήσεις δίνουν στο παιδί περισσότερο χώρο για να εξηγήσει τη δική του σκέψη.
🔦 Δεν υπάρχει αξιόπιστος «κώδικας» που να επιτρέπει στους γονείς να βγάζουν συμπεράσματα για την ψυχολογία ενός παιδιού από ένα μόνο σχέδιο.
⚖️ Μύθοι Και Αλήθειες
❌ Μύθος: «Αν ένα παιδί χρησιμοποιεί πολύ μαύρο στη ζωγραφιά του, σημαίνει ότι είναι στενοχωρημένο».
✔ Αλήθεια: Ένα χρώμα από μόνο του δεν μπορεί να μας πει τι αισθάνεται ένα παιδί. Μπορεί απλώς να είναι το χρώμα που προτιμά ή αυτό που είχε διαθέσιμο.
❌ Μύθος: «Το μέγεθος ενός προσώπου δείχνει πόσο σημαντικό είναι για το παιδί».
✔ Αλήθεια: Το μέγεθος μπορεί να επηρεάζεται από πολλές διαφορετικές παραμέτρους, όπως η ηλικία, η δεξιότητα και ο τρόπος με τον οποίο το παιδί οργανώνει τη ζωγραφιά.
❌ Μύθος: «Αν ένα παιδί δεν ζωγραφίζει ανθρώπους, υπάρχει κάποιο πρόβλημα».
✔ Αλήθεια: Τα παιδιά έχουν διαφορετικά ενδιαφέροντα και μπορεί να προτιμούν ζώα, αντικείμενα, τοπία ή φανταστικούς χαρακτήρες.
❌ Μύθος: «Οι παιδικές ζωγραφιές πρέπει να μοιάζουν με την πραγματικότητα».
✔ Αλήθεια: Η φαντασία και η δημιουργικότητα είναι σημαντικό κομμάτι της παιδικής ζωγραφικής. Ένα σπίτι δεν χρειάζεται να μοιάζει με πραγματικό σπίτι.
❌ Μύθος: «Μπορούμε να καταλάβουμε την ψυχολογία ενός παιδιού κοιτάζοντας μία ζωγραφιά».
✔ Αλήθεια: Μια μεμονωμένη ζωγραφιά δεν αποτελεί αξιόπιστο τρόπο αξιολόγησης της συναισθηματικής κατάστασης ενός παιδιού.
👉 Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)
❓ Τι να κάνω αν δεν καταλαβαίνω τι έχει ζωγραφίσει;
Μην προσπαθήσετε να το μαντέψετε. Ρωτήστε το παιδί: «Θες να μου πεις τι ζωγράφισες;».
❓ Είναι κακό να ρωτάω πολλές ερωτήσεις;
Όχι, αρκεί η συζήτηση να είναι φυσική. Αφήστε το παιδί να καθορίσει πόσα θέλει να μοιραστεί.
❓ Να διορθώνω το παιδί όταν ζωγραφίζει κάτι «λάθος»;
Όχι. Αν ζωγραφίσει ένα μοβ δέντρο, δεν χρειάζεται να του πείτε ότι τα δέντρα είναι πράσινα. Μπορεί να δημιουργεί τον δικό του φανταστικό κόσμο.
❓ Τι μπορώ να πω αντί για «Μπράβο, πολύ ωραία ζωγραφιά»;
Μπορείτε να πείτε: «Μου αρέσει που μου εξηγείς τι συμβαίνει εδώ» ή «Βλέπω ότι έβαλες πολλές λεπτομέρειες».
❓ Μπορεί μια ζωγραφιά να μας δείξει ότι κάτι απασχολεί το παιδί;
Μπορεί να αποτελέσει αφορμή για συζήτηση, αλλά δεν πρέπει να βγάζουμε συμπεράσματα από ένα μόνο σχέδιο. Αν υπάρχει γενικότερη ανησυχία για τη συμπεριφορά ή τη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού, μιλήστε με τον παιδίατρο ή έναν κατάλληλο επαγγελματία.
🌟 Κάθε Ζωγραφιά Έχει Μια Ιστορία
Μερικές φορές βλέπουμε απλώς ένα χαρτί γεμάτο γραμμές και χρώματα.
Για το παιδί, όμως, μπορεί να είναι ένας ολόκληρος κόσμος.
Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι ο καλύτερός του φίλος.
Ένα μεγάλο κόκκινο σχήμα μπορεί να είναι ένα πυροσβεστικό όχημα.
Ένα μπλε σπίτι μπορεί να βρίσκεται σε έναν μαγικό πλανήτη.
Και ένα μικρό κυκλάκι στην άκρη του χαρτιού μπορεί να έχει μια ιστορία που δεν θα φανταζόμασταν ποτέ.
Γι' αυτό, την επόμενη φορά που θα ακούσετε:
«Κοίτα τι ζωγράφισα!»
μη βιαστείτε να πείτε τι βλέπετε.
Κοιτάξτε τη ζωγραφιά.
Κοιτάξτε το παιδί.
Και ρωτήστε το:
«Θες να μου πεις την ιστορία της;»
Γιατί μερικές φορές, το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ζωγραφιάς δεν βρίσκεται πάνω στο χαρτί.
Βρίσκεται στην ιστορία που έχει να μας διηγηθεί το παιδί.
✨ Μοιραστείτε Την Εμπειρία Σας!
Τι σας έχει ζωγραφίσει το παιδί σας που σας έκανε να χαμογελάσετε ή να αναρωτηθείτε τι ακριβώς βλέπετε;
Μοιραστείτε μαζί μας τη δική σας μικρή… καλλιτεχνική ιστορία!
🩺 Ιατρική Ειδοποίηση
Η παιδική ζωγραφιά μπορεί να γίνει μια όμορφη αφορμή επικοινωνίας, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της εργαλείο διάγνωσης
ή αξιολόγησης της ψυχικής κατάστασης ενός παιδιού.
Αν κάτι στη συμπεριφορά ή στη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού σας σας ανησυχεί, συζητήστε το με τον παιδίατρο
ή τον κατάλληλο επαγγελματία.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη συμβουλή ειδικού.
Recommended Comments