Η κοινωνικότητα του παιδιού

Δεν είναι ακόμα ικανό να συμφωνεί με τις απόψεις τους, να προσαρμόζεται στις ανάγκες τους και να συνεργάζεται με τους άλλους. Σε αυτή την ηλικία έχει ήδη φτάσει σε μια πρώτη μορφή κοινωνικότητας που εκδηλώνεται με την προσαρμογή του σε συνθήκες και συνήθειες που είναι αποδεκτές από το περιβάλλον του.

Καταλαβαίνει ότι ο ενήλικας είναι μια διαφορετική προσωπικότητα και γνωρίζει περισσότερα πράγματα από εκείνο. Μεταξύ τριών και έξι χρονών το παιδί πρέπει να διαμορφώσει τη συμπεριφορά του σύμφωνα με πρωτόγνωρες συνήθειες και άλλους κανόνες, εκτός από αυτούς στους οποίους είχε ως τώρα προσαρμοστεί στο οικογενειακό του περιβάλλον.

Στο νηπιαγωγείο η ελευθερία των κινήσεων και των αποφάσεων του μπορεί να υποβληθεί σε περιορισμούς που γενικά δεν είχε πριν στην οικογένεια, είτε σε σχέση με κοινές και σταθερές δραστηριότητες( φαγητό, τακτοποίηση), είτε σε σχέση με τους κοινωνικούς κανόνες που καθορίζουν τη σχέση του με άλλα παιδάκια της ηλικίας του. Στο παιχνίδι με τους φίλους του, που όλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα, υπάρχουν κανονισμοί μέχρι τώρα άγνωστοι για το παιδί. Για παράδειγμα για να ανέβει στη τσουλήθρα πρέπει να περιμένει τη σειρά του, για να πάρει ένα παιχνίδι πρέπει να περιμένει να τελειώσουν οι άλλοι που παίζουν με αυτό κτλ.

Επιπλέον η πίεση που ασκείται από τον ενήλικα με σκοπό να κάνει ομοιόμορφη τη συμπεριφορά του είναι γενικά πιο σταθερή. Αν η μητέρα είναι συνήθως πιο ανεκτική σχετικά με ορισμένες συνήθειες, η παιδαγωγός εφόσον έχει να κάνει με πολλά παιδιά και όχι με ένα συγκεκριμένο, είναι γενικά λιγότερο ανεκτική για να τα μάθει να σέβονται τους κανόνες.

Το μικρούλι αντιλαμβάνεται σε αυτή την καινούργια κατάσταση ότι ορισμένα αιτήματα που το αφορούν δεν προέρχονται μόνο από ένα ή περισσότερα μέλη της οικογένειας, αλλά και από άλλους ενήλικες και παιδιά.

Αυτοί οι κανόνες δεν μπαίνουν στη ζωή του σαν να απευθύνονται σε αυτό και στην ελευθερία του. Πρέπει να ερμηνεύονται όλο και περισσότερο σαν αιτήματα, που περιέχουν κάτι το αντικειμενικά και καθολικά απαραίτητο, τη στιγμή που του απευθύνονται από περισσότερα άτομα με ομοιόμορφο τρόπο.

Με την έννοια αυτή το νηπιαγωγείο μπορεί να παίξει πολύ σημαντικό ρόλο, όχι μόνο στη διανοητική ανάπτυξη του παιδιού αλλά και στην συναισθηματική και στην εξέλιξη της κοινωνικότητας του. Η εξέλιξη της κοινωνικότητας με την εμπειρία τείνει να διευρυνθεί και το παιδί αρχίζει σιγά σιγά να να δημιουργεί και να καθορίζει σχέσεις συνεργασίας με τους άλλους. Στην προσπάθεια αυτή το παιδί συναντάει ακόμα πολλές δυσκολίες στο να ξεπεράσει τις απόψεις του και να συμφωνήσει με τις απόψεις των άλλων.

Η ομιλία αντικατοπτρίζει τις πρώτες δυσκολίες που έχει το παιδί σε αυτό το μεταβατικό στάδιο. Για παράδειγμα, όταν αρχίζει να διηγείται κάτι δεν παίρνει υπόψιν του ότι ο συνομιλητής μπορεί να αγνοεί την ιστορία, πράγμα που θα ήταν απαραίτητο για να καταλάβει αυτό που του λέει. Με τον ίδιο τρόπο χρησιμοποιεί τις προσωπικές και δεικτικές αντωνυμίες χωρίς να δείχνει τα πρόσωπα ή τα πράγματα στα οποία αναφέρεται.

Αν και όσον αφορά τη συνεργασία σε αυτή την ηλικία υπάρχει μόνο μια αρχή: Οι πρώτες μορφές συνεργασίας καθορίζονται από τον ενήλικα και μόνο σε μια δεύτερη φάση μεταξύ των παιδιών, σαν συνέπεια επέμβασης του ενήλικα. Ο παιδαγωγός θα πρέπει να ενθαρρύνει και να ευνοεί με όλους τους τρόπους τις πρώτες μορφές κοινωνικότητας.