Δεν Μεγαλώνουμε Παιδιά για να Αρέσουν — Τα Μεγαλώνουμε για να Τα Σέβονται

Για πολλούς, η απάντηση φαίνεται αυτονόητη.

«Και τα δύο, φυσικά.» Κι όμως, αν κοιτάξουμε πιο βαθιά στον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας — τι τα διδάσκουμε, τι αποφεύγουμε να τους πούμε, ποιες συμπεριφορές επαινούμε — θα δούμε ότι οι περισσότεροι γονείς, ίσως χωρίς να το καταλαβαίνουν, επιλέγουν το πρώτο εις βάρος του δεύτερου.

Η Παγίδα της «Αρεστής» Προσωπικότητας

Από μικρή ηλικία, διδάσκουμε στα παιδιά μας να είναι ευγενικά, να μην «σκάνε» τη φούσκα των άλλων, να μην φέρνουν αντίρρηση, να συμβιβάζονται. «Μην μαλώνεις με τον φίλο σου.» «Πες συγγνώμη, δεν πειράζει.» «Μην είσαι εγωιστής.»

Όλα αυτά έχουν αξία. Η ευγένεια, η συνεργατικότητα, η ενσυναίσθηση είναι χαρακτηριστικά που θέλουμε να καλλιεργήσουμε.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην πρόθεση — βρίσκεται στο αποτέλεσμα, όταν αυτά τα μηνύματα ακούγονται από ένα παιδί ως εξής:

«Για να με αγαπούν, πρέπει να συμφωνώ πάντα. Για να γίνω αποδεκτός, δεν πρέπει να ενοχλώ.»

Έτσι δημιουργείται μια γενιά νέων ανθρώπων που μαθαίνουν να «μικραίνουν».

Να σιωπούν όταν έπρεπε να μιλήσουν.

Να χαμογελούν όταν πονούν.

Να δέχονται πράγματα που δεν τους αξίζουν, γιατί φοβούνται ότι αν πουν «όχι», θα χάσουν την αγάπη των άλλων.

Το Κόστος της Αρέσκειας

Να αρέσεις σε όλους φαίνεται αθώο. Ακούγεται ακόμα και σαν αρετή. Στην πραγματικότητα, όμως, έχει ένα βαρύ τίμημα.

Το παιδί που μαθαίνει να προσαρμόζεται διαρκώς στις προσδοκίες των άλλων, χάνει σταδιακά την επαφή με τον εαυτό του.

Δεν ξέρει τι θέλει το ίδιο, γιατί έχει συνηθίσει να θέλει αυτό που θέλουν οι άλλοι.

Δεν ξέρει πού τελειώνει ο εαυτός του και πού αρχίζει η ανάγκη της αποδοχής.

Αυτό το παιδί μεγαλώνει και γίνεται ένας ενήλικας που δυσκολεύεται να θέσει όρια.

Που λέει «ναι» ενώ εννοεί «όχι». Που εξαντλείται προσπαθώντας να κρατάει ευχαριστημένους όλους γύρω του, εκτός από τον εαυτό του.

Που αναρωτιέται γιατί, παρόλο που κάνει τα πάντα για τους άλλους, αισθάνεται μόνος και αναξιοεκτίμητος.

Αυτό δεν είναι αποτυχία του παιδιού. Είναι αποτυχία ενός συστήματος αξιών που βάζει την αρέσκεια πάνω από την αυτοεκτίμηση.

Τι Σημαίνει να Μεγαλώνεις Παιδί που Σέβεται τον Εαυτό του

Ο σεβασμός δεν είναι κάτι που δίνεται αυτόματα. Χτίζεται.

Και χτίζεται μέσα από συγκεκριμένες αξίες που πρέπει να καλλιεργήσουμε από μικρή ηλικία.

1. Διδάξτε στο παιδί σας να λέει «Όχι»

Το «όχι» δεν είναι αγένεια.

Είναι ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία αυτοπροστασίας που μπορεί να έχει ένας άνθρωπος.

Ένα παιδί που μαθαίνει να λέει «όχι» — με ηρεμία, με σαφήνεια, χωρίς ενοχές — είναι ένα παιδί που ξέρει την αξία του.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν αναγκάζουμε τα παιδιά να αγκαλιάζουν κάποιον αν δεν θέλουν.

Δεν τα πιέζουμε να συμμετέχουν σε κάτι που τα κάνει να νιώθουν άβολα. Τα ακούμε όταν λένε «δεν μου αρέσει αυτό» και δεν τα κατηγορούμε για εγωισμό.

2. Διδάξτε τους να μένουν σταθεροί στις αποφάσεις τους

Η σταθερότητα είναι μια μορφή αυτοσεβασμού.

Όταν ένα παιδί παίρνει μια απόφαση και μετά υποχωρεί γιατί κάποιος άλλος πιέζει ή παρεξηγείται, μαθαίνει ότι η γνώμη των άλλων είναι πιο σημαντική από τη δική του.

Βοηθήστε το παιδί σας να αντέχει την ένταση που προκύπτει από το να διαφωνεί.

Να ξέρει ότι δεν χρειάζεται να δικαιολογείται επ' αόριστον για τις επιλογές του. Να καταλαβαίνει ότι μπορεί να χάσει κάποιες «ευκαιρίες» ή «φιλίες» αν παραμείνει πιστό στον εαυτό του — και αυτό είναι εντάξει.

3. Διδάξτε τους ότι η καλοσύνη δεν είναι αδυναμία

Υπάρχει μια επικίνδυνη σύγχυση που κάνουν πολλοί: ότι το να είσαι καλός σημαίνει να είσαι αδύναμος, υποχωρητικός, εκμεταλλεύσιμος.

Αυτό δεν ισχύει.

Μπορείς να είσαι βαθιά καλός άνθρωπος και ταυτόχρονα να έχεις σαφή όρια.

Μπορείς να προσφέρεις αγάπη και φροντίδα χωρίς να θυσιάζεις τον εαυτό σου.

Η αληθινή καλοσύνη δεν προέρχεται από φόβο ή ανάγκη αποδοχής — προέρχεται από εσωτερική δύναμη και επιλογή.

Τα παιδιά που μαθαίνουν αυτή τη διαφορά γίνονται ενήλικες που δίνουν αγάπη ελεύθερα, χωρίς να την «πουλάνε» με αντάλλαγμα την αποδοχή των άλλων.

Τι Κάνουμε Εμείς ως Γονείς;

Εδώ έρχεται η πιο δύσκολη αλήθεια: τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν μόνο από αυτά που λέμε.

Μαθαίνουν από αυτά που βλέπουν.

Αν εμείς οι ίδιοι δεν θέτουμε όρια, αν υποχωρούμε κάθε φορά που κάποιος πιέζει, αν φοβόμαστε να πούμε «όχι» γιατί μας νοιάζει τι θα πουν οι άλλοι — τότε δεν μπορούμε να περιμένουμε από τα παιδιά μας να κάνουν διαφορετικά.

Η γονεϊκότητα που οδηγεί στον αυτοσεβασμό ξεκινά από εμάς.

Ξεκινά από το να δείχνουμε στα παιδιά μας ότι είναι εντάξει να μην αρέσεις σε όλους.

Ότι μπορείς να παραμείνεις ο εαυτός σου, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι κάποιοι δεν θα σε καταλαβαίνουν.

Ότι η αξία σου δεν μετριέται από τον αριθμό των ανθρώπων που σε εγκρίνουν.

Ο Πραγματικός Σκοπός της Γονεϊκότητας

Δεν μεγαλώνουμε παιδιά για να αρέσουν σε όλους.

Τα μεγαλώνουμε για να ξέρουν ποιοι είναι.

Για να εμπιστεύονται τον εαυτό τους.

Για να έχουν τη δύναμη να σταθούν μόνα τους, ακόμα και σε δύσκολες στιγμές.

Ένα παιδί που ξέρει να σέβεται τον εαυτό του δεν θα ανεχτεί σχέσεις που το μικραίνουν.

Δεν θα χάνει τον εαυτό του για να κρατήσει ευχαριστημένους τους άλλους.

Δεν θα σιωπά όταν έπρεπε να μιλήσει.

Και αυτό ακριβώς είναι το δώρο που μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά μας: όχι μια ζωή γεμάτη εγκρίσεις, αλλά μια ζωή γεμάτη αυτογνωσία, αυτοπεποίθηση και αληθινές σχέσεις — σχέσεις που βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό, όχι στην ανάγκη να αρέσεις.

Δεν θα αρέσει σε όλους — και αυτό δεν είναι πρόβλημα.

Αλλά να σέβεται πάντα τον εαυτό του και να είναι άξιο του σεβασμού των άλλων;

Αυτός είναι ο πραγματικός σκοπός της γονεϊκότητας.

Συμφωνείς; Μοιράσου αυτό το άρθρο με έναν γονιό που πιστεύεις ότι χρειάζεται να το διαβάσει.