🫁 Πνευμονική Εμβολή: Αιτίες, Συμπτώματα, Διάγνωση και Θεραπεία

🔹 Αιτίες Πνευμονικής Εμβολής

Ο θρόμβος μπορεί να προέρχεται από:

1️⃣ Φλέβες συστηματικής κυκλοφορίας

• Κάτω άκρα και λαγόνιες φλέβες (συχνότερα)

• Φλέβες προστάτη, μήτρας, νεφρών

• Σπανιότερα, επιπολής φλέβες

Παράγοντες κινδύνου θρόμβωσης:

• Ηλικιωμένοι, μακροχρόνια κατάκλιση

• Μετά από χειρουργικές επεμβάσεις (ορθοπεδικές, γυναικολογικές)

• Καρδιοπαθείς, καρδιακή ανεπάρκεια

• Καρκινοπαθείς (στομάχου, παγκρέατος)

• Χρήση αντισυλληπτικών ή οιστρογόνων

• Καπνιστές

• Παχυσαρκία ή εκτεταμένα εγκαύματα

2️⃣ Δεξιές κοιλότητες της καρδιάς

• Απόσπαση θρόμβου σε κολπική μαρμαρυγή

• Κάμψη δεξιάς κοιλίας

Σημείωση: Το 95% των ΠΕ προέρχονται από φλεβοθρόμβωση των εν τω βάθει φλεβών των κάτω άκρων, ακόμα κι αν δεν είναι εμφανείς.

⚡ Παθογένεια

• Ο θρόμβος αποφράσσει την πνευμονική αρτηρία ή τους κλάδους της.

• Η περιοχή του πνεύμονα δεν αιματώνεται, ενώ ο αερισμός διατηρείται → ατελής ανταλλαγή αερίων (O₂ και CO₂).

• Λίγες ώρες μετά, οι κυψελίδες συμπτύσσονται, οδηγώντας σε υποξαιμία.

🫁 Συμπτώματα Πνευμονικής Εμβολής

1️⃣ Μαζική Πνευμονική Εμβολή

• Απότομη έναρξη με έντονο θωρακικό πόνο

• Δύσπνοια, ταχυκαρδία

• Ίλιγγος, λιποθυμία, πτώση πίεσης

• Ψυχροί ιδρώτες, κυάνωση, shock

• Αιμόπτυση σπάνια

• Θάνατος συχνά από καρδιακή ανεπάρκεια

Διαγνωστικά ευρήματα:

• ΗΚΓ: δεξιόστροφο, βαθύ S1, Q3, ανεστραμμένο T στις V1-V4

• Ακτινογραφία: διάταση πνευμονικής αρτηρίας, ολιγαιμία περιφέρειας

• Σπινθηρογράφημα ή αγγειογραφία

2️⃣ Πνευμονικό Έμφρακτο

• Αποφράσσει μέτριο ή μικρό κλάδο

• Συμπτώματα: πόνος, βήχας, δύσπνοια, αιματηρά πτύελα

• Εμφάνιση πύκνωσης τριγωνικού σχήματος με βάση προς περιφέρεια

• Μικρή πλευρίτιδα και φλεγμονή υπεζωκότα

• Ακτινογραφία: τριγωνική σκίαση, πλευριτική αντίδραση

3️⃣ Χρόνια Πνευμονική Εμβολή

• Επανειλημμένα μικρά έμβολα

• Άτυπα συμπτώματα: βραχείας διάρκειας δύσπνοια, λιποθυμία

• Κίνδυνος: μη ανατάξιμη αποφρακτική πνευμονική υπέρταση

Διαφορική διάγνωση: Οξύ έμφραγμα, πνευμονία, άσθμα, πλευρίτιδα, καρδιακή ανεπάρκεια

🔬 Διάγνωση

• Αγγειακό σπινθηρογράφημα: αρνητικό → αποκλείεται ΠΕ

• Συνδυασμένο σπινθηρογράφημα αερισμού/αιμάτωσης: αναδεικνύει περιοχές μη αιματούμενου πνεύμονα

• Αγγειογραφία: απεικονίζει θρόμβο, αλλά μερικές φορές ψευδώς θετική/αρνητική

🛡️ Πρόληψη Πνευμονικής Εμβολής

• Αποφυγή μακράς κατάκλισης

• Συχνές κινήσεις κάτω άκρων

• Προληπτική θεραπεία φλεβοθρόμβωσης με ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους

• Χορήγηση ηπαρίνης σε:

  • Μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις κοιλιάς/θώρακα/ορθοπεδικές

  • Τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης με ιστορικό θρόμβωσης ή παχυσαρκία

💊 Θεραπεία Πνευμονικής Εμβολής

1️⃣ Αντιπηκτική αγωγή

• Αρχικά παρεντερικά: ενδοφλέβια ηπαρίνη ή υποδόρια χαμηλού μοριακού βάρους

• Μετά από στόμα: Βαρφαρίνη

• Διάρκεια: μερικοί μήνες έως ζωή, ανάλογα με τον κίνδυνο επανεμφάνισης

2️⃣ Θρομβολυτική θεραπεία

• Στρεπτοκινάση, ουροκινάση

• Επιταχύνει διάλυση εμβόλου, μειώνει θνητότητα

3️⃣ Χειρουργική εμβολεκτομή

• Σε ασταθείς ασθενείς ή αντενδείκνυται η θρομβόλυση

• Υψηλή θνητότητα, απαιτεί έμπειρους χειρουργούς

4️⃣ Υποστηρικτικά μέτρα

• Οξυγόνο

• Αναλγητικά

• Κατάκλιση

• Ισοπροτερενόλη ή ντοπαμίνη σε χαμηλή πίεση (προσεκτικά σε στεφανιαία ανεπάρκεια)

💡 Συμπέρασμα

Η πνευμονική εμβολή είναι επικίνδυνη και συχνά θανατηφόρα.

Το σημαντικότερο «όπλο» είναι η προφύλαξη, ειδικά σε υψηλού κινδύνου ασθενείς (κατάκλιση, χειρουργημένοι, εγκυμοσύνη, καρκίνος).

έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη αντιπηκτική αγωγή και, αν χρειαστεί, η θρομβολυτική ή χειρουργική παρέμβαση, σώζουν ζωές. 🫀