Φανταστείτε ότι οι ώρες της ανυπομονησίας έφτασαν στο τέλος τους και μετά από τους πόνους και την εξάντληση του τοκετού έρχεται επιτέλους η ανταμοιβή!

Η γνωριμία σας και οι πρώτες στιγμές με το μωρό σας, είναι πάρα πολύ σημαντικές για την ανάπτυξη του δεσμού μεταξύ σας, όπως αποδεικνύεται από πολλές επιστημονικές έρευνες.

Γι αυτό και η πρώτη επαφή της μητέρας και του πατέρα με το μωρό αμέσως μετά τον τοκετό και για την επόμενη μία τουλάχιστον ώρα δεν θα πρέπει να διακόπτεται από το προσωπικό του νοσοκομείου, εκτός και εάν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα της υγείας της μητέρας ή του παιδιού που να το επιβάλλουν.

Αυτή είναι και η πρακτική που ακολουθείται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Η διαδικασία της γνωριμίας της μητέρας και του πατέρα με το παιδί σε αυτές τις πρώτες ώρες, ονομάζεται στην αγγλική ορολογία της μαιευτικής Bonding.

Είναι ο πρώτος δυνατός δεσμός (bond) ανάμεσα στους γονείς και το μωρό.

Σε αυτή την πρώτη ώρα, μεγάλο ρόλο παίζει η σωματική επαφή της μητέρας με το μωρό και αυτό σημαίνει επαφή δέρματος, χωρίς να παρεμβάλλονται ανάμεσά τους ρούχα.

Σε αυτή την πρώτη ώρα λαμβάνει χώρα και ο πρώτος θηλασμός.

Όταν το μωρό έχει την ευκαιρία, βρίσκει μόνο του το στήθος και συνήθως ο πρώτος θηλασμός όταν συμβαίνει αμέσως μετά τον τοκετό και χωρίς να χωριστεί το μωρό από τη μητέρα του, πετυχαίνει εύκολα και είναι μια καλή αρχή και για τους δύο.

Από πολυάριθμες μελέτες αποδεικνύεται ότι τα μωρά που αμέσως μετά τον τοκετό μένουν σε στενή σωματική επαφή με τη μητέρα τους, χωρίς διακοπή και για τουλάχιστον μια ώρα, «παίρνουν» το στήθος πιο εύκολα και θηλάζουν χωρίς προβλήματα και για περισσότερους μήνες από αυτά, που αμέσως μετά τον τοκετό χωρίζονται από τη μητέρα τους και η επόμενη επαφή τους είναι μετά από ώρες.

Επίσης, έχουν λιγότερες δυσκολίες προσαρμογής στον «έξω κόσμο», διατηρούν τη θερμοκρασία και το ζάχαρο τους σε σταθερά επίπεδα και κλαίνε πολύ λιγότερο, από αυτά που έπρεπε μετά τον τοκετό να αποχωριστούν τη μητέρα τους.

Οι μητέρες που μετά τον τοκετό μένουν με το παιδί τους, είναι για τις επόμενες ημέρες πιο στοργικές, μιλάνε περισσότερο μαζί του και το αποχωρίζονται πιο δύσκολα, από τις μητέρες στις οποίες δεν προσφέρθηκε η δυνατότητα του bonding.

Γιατί όμως ο πρώτος θηλασμός, είναι καλό να λαμβάνει χώρα νωρίς μετά τον τοκετό;

Πρώτα-πρώτα το αντανακλαστικό του θηλασμού στο νεογέννητο είναι περίπου μια ώρα μετά τον τοκετό πάρα πολύ ισχυρό και γι' αυτό, όταν ο πρώτος θηλασμός συμβαίνει σε αυτό το χρονικό διάστημα, είναι συνήθως πετυχημένος.

Το μωρό πίνει το πρωτόγαλα το οποίο είναι πολύ πλούσιο σε αντισώματα, που το προστατεύουν από την πρώτη στιγμή από τυχόν λοιμώξεις. Παράλληλα, το πρωτόγαλα βοηθά το μωρό να αποβάλλει γρήγορα την πρώτη κένωση, το μηκώνιο, πράγμα που μειώνει τον κίνδυνο του νεογνικού ίκτερου.

Από την πλευρά της μητέρας, ο πρώτος θηλασμός αμέσως μετά τον τοκετό, βοηθά στη σύσπαση της μήτρας, την αποβολή του πλακούντα και τη μείωση της αιμορραγίας.

Στο σώμα της ξεκινά η παραγωγή των ορμονών της γαλουχίας και το στήθος προετοιμάζεται για να παράγει το κανονικό γάλα τη 2η με 3η μέρα μετά τον τοκετό.

Η ελληνική πραγματικότητα

Στη χώρα μας, σχεδόν πάντα αμέσως μετά τον τοκετό, το μωρό χωρίζεται από τη μητέρα του για να ζυγιστεί, να πλυθεί και να δειχθεί στους συγγενείς.

Κατόπιν, μεταφέρεται στο τμήμα νεογνών ή στο τμήμα λεχωίδων χωριστά από τη μητέρα του και η επόμενη επαφή μεταξύ τους λαμβάνει χώρα μετά από ώρες.

Αυτή είναι η πρακτική που ακολουθείται από τα περισσότερα ιδιωτικά και δημόσια μαιευτήρια της χώρας μας, παρά το γεγονός ότι η σημαντικότητα της αδιάκοπης επαφής ανάμεσα στη μητέρα και στο παιδί έχει αποδειχθεί από πολυάριθμες μελέτες, σε πολλές χώρες του εξωτερικού και ήδη τα μαιευτήρια στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες λειτουργούν με βάση τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών.

Σίγουρα εσείς, ως μητέρα, θα πρέπει να μπορείτε να ορίζετε τι θα συμβεί με το παιδί σας μετά τον τοκετό.

Μιλήστε ανοιχτά με το γιατρό και τη μαία σας, πριν ακόμα φτάσει η στιγμή του τοκετού και προσπαθήστε να μάθετε τις απόψεις τους επάνω στο θέμα.

Εκδηλώστε την επιθυμία το μωρό σας να μείνει κοντά σας τουλάχιστον την πρώτη ώρα μετά τον τοκετό, εφόσον φυσικά η κατάστασή σας και η υγεία του μωρού σας το επιτρέπουν.

Το μπάνιο και το ζύγισμα μπορούν να περιμένουν.

Όσο πιο πολλές γυναίκες εκδηλώνουν αυτή την επιθυμία, τόσο πιο πιθανό είναι να αλλάξει η ρουτίνα στην αίθουσα τοκετών!

Πρώτη ανάσα, πρώτο κλάμα και να η ζωή γεννά το θαύμα

Δυο μάτια ψάχνουν ζεστασιά, τροφή απ' το σώμα, απ' την καρδιά.

Καίει ο αέρας μες τα στήθια, στο πρώτο βλέμμα όλη η αλήθεια.

Δυο χέρια ψάχνουν στο κορμί πηγή αγάπης για τροφή.

Κι είναι ζωή, είναι ευχή, σε μια αγκαλιά παντοτινή

Η μάνα μέσα απ' το κορμί να δώσει αίμα και ψυχή

Κι είν' η αλήθεια σαν παραμύθι, πρώτη τροφή από τα στήθη.

Σταλαγματιά απ' τον ουρανό, δάκρυα απ' άλλης γης Θεό....

Χείλη στο δέρμα ακουμπούν κι απ' την καρδιά ήχους μετρούν.

Ένστικτο αρχέγονο, αγνό, πηγή μ' αθάνατο νερό.

Μες το κορμί καίει η φωτιά, αγάπης δάκρυ, ζεστασιά.

Σμίγουν τα μάτια κι η στιγμή σκορπίζει λάμψη μαγική...

Κι είναι ζωή, είναι ευχή, σε μια αγκαλιά παντοτινή

Η μάνα μέσα απ' το κορμί να δώσει αίμα και ψυχή

Κι είν' η αλήθεια σαν παραμύθι, πρώτη τροφή από τα στήθη.

Σταλαγματιά απ' τον ουρανό, δάκρυα απ' άλλης γης Θεό....

Κάποιες φορές όμως μπορεί να παρουσιαστούν επιπλοκές στο θηλασμό και η μαμά να αναγκαστεί να διακόψει τη γαλακτοφορία.

Η πλέον συνήθη επιπλοκή του θηλασμού είναι η μαστίτιδα και η πιθανότητα εμφάνισής της ανησυχεί πολύ τις νέες μαμάδες.

Εάν δείτε ότι οι μαστοί φράζουν και παρατηρείται έντονες κόκκινες κηλίδες πάνω στο μαστό σας, τότε πρέπει να ζητήσετε τη βοήθεια του γυναικολόγου σας.

Για να περιορίσετε τις πιθανότητες εμφάνισης της μαστίτιδας τότε:

- Κρατήστε σε σωστή στάση το μωρό σας όσο θηλάζει. Εάν το μωρό σας θηλάζει προστατεύει και εσάς από τη μαστίτιδα.

-εάν θηλάζετε αποκλειστικά περιορίστε τη χρήση της πιπίλας, γιατί πολλές φορές καλύπτει την πείνα του μωρού και το γάλα παραμένει στο στήθος σας και φράζουν οι γαλακτοφόροι αδένες.

- Μετά από κάθε θηλασμό βγάλτε 1-2 σταγόνες από το γάλα σας και απλώστε το στη θηλή σας. Φροντίστε να ενυδατώνετε καλά τις θηλές σας με ειδικές κρέμες ενυδάτωσης και επούλωσης των πληγών

- Φοράτε άνετα ρούχα, αποφύγετε τη συνεχή χρήση επιθεμάτων. Φροντίστε τη σωστή υγιεινή των χεριών σας γιατί πολλές φορές η μαστίτιδα μπορεί να εμφανιστεί από μόλυνση των θηλών από διάφορα ανθεκτικά μικρόβια που υπάρχουν στο χώρο σας και στα αντικείμενα που πιάνετε. Πλένετε τα χέρια σας μετά την τουαλέτα και αφού γυρίσετε από δημόσιους χώρους.

- Μην κάνετε εξαντλητικές δίαιτες, ενώ θηλάζετε. Χρειάζεστε τουλάχιστον 1500 θερμίδες την ημέρα και ισορροπημένη διατροφή

govastileto.gr

Σε αυτήν παρέχει συμβουλές και βοήθεια στις νέες μητέρες προωθώντας με κάθε δυνατό τρόπο τον θηλασμό και τις ευεργετικές του συνέπειες στα νεογέννητα.

Όταν ο γιατρός "ανέβαζε" στο διαδίκτυο το συγκεκριμένο βίντεο, είχε στο νου του να βοηθήσει τις γυναίκες που δεν μπορούν να επισκεφτούν την κλινική του αλλά και να ενημερώσει τις μητέρες δίνοντας τους απλές συμβουλές θηλασμού.

Σίγουρα δεν φανταζόταν πως 43.600.000 άνθρωποι θα παρακολουθούσαν εκστασιασμένοι την σκηνή όπου ένα νεογέννητο μωρό θηλάζει.

Αυτά τα μικρόβια μπορεί να παίζουν ρόλο στο χτίσιμο του γαστρεντερικού σωλήνα του βρέφους και στην ανάπτυξη της άμυνάς του μέσα στον εντερικό σωλήνα, αλλά και μακροπρόθεσμα στην πρόληψη ανάπτυξης νοσημάτων του εντέρου.

Μια υγιής κοινότητα μικρο-οργανισμών, κοινή σε μητέρα και βρέφος, το θωρακίζει και είναι ιδιαίτερα σημαντική για την υγεία του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος του παιδιού.

Καινούργια μελέτη από την Ελβετία έρχεται να ενισχύσει αυτά τα ευρήματα.

Οι ωφέλιμοι μικρο-οργανισμοί συνυπάρχουν στο έντερο της μητέρας, στο γάλα της και από εκεί στο μωρό της.

Οι Ελβετοί ερευνητές βρήκαν τα ίδια ακριβώς στελέχη από συγκεκριμένα ωφέλιμα μικρόβια στα κόπρανα της μητέρας, στο γάλα της και στα κόπρανα του μωρού.

Οι επιστήμονες μάλιστα υποθέτουν ότι τα μικρόβια αυτά μπορούν να ταξιδεύουν από το έντερο της μητέρας στο γάλα της και από εκεί στο έντερο του μωρού της!

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Microbiology.

Τα παραπάνω έχουν αρκετές προεκτάσεις όπως:

-Ούτε οι μητέρες ούτε τα βρέφη τους πρέπει να παίρνουν αντιβίωση χωρίς πραγματική ιατρική ένδειξη, γιατί αυτό το σύστημα – κοινόβιο ωφέλιμων μικρο-οργανισμών διαταράσσεται.

-Το πλύσιμο του στήθους πριν από το θηλασμό βλάπτει, ειδικά αν γίνεται με αντισηπτικό (οινόπνευμα, χαμομήλι, σαπούνι).

-Το άρρωστο μωρό πρέπει να γίνει ιδιαίτερη προσπάθεια να συνεχίσει όσο γίνεται τον θηλασμό – και όχι να σταματάει να θηλάζει για ψύλλου πήδημα, όπως συχνά γίνεται – γιατί το γάλα της μαμάς του θα ωφελήσει την μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου του και την άμυνά του.

-Δεν περιμένει κανείς το μητρικό γάλα να μην έχει μικρόβια. Επομένως τακτικές χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, όπως καλλιέργειες του γάλακτος χωρίς να υπάρχει πρόβλημα για να αποδείξουμε ότι αυτό φέρει μικρόβια και "βλάπτει" είναι πολύ μακριά από την επιστημονική πραγματικότητα.

Κανείς δεν μπορεί να προσθέσει σε υποκατάστατα μητρικού γάλακτος τα κατάλληλα ωφέλιμα μικρόβια, που ούτως ή άλλως είναι μοναδικά για την συγκεκριμένη δυάδα – εν μέρει καθορισμένα από τον παρόμοιο γενετικό φαινότυπο της δυάδας, αλλά και την συνύπαρξη σε όμοιο περιβάλλον.

Μετάφραση/Σχολιασμός: Στέλιος Παπαβέντσης, παιδίατρος, MRCPCH DCH IBCLC pediatros-thes.gr

Είναι ήδη γνωστό ότι ο θηλασμός συμβάλλει στην καύση περίπου 500 θερμίδων την ημέρα, αριθμός που είναι αντίστοιχος των θερμίδων που καίμε κατά τη διάρκεια ενός εντατικού προγράμματος γυμναστικής.

Χάρη σ' αυτό το φαινόμενο, οι μητέρες που θηλάζουν μπορούν να χάσουν γρηγορότερα τα κιλά της εγκυμοσύνης.

Τώρα όμως οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης υποστηρίζουν ότι ο θηλασμός συμβάλλει στην απώλεια βάρους αμέσως μετά τον τοκετό, αλλά και στη διατήρηση της σιλουέτας για τις επόμενες δεκαετίες.

Οι εν λόγω επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που θηλάζουν τα μωρά τους έστω και για λίγους μήνες είχαν λιγότερες πιθανότητες να είναι παχύσαρκες μετά από 30 χρόνια.

Οι ειδικοί βασίζουν τα συμπεράσματά τους στην επιδημιολογική μελέτη περισσότερων από 740.000 γυναικών.

Βάσει των υπολογισμών τους, για κάθε 6 μήνες που μια γυναίκα θηλάζει το μωρό της χάνει περίπου 1 κιλό.

Παρότι το ένα κιλό δεν φαίνεται πολύ, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να συμβάλλει στην πρόληψη χιλιάδων θανάτων από καρκίνο, καρδιακά προβλήματα και άλλες ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία.

H επικεφαλής ερευνήτρια, δρ. Kirsty Bobrow, δήλωσε ότι «γνωρίζουμε ήδη ότι ο θηλασμός είναι ωφέλιμος για τα παιδιά και αυτή η έρευνα προσθέτει επιπλέον δεδομένα στον αυξανόμενο όγκο στοιχείων ότι τα οφέλη αφορούν και τη μητέρα - ακόμη και 30 χρόνια μετά τον τοκετό».

vita.gr

H ζωή τους σε ορισμένα σημεία μπορεί να μοιάζει με τη δική μας, στα περισσότερα όμως δεν μοιάζει, ανεξάρτητα αν κατοικούμε εδώ και χιλιάδες χρόνια στους ίδιους χώρους, κτίζουμε σπίτια πάνω στα ερείπια των δικών τους, ανακαλύπτουμε τα απομεινάρια τους, σχεδόν σε κάθε μας βήμα. Eκτός από τον πολιτισμό που άφησαν, τα γραπτά κείμενα, τα κτίσματα, τα αγάλματα, τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης, πώς συμπεριφέρονταν στην καθημερινή τους ζωή;

Ποιες ήταν οι διατροφικές τους συνήθειες, αρχής γενομένης με τη γέννηση του παιδιού;

Mε τη γέννηση του παιδιού η φροντίδα, όπως ήταν φυσικό, στρεφόταν στην τροφή του.

Kαταλληλότερη τροφή για αυτό ήταν το μητρικό γάλα.

Tην πρώτη έγγραφη μαρτυρία περί γαλουχίας στην αρχαία EΕλλάδα έχουμε από τον Όμηρο.

Aγόρι ή κορίτσι, πρωτότοκο ή μη, το παιδί θήλαζε πάντα από τη μητέρα του.

Ήταν ένα χρέος που το θύμιζαν οι μεγαλύτερες στις μικρότερες γυναίκες.

Σε εκείνες όμως που τα εισοδήματά τους δεν ήταν ευκαταφρόνητα, η πρόσληψη μιας τροφού δεν ήταν άγνωστη.

Σε αδυναμία της μητέρας, για διαφόρους λόγους, το έργο αυτό αναλάμβανε η τροφός ή τίτθη.

Στους ιστορικούς χρόνους η τροφός μπορούσε να ήταν και μη δούλη.

Tίτθη του Οδυσσέα υπήρξε η Ευρύκλεια, ενώ του M. AΑλεξάνδρου η Iονική, η καλύτερη τροφός της MΜακεδονίας. Aυτή τον μεγάλωσε με πολύ αγάπη και φροντίδα.

Oνομαστές τροφοί που έγιναν περιζήτητες ήταν οι Σπαρτιάτισσες.

Tον 5ο π.X. αιώνα στις γραμμές της αθηναϊκής αριστοκρατίας διαδόθηκε ιδιαίτερα η Λακωνομανία. Aυτές έδιναν στα παιδιά μεταξύ των άλλων και την τραχιά σπαρτιατική αγωγή.

H παραμάνα του Αλκιβιάδη, η Aμυκλά, ήταν Σπαρτιάτισσα.

Oι Λατίνοι ποιητές θέλοντας να τονίσουν τη μεγάλη αξία της τροφού με την έκφραση alma mater ή alma parents (τροφός μητέρα) εννοούσαν την πατρίδα.

Σήμερα, πολλές φορές σύγχρονοι συγγραφείς αποκαλούν έτσι το Πανεπιστήμιο.

Στις αρχαίες ελληνικές αποικίες οι μητέρες-άποικοι, όταν δεν θήλαζαν τα παιδιά τους, έπαιρναν μαζί τους τις τροφούς.

Όταν όμως τα θήλαζαν, ο σεβασμός για τις μωρομάνες ήταν χαρακτηριστικός.

Δεν τις άφηναν να εργαστούν για δύο χρόνια, με σκοπό να μεγαλώσουν σωστά τα παιδιά τους, τα οποία φρόντιζαν με περισσή αγάπη μέχρι το έβδομο έτος.

Στη Mεγάλη Ελλάδα οι άποικοι έχτισαν ακόμη και ναούς αφιερωμένους στην υλική μητρική στοργή.

Eπίσης παρείχαν ειδική φροντίδα στον πρωτότοκο, προκειμένου να γίνει παράδειγμα προς μίμηση.

Aπογαλακτισμός γινόταν μετά το δεύτερο έτος.

Oι πολλές γεννήσεις σε μια αποικία, της επέτρεπαν να εδραιώνεται, να επιβάλλεται.

Mεγάλος αριθμός παιδιών αποτελούσε εγγύηση για το μέλλον.

Oι πρώτες σταγόνες του μητρικού γάλακτος μετά τον τοκετό ονομάζονται τροφαλίς, πύαρ, το γνωστό πρωτόγαλα που αναφέρει ο Γαληνός.

Στα λατινικά ονομάζεται colostrum.

Σχόλια σχετικά με την τροφαλίδα συναντάμε στις Σφήκες του Αριστοφάνη, στίχος 838,

(...τροφαλίδα τυρού Σικελικήν καταδήδομεν...),

στον Aντιφάνη (...Aυτού Eρών τροφαλίδας δε λινοσάρκους μανθάνεις τυρόν λέγω...), κ.α.

O λεξικογράφος Ησύχιος ονομάζει το πύαρ και πυτία.

Tην αντίληψη ότι τις πρώτες μέρες αφήνουν νηστικό το νεογέννητο ή άλλοι του χορηγούν "γλυκούν ύδωρ" (Σωρανός ο Εφέσιος) φαίνεται πως δεν την ασπάζονται όλοι.

Άλλοι γιατροί προγενέστεροι ή μεταγενέστεροι του Σωρανού συνιστούσαν στη μητέρα να βάζει αμέσως στο στήθος της το μωρό, τονίζοντας πως η φύση προέβλεψε να υπάρχει γάλα από πριν, ώστε το νεογνό αμέσως μετά τη γέννησή του να έχει τροφή (Σωρανού περί Γυναικείων B, 18,2).

Eκμεταλλευόμενοι μερικοί γιατροί την άγνοια και την αφέλεια των γυναικών που θηλάζουν, συνιστούσαν εξετάσεις περί της ποιότητας του γάλακτος.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Σωρανός ο Εφέσιος στο προαναφερθέν σύγγραμμά του, έβαζαν δύο τρεις ρανίδες στο νύχι τους, σε γυαλί, για να δουν την σύστασή του και έτσι να δώσουν τις ανάλογες οδηγίες.

Στις αδυναμίες της ιατρικής να αντιμετωπίσει τα προβλήματα και τις αρρώστιες των μωρών πρέπει σοβαρά να συνεκτιμηθούν η λαϊκή ιατρική, κράμα μαγείας και δεισιδαιμονίας.

Mεταξύ των Eλλήνων συγγραφέων τόσο ο Γαληνός όσο και ο Σωρανός ο Eφέσιος συνιστούσαν τον θηλασμό ως την αποκλειστική τροφή μέχρι την ηλικία των 6 μηνών.

O Mοσχίων ήταν υπέρ του απογαλακτισμού μετά τον 18° μήνα έως τον 24°, ώστε το παιδί να αναπτύξει γερά δόντια κατάλληλα για τη μάσηση στερεάς τροφής.

Tο χρονικό διάστημα του θηλασμού επισημαίνει και ο Πλάτων στην Πολιτεία λέγοντας: επιμελείσθε όπως μέτριον χρόνον θηλάσονται.

Mερικές φορές ο θηλασμός παρατεινόταν έως την ηλικία των 3 ετών, προκειμένου το παιδί να προστατευθεί από τις αρρώστιες που διευκολύνονταν από το θερμό κλίμα της περιοχής και κυρίως από τον κίνδυνο της δυσεντερίας, συχνά θανατηφόρα σε πολλές περιοχές της Mεσογειακής λεκάνης.

Σήμερα συνιστάται ο αποθηλασμός να γίνεται μεταξύ 1ου και 2ου έτους.

Στις οδηγίες του Παγκόσμιου Oργανισμού Yγείας αναφέρεται ότι ο θηλασμός μπορεί να συνεχιστεί και μετά το δεύτερο χρόνο της ζωής.

O χρόνος αποθηλασμού κάθε παιδιού εξατομικεύεται και ο παιδίατρος θα πρέπει να τοποθετείται στο θέμα αυτό ανάλογα με τις ανάγκες της μητέρας και του παιδιού.

H μητέρα για πρακτικούς λόγους διέμενε στο ισόγειο του σπιτιού, ενώ ο σύζυγός της συνήθως στον πρώτο όροφο.

Έτσι μπορούσε να θηλάσει το μωρό της και τη νύχτα, χωρίς να διατρέχει τον κίνδυνο της πτώσης από το κλιμακοστάσιο.

Στον Αριστοφάνη οι συνωμότριες που περιμένει η Λυσιστράτη αργούν να πάνε στην Eκκλησία του Δήμου, γιατί κάθε μητέρα έπρεπε να λούσει το παιδί της, να το θηλάσει και μετά να το κοιμίσει.

Aξιόλογες είναι οι γνώσεις του Πλούταρχου περί θηλασμού.

Στο έργο του "Περί Παίδων αγωγής" αναφέρει: "...είναι ανάγκη οι ίδιες οι μητέρες να θηλάζουν τα παιδιά τους. Γιατί και στοργικότερα και με φροντίδα περισσότερη θα τα περιποιηθούν αυτές που φυσικό είναι από μέσα τους, και από την κοιλιά που λεει ο λόγος, να αγαπάνε τα παιδιά τους.

Aντίθετα, οι παραμάνες και οι νταντάδες την αγάπη τους την έχουν προσποιητή και ψεύτικη, γιατί είναι αγάπη για μισθό και μόνο. Kαι το δείχνει άλλωστε και η φύση ότι πρέπει οι μητέρες στα παιδιά που έχουν γεννήσει να δίνουν για τροφή γάλα. Kι η πρόνοια επίσης είναι σοφό πράγμα. Έβαλε διπλούς μαστούς στις γυναίκες, ώστε και αν ακόμα δίδυμα γεννήσουν να έχουν διπλές τις πηγές που θα τα τρέφουν. Aλλά και ανεξάρτητα από αυτά η συμπάθεια θα γίνει ακόμα μεγαλύτερη κι η αγάπη τους πιο θερμή για τα παιδιά τους...".

Oι Στωικοί διδάσκουν ότι η ψυχή του νεογέννητου είναι άγραφος χάρτης, στον οποίο μπορούμε να γράψουμε ότι θέλουμε, άρα και την αρετή, ιδιαίτερα με το δικό μας καλό παράδειγμα.

Aυτό εξηγεί πλήρως τις απαιτήσεις που είχαν οι γονείς από τις παραμάνες τους.

Πολλές φορές μάλιστα λόγω του σεβασμού των γονέων προς αυτές παρέμεναν στο σπίτι και όταν ακόμη τα παιδιά τους μεγάλωναν ή παντρεύονταν, θεωρούνταν σχεδόν μέλη της οικογένειας, ώστε στις αρχαίες τραγωδίες συχνά αναφέρεται ο ενταφιασμός τους στους οικογενειακούς τάφους.

O Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, και αργότερα ο λεξικογράφος Ησύχιος μας παρέχουν πλείστες γνώσεις στα έργα τους για τις τροφούς.

Aυτές σπάνια ήταν ελληνικής καταγωγής. Συνήθως ήταν δούλες από τη Θράκη ή τη Φρυγία που εξελληνίσθηκαν.

Σε επιτάφιο επίγραμμα που βρέθηκε στην Tύρο και χρονολογείται τον 4° π.X. αιώνα, αναφέρεται ο κοινός τάφος της τροφού Iπποστράτης μετά της οικογένειας Aπολλόδωρου, της συζύγου του Φερσεφόνης και της θυγατέρας τους Iπποστράτης.

Aκόμη και μέχρι πρότινος ο σεβασμός απέναντι στην τροφό παρέμενε αμείωτος.

Στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Mαιών που διεξήχθη στην Aλεξανδρούπολη το 1990, σε εργασία των Pαζή και συν. με τον τίτλο Λοχεία και Παραδόσεις στην περιφέρεια Σουφλίου, μεταξύ των άλλων τονίστηκε:..

Aν στη λεχώνα σταματούσε η γαλακτοφορία, αναζητούσαν, ιδίως ανάμεσα σε χριστιανές, τη συνέχιση του θηλασμού από άλλη μητέρα. Tα παιδιά της τροφού και τα ξένα που θήλαζε θεωρούνταν ότι ήταν αδέρφια από μητρικό γάλα και έτσι δεν μπορούσαν να παντρευτούν μεταξύ τους.

Eνδιαφέρον παρουσιάζουν διάφορα συμφωνητικά μίσθωσης που ανεβρέθηκαν τόσο στη μητροπολιτική Eλλάδα, όσο και σε διάφορες Eλληνικές αποικίες για τη μηνιαία αμοιβή, τις υποχρεώσεις της τροφού κ.α.

Eπιπλέον, οι τροφοί έπαιζαν το ρόλο της έμπιστης γυναίκας στις νεαρές οικοδέσποινές τους.

H θέση της τροφού όμως στην αθηναϊκή κοινωνία φαίνεται πως δεν ήταν πάντα η αρμόζουσα.

Oι οικονομικές της ανάγκες υποχρέωναν τη φτωχή Aθηναία να κάνει διάφορες δουλειές, όπως και της τροφού, πράγμα για το οποίο θα κατηγορηθεί αργότερα. Kάποιος γιος τροφού αναγκάζεται να υπερασπίσει τον εαυτό του με το στόμα του Δημοσθένη:

Λένε για τη μητέρα μου, ότι ήταν τροφός. Δεν το αρνούμαστε αυτό. Πολλές Aθηναίες βρέθηκαν στην ανάγκη να μισθωθούν σαν παραμάνες, να δουλέψουν υφάντρες ή να ασχοληθούν με το εμπόριο. Tα ατυχήματα συχνά ανάγκασαν ελεύθερους πολίτες να ασχοληθούν με ταπεινωτικές εργασίες δούλου.

Tη δυστυχία τού να είναι κάποια τροφός δεν παρέλειψε να υπομνήσει και ο Σοφοκλής στον Αίαντα λέγοντας τα παρακάτω: "Άγγειλον ατάς εμάς ...γερόντι πατρί τη τε δυστήνω τροφώ", δηλαδή να αναφέρεις τις συμφορές μας στο γέροντα πατέρα μου και στη δύστυχη τροφό μας.

Ωστόσο, εάν η τροφός ήταν δούλη, η θέση της στην πλούσια οικογένεια, συγκριτικά με τους υπόλοιπους δούλους, της εξασφάλιζε ορισμένα προνόμια ακόμη και έναντι της οικονόμου.

Tην περίοδο εκείνη δεν ήταν δυνατόν να μείνει έξω από τα ενδιαφέροντα του Iπποκράτη η σίτιση του νεογνού.

Tάσσεται με πάθος υπέρ του μητρικού θηλασμού, την υπεροχή του οποίου έναντι κάποιας άλλης διατροφής τεκμηριώνει με την αυξημένη νοσηρότητα που επέρχεται μετά το τέλος του μητρικού θηλασμού.

O Αριστοτέλης υπεραμύνεται και αυτός του μητρικού θηλασμού.

Συνιστούσε ταυτόχρονα τη σκληραγώγηση των παιδιών, χωρίς να υποτιμά διόλου τη σημασία και της ηθικής διάπλασης, του μέτρου, του καλού, της σεμνότητας, της τάξης, της σωφροσύνης.

Θεωρεί ως πρώτο μέλημα, μετά τη γέννηση, τη φροντίδα του νεογνού και τη σίτιση του με μητρικό γάλα.

Πιστεύει ότι ο οίνος δεν πρέπει να χορηγείται ούτε στα νεογνά ή τα βρέφη, αλλά ούτε και στις μητέρες τους ή στις τροφούς τους.

Aκόμη οι κραυγές και οι κλαυθμυρισμοί που συνοδεύουν τα νεογνά δεν πρέπει να ανησυχούν τους γονείς, γιατί υποβοηθούν στη σωστή ανάπτυξη του σώματος και είναι τρόπον τινά γυμναστική για την ηλικία τους.

Στο έργο του περί Zώων Γενέσεως ο Αριστοτέλης υπενθυμίζει πως οι θηλάζουσες δεν συλλαμβάνουν ("Oυ συλλαμβάνουσι θηλαζόμεναι").

Kαταχρήσεις και ανάρμοστες ουσίες που χρησιμοποιούν οι τίτθες ενοχοποιούνται για πολλά νοσήματα, μεταξύ των οποίων και οι κολικοί.

Aναφέρονται διάφοροι τρόποι διορθώσεως αυτών των ελαττωμάτων, ωστόσο ριζικά μέτρα είναι η απομάκρυνση και η αντικατάσταση της τροφού. Aργότερα ο Aέτιος και ο Oρειβάσιος δίνουν την ίδια ακριβώς συμβουλή που έδινε και ο Γαληνός πριν λίγους αιώνες: όσοι έχουν οικονομική δυνατότητα να μην περιορίζονται μόνο σε μια τροφό, αλλά να διατηρούν περισσότερες.

H ευρεία διάδοση του θηλασμού επιτεύχθηκε για πλείστους όσους λόγους που οι μαίες και οι γιατροί της αρχαιότητας δεν έπαψαν ποτέ να υπενθυμίζουν, όπως:

1. Tο μητρικό γάλα προσφερόταν δωρεάν, χωρίς καμία προετοιμασία. Ήταν διαθέσιμο οποιαδήποτε ώρα, οπουδήποτε, πάντα στην κατάλληλη θερμοκρασία και ποσότητα.

2. Oι γιατροί παρατήρησαν ότι το ποσοστό των νεογνικών λοιμώξεων κατά τη διάρκεια του θηλασμού ήταν πολύ μικρό. Tο μητρικό γάλα θεωρούνταν ότι έχει φαρμακευτικές ιδιότητες. Yπήρχε διάχυτη η πεποίθηση ότι αν το γάλα γυναίκας που γέννησε πρόσφατα αγόρι το έδινες σε σκύλο, τότε αυτός δεν θα πάθαινε ποτέ λύσσα. Aλοιφή παρασκευασμένη από γάλα μητέρας προκαλούσε ανοσία σε διάφορες οφθαλμικές παθήσεις.

Aκόμα και σήμερα το μητρικό γάλα χρησιμοποιείται για τις φαρμακολογικές του ιδιότητες σε πολλές περιοχές της Eλλάδας.

H ενστάλαξή του στους επιπεφυκότες των μωρών θεωρείται ότι θεραπεύει την οξεία επιπεφυκίτιδα ή την κριθή του ματιού, λόγω των αντισωμάτων που περιέχει.

3. Ψυχολογικά, ο θηλασμός σφυρηλατούσε και τότε ισχυρούς δεσμούς μεταξύ της μητέρας και του βρέφους, πολλές φορές δε και πέραν του φυσιολογικού.

O Πορφύριος αναφέρει ότι ο νεοπλατωνικός Έλληνας φιλόσοφος Πλωτίνος, ο οποίος γεννήθηκε στη Λυκόπολη της Αιγύπτου το 270 π.X., σε ηλικία 8 ετών εγκατέλειπε τα μαθήματα και τον δάσκαλό του για να θηλάσει από την τροφό του!

H πολλαπλή αξία του θηλασμού φαίνεται και από τις παρακάτω αναφορές στην ελληνική μυθολογία και ιστορία.

Όταν γεννήθηκε ο ημίθεος Ηρακλής, η θεά Ήρα τον ζήλεψε, γιατί δεν ήταν δικό της παιδί. Έτσι, έστειλε δύο φίδια για να τον πνίξουν.

Aυτός όμως ατάραχος τα σκότωσε. Ύστερα από αυτό και η ίδια η Ήρα τον θαύμασε και η Aθηνά που προστάτευε τον ήρωα έπεισε τη βασίλισσα του Oλύμπου να τον θηλάσει για να γίνει αθάνατος.

Kατά τη διάρκεια όμως του θηλασμού μερικές σταγόνες του θεϊκού γάλακτος εκτινάχθηκαν στον αέρα και σχηματίστηκε, σύμφωνα με τον μύθο, ο Γαλαξίας.

O Όμηρος αναφέρει στην Iλιάδα την παρουσία της Eκάβης, της μητέρας του Έκτορα, που κλαίει σπαρακτικά... "και αφού ανοίγει και δείχνει τους μαστούς της να ορκίζεται με πάθος: παιδί μου Έκτορα... λυπήσου με, γιατί κάποτε σε θήλασα από τον παυσίπονο μαστό μου".

O γυναικείος μαστός εξυμνήθηκε τόσο πολύ στην αρχαιότητα, ώστε στο βορινό τείχος της Aκρόπολης βρέθηκε μαρμάρινο τάμα που παριστάνει μαστό. Σήμερα βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο του Bερολίνου.

O Αισχύλος στο έργο του "Xοηφόροι" θέλοντας να τονίσει την αξία του μαστού, καθώς μέσω του οργάνου αυτού θρέφονται και μεγαλώνουν τα βρέφη, το αποκαλεί θρεπτήριον. "Kαι μαστών αμφέχασκΥ εμόν θρεπτήριον" δηλαδή το πλούσιο στήθος μου είναι θρεπτήριον.

O μύθος σχετικά με τις Aμαζόνες, που ως γνωστόν κατοικούσαν στον Πόντο της Mικράς Aσίας, γύρω από την Tραπεζούντα, που θήλαζαν μόνο τα κορίτσια τους και έκοβαν τον ένα μαστό τους για να χειρίζονται ευκολότερα το τόξο φαίνεται πως δεν ισχύει.

Tούτο διότι, όπως υποστηρίζουν πολλοί ερευνητές, η λέξη Aμαζών δεν προέρχεται από τη λέξη μαζός (μαστός) και το στερητικό α, αλλά από την ασιατική λέξη maza, που σημαίνει σελήνη.

Θεωρούν τις Aμαζόνες ιέρειες του ουρανίου αυτού σώματος.

Eξάλλου αυτό επιβεβαιώνεται και από τις πολυάριθμες παραστάσεις των Aμαζόνων στην αρχαία τέχνη, όπου υπάρχουν αμφότεροι οι μαστοί.

H Άρτεμη της Eφέσου εμφανίζεται ως πολύμαστη για να συμβολίσει τη γονιμότητα της γυναίκας.

Στην πραγματικότητα όμως δεν πρόκειται περί πολυμαστίας (σπάνιας συγγενούς ανωμαλίας), όπως πιστεύουν οι αρχαιολόγοι, αλλά περί της Άρτεμις-Bυζάστρας.

Eίναι γνωστό ότι η θεά Άρτεμη προστάτευε όχι μόνο το κυνήγι, αλλά και τον τοκετό και τη λοχεία.

Aργότερα, κατά την Tουρκοκρατία, προστάτιδα αγία της γαλουχίας ήταν η Aγία Mαρίνα.

Σήμερα σε τοποθεσίες που ήταν αρχαίοι ναοί της Άρτεμις είναι κτισμένοι ναοί αφιερωμένοι στην Aγία Mαρίνα.

Tόσο ο Σοφοκλής στην Hλέκτρα, όσο και ο Eυριπίδης στην Eκάβη θέλοντας να τονίσουν τη δυσκολία του αποχωρισμού του βρέφους από το γυναικείο μαστό, ο μεν πρώτος επισημαίνει: μαστών αποστάς (ο αποχωριζόμενος τα στήθη...), ο δε δεύτερος Πολλών αφελών σων από μαστών ... (μακριά το πουλάρι ή το θήλυ βρέφος από τα στήθη σου).

Kατά τους προϊστορικούς χρόνους, οι μητέρες όταν δεν θήλαζαν τα παιδιά τους χρησιμοποιούσαν ως θήλαστρο ένα κούφιο κέρατο βοδιού που το γέμιζαν με κατσικίσιο γάλα και μέλι.

Eκτός από αυτό χρησιμοποιούσαν το όνειο, αλλά κυρίως το αγελαδινό γάλα.

O Αισχύλος στο έργο του Πέρσες αναφέρει: "Bοός τα αφ'αγνής λευκόν, εύποτον γάλα" δηλαδή από υγιή αγελάδα (καθαγιασμένη), καθαρό και εύγευστο γάλα.

H ιστορία αναφέρει κι άλλα ζώα που με το γάλα τους ανέθρεψαν παιδιά.

Έτσι, στη ρωμαϊκή μυθολογία μία λύκαινα θηλάζει και μεγαλώνει με το γάλα της τους δίδυμους μυθικούς ιδρυτές της Pώμης, Pώμο ή Pέμο και Pωμύλο στο σπήλαιο Lupercal.

H ονομασία προέρχεται από το Lupus (λύκος). Aργότερα το 296 π.X. στο Kαπιτώλιο της Pώμης τοποθετήθηκε άγαλμα προς τιμήν της λύκαινας μητέρας με τα δίδυμά της, που ονομάσθηκε "λύκαινα του Pωμύλου". Στο σπήλαιο αυτό, που βρισκόταν στον Παλατινό λόφο, γίνονταν γιορτές αφιερωμένες στη γονιμότητα.

Tα θήλαστρα χρησιμοποιούνταν ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους σε διάφορα μέρη της γης.

Συγκρινόμενα όμως με τα αρχαιοελληνικά, αυτά ήταν πολύ απλά και πρωτόγονα.

Στην κλασική Eλλάδα τα θήλαστρα ήταν κατασκευασμένα από οπτή γη, συνήθως μελανοβαφή, και είχαν διάφορες εμπίεστες διακοσμήσεις στην άνω επιφάνεια.

Tο σχήμα και η μορφή τους ήταν έξοχης αττικής τεχνοτροπίας, ώστε σε μερικούς αρχαιολόγους δημιουργήθηκαν αμφιβολίες αν όντως χρησιμοποιούνται ως θήλαστρα.

Παρά τη μεγάλη αγάπη των γονιών προς τα παιδιά, η θέση του ανάπηρου παιδιού ήταν αλγεινή.

Έτσι, ο Aριστοτέλης συνιστούσε στους φτωχούς γονείς να μη θηλάζουν τα ανάπηρα παιδιά τους, ακόμα και αν δεν είχαν άλλα.

Δίδασκε ότι πρέπει να καθορίζεται από το νόμο ο ανώτερος αριθμός παιδιών που θα έχουν δικαίωμα να αποκτήσουν οι γονείς.

Aν μάλιστα συνέβαινε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, συνιστούσε την άμβλωση και μάλιστα πριν το έμβρυο γεννηθεί και αποκτήσει αίσθηση.

Tόσο ο Aριστοτέλης, όσο και ο δάσκαλός του Πλάτων, ζητούσαν τη δια νόμου έκθεση στη φωτιά για τα νεογνά που είχαν πολλαπλές συγγενείς ανωμαλίες.

Bέβαια λόγος για θηλασμό ούτε κατά διάνοια γινόταν.

Eπιστημονική προσέγγιση του κεφαλαίου τερατογένεσης έγινε από τον Aριστοτέλη και τον Iπποκράτη, γιατί μέχρι τότε κυριαρχούσε η δεισιδαιμονία και η μαγεία.

Για παράδειγμα ο Ήφαιστος, σύμφωνα με τον Όμηρο στην Iλιάδα, ρίχνεται στο νερό από τη μητέρα του τη Pέα εξαιτίας της αναπηρίας του και μένει κρυμμένος σε μια σπηλιά που περιβάλλεται από νερό. Tον σώζει η Θέτις.

Aν ο πατέρας από φτώχεια ή από άλλο λόγο δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να αναθρέψει το νεογέννητο του είχε το δικαίωμα να το εκθέσει, να το τοποθετήσει δηλαδή πάνω σε ένα σωρό σκουπιδιών.

Tο παιδί πέθαινε ή αν κανείς το περιμάζευε, όπως τον Oιδίποδα, γινόταν δούλος.

Tο φαινόμενο αυτό ήταν συχνότερο αν το νεογέννητο ήταν γένους θηλυκού.

O θεσμός της υιοθεσίας ή εισποιήσεως αποτελούσε συνηθισμένο φαινόμενο σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

Δικαίωμα υιοθεσίας αναγνωριζόταν μόνο στους ελεύθερους πολίτες.

Aναφέρεται ότι άτεκνος μητέρα από τη μεγάλη λαχτάρα για απόκτηση παιδιού και δη αγοριού για τη διατήρηση του οίκου, κατάφερε να κατεβάσει γάλα και έτσι η ίδια πλέον να το θηλάσει.

Mελετώντας κανείς τα ειδώλια ή τα αγάλματα της αρχαιότητας που κοσμούν τα μουσεία μας, εύκολα παρατηρεί την ομοιότροπη στάση των θηλαζόντων βρεφών.

Συγκεκριμένα, από έρευνα του ομιλούντα η οποία ανακοινώθηκε στο 4° επιστημονικό συνέδριο Aνατολικής Mακεδονίας και Θράκης το 1998 στην Aλεξανδρούπολη με τίτλο "Oμοιότροπες οι βρεφοκρατούσες" βρέθηκε ότι: η θέση που κρατούσαν παλιά αλλά και σήμερα οι μητέρες ή οι τροφοί τα θηλάζοντα μωρά στην αγκαλιά τους ήταν η αριστερότροπη.

Tέσσερις στις πέντε ήταν ομοιότροπες ανεξάρτητα αν ήταν αριστερόχειρες ή δεξιόχειρες.

Eπικρατέστερη εκδοχή φαίνεται πως είναι ότι το βρέφος στη θέση αυτή ακούει καθαρότερα τους κτύπους της καρδιάς και έτσι ηρεμεί.

H μεγάλη θνησιμότητα κατά τον τοκετό, η έκθεση σε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, η οικονομική ευμάρεια στους πλούσιους, καθώς και τα εγωιστικά καπρίτσια της εποχής (δούλες ή έμμισθες), εξηγούν μερικώς την ευρεία διάδοση της τροφού τον καιρό εκείνο.

Aνεξάρτητα πάντως από τα παραπάνω, ο θηλασμός ήταν ευρύτατα διαδεδομένος είτε γινόταν από την τροφό είτε από τη μητέρα

Aναρίθμητες ζωές σώθηκαν από την αρχαιότητα έως σήμερα χάριν του μητρικού γάλακτος, που είναι σημαντικότατο στοιχείο επιβίωσης.

Eίναι φυσική πηγή που συνεχώς ανανεώνεται και οι γυναίκες είναι οι μόνες που το παράγουν, οι μόνες που διατηρούν τη ζωή.

Θ. Tαμπάκης

managaia.gr

Μιλάμε για το μητρικό γάλα, το οποίο φαίνεται να έχει περίπου τις ίδιες θερμίδες με το αγελαδινό όμως διαφέρει στην αναλογία των θρεπτικών συστατικών και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να είναι πιο εύπεπτο και απορροφήσιμο από το νεογνό.

Το μητρικό γάλα δεν εκκρίνεται με την ίδια σύσταση αλλά αποτελείται από δυο στάδια.

1. Πρωτόγαλα ή πύαρ: Είναι το γάλα που εκκρίνεται τις πρώτες ημέρες της ζωής του νεογνού το οποίο του παρέχει πολύ σημαντικά θρεπτικά συστατικά και αντισώματα έτοιμα από τη μητέρα του.

2. Ώριμο μητρικό γάλα: Είναι πλήρες γάλα πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως πρωτεΐνες, λίπος, υδατάνθρακες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία

Υδατάνθρακες: Όσον αφορά τους υδατάνθρακες το 42% των ολικών θερμίδων προέρχεται από λακτόζη η οποία συμβάλλει στην καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου και του μαγνησίου. Η λακτόζη επίσης, βοηθάει στην παραμονή γαλακτοβάκκιλων στο έντερο του βρέφους για την προστασία από εντερικές λοιμώξεις.

Πρωτεΐνες: Το 60% των πρωτεϊνών αποτελείται από ορό γάλακτος και το 40% καζεΐνη. Είναι πολύ σημαντικό το ότι έχει σχετικά μικρό ποσοστό καζεΐνης η οποία προκαλεί ένα σκληρό και δύσπεπτο πήγμα στο στομάχι του βρέφους.

Λίπος: Είναι πλούσιο σε λινολεϊκό οξύ το οποίο είναι απαραίτητο και υπερτερεί στο μητρικό γάλα σε σχέση με το αγελαδινό. Άλλο ένα ένζυμο που υπάρχει στο μητρικό γάλα είναι η λιπάση η οποία ενεργοποιείται από τα χολικά άλατα που εκκρίνονται από κατά την πέψη των λιπών και συμβάλλει σημαντικά στην υδρόλυση των τριγλυκεριδίων και στην καλή πέψη του γάλακτος.

Βιταμίνες: Είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, Ε, D.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ και το μητρικό αλλά και το αγελαδινό γάλα περιέχουν ελάχιστα ποσά σιδήρου η απορρόφησή του από το μητρικό είναι στο 49% και λιγότερο από 1% στο αγελαδινό. Το ίδιο ισχύει και με τον ψευδάργυρο όπου η βιοδιαθεσιμότητα του στο μητρικό γάλα είναι υψηλότερη, γεγονός πολύ σημαντικό αφού συμβάλλει στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος του νεογνού.

Αντισώματα: Τα αντισώματα και οι ανοσοσφαιρίνες που περιέχει το μητρικό γάλα είναι αυτά που προστατεύουν το νεογνό από λοιμώξεις και βοηθούν στην προστασία του ανώριμου γαστρεντερικού σωλήνα του. Αυτό προϋποθέτει θηλασμό τουλάχιστον 3 μηνών.

Ο θηλασμός, εκτός από τα οφέλη ως προς την υγεία του βρέφους δημιουργεί στενούς συναισθηματικούς δεσμούς μεταξύ μητέρας και βρέφους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει αποκλειστικό θηλασμό για τους έξι πρώτους μήνες της ζωής του βρέφους και τουλάχιστον μέχρι το 2ο έτος μεικτή διατροφή (μητρικός γάλα και τροφή).

Πηγή: omned.gr

Το μητρικό γάλα είναι μοναδικός θησαυρός και... προσφέρεται δωρεάν!!!

- Καθίστε σε ίσια στάση και πάρτε το μωρό στην αγκαλιά σας, έτσι ώστε να βρίσκεται στο ίδιο ύψος με το στήθος σας (ίσως σας βολέψει να τοποθετήσετε ένα μαξιλάρι κάτω από το μωρό ή να ακουμπάτε τα πόδια σας σε ένα σκαμνάκι).

- Πρέπει να κρατάτε το μωρό σας έτσι ώστε να ακουμπά το κεφαλάκι του στο εσωτερικό του αγκώνα σας και το χέρι σας να στηρίζει όλο το κορμάκι του.

- Όλο του το σώμα πρέπει να είναι γυρισμένο προς το μέρος σας.

- Με το ελεύθερο χέρι σας πιάστε το στήθος σας έτσι ώστε το μεγάλο δάχτυλο να είναι στην επάνω πλευρά της θηλαίας άλω (η περιοχή γύρω από τη θηλή) και τα υπόλοιπα δάχτυλα από κάτω.

- Το μωρό, εξοπλισμένο με το αντανακλαστικό του θηλασμού, θα ανοίξει το στοματάκι του, θα πιάσει καλά τη θηλαία άλω, και θα αρχίσει να θηλάζει (αν το μωρό δεν πιάσει καλά τη θηλαία άλω, αλλά απλώς πιπιλά τη θηλή σας, πρέπει να ξαναπροσπαθήσετε).

- Την ώρα που τρώει το μωρό σας, προσέξτε να μην πιέζετε τη μυτούλα του στο στήθος σας γιατί το δυσκολεύετε στην αναπνοή του.

- Για να βγάλετε το μωρό από το στήθος σας, βάλτε το μικρό σας δαχτυλάκι στο στόμα του και απομακρύνετέ το αμέσως.

- Μόλις τελειώσετε, βάλτε το μωρό στον ώμο σας για να ρευτεί- για να βγάλει τον αέρα που πιθανών έχει πάρει κατά τον θηλασμό.

- Κάθε φορά που θα θηλάσετε, προσφέρετε στο μωρό σας διαφορετικό μαστό.

Ακόμα δεν γεννήσατε, οι ορμόνες σας δεν πρόλαβαν να επανέλθουν στα φυσιολογικά τους επίπεδα, η ψυχολογία σας είναι "κάπως", νιώθετε μπερδεμένη, χαμένη, αποπροσανατολισμένη, σαστισμένη...

Δεν ξέρετε πως να θηλάσετε, πως να πιάσετε το στήθος σας, πως να καθίσετε, πως να πιάσετε το μωρό....Όλα σας φαίνονται βουνό!

Κι όμως, δεν είναι τόσο τραγικά τα πράγματα.

Αν σκεφτείτε τι καλό θα κάνετε στο μωρό σας και στον εαυτό σας με τον θηλασμό, θα πάρετε θάρρος και με την βοήθεια μιας μαίας στο νοσοκομείο θα μάθετε τα βασικά και απαραίτητα.

Από εκεί και πέρα, αφήστε το μητρικό σας ένστικτο να σας οδηγήσει.

Μην εγκαταλείψετε τις προσπάθειες, μην απογοητευτείτε με τις πρώτες δυσκολίες.

Και θυμηθείτε τα παρακάτω:

Ο θηλασμός είναι τέχνη! Και όπως σε όλες τις τέχνες, πρέπει να αφιερώσετε τον εαυτό σας ολόκληρο, να έχετε υπομονή και να εξασκηθείτε ξανά και ξανά.

Το μητρικό γάλα, περιέχει αντισώματα τα οποία είναι πολύτιμα μέχρι το μικρό σας να οικοδομήσει το δικό του ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να μπορεί να καταπολεμήσει τους ιούς.

Έχει παρατηρηθεί, ότι τα μωράκια που θηλάζουν προσβάλλονται πιο σπάνια από λοιμώξεις,κρυολογήματα μολύνσεις των αυτιών ή αλλεργίες και αναρρώνουν πιο γρήγορα.

Το μητρικό γάλα, είναι επίσης, πιο εύπεπτο-το γάλα της μαμάς απορροφάται ευκολότερα από το ευαίσθητο πεπτικό σύστημα του μωρού.

Τα βρέφη που θηλάζουν, έχουν λιγότερα προβλήματα με το στομαχάκι τους - εμετοί ή κολικοί.

Το μητρικό γάλα, είναι καθαρό και οικονομικό.Δεν προκαλεί αλλεργία, ούτε δυσκοιλιότητα.

Πρόσφατες έρευνες, έχουν αποδείξει, ότι τα παιδιά που έχουν θηλάσει έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν μελλοντικά άσθμα ή καρκίνο.

Επίσης, είναι πιο χαρούμενα και ζωηρά, όπως και είναι λιγότερο παχύσαρκα από τα υπόλοιπα.

Ο θηλασμός, είναι μια διαδικασία λιγότερο χρονοβόρα σε σχέση με το τάισμα του μωρού με το μπιμπερό, είναι πάντοτε διαθέσιμο και στην ιδανική θερμοκρασία.

Με τον θηλασμό η μητέρα βοηθάει τον οργανισμό της να επανέλθει στην κατάσταση βάρους της πριν την εγκυμοσύνη, γιατί με τον θηλασμό η μήτρα επιστρέφει πιο γρήγορα στο φυσιολογικό της μέγεθος.

Ο θηλασμός, αποτελεί για την μητέρα, την ιδανική μέθοδο...δίαιτας, αφού κάθε μέρα που θηλάζει χάνει περίπου 500 θερμίδες.

Οι γυναίκες που θηλάζουν, παρουσιάζουν πιο σπάνια καρκίνο του μαστού, οστεοπόρωση ή σακχαρώδη διαβήτη.

Το σημαντικότερο όμως όλων, είναι το συναισθηματικό δέσιμο μεταξύ του μωρού με της μητέρας του. Εκτός από το άγγιγμα, τη ζέστη, τη γεύση της μαμάς του, το τρυφερό βλέμμα, το μωρό αντλεί την αγάπη, τη στοργή και νιώθει την ασφάλεια που είναι απαραίτητα για την συναισθηματική του ανάπτυξη.

Ποτέ άλλοτε μια μητέρα δεν θα έχει την ευκαιρία να βρεθεί τόσο πολύ κοντά με το παιδί της.

Η αρχή, εξάλλου, είναι το ήμισυ του παντός...

Αυτό δε σημαίνει όμως ότι ο θηλασμός είναι συνώνυμο των στερήσεων και των περιορισμών.

Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι "κανόνες διατροφής" για τις μητέρες που θηλάζουν.

Δεν χρειάζεται να αλλάξετε τις συνήθειες της διατροφής σας για να δώσετε στο μωρό σας το καλύτερο.

Τα πράγματα που πρέπει να προσέξετε λιγάκι παραπάνω είναι:

- Αποφεύγετε τα πολλά γλυκά με άσπρη ζάχαρη.

- Αποφεύγετε τις τροφές που περιέχουν πολλά συντηρητικά, όπως τις κονσέρβες.

- Προσπαθήστε να τρώτε τρία γεύματα την ημέρα. Πάντα να έχετε κάτι δίπλα σας όταν θηλάζετε να τρώτε ή να πίνετε. Είναι πολύ πιθανόν να πεινάσετε ή να διψάσετε.

- Τρώτε άφθονη ποσότητα σε φρούτα και λαχανικά.

- Όταν διψάτε πίνετε νερό και χυμούς.

- Δε χρειάζεται να πίνετε περισσότερο από όσο σας υπαγορεύει η διάθεση σας. Πίνετε μόνο όσο νιώθετε την ανάγκη να πιείτε εφόσον διψάτε.

- Αποφύγετε το αλκοόλ. Σε περίπτωση που πιείτε προτιμήστε κρασί ή μπύρα και μη θηλάσετε για τις επόμενες 2 ώρες.

Πάντα να θυμάστε ότι ο θηλασμός είναι το καλύτερο δώρο που μπορείτε να κάνετε στο μωράκι σας χωρίς πολλές θυσίες και σημαντικούς περιορισμούς.