Οι ικανότητες του ατόμου να συνεργάζεται με τον κόσμο μπορούν να αναπτυχθούν μέσα από μια διαδικασία, δηλαδή το εκθέτουμε σε τέτοιες μορφές ερεθισμάτων που το κάνουν να αποκτήσει τα αναγκαία προσόντα για να μπορεί να επεξεργάζεται τις πληροφορίες και να συγκρατεί αυτά τα ερεθίσματα.

Ειδικά στους πρώτους μήνες της ζωής, την περίοδο της σχετικής κινητικής ανικανότητας, το ερέθισμα φτάνει στο παιδί διαμέσου του ενήλικα και ειδικά της μητέρας.

Η μητέρα μπορεί να διεγείρει το παιδί με ιδιαίτερους τύπους ερεθισμάτων αγκαλιάζοντάς το, χαμογελώντας του, γαργαλώντας το, νανουρίζοντας το, μιλώντας του και βάζοντας το να χοροπηδάει στα γόνατα.

Όταν το παιδί κινείται δίνει μεγαλύτερη προσοχή στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Όσον αφορά την όραση αυτή γίνεται προσεκτική και ερευνητική όταν παίρνουμε το νεογνό στα χέρια μας και το ακουμπάμε στον ώμο.

Εκτός από το να καθιστά ενεργό το παιδί, η μητέρα οφείλει να παρέχει ερεθίσματα ανάλογα με τις απαντήσεις του ίδιου του παιδιού, δηλαδή η συμπεριφορά της μητέρας θα πρέπει να είναι ρυθμισμένη κατά τέτοιο τρόπο ώστε το παιδί να μπορεί να συνειδητοποιεί τα αποτελέσματα των ενεργειών του.

Αν το παιδί χαμογελάει και η μητέρα απαντήσει (χαμογελώντας του ή μιλώντας του ή γαργαλώντας το κτλ.) δημιουργείται μια αλληλεπίδραση στην οποία η απάντηση της μαμάς ακολουθεί την απάντηση του παιδιού.

Η συμπτωματική βοήθεια κάνει το παιδί ικανό να αναπτύξει ένα γενικό πλαίσιο που αποτελεί τη βάση της κάθε μελλοντικής μάθησης, δηλαδή τη συνείδηση ότι οι πράξεις του θα επηρεάσουν με επιτυχία το περιβάλλον του.

Ένα τέτοιο πλαίσιο αναπτύσσεται αρχικά από τη σχέση του παιδιού με τη μητέρα γιατί, όπως είπαμε, από αυτή τη σχέση το παιδί μπορεί να μάθει τα αποτελέσματα της συμπεριφοράς του.

Κάθε μητέρα πρέπει να έχει υπόψιν της τη ατομικότητα του παιδιού, δηλαδή πρέπει να ρυθμίζει την πρόκληση των ερεθισμάτων ανάλογα με την ενεργητικότητα του παιδιού και να επιδιώκει να να δημιουργήσει μια σχέση αμοιβαιότητας παρά το ότι μητέρα και παιδί προφανώς έχουν τελείως διαφορετικούς ρόλους.

Η μητέρα πρέπει να είναι το στήριγμα στην δραστηριότητα του παιδιού.

Αρχικά να δέχεται κάθε βλέμμα, κίνηση και φωνούλα του παιδιού σαν μια θετική και κατάλληλη απάντηση στην αλληλεπίδραση που αυτή επιδιώκει να δημιουργήσει.

Πρέπει να επιδιώκει να δημιουργεί συνέχεια τέτοιες καταστάσεις που να μπορούν να αναπαράγουν τέτοιες απαντήσεις και να δημιουργεί συνήθειες στις οποίες το παιδί να μπορεί να συμμετέχει προοδευτικά.

Η μητέρα αρχίζει δηλαδή από την εμπειρία του παιδιού, το βοηθάει να την οργανώσει περισσότερο, δεχόμενη τα σήματα του παιδιού με σκοπό να τα επεκτείνει απαντώντας του για να προωθήσει την αλληλεπίδραση.

Σε μια δεύτερη φάση μπορεί να παρεμβληθεί την ώρα της δραστηριότητας του παιδιού και να παρουσιάσει ερεθίσματα στα οποία το παιδί καλείται να απαντήσει.

Για παράδειγμα δείχνοντάς του, ανεξάρτητα από αυτό που κάνει, ένα καινούργιο αντικείμενο και επιδιώκοντας να του αποσπάσει την προσοχή με την φωνή και την κίνηση.

Με αυτό τον τρόπο δημιουργεί μια εκπαιδευτική κατάσταση στην οποία το παιδί οπωσδήποτε πρέπει να μπορέσει να παρεμβληθεί.

Ο τρόπος επικοινωνίας με το περιβάλλον είναι το κλάμα.

Με το κλάμα εκδηλώνει την πείνα, τον πόνο, την αδιαθεσία.

Προς το τέλος του πρώτου μήνα "βγάζει ήχους που μοιάζουν με γουργουρητό, φωνήεντα και μουρμουρητό.

Όλοι αυτοί οι ήχοι παράγονται από το στόμα και το αναπνευστικό σύστημα και αποτελούν εξάσκηση για τον έναρθρο λόγο.

Δίνει προσοχή στην ανθρώπινη φωνή και μπορεί να αναγνωρίζει μια γνώριμη φωνή ή ήχο.

Τα πρώτα γουργουρητά σύντομα διαδέχονται τα φωνήεντα.

Σιγά σιγά η χρήση των φωνηέντων αυξάνει και γίνεται περισσότερο αποφασιστική.

Οι ήχοι γίνονται πιο σταθεροί μέχρι που κατά τον έβδομο μήνα το παιδί εγκαταλείπει τα πολυάριθμα και αυθόρμητα φωνήεντα,παράγοντας τώρα φωνήεντα, σύμφωνα, συλλαβές και διφθόγγους.

Το τραύλισμα παρά το ότι είναι ευχάριστο είναι μόνο ένα παιχνίδι.

Το παιδί βγάζει ήχους, παίζει με αυτούς, αισθανόμενο μια φυσική ευχαρίστηση που στηρίζεται στις επερχόμενες έναρθρες δυνάμεις.

Το περιβάλλον (οι γονείς, οι παππούδες, τα αδέρφια) επεμβαίνει με το να μεταμορφώνει με την πάροδο του χρόνου αυτούς τους ήχους σε λόγο.

Ένας ήχος που παράγεται από το παιδί είναι ικανός να προκαλέσει απαντήσεις εκ μέρους αυτού που απασχολείται μαζί του.

Ο ήχος έτσι αρχίζει να αποκτά για το παιδί, που τον παράγει και τον ακούει, μια σημασία. Δηλαδή αισθητηριακές εμπειρίες κάθε τύπου, χαμόγελα, χαιδέματα, η φωνή όποιου έρχεται σε επαφή με αυτό.

Στους δέκα μήνες η αυξανόμενη επιδεξιότητα στην εκτέλεση λεπτών κινήσεων από τη γλώσσα, τα χείλη, τον ουρανίσκο και τις φωνητικές χορδές του επιτρέπει να ελέγχει τους ήχους και να τους χρησιμοποιεί για να προφέρει τις πρώτες λέξεις.

Όλες οι προσπάθειες του παιδιού θα αρχίσουν να είναι συγκεντρωμένες στην τελειοποίηση του νέου τρόπου χρήσης των λέξεων που θα του επιτρέπουν νέες και πιο ικανοποιητικές σχέσεις με τους άλλους.

Το επόμενο στάδιο είναι να αρχίσει να μιμείται ήχους που ακούει στο περιβάλλον του.

Το παιδί αρχίζει να κανονίζει τη φωνή του σύμφωνα με τις ακουστικές επιδράσεις που έχει.

Προσπαθεί να αναπαράγει ήχους που ανακαλύπτει τυχαία επαναλαμβάνοντας τον ίδιο ήχο μέχρι να τον τελειοποιήσει.

Ενδιαφέρεται για ήχους όλο και πιο διαφορετικούς και χρησιμοποιεί μια μεγάλη κλίμακα.

Είναι ικανό να κάνει διάκριση μεταξύ των διάφορων ήχων και να αναπαράγει κάποιους αντί άλλους.

Η κατάκτηση των λέξεων γίνεται με έναν ρυθμό που ποικίλει από παιδί σε παιδί, αν και η διαδοχή των γραμμάτων που εμφανίζεται για πρώτη φορά είναι περίπου σταθερή.

Εμφανίζονται πρώτα το Α μαζί με το Μ και το Ν, μετά το Ι, το Ε, το Π, το ΜΠ, το Τ, το ΝΤ, το ΤΣ και το ΤΖ.

Οι πρώτες λέξεις που προφέρονται γύρω στο χρόνο είναι του τύπου σύμφωνο και φωνήεν διπλασιασμένο όπως μαμά, μπαμπά, τάτα, κοκό, νταντά κτλ.

Φυσικά ούτε τώρα η σημασία των λέξεων που προφέρει είναι σαφής.

Περίπου στην ηλικία των 2 ετών το παιδί αρχίζει να αναπτύσσει ραγδαία τον λόγο και να κατανοεί απόλυτα τις λέξεις.

Μέχρι την ηλικία των έξι ετών το παιδί προσθέτει στο λεξιλόγιο του περίπου πέντε έως εννιά λέξεις την ημέρα.

Εξαιρέσεις και αποκλίσεις φυσικά υπάρχουν και σε αυτή την περίπτωση, αλλά η <<έκρηξη του λεξιλογίου>> είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε όλα τα παιδιά με φυσιολογική γλωσσική ανάπτυξη.

Οι σύγχρονοι ερευνητές μάλιστα ισχυρίζονται πως κάθε άνθρωπος αποκτά τις βασικές του γνώσεις στα 5 πρώτα χρόνια της ζωής του.

Τα μικρά παιδάκια είναι οπλισμένα με τεράστιες ικανότητες μάθησης.

Το μυαλουδάκι τους κατακτά, απορροφά σαν σφουγγάρι και αποθηκεύει πανεύκολα τις καινούργιες πληροφορίες.

Αρκεί εμείς να τους δίνουμε καθημερινά τα κατάλληλα ερεθίσματα.

Και αυτό γιατί το νεογέννητο διαθέτει έναν ορισμένο αριθμό νευρικών κυττάρων που διαμορφώνονται σύμφωνα με τα εξωτερικά ερεθίσματα.

Έτσι κάθε φορά που δίνετε στο παιδάκι σας τα σωστά ερεθίσματα, τα κύτταρα του εγκεφάλου δημιουργούν μεταξύ τους συνδέσεις.

Άλλωστε κάθε καινούργια γνώση δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια σύνδεση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα νευρικά κύτταρα.

Πρόσφατες νευροφυσιολογικές μελέτες έχουν μάλιστα αποδείξει ότι για κάθε ανθρώπινη λειτουργία υπάρχουν "παράθυρα μάθησης".

Δηλαδή συγκεκριμένες χρονικές περίοδοι κατά τις οποίες μαθαίνονται διάφορες λειτουργίες.

Όταν αυτά τα χρονικά διαστήματα περάσουν και τα "παράθυρα μάθησης" κλείσουν, η ικανότητα της μάθησης αρχίζει να περιορίζεται αρκετά.

Κατά την διάρκεια της κύησης, το μωρό δεν γνωρίζει ιδιαίτερα την αίσθηση της αφής, αφού μόνο το άγγιγμα του ομφάλιου λώρου αισθάνεται.

Από την στιγμή όμως που γεννιέται, η αίσθηση αυτή αφυπνίζεται πραγματικά.

Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο αισθητήριο όργανο που διαθέτει ο άνθρωπος.

Είναι εκπληκτικό, ότι κάθε τετραγωνικό εκατοστό του δέρματος του νεογέννητου περιλαμβάνει περί τα 6.000.000 κύτταρα και το ισότιμο 4 μέτρων νευρικών ινών!

Μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ένα απαλό μασάζ στο σωματάκι του μωρού σας είναι ιδιαίτερο ωφέλιμο και ευεργετικό για την υγεία και την ανάπτυξή του.

Το μασάζ έχει συνδεθεί με την ελάττωση των ορμονών του στρες, την αύξηση των ανοσολογικών αντιδράσεων, και την βελτιωμένη ρύθμιση της αναπνοής, της κυκλοφορίας του αίματος, της πέψης, και του μεταβολισμού.

Έτσι λοιπόν, με ένα απλό μασάζ, ενισχύεται η αντίσταση του οργανισμού του βρέφους σε ασθένειες και στρες ενώ προάγεται η σωματική του ευημερία.

Όμως, το σημαντικότερο στοιχείο του στοργικού αγγίγματος, είναι ότι προσφέρει στο μωρό το αίσθημα της συναισθηματικής ασφάλειας.

Τα θετικά από την επαφή μητέρας και μωρού, δεν λειτουργούν μονόπλευρα.

Και η ίδια η μαμά, βιώνει ένα βαθύ αίσθημα ηρεμίας όταν επικοινωνεί με το μικρό της και του μεταδίδει την αγάπη της.

Αυτό, φυσικά, δεν ισχύει μόνο για τις μαμάδες αλλά και τους μπαμπάδες, που τους προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να προσεγγίσουν και να ενισχύσουν τον δεσμό με το νεογέννητο.

Αυτό από την μεριά του, είναι σε θέση να διακρίνει τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο το αγγίζει ο κάθε γονιός!

Ένας χώρος με ευχάριστη ζεστασιά, απαλό φωτισμό και γλυκιά μουσική, είναι ότι πρέπει για να προσφέρετε στο μικρό σας (αλλά και τον εαυτό σας) μια γαλήνη και ζεστασιά, που σίγουρα θα εισπράξει με ευχαρίστηση!

Συμβουλές

Για να διεγείρετε την αίσθηση της αφής του μωρού σας, δώστε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα για να εξερευνήσει.

Η τάση του να βάζει τα πάντα στο στόμα του, είναι φυσιολογική, αφού έτσι το μικρό σας μπορεί να κατανοήσει το σχήμα και το μέγεθος αυτού που κρατάει.

Με την δική σας επιτήρηση πάντα, όταν του προσφέρετε κάτι καθαρό, μεγάλο σε μέγεθος, ελκυστικό στα χρώματά του θα εκπλαγείτε με την ικανότητά του να προσπαθεί να τα μάθει.

Δώστε στο μωρό πολλές ευκαιρίες για να ανακαλύψει τι συμβαίνει όταν χτυπά δυο πράγματα μεταξύ τους, τοποθετείστε αντικείμενα σε διαφορετικές αποστάσεις για να μπορεί να εκτιμήσει την κίνηση που πρέπει να κάνει για να τα πιάσει, βάλτε στο χέρι του αντικείμενα διαφορετικής υφής και μεγέθους...όλα παίζουν ρόλο στο να διεγείρετε την αίσθηση της αφής του.

Συγκεκριμένα ένα μωράκι μωράκι που γεννήθηκε για παράδειγμα στις 3 Οκτωβρίου αντί στις 3 Δεκεμβρίου, δηλαδή 2 μήνες νωρίτερα, πόσο μηνών θα είναι στις 3 Ιανουαρίου;

Η προωρότητα έχει δύο ηλικίες.

Την ημερολογιακή και τη νευρολογική ηλικία.

Για να υπολογίσουμε τη νευρολογική ηλικία του βρέφους υπολογίζουμε την τελευταία πιθανή ημερομηνία γέννησης του και από κει και πέρα αρχίζουμε να μετράμε τη νευρολογική ηλικία η οποία είναι και η ουσιαστική ηλικία του πρόωρου μωρού.

Αυτό συμβαίνει γιατί η νευρολογική ανάπτυξη του μωρού παραμένει ίδια, είτε αυτό βρίσκεται μέσα ή έξω από τη μήτρα.

Έτσι ένα μωράκι που γεννήθηκε στον όγδοο μήνα της κύησης θα γίνει ένα μηνών σε δύο μήνες.

Αυτή είναι η "διορθωμένη ηλικία" και σύμφωνα με αυτή την ηλικία μια μητέρα θα πρέπει να υπολογίζει όλα τα στάδια της ανάπτυξης του.

Τα αναπτυξιακά στάδια τα οποία διανύει δεν χρειάζονται τίποτα άλλο, για να ενισχυθούν, από ενθάρρυνση να εμπνευστεί μέσα από τις αισθήσεις του.

Η Γεύση, η Όραση, η Ακοή, η Αφή και η Οσμή διεγείρονται και μεταφέρουν άμεσα μηνύματα γνώσης στο μικρό και τίποτα άλλο δεν μπορεί να τις αντικαταστήσει.

Όμως δεν φτάνει απλά η συσσώρευση γνώσεων αλλά να αφήνουμε το παιδί σε "αντιπαράθεση" με την εμπειρία που του δίνουμε.

Το βίντεο απαθανατίζει ένα αγοράκι 12 μηνών που πειραματίζεται με απλά εργαλεία του σπιτιού και φαίνεται ξεκάθαρα τι κερδίζει από αυτό.

Παιχνίδι: Το παιδί τοποθετημένο σε μέρος που είναι ήσυχο και επιτηρείται από ενήλικα προσπαθεί να χωρέσει σε ένα μεταλλικό (στενό) κουτί κουτάλια διαφόρων μεγεθών.

Τα γνωστικά μαθήματα:

Συγκέντρωση και προσοχή. Το μωρό εκπαιδεύεται να διατηρεί τη προσοχή του όσο χρειάζεται για να παρατηρήσει.

Αδρή κινητικότητα. Εξάσκηση να στέκεται χωρίς στήριγμα ενισχύοντας τον κορμό του και τη σπονδυλική του στήλη.

Λεπτή κινητικότητα. Πιάνει τα εργαλεία και γυμνάζει τους μικρούς μύες των άνω άκρων.

Συντονισμός χεριού-ματιού. Η κίνηση να πιάσει το εργαλείο και να στοχεύσει να το βάλει μέσα στο κουτί χρειάζεται να συντονίσει τα χέρια με τα μάτια του.

Εξερεύνηση υλικών. Τα πρώτα μαθηματικά το παιδί τα μαθαίνει μέσα από την παρατήρηση των υλικών που είναι φτιαγμένα τα πράγματα πχ. μέταλλο, κρύο, μεγάλο, μικρό, σκληρό, απαλό, μαλακό, βαρύ και προσπαθώντας να τα χειριστεί πχ. να τα βάλει, βγάλει, κουνήσει, χτυπήσει, ακούσει, σηκώσει κτλ.

Εκτός από τα γνωστικά οφέλη το παιδί βιώνει την δυνατότητα να επεμβαίνει στο περιβάλλον μόνο του και αυτό ενισχύει σημαντικά την ανεξαρτησία, την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση του.

Βασικά tips: Η επανάληψη είναι ο τρόπος που αφομοιώνει το παιδί σε αυτή την ηλικία. Οπότε αφήστε το να κάνει όσες επαναλήψεις θέλει. Η μαθησιακή διαδικασία είναι μια ενεργής επεξεργασία πληροφοριών.

Απευθύνεται: Σε όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας για να οικοδομήσουν τα πρώτα τους γνωστικά συμπεράσματα και την αυτονομία τους.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2012/09/tip.html

Ξέρατε λοιπόν ότι…

1. Ένα μωρό δεν μπορεί να γευτεί αλάτι μέχρι να είναι 4 μηνών. Η καθυστέρηση μπορεί να σχετίζεται με την ανάπτυξη των νεφρών, τα οποία αρχίζουν να επεξεργάζονται το νατρίου σε αυτήν την ηλικία.

2. Ένα νεογέννητο είναι πιο πιθανό να γυρίσει το κεφάλι τους προς τα δεξιά από ότι αριστερά.

3. Ένα νεογέννητο ουρεί περίπου κάθε 20 λεπτά και κάθε μία ώρα περίπου στους 6 μήνες.

4. Ένα μωρό γεννιέται στον κόσμο κάθε τρία δευτερόλεπτα.

5. Μερικοί επιστήμονες προτείνουν το ότι κουνάμε το κεφάλι μας για να δηλώσουμε «όχι» προέρχεται από το ότι τα μωρά γυρνάνε το κεφάλι τους όταν δεν θέλουν άλλο να φάνε.

6. Ένα μωρό μπορεί να αναγνωρίσει τη μυρωδιά και τη φωνή της μητέρας του από τη γέννηση του.

7. Το πρώτο κοινωνικό χαμόγελο ενός μωρού εμφανίζεται μεταξύ τεσσάρων και έξι εβδομάδες μετά τη γέννηση.

8. Τα μωρά που γεννιούνται το μήνα Μάιο συνήθως ζυγίζουν κατά μέσο όρο 200 γραμμάρια περισσότερα από τα μωρά που γεννιούνται σε άλλους μήνες.

9. Μέχρι 7 μηνών, ένα μωρό μπορεί να αναπνέει και να καταπίνει ταυτόχρονα.

10. Τα μωρά γεννιούνται με την ικανότητα του να μπορούν να κολυμπήσουν και μπορούν να κρατήσουν την αναπνοή τους. Ωστόσο, η ικανότητα αυτή εξαφανίζεται γρήγορα.

11. Τα περισσότερα νεογέννητα θα χάσουν όλα τα μαλλιά με τα οποία γεννήθηκαν μέσα στους πρώτους τρεις ή τέσσερις μήνες της ζωής τους.

12. Τα μωρά προτιμούν συνήθως μια γυναικεία φωνή από μια ανδρική φωνή, το οποίο μπορεί και να εξηγήσει γιατί οι άνθρωποι λεπτένουν τον τόνο της φωνής τους όταν μιλάμε στα μωρά.

13. Τα μάτια των μωρών δεν παράγουν δάκρυα μέχρι να γίνει το μωρό μεταξύ 3 και 6 εβδομάδων.

14. Τα μωρά είναι γεννημένα να χαμογελούν! Το γνωρίζουμε διότι και τα τυφλά μωρά χαμογελούν – δεν είναι δηλαδή απλή αντιγραφή αυτού που βλέπουν.

15. Κατά τη γέννηση, ένα μωρό χρειάζεται μεταξύ πέντε και 10 λεπτά για να συνηθίσει σε κάτι καινούριο. Μόλις γίνεται 3 μηνών χρειάζεται μεταξύ 30 δευτερόλεπτα και δύο λεπτά, ενώ στους 6 μήνες, ένα μωρό προσαρμόζεται σε λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα.

16. Το αν ένα μωρό θα είναι δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας, προσδιορίζεται περίπου 10 εβδομάδες μετά τη γέννηση του.

17. Το μόνο όργανο που είναι πλήρως ανεπτυγμένο πριν από τη γέννηση ενός μωρού είναι το εσωτερικό του αυτιού. Μέχρι τα μέσα της εγκυμοσύνης έχει φτάσει το μέγεθος ενός ενήλικα. Αντιθέτως τα μωρά γεννιούνται χωρίς επιγονατίδες, οι οποίες αναπτύσσονται μέχρι τους 6 μήνες περίπου.

18. Τα Καυκάσια μωρά γεννιούνται συχνά με σκούρο μπλε ή γκρι χρώμα ματιών, όμως αυτό μπορεί θα αλλάξει πολλές φορές πριν κλείσει τα πρώτα του γενέθλια.

19. Οι άνδρες είναι καλύτεροι στο να αλλάζουν τη πάνα του μωρού. Τους παίρνει λίγο πάνω από 1 λεπτό, ενώ σε μια γυναίκα μπορεί να πάρει και πάνω από 2 λεπτά. Πολύ σημαντική πληροφορία να γνωρίζετε, δεδομένου ότι κατά μέσο όρο ένα μωρό αλλάζει περίπου 3.500 πάνες το χρόνο.

20. Τα μωρά γεννιούνται με 300 κόκαλα στο σώμα τους, αλλά καταλήγουν με 206 μέχρι να φτάσουν στην ενηλικίωση. Όπως ένα μωρό μεγαλώνει, τα μικρά οστά ενώνονται για να δημιουργήσουν μεγαλύτερα.

Η οπτική αντίληψη αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, αφού από αυτή εξαρτώνται όλα τα πρωτογενή αντανακλαστικά που το ωθούν στην κίνηση. Επίσης, αυτή η αντίληψη το βοηθάει στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας.

Η όραση είναι επίσης αρκετά ανεπτυγμένη. Φαίνεται πως το μωράκι είναι σε θέση να αντιληφθεί σχεδόν αμέσως τα χρώματα και να κεντράρει μέχρι κάποια απόσταση 25/35 εκ., δηλαδή την απόσταση που το χωρίζει από το πρόσωπο που το κρατάει αγκαλιά. Τα μικρά παιδιά παρατηρούν γύρω γύρω, ψάχνοντας περίεργες μορφές ή σχήματα, εξετάζουν και ερευνούν με μεγάλη λεπτομέρεια το πρόσωπο που του μιλάει και γοητεύονται ιδιαίτερα από το φως των ματιών και από την κίνηση των χειλιών.

Η ακοή των νεογέννητων είναι σε συγκεκριμένες περιπτώσεις πολύ πιο ευαίσθητη από εκείνη των ενηλίκων. Σήμερα γνωρίζουμε πως ήδη στην διάρκεια της ενδομήτριας ζωής το παιδί είναι συνηθισμένο να ακούει φωνές και ήχους και να αναγνωρίζει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του λεξιλογίου της μητέρας.

Η γεύση και η όσφρηση. Το μικρό μωράκι αντιλαμβάνεται καλά τόσο τις μυρωδιές όσο και τις γεύσεις. Αρνείται το πικρό, το αλατισμένο και το όξινο, ενώ το γλυκό μετά από τις πρώτες δοκιμές του προκαλεί την ιδέα του θηλασμού. Η γεύση και η όσφρηση του προσφέρουν την πιο σημαντική επαφή με τον εξωτερικό κόσμο. Χρησιμοποιώντας αυτές τις αισθήσεις είναι πιθανόν για το μωρό να αναγνωρίζει τη μητέρα και να αρχίσει να κατατάσσει τα πρόσωπα και τα πράγματα που έρχονται σε επαφή μαζί του.

Περιορισμένο από τη σχετική ακινησία του, από τον ελλιπή συντονισμό των κινήσεων των ματιών του, από την ανικανότητα να καταχωρίσει σταθερά στη μνήμη τις εμπειρίες του και από την αντικειμενική αδυναμία να επικοινωνήσει.

Στην αρχή το βρέφος είναι ήδη ικανό να απαντάει σε μια ευρεία σειρά ερεθισμάτων.

Σύμφωνα με τις εκλεκτικές του ικανότητες είναι διατεθειμένο να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε ορισμένα αντικείμενα, παρά σε άλλα. Όποιος απασχολείται με το μωράκι έχει μια πολύ μεγαλύτερη αντιληπτική επαφή από οποιοδήποτε άλλο άψυχο στοιχείο του περιβάλλοντος του.

Στους πρώτους μήνες η πηγή της προτιμητέας διέγερσης που ένα νεογνό έχει περισσότερες πιθανότητες να συναντήσει είναι ένα άλλο ανθρώπινο πλάσμα.

Το ανθρώπινο πλάσμα έχει το πλεονέκτημα που συνδυάζει όλα τα σημαντικά χαρακτηριστικά του ερεθίσματος, καθιστώντας το έτσι πολύ πιο ενδιαφέρον από κάτι άψυχο.

Επιπλέον δεν είναι ένας παθητικός δέκτης της προσοχής του παιδιού, όπως θα μπορούσε να είναι ένα παιχνίδι ή κάποιο φως, αλλά μπορεί να δώσει ζωή σε αλληλεπιδράσεις και να ανταλλάξει τις πρωτοβουλίες του.

Η αρχή στη σχέση του με τους άλλους, δηλαδή η πρώτη κοινωνική απάντηση, εμφανίζεται περίπου τον τρίτο μήνα.

Το παιδί αρχίζει και χαμογελάει όταν αντικρίζει κάποιο γνώριμο και αγαπητό πρόσωπο. Μετά τον τρίτο μήνα το μωράκι δείχνει δυσαρέσκεια όταν το πρόσωπο απομακρύνεται και ζητάει το πλησίασμα με φωνές και κλάματα.

Αν αρχικά όλα τα πρόσωπα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, δεδομένου ότι το μωράκι αντιδρά μόνο σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, σαν αποτέλεσμα της εμπειρίας του, το παιδί μαθαίνει να αντιμετωπίζει τα άτομα ανάλογα με το κριτήριο οικείο-νέο, δηλαδή με τρόπο διαφοροποιημένο.

Γύρω στον έκτο με έβδομο μήνα η κοινωνική απάντηση του παιδιού γίνεται εκλεκτική.

Δε χαμογελάει πια αδιάκριτα σε όλα τα πρόσωπα, αλλά ψάχνει το πλησίασμα ( με το χαμόγελο και το κλάμα) μόνο σε ορισμένους.

Είναι η φάση κατά την οποία εμφανίζεται η συμπεριφορά της προσκόλλησης σε συγκεκριμένα άτομα, την οποία θα ακολουθήσει σε διάστημα ενός μήνα και η εκδήλωση του φόβου για το ξένο.

Με το πέρασμα του χρόνου η συμπεριφορά αυτή θα μειωθεί με την εμφάνιση των νέων κινητικών ικανοτήτων που θα επιτρέψουν στο παιδί να εξερευνήσει το περιβάλλον.

Αυτή η μεγάλη αυτονομία του παιδιού θα του επιτρέψει να συναντήσει νέα αντικείμενα, νέα πρόσωπα και καταστάσεις και έτσι θα μπορέσει να ανεξαρτητοποιηθεί από τη μητέρα του.

Κατά το δέκατο μήνα το μωράκι αρχίζει να ψάχνει κοινωνικές επαφές.

Είναι ικανό να παίζει μόνο του, αλλά δεν του αρέσει να έχει κόσμο γύρω του.

Στο χρόνο το παιδί έχει αποκτήσει τη θέση του μέσα στην οικογένεια, αναζητάει να επικοινωνήσει επαναλαμβάνοντας χειρονομίες και πράξεις που προκαλούν ενδιαφέρον στους οικείους του, είναι ικανό να υπακούσει σε εντολές, να ζητήσει, ξέρει να αναγνωρίζει τις συγκινήσεις και τις αντιδράσεις των άλλων και να προσαρμόζεται ανάλογα.

Ένα από αυτά που πιθανόν θα αποτυπωθεί στη μνήμη σας για πάντα είναι τα πρώτα του ασταθή βηματάκια και οι πρώτες προσπάθειες να καταφέρει να περπατήσει.

Το περπάτημα είναι ένα σημαντικό άλμα ανάπτυξης για τα μωρά και οι γονείς συχνά ανησυχούν για το πότε θα συμβεί.

Κάθε μωρό μαθαίνει να περπατάει με το δικό του ρυθμό, οπότε αποφεύγετε να μπαίνετε στη διαδικασία σύγκρισης με άλλα μωράκια!

Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε ποια σημάδια δείχνουν το παιδί σας ότι είναι έτοιμο να περπατήσει, πώς μπορείτε να βοηθήσετε, και πολλά άλλα.

Πότε θα περπατήσει το μωρό μου;

Τα περισσότερα μωρά κάνουν τα πρώτα τους βήματα γύρω στα πρώτα τους γενέθλια και το ηλικιακό εύρος κυμαίνεται από 9 έως 18 μήνες.

Μην ανησυχείτε όμως εάν το μωρό σας αργήσει λίγο παραπάνω. Μερικά παιδιά δεν σέρνονται - πηγαίνουν κατ 'ευθείαν από όρθια στάση στο περπάτημα - και αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Αυτό που είναι σημαντικό σε αυτό το στάδιο είναι ότι το παιδί σας χρησιμοποιεί τα χέρια και τα πόδια μαζί για να τα καταφέρει. Εάν το παιδί σας να κάνει οποιοδήποτε από τα ακόλουθα, το περπάτημα είναι πολύ κοντά:

-Κάθισμα χωρίς υποστήριξη

-Μπουσούλημα

-Στήριξη στα χεράκια του

-Προσπάθεια να ανέβει τις σκάλες χρησιμοποιώντας τα χέρια του

Προσπαθήστε να παρατηρείται την εξέλιξη και πρόοδό του σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Πάντα να θυμάστε ότι το μωράκι σας θα βρει τρόπο να σας δείξει ότι θέλει και είναι έτοιμο να περπατήσει.

Όλα πρέπει να γίνουν απλά και φυσικά χωρίς καμία απολύτως πίεση.

Aν το παιδί σας θέλει να μπουσουλάει μην επιδιώξετε, για κανέναν απολύτως λόγο, να το πιέσετε να περπατήσει.

H επιλογή πρέπει να είναι αποκλειστικά δική του και εσείς πρέπει να σεβαστείτε το χρονοδιάγραμμα του.

Πώς να ενθαρρύνουμε το περπάτημα

Τα περισσότερα μωρά χρειάζονται πάρα πολλές ώρες πρακτικής για να καταφέρουν να περπατήσουν μόνα τους.

Η δική σας όμως συμβολή και συμμετοχή είναι πολύ σημαντική για να καταφέρει να κάνει τα πρώτα του βηματάκια ακόμα πιο εύκολα.

Από τη γέννηση:

Η πιο σημαντική προϋπόθεση για περπάτημα είναι οι δυνατοί μύες της πλάτης, τους οποίους τα μωρά ενδυναμώνουν σηκώνοντας το κεφάλι τους, ενώ βρίσκονται σε πρόσθια στάση.

Τοποθετήστε ενδιαφέροντα παιχνίδια και αντικείμενα λιγάκι μακρυά του για να του δώσετε το κίνητρο να προσπαθήσει να τα αγγίξει.

Όταν καταφέρει να καθίσει χωρίς υποστήριξη:

Όταν το μωρό καταφέρει να καθίσει μόνο του, χωρίς τη δική σας βοήθειά, είναι ένα πρώτο σημάδι για τον έλεγχο, την ανάπτυξη και την απόκτηση της κινητικότητας.

Το γεγονός αυτό, θα βοηθήσει σημαντικά το μικρούλι σας να ενδυναμώσει τους μυς που θα χρειαστεί, όταν μάθει τελικά να στέκεται όρθιο.

Μπορείτε να το βοηθήστε να εξασκήσει την ισορροπία και την κινητικότητα του κυλώντας μια μπάλα κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού εμπρός και πίσω ή κρατώντας ένα παιχνίδι μπροστά του που θα το μετακινείτε δεξιά και αριστερά.

Το μωράκι σας θα αναπτύξει την κινητικότητα του μέσα από το παιχνίδι και θα το βοηθήσετε πολύ να ενδυναμώσει τους μυς στο λαιμό, στην πλάτη, στα πόδια και στα χέρια καθώς θα αποκτήσει και μεγαλύτερο έλεγχο των γοφών.

Όταν αρχίσει να στέκεται:

κρατήστε του με προσοχή τα χεράκια και αρχίστε να κάνετε μαζί τα πρώτα βηματάκια.

Σταδιακά μπορείτε να αφήσετε το ένα του χεράκι έτσι ώστε να καταφέρει να πειραματιστεί με την ισορροπία του.

Μη ξεχνάτε να επιβραβεύεται την προσπάθεια του όταν για λίγο καταφέρει να στηριχτεί μόνο του και μη πανικοβάλλεστε κάθε φορά που το μωράκι σας πέσει.

οι πτώσεις είναι συνήθως ανώδυνες και χρησιμεύουν ιδιαίτερα στην εξάσκηση του.

Η επιβράβευση και ο έπαινος προσφέρει πολλά, καθώς το μωράκι αρχίζει να αποκτά πίστη στις δυνάμεις του και δε νιώθει φόβο και απογοήτευση όταν δεν τα καταφέρει.

"Γραμμή πλεύσης":

Το μωράκι θα αρχίσει να χρησιμοποιεί τους τοίχους και τα έπιπλα και να περπατά δίπλα σε αυτά με τη βοήθειά τους.

Αυτό αναφέρεται ως «Γραμμή Πλεύσης».

Καθώς το μωρό γίνεται όλο και πιο κινητικό βεβαιωθείτε ότι το σπίτι σας είναι απολύτως ασφαλές για το μωρό.

Εξασφαλίστε του ένα χώρο καθαρό, χωρίς εμπόδια και φροντίστε τα έπιπλα που χρησιμοποιεί να είναι σταθερά και κολλημένα στον τοίχο για να μην αναποδογυρίσουν.

Ο δικός σας ρόλος, λοιπόν, είναι να διευκολύνετε την προσπάθειά του και να του εξασφαλίσετε την προστασία που χρειάζεται.

Ενθαρρύνετε το μωρό να γίνει πιο σίγουρο για τις ικανότητές του και βεβαιωθείτε πως υπάρχει ένα μαλακό σημείο «προσγείωσης» σε μια πιθανή πτώση του.

Το παιδί παρουσιάζει από τη γέννηση αντανακλαστικά, δηλαδή νευρομυικές συνδέσεις ήδη πολύ καλά οργανωμένες, που του επιτρέπουν να δημιουργήσει τις πρώτες σχέσεις με το περιβάλλον.

Τα πιο σημαντικά αντανακλαστικά είναι τα εξής:

το αντανακλαστικό του βλεφάρου και της κόρης του ματιού, του θηλασμού, της λαβής(αρπαγής), της φωνής, του εναγκαλισμού και τα πελματιαίο αντανακλαστικό.

Από την πρώτη κιόλας στιγμή είναι εξοπλισμένο με ένα γενετικά προκαθορισμένο πρόγραμμα, το οποίο θα το βοηθήσει να έρθει σε επαφή και να επιβιώσει στο καινούριο περιβάλλον και να αναπτύξει τις δυνατότητές του.

Μετά τη γέννηση, το νεογνό αντιδρά στο ερέθισμα μόνο διαμέσου αντανακλαστικών κινήσεων, δηλαδή κινήσεων που ακολουθούν με τρόπο αυτόματο τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος.

Αρκεί για παράδειγμα να να δημιουργήσουμε στο παιδί ένα φωτεινό ερέθισμα για να μειωθεί η διάμετρος της κόρης του ματιού και να κλείσει το βλέφαρο.

Ένας άλλος τρόπος είναι να βάλουμε στο χεράκι του το δάχτυλό μας για να το κλείσει σφιχτά ή να βάλουμε κοντά στο στόμα ένα αντικείμενο να αρχίζει να το βυζαίνει.

Οι αντανακλαστικές κινήσεις βελτιώνονται με την εξάσκηση και την πρακτική και τείνουν αργότερα να γενικευτούν.

Για παράδειγμα, το μωράκι στην αρχή, όταν του δίνεται η θηλή του μαστού, προτού θηλάσει κάνει αδέξιες κινήσεις, ενώ σε μια δεύτερη φάση, σαν αποτέλεσμα της εμπειρίας του, θηλάζει αμέσως και στη συνέχεια μαθαίνει να θηλάζει με τον ίδιο τρόπο άλλα αντικείμενα( το δάχτυλό του, μέρη της κουβερτούλας του, ένα παιχνίδι).

Τελικά το μωράκι μαθαίνει να ξεχωρίζει όταν πεινάει τα διαφορετικά αυτά αντικείμενα από το μαστό, απορρίπτοντας τα πρώτα και αποδεχόμενο μόνο τη θηλή από όπου βγαίνει το γάλα.

Τα νεογνικά αντανακλαστικά αποτελούν δείκτες της φυσιολογικής ανάπτυξης των παιδιών και για το λόγο αυτό ελέγχονται από τον παιδίατρο έτσι ώστε να παρακολουθούν τη γενική κατάσταση του μωρού και ότι το κεντρικό νευρικό του σύστημα λειτουργεί φυσιολογικά.

Αντί για τα ατελείωτα ξενύχτια, τις ανεξήγητες κρίσεις κατάθλιψης, και την αποτυχημένη τις περισσότερες φορές προσπάθεια να ξεκλέψετε λίγο χρόνο από τον εαυτό σας, αρχίζετε πάλι να βάζετε σε ένα πρόγραμμα τη ζωή σας.

Το στρες, η κούραση, η αγωνία και το άγχος των πρώτων ημερών δίνουν τη θέση τους στην ευτυχία της μητρότητας.

Μια μέρα λοιπόν θα διαπιστώσετε ότι σταματήσατε να αντιμετωπίζετε αυτόν τον καινούργιο και αγαπημένο πρωταγωνιστή της ζωής σας σαν ένα απρόβλεπτο πλασματάκι, που δεν ξέρατε πως να του φερθείτε.

Τώρα θα αρχίσετε να γνωρίζετε καλύτερα το μωράκι σας και να το βλέπετε πια σαν μια αυθύπαρκτη προσωπικότητα με τις δικές της ιδιαιτερότητες και προτιμήσεις και με συμπεριφορά λιγάκι προβλέψιμη.

Τώρα πια ξέρετε με τι χαίρεται, με τι ευχαριστιέται, τι το εκνευρίζει, τι το θυμώνει, πότε θέλει να φάει και γιατί κλαίει.

Όταν μάλιστα μια από αυτές τις μέρες σας σκάσει και το πρώτο του χαμόγελο, θα το λατρέψετε διπλά.

Κάποια στιγμή λοιπόν, ανάμεσα στην 4η με 8η εβδομάδα, εκεί που θα εξετάζει το πρόσωπό σας με ένα βλέμμα σοβαρό και επίμονο,

θα ανθίσει ξαφνικά στο προσωπάκι του το ωραιότερο χαμόγελο του κόσμου.

Τι κι αν όλοι γύρω σας σπεύδουν να σας εξηγήσουν ότι είναι μια απλά σύσπαση των μυών, η οποία απέχει πολύ από το πρώτο δείγμα αγάπης στη μανούλα?

Το αξιαγάπητο μωράκι σας έχει φυλάξει για εσάς το καλύτερο και το πιο γλυκό χαμόγελο!