Παρακάτω παρουσιάζεται ένα ενημερωτικό φυλλάδιο που αποστέλλεται απο τον "Μέντορα" (μη κερδοσκοπικό σωματείο για την Παιδική Προστασία) στα σχολεία και δίνει πρακτικές οδηγίες αντιμετώπισης στα ίδια τα παιδιά, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.

1. Τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός;

Eίναι η χρήση βίας μεταξύ μαθητών, ή παιδιών παρόμοιας ηλικίας, με σκοπό να προκαλέσει πόνο και αναστάτωση, όπως:

*Σωματική βία: (σπρωξίματα, κλωτσιές, μπουνιές, χαστούκια, τράβηγμα μαλλιών κλπ.)

«Κάθε μεσημέρι,στο δρόμο προς το σπίτι, με περίμενε η ίδια παρέα για να με χτυπήσει, μου έσκιζαν και τα ρούχα….»

*Συναισθηματική βία: (σκόπιμη απομόνωση του παιδιού, να λερώνουν, να κρύβουν, να καταστρέφουν τα πράγματά του, να το εκβιάζουν για χρήματα, να το απειλούν κλπ.)

«Δε φτάνει ότι δεν με έκαναν παρέα, είχαν απειλήσει κι όλα τα υπόλοιπα κορίτσια ότι όποια μου μίλαγε θα έβρισκε το μπελά της..»

*Λεκτική βία: (κοροϊδία, βρίσιμο, σαρκασμός, ειρωνεία, διάδοση ψευδούς φήμης, κακά σχόλια για την εθνική προέλευση ή την οικονομική κατάσταση ενός παιδιού και της οικογένειάς του, χειρονομίες, συκοφαντικά γκράφιτι κλπ.)

«Με κοροϊδεύανε για το χρώμα μου, με λέγανε βρομιάρη κι έκαναν ότι μύριζα άσχημα μόλις τους πλησίαζα..»

*Σεξουαλική βία: (ανεπιθύμητο άγγιγμα, απειλές, προσβλητικά μηνύματα, χυδαία γράμματα και εικόνες,πειράγματα κλπ.)

«Συνέχεια με στρίμωχνε και προσπαθούσε να μου βάλει χέρι.Δεν μου άρεσε, δεν ήταν παιχνίδι, τον φοβόμουνα, κι αυτός έλεγε σε όλους ότι τα θέλω. Στο τέλος δεν ήθελα να πάω σχολείο..»

*Ηλεκτρονική βία (χρήση Ίντερνετ, email, chat room, και κινητών με κλήσεις και sms με προσβλητικό και απειλητικό περιεχόμενο, χρήση κάμερας με σκοπό την απειλή και την ταπείνωση του παιδιού)

«Άνοιξαν ξαφνικά την τουαλέτα, μ΄ έβγαλαν φωτογραφία με το κινητό και μετά την έδειχναν τα άλλα παιδιά..»

ΑΝ ΣΟΥ ΈΧΕΙ ΣΥΜΒΕΊ ΚΆΤΙ ΠΑΡΌΜΟΙΟ, ΔΕΝ ΕΊΣΑΙ ΜΟΝΟΣ!

ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΠΑΙΔΙΆ ΠΈΦΤΟΥΝ ΘΎΜΑΤΑ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΎ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥΣ.

ΔΕ ΦΤΑΙΣ ΕΣΎ - ΥΠΆΡΧΕΙ ΒΟΉΘΕΙΑ!

2. Ποια είναι τα σημάδια και οι συνέπειες του σχολικού εκφοβισμού στα θύματα;

- Το παιδί επιστρέφει σπίτι πεινασμένο, με σχισμένα ρούχα, κατεστραμμένα βιβλία, του λείπουν πράγματα, ζητά ή κλέβει χρήματα (για να τα δώσει στον θύτη-εκβιαστή), χάνει συνέχεια το κολατσιό του ή τα χρήματά του.

- Έχει ανεξήγητες μελανιές-χτυπήματα και δίνει απίθανες εξηγήσεις για αυτά.

- Το παιδί γίνεται ανεξήγητα επιθετικό στο σπίτι, παράλογο, προκαλεί φασαρίες, επιτίθεται σε άλλα παιδιά ή αδέρφια

- Φοβάται να χρησιμοποιήσει το κινητό ή το email και τρομάζει όταν λαμβάνει μήνυμα στο κινητό

- Φοβάται να περπατήσει μόνο στο σχολείο κι εκλιπαρεί να το πάνε σχολείο με το αμάξι

- Δεν θέλει ούτε να χρησιμοποιήσει το λεωφορείο και αλλάζει διαδρομή πηγαίνοντας προς το σχολείο

- Δε θέλει να πηγαίνει σχολείο, κάνει απουσίες/κοπάνες

- Δείχνει ανήσυχο/χάνει την αυτό-πεποίθησή του

- Αρχίζει να τραυλίζει. Σταματά να τρώει. Κλαίει πριν κοιμηθεί/έχει εφιάλτες. Απειλεί με αυτοκτονία

- Πέφτει η σχολική του επίδοση

«Η κάθε μέρα που έπρεπε να πάω σχολείο ήταν ένα μαρτύριο-ωχ, άλλη μια μέρα, μακάρι να μπορούσα να φύγω και να δουλέψω οικοδομή..»

Πολλά παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο και τραυματίζονται ψυχικά για όλη τους τη ζωή.

Ο σχολικός εκφοβισμός ΠΟΝΆΕΙ- δεν έχει πλάκα!

3. Τι να κάνει το παιδί-θύμα

- Δεν φταις εσύ! Μην πιστεύεις αυτά που λένε. Πολλά αξιόλογα παιδιά πέφτουν θύματα των συμμαθητών τους και όταν μεγαλώνουν πετυχαίνουν στη ζωή τους. Κανένα από αυτά δεν έφταιγε.

- Η βία είναι ευθύνη του εκφοβιστή.

- Μην απαντάς στις κοροϊδίες, μη στεναχωριέσαι για αυτά που λένε, μη δίνεις καμιά σημασία.

- Μπορείς απλώς να πεις «πίστευε ότι θέλεις» ή «άποψή σου» και να αγνοήσεις οποιαδήποτε άλλη κουβέντα.

- Αν επιμένουν, κοίταξέ τους στα μάτια και πες τους καθαρά και σταθερά ΣΤΑΜΆΤΑ ή ΠΑΡΆΤΑ ΜΕ ΉΣΥΧΟ και φύγε.

- Αν σου πήραν κάτι, επέμενε να επαναλαμβάνεις αυτό που θες να πεις (όπως ένας δίσκος που έχει κολλήσει) ανεξάρτητα από τις αντιδράσεις του άλλου. π.χ. «Δώσε μου το μολύβι μου πίσω».

- Πες αυτό που συνέβη στο δάσκαλό σου, στην οικογένειά σου, σε κάποιον άλλον ενήλικα που θα σε βοηθήσει. Δεν είναι ντροπή να το πεις και δεν είναι «κάρφωμα». Αν δε μιλάς, εξυπηρετείς τον εκφοβιστή. Να αναφέρεις ξεκάθαρα τι ακριβώς συνέβη, πότε, πού και από ποιους, προσπάθησε να κρατάς αποδείξεις.

- Αν φοβάσαι μη σε χτυπήσουν, φρόντιζε να είσαι πάντα με κάποιο φίλο, είτε μέσα είτε έξω από το σχολείο.

- Αν σε εκφοβίζει ολόκληρη παρέα, πιάσε το πιο αδύναμο μέλος της και πες του ότι αυτό δεν είναι σωστό και αν θα του άρεσε να του φέρονταν εκείνου έτσι.

- Έχεις το δικαίωμα να λες όχι, χωρίς να απολογείσαι και χωρίς να χαμογελάς. Έχεις το δικαίωμα να σου φέρονται με σεβασμό. Έχεις το δικαίωμα να κάνεις λάθη και να επανορθώνεις. Έχεις το δικαίωμα να αρνείσαι αυτό που σου ζητούν οι άλλοι, χωρίς να νιώθεις ένοχος ή εγωιστής. Έχεις το δικαίωμα να ζητάς αυτό που θες κι άλλος να σου αρνηθεί. Έχεις το δικαίωμα να λες «δεν ξέρω», να σε ακούν, να σε παίρνουν στα σοβαρά, να ρωτάς τις απορίες σου.

- Έχεις το δικαίωμα να αλλάξεις σχολείο-ζήτησε από τους γονείς σου να βρουν ένα σχολείο όπου νιώθεις ασφαλής.

4.Τι να κάνουν οι γονείς του θύματος

- Να μιλάτε καθημερινά με το παιδί σας, να το ρωτάτε για το πώς πέρασε στο σχολείο, να συζητάτε μαζί του. Τα παιδιά συνήθως ντρέπονται και κρατούν τον εκφοβισμό κρυφό από τους ενήλικες. Πείτε στο παιδί ότι έπραξε σωστά που σας μίλησε κι ότι πρέπει πάντα να σας αναφέρει ό,τι συμβαίνει.

- Παρατηρείστε αν το παιδί σας δείχνει τα παραπάνω σημάδια ότι έχει πέσει θύμα. Μην το αμελήσετε, μην πείτε ‘δε βαριέσαι, παιδιά είναι΄, ή ΄δε παθαίνει τίποτα, ας γίνει σκληρός’.

- Σημειώστε όσες περισσότερες λεπτομέρειες γίνεται, από τα περιστατικά, ώστε να κάνετε αναφορά με στοιχεία.

- Τονίστε στο παιδί ότι δε φταίει αυτό, δεν έχει κάτι κακό. Τονώστε του την αυτο-πεποίθηση και διδάξτε του να επαινεί τον εαυτό του.

- Διδάξτε του να στέκεται όρθιο με αυτοπεποίθηση, να κοιτά στα μάτια, να λέει δυνατά ‘ΣΤΑΜΑΤΑ’ ή ‘ΠΑΡΆΤΑ ΜΕ’ και να φεύγει.

- Αναφέρετε συγκεκριμένα περιστατικά, στο δάσκαλο. Ανάλογα με το αν θα υπάρξει αλλαγή, μιλήστε στο διευθυντή ή τις αρμόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης. Κινητοποιείστε κι άλλους γονείς να διαμαρτυρηθούν, συνεργαστείτε ενεργά μαζί τους και εμπλακείτε στη σχολική ζωή των παιδιών σας υποστηρικτικά.

- Μην αδιαφορείτε- παρακολουθήστε τις συναντήσεις του Συλλόγου γονέων και κηδεμόνων και με δική σας πρωτοβουλία θίξτε το θέμα του σχολικού εκφοβισμού και ζητήστε στήριξη από ειδικούς.

- Συνεχίσετε στενή επικοινωνία με το παιδί, για να βεβαιωθείτε ότι δεν θα ξαναρχίσουν τα ίδια.

- Αν το παιδί χρειαστεί, ζητήστε ψυχολογική στήριξη από κατάλληλο επαγγελματία.

- Συμβουλεύστε το παιδί σας να προσέχει σε ποιόν δίνει τον αριθμό του κινητού του τηλεφώνου και τη διεύθυνση του email του

- Σε καμία περίπτωση μη δεχτείτε τις αφορμές που χρησιμοποιεί ο θύτης ως δικαιολογημένες. Αν για παράδειγμα κοροϊδεύουν το παιδί σας επειδή φορά γυαλιά, το να του βάλετε φακούς επαφής, εμμέσως δικαιολογεί το θύτη και αποφεύγει την ουσία του προβλήματος: την επιθετική τάση του παιδιού-θύτη.

- Αν το παιδί επίμονα αρνείται να πάει σχολείο, επειδή φοβάται, με το απειλήσετε ή το πιέσετε. Αυτό απλώς θα επιδεινώσει την ψυχική του φόρτιση. Ζητήστε δικαιολογητικά από κάποιον γιατρό που καταλαβαίνει το πρόβλημα, καθώς αναζητείτε στήριξη για το παιδί, ή μελετάτε την περίπτωση αλλαγής σχολείου.

- Απασχολείτε το παιδί σε άλλες ομαδικές δραστηριότητες (αθλητισμό, προσκοπισμό, καλλιτεχνικά κλπ.), όπου έχει την ευκαιρία να κάνει νέους φίλους και να νιώθει ασφαλές.

- Αν το παιδί τραυματιστεί από τους εκφοβιστές, ενημερώσετε και την αστυνομία και γνωστοποιείστε στο σχολείο ότι έχετε ενημερώσει την αστυνομία. Απαιτείστε από το σχολείο να ενημερώσει τους γονείς του παιδιού-εκφοβιστή.

- Αν δεν αλλάζει η κατάσταση, αλλάξτε σχολείο! Στο νέο σχολείο, ρωτήστε αν υπάρχουν εκεί εκφοβιστές και πώς αντιμετωπίζει το σχολείο το φαινόμενο αυτό.

- Ρωτήστε για το νέο σχολείο: είναι ανεκτοί εκεί οι εκφοβιστές;

- Συλλέξτε πληροφορίες από άλλους μαθητές και γονείς και ιδιαίτερα από μαθητές ταλαντούχους, ευαίσθητους και ικανούς, οι οποίοι γίνονται συχνά θύματα εκφοβισμού.

- Είναι σημαντικό οι γονείς να ζητούν πληροφορίες και να ωθούν έτσι τη σχολική κοινότητα να λάβει θέση στο θέμα αυτό.

- Αν μάθετε μέσω του παιδιού σας, ότι κάποιο άλλο παιδί θυματοποιείται, συζητείστε το στο σχολείο: Το άλλο παιδί μπορεί να μην έχει πει τίποτε, να μην έχει επαρκή υποστήριξη από το σπίτι του και βοηθάτε ολόκληρη την τάξη με το ενδιαφέρον σας.

ΠΟΤΈ ΜΗ ΣΤΈΛΝΕΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΊ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΊΟ ΑΝ ΥΠΟΠΤΕΎΕΣΤΕ ΌΤΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΊΝΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ!

5.Τι να κάνουν οι γονείς του δράστη

- Σταματήστε το παιδί αμέσως μόλις παρατηρήσετε επιθετική συμπεριφορά του παιδιού σας προς άλλα παιδιά. - Εφαρμόστε σταθερά όρια και ποινές με συνέπεια.

- Οι ποινές ΔΕΝ περιλαμβάνουν σωματική τιμωρία.

- Συζητείστε μαζί του για το τι μπορεί να του συμβαίνει- μήπως το απασχολεί ή στεναχωρεί κάτι. Εξηγείστε του ότι η συμπεριφορά αυτή είναι απαράδεκτη και ότι το αντίκτυπο στα άλλα παιδιά είναι πολύ βαρύ.

- Αποθαρρύνετε άλλα μέλη της οικογενείας σας να παρουσιάζουν εκφοβιστικές συμπεριφορές.

- Διδάξετε στο παιδί σας τεχνικές χαλάρωσης και τρόπους επίλυσης συγκρούσεων, χωρίς βία : πώς να λένε όχι και πώς να ζητούν αυτό που θέλουν με ευγενικό τρόπο.

- Μη χτυπάτε τα παιδιά ως τιμωρία για την επιθετική τους συμπεριφορά. Τους διδάσκετε ακριβώς αυτό που θέλετε να σταματήσουν: τη βία. Προτιμήστε την αφαίρεση προνομίων ως τιμωρία.

- Συζητείστε με το δάσκαλο για την αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς του παιδιού σας. Επικοινωνήστε με τους γονείς του παιδιού-θύματος και καθησυχάστε τους ότι αντιμετωπίζετε το πρόβλημα.

- Επαινείτε και ενισχύετε το παιδί σας κάθε φορά που επιδεικνύει συνεργατικές και φιλικές συμπεριφορές προς άλλα παιδιά . Αν το παιδί εκφοβίζει επειδή είναι απομονωμένο, προσπαθήστε να το βοηθήσετε να βρει έστω κι έναν φίλο, στον οποίο θα φέρεται με σεβασμό.

- Προσπαθήστε να του δώσετε πρωτοβουλίες και ευθύνες, να το εντάξετε σε δημιουργικές δραστηριότητες, όπως εθελοντισμό.

- Αν το παιδί εκφοβίζει επίμονα και καταναγκαστικά, ίσως είναι χρήσιμη η ψυχοθεραπευτική βοήθεια, ενώ αν πάσχει από σύνδρομο υπερκινητικότητας η συνδρομή του παιδιάτρου να βοηθήσει.

6.Τι να κάνουν οι εκπαιδευτικοί

- Ο εκφοβισμός είναι πρόβλημα σχολικής πειθαρχίας. Οι εκπαιδευτικοί έχουν ευθύνη για την ασφάλεια των παιδιών και τη δημιουργία πολιτισμένου κλίματος στο σχολείο.

- Κάθε φαινόμενο εκφοβισμού θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και από τη ρίζα του.

- Εξηγείστε από την πρώτη ημέρα στα παιδιά τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός κι ότι είναι ευθύνη όλων των παιδιών να αναφέρουν αν αντιληφθούν κάτι. Μαθητές, που εκφοβίζουν στη γειτονιά, δεν τολμούν να το κάνουν σε σχολεία, όπου οι κανόνες είναι ξεκάθαροι και οι παραβάσεις τους τιμωρούνται πάντα.

- Προτείνετε στα παιδιά να κάνουν μια μικρή έρευνα στο σχολείο σχετικά με το σχολικό εκφοβισμό: Θα δώσει χρήσιμες πληροφορίες και θα ευαισθητοποιήσει τα παιδιά σχετικά με το θέμα.

- Αναρτήστε σε κάθε τάξη το σύνολο των κανόνων συμπεριφοράς.

- Διδάξτε τα παιδιά να σέβονται τις διαφορές μεταξύ τους. Διδάξτε στα παιδιά τεχνικές διεκδικητικότητας και ενίσχυσης αυτό-πεποίθησης

- Διδάξτε σε όλα τα παιδιά ότι οι άπραγοι παρατηρητές δεν είναι αθώοι.

- Κανείς δεν πρέπει να ανέχεται τον εκφοβισμό, αλλά να τον αναφέρουν.

- Μην περιμένετε μόνο από τα παιδιά ή τους γονείς να σας καταγγείλουν κάτι. Παρατηρείτε-έχετε το νου σας!

- Μιλήστε με το παιδί-θύμα ιδιαιτέρως, καθώς και στα υπόλοιπα παιδιά ξεχωριστά για να μάθετε αν παρόμοια περιστατικά έχουν ξανασυμβεί. Κρατήστε σημειώσεις. Καθησυχάστε το παιδί-θύμα ότι δε φταίει εκείνο κι ότι θα αντιμετωπισθεί.

- Μιλήστε στο παιδί-θύτη ιδιαιτέρως για τη συμπεριφορά του, τις συνέπειες και τις κυρώσεις που θα έχει αν συνεχίσει. Μην πιστεύετε ψευτο-δικαιολογίες, ότι απλά παίζαμε και γελάγαμε: Αν ήταν παιχνίδι διασκέδαζαν και γέλαγαν όλοι;

- Κρατήστε τις γραπτές μαρτυρίες και παρουσιάστε τις στο σύλλογο διδασκόντων και τους γονείς των εμπλεκόμενων παιδιών. Ζητήστε από τους συναδέλφους να είναι επίσης σε επιφυλακή.

- Δώστε κατάλληλη ποινή στον εκφοβιστή (όχι σωματική τιμωρία, ούτε ταπεινώσεις κι εξευτελισμοί).

- Επιμείνετε από τον εκφοβιστή να ζητήσει συγνώμη από το παιδί-θύμα, καθώς και να επιστρέψει ότι πράγματα ή χρήματα του έχει αποσπάσει.

- Ενημερώστε τους γονείς του θύτη.

- Προσπαθήστε να σπάσετε την κλίκα των εκφοβιστών, αν έχει δημιουργηθεί κάτι τέτοιο.

- Συνήθως το πιο επιθετικό παιδί δρα ως αρχηγός, ενώ άλλα παιδιά ακολουθούν από φόβο. Κρατήστε στενότερη επιτήρηση στο επιθετικότερο παιδί και προσπαθήστε να προσανατολίσετε τα υπόλοιπα παιδιά σε άλλες δραστηριότητες και σε υποστήριξη των συμμαθητών τους

- Παρακολουθήστε την πορεία των πραγμάτων. Μήπως μετά από λίγο καιρό συμβαίνουν πάλι τα ίδια?Αν δεν μπορείτε να το αντιμετωπίσετε μόνος/η, συζητήστε το με το σύλλογο διδασκόντων, την προϊστάμενη αρχή της περιφέρειας σας και ζητήστε εγγράφως τη συνδρομή τους καθώς και τη συνδρομή ειδικού.Αν υπάρξει σοβαρός τραυματισμός, ενημερώστε την τοπική αστυνομία.

- Επιτηρείτε για περιστατικά εκφοβισμού στα διαλείμματα, στις αυλές, στις εκδρομές. Αν το παιδί-θύμα είναι απομονωμένο, σκεφτείτε με ποια άλλα παιδιά θα ταίριαζε και μιλήστε σε αυτά για να κάνουν παρέα.

- Να είστε συνεπείς και δίκαιοι στις παραβάσεις κανόνων συμπεριφοράς.

- Δημιουργήστε κουτί παραπόνων στην τάξη, όπου τα παιδιά ανώνυμα καταθέτουν όσα συμβαίνουν. Η ακόλουθη συζήτηση προωθεί την υπευθυνότητα, χωρίς να μειώνει πρόσωπα .

- Η πρόληψη της βίας και η αρμονική συνύπαρξη θα πρέπει να είναι στην καρδιά των στόχων της παιδείας μας:τέτοια θέματα μπορούν να ‘δουλεύονται’ σε οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο.

Για περισσότερες πληροφορίες και βοήθεια:

- Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας, τηλ. 197 ή 210-197, όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα

- Χαμόγελο του Παιδιού, τηλ. 1056, όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα. Δέχεται και ανώνυμες καταγγελίες για παιδική κακοποίηση

- Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, τηλ. 1890, email: ccu@ath.forthnet.gr

- Συνήγορος του Πολίτη, Κύκλος για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τηλ. 800.11.32.000

- Γραμμή Σύνδεσμος, 801 801 1177

- Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 210-7715791, 210-7793648

πηγή: www.mentoras.org

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/12/blog-post_13.html

Ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής, τα αδέλφια δημιουργούν στενούς και ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους.

Τα παιδιά έχει παρατηρηθεί ότι συνήθως εκδηλώνουν λύπη και στενοχώρια όταν αποχωρίζονται από τα αδέλφια τους και χαρά και ενθουσιασμό όταν ξαναβρίσκονται μαζί τους.

Οι αδελφικές σχέσεις παρέχουν ένα σημαντικό πλαίσιο εκμάθησης κοινωνικών δεξιοτήτων για τα παιδιά.

Μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση τους δίνεται η ευκαιρία να επικοινωνήσουν, να συνεργαστούν και να μοιραστούν.

Για τα μικρότερα παιδιά τα μεγαλύτερα αδέλφια αποτελούν πρότυπα, δηλαδή πρόσωπα τα οποία μπορούν να μιμηθούν και από τα οποία μπορούν να μάθουν συμπεριφορές, κοινωνικές συνήθειες και οικογενειακές αξίες.

Τα μικρότερα παιδιά παρατηρώντας τα αδέρφια τους αρχίζουν να κατανοούν τους ρόλους που αναμένεται να αναλάβουν μέσα στην οικογένεια αλλά και τους ρόλους που σχετίζονται με το φύλο τους.

Αυτό, βέβαια, μπορεί να επιτευχθεί και μέσα από τα παιχνίδια που παίζουν, όταν για παράδειγμα σχεδιάζουν φανταστικές ιστορίες και εμπλέκονται σε συμβολικό παιχνίδι.

Επίσης, οι αδελφικές σχέσεις παρέχουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο τα παιδιά πειραματίζονται με τα συναισθήματά τους.

Οι έρευνες καταδεικνύουν ότι τα αδέλφια συχνά μοιράζονται μεταξύ τους όσα νιώθουν και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι μοιράζονται αυτές τις σκέψεις με τους γονείς τους.

Έτσι, μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με τα αδέλφια τους μαθαίνουν να συζητούν για πράγματα που τους απασχολούν και να συναισθάνονται τους άλλους, να μπορούν δηλαδή να κατανοούν πώς νιώθουν οι άλλοι σε μια δεδομένη συνθήκη.

Μια άλλη πλευρά των αδελφικών σχέσεων είναι το χιούμορ.

Τα αδέλφια χαίρονται και διασκεδάζουν μεταξύ τους παίζοντας παιχνίδια.

Ειδικά τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να προτρέπουν τα μικρότερα αδέλφια τους σε παιχνίδια λέξεων, αστεϊσμούς ή φανταστικά παιχνίδια και πειράγματα που αποτελούν μια αστείρευτη πηγή γέλιου.

Γενικά, οι συζητήσεις και τα παιχνίδια μεταξύ των αδελφών διευρύνουν τις γλωσσικές δεξιότητες των παιδιών και εμπλουτίζουν το λόγο τους.

Η βοήθεια και η αλληλεγγύη μεταξύ των αδελφών μπορεί να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις σε περιπτώσεις που η οικογενειακή ζωή είναι τεταμένη ή υπάρχει ένταση στις συζυγικές σχέσεις.

Τα αδέλφια μπορεί να αποτελούν το ένα για το άλλο ένα βασικό «χώρο» συναισθηματικής ασφάλειας, υποστήριξης και αλληλοβοήθειας, από όπου μπορούν να αντλήσουν τα απαραίτητα συναισθηματικά αποθέματα για να ανταπεξέλθουν με επιτυχία στις αντίξοες οικογενειακές συνθήκες που μπορεί να βιώνουν.

Είναι εντυπωσιακό ότι μεγαλύτερη έμφαση έχει δοθεί –τόσο σε έρευνες όσο και στις καθημερινές συζητήσεις- στις αρνητικές διαστάσεις των αδελφικών σχέσεων.

Για παράδειγμα, συχνά γίνεται λόγος για την αντιπαλότητα και τους καβγάδες μεταξύ των αδελφών, αλλά και την αίσθηση των μεγαλύτερων παιδιών ότι χάνουν τα προνόμια που είχαν ως πρωτότοκα παιδιά από τα νεοφερμένα αδέρφια τους.

Πολλοί γονείς παρατηρούν ότι τα παιδιά τους αντιδρούν άμεσα όταν αυτοί απευθύνουν την προσοχή σε ένα από τα αδέλφια τους, το οποίο αποδίδουν σε αντιζηλία.

Πράγματι τέτοιες διαστάσεις στις αδελφικές σχέσεις δεν είναι σπάνιες, ωστόσο, στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύουν την ποικιλία των ανθρώπινων σχέσεων και θα μπορούσαμε να τις θεωρούσαμε περισσότερο ως τρόπους να πειραματιστούν τα παιδιά μέσα στις σχέσεις, να κατανοήσουν τις αλλαγές που συμβαίνουν, να προσπαθήσουν να προσαρμοστούν σε νέες συνθήκες, πρόσωπα, αλλά και στις μεταβαλλόμενες σχέσεις με τους σημαντικούς γι’ αυτά ανθρώπους, δηλαδή τους γονείς.

Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε ότι είναι ιδιαίτερος ο ρόλος που διαδραματίζουν οι γονείς και το πώς αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους σε αυτές τις περιπτώσεις, εν ολίγοις πώς «στέκονται» απέναντι σε δυο αδέλφια που μπορεί να μαλώνουν.

Το να αφήνουμε κάποιες φορές τα παιδιά μας να διαπραγματευτούν τις διαφορές τους μόνα τους, μπορεί να τα βοηθήσει να έχουν εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους και στον εαυτό τους ώστε να μπορούν να διεκδικούν τα ίδια για τον εαυτό τους τη θέση τους καταρχήν μέσα στην οικογένεια και κατ’ επέκταση σε άλλες κοινωνικές ομάδες αργότερα.

Επομένως, η αξία των αδελφικών σχέσεων για την ανάπτυξη του παιδιού είναι αδιαμφισβήτητη.

Τα αδέλφια αλληλεπιδρώντας εμπλουτίζουν τις γνωστικές, γλωσσικές, κοινωνικές και συναισθηματικές τους δεξιότητες.

Μαθαίνουν να συνυπάρχουν και να εξοικειώνονται με τον «άλλο». Και, συνήθως, τα αδέλφια αποτελούν για το άτομο ένα σταθερό συνοδοιπόρο για την υπόλοιπη ζωή.

Βιβλιογραφική πηγή:

Judy Dunn. Οι στενές προσωπικές σχέσεις των μικρών παιδιών. Εκδόσεις: Τυπωθήτω-ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡΔΑΝΟΣ.

http://enarthro.blogspot.gr

Τον τελευταίο καιρό διαισθάνεστε ότι κάτι δεν πάει καλά με το παιδί σας, ωστόσο, ανάμεσα στη γνωστή σας που τρέχει την κόρη της για ψύλλου πήδημα στους ειδικούς και στη μητέρα σας που φωνάζει «το παιδί δεν είναι τρελό!» νιώθετε αμήχανοι για το τι πρέπει να κάνετε.

Πριν επισκεφτείτε έναν επαγγελματία, προσπαθήστε να σκεφτείτε και να καταλάβετε εσείς οι ίδιοι τι δεν πάει καλά.

Να θυμάστε πως είστε οι γονείς του παιδιού σας, μπορείτε να στηριχτείτε στη διαίσθησή σας.

Αν το πρόβλημα διαρκεί και αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να βοηθήσετε οι ίδιοι, τότε η γνώμη ενός ειδικού θα σας επιτρέψει να βρείτε μια λύση.

Σε ποιες περιπτώσεις να επισκεφτείτε έναν ειδικό:

- Σε περιόδους δύσκολες για την οικογενειακή σας ζωή, όταν ορισμένες καταστάσεις επηρεάζουν τη σχέση γονέων και παιδιών έντονα και για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τέτοιες καταστάσεις μπορεί να είναι το διαζύγιο, μια σοβαρή ασθένεια, ένα πένθος.

- Σε κάποιες περιπτώσεις που διαισθάνεστε ότι κάτι δεν πάει καλά ή κάποιο πρόσωπο κοντινό στο παιδί σας (παιδίατρος, δασκάλα, συγγενείς) σας το υποδεικνύει.

Είναι σημαντικό να τους ακούσετε, ακόμα κι αν δεν σας είναι εύκολο, και αν ο τρόπος τους δεν είναι πολύ σαφής ή κομψός.

Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να είναι:

- Όταν το παιδί δεν έχει κατακτήσει ορισμένες δεξιότητες που θα περιμένατε να έχει στην ηλικία του.

Αν είναι αδέξιο στις κινήσεις του, δεν μιλάει καλά, δυσκολεύεται να βγάλει τις πάνες, είναι κλεισμένο στον εαυτό του, πολύ απαθές ή επιθετικό, δεν μπορεί να παίξει ή να κάνει φίλους και έχει μεγάλες διαφορές από τα παιδιά της ηλικίας του.

- Όταν η ανάπτυξή του δεν είναι ισορροπημένη, δηλαδή, έχει αναπτυχθεί σε έναν τομέα και σε άλλο όχι.

Για παράδειγμα, μιλάει πολύ καλά, αλλά είναι πολύ δειλό. Από κάποιες απόψεις θέλει να μείνει μικρό.

- Όταν παρουσιάζει ξαφνικές και έντονες αλλαγές στη συμπεριφορά και στη διάθεση του που επιμένουν.

Για παράδειγμα ενώ κοιμόταν καλά, δεν μπορεί να κοιμηθεί ή ξυπνάει από εφιάλτες.

Ενώ είχε βγάλει την πάνα, λερώνεται πάνω του το βράδυ ή το πρωί.

Ενώ μιλούσε καθαρά αρχίζει να ψευδίζει ή μωρουδίζει.

Έχει γίνει ευέξαπτο, νευρικό, μελαγχολικό, σκυθρωπό, παραπονιέται και κλαίει συνεχώς χωρίς λόγο.

- Όταν αλλάζει η συμπεριφορά του στο σπίτι και στο σχολείο και γίνεται νευρικό, προκλητικό, δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή η επίδοσή του στα μαθήματα πέφτει.

Βλέποντάς τα όλα αυτά μπορεί να λέτε: «στο τέλος θα του περάσουν όλα» ή «έτσι είναι το φυσικό του» ή «θα το ξεπεράσει μόνο του».

Σκεφτείτε όμως ότι το παιδί ζει μια κατάσταση λιγότερο ή περισσότερο οδυνηρή, αλλά αληθινή.

Φυσικά, οι δυσκολίες με τους συμμαθητές μας προετοιμάζουν για τις δυσκολίες της ζωής, και η ομιλία του θα στρώσει με το πέρασμα του χρόνου.

Όμως, γιατί να επιβάλλετε στο παιδί σας μια τέτοια κατάσταση, όταν συχνά μερικές συναντήσεις με έναν ειδικό μπορούν να το ανακουφίσουν;

Η παιδική ηλικία είναι μια περίοδος ιδιαίτερα ευάλωτη.

Το να αφήνεις ένα παιδί να ζει με το πρόβλημά του είναι σαν να το αφήνεις να περπατά με ένα αγκάθι στο πόδι.

Πηγαίνοντας το σε έναν ειδικό του επιτρέπετε να αισθάνεται καλύτερα, να βγει από μια δύσκολη κατάσταση που το κάνει να υποφέρει.

Αν ανησυχείτε μήπως θα αμφισβητηθείτε στο ρόλο σας ως γονείς, σκεφτείτε ότι ο ειδικός δεν είναι εκεί για να σας ασκήσει κριτική, ούτε να κρίνει αν ανατρέφετε σωστά το παιδί σας.

Αυτό που έχει σημασία είναι πως ως γονείς κινητοποιηθήκατε για να βοηθήσετε το παιδί σας που υποφέρει.

Όταν το σχολείο σας συμβουλεύει να πάτε το παιδί σας σε ειδικό:

Ίσως αισθάνεστε ότι κάποιοι εκπαιδευτικοί είναι υπερβολικοί και βλέπουν προβλήματα εκεί που δεν υπάρχουν.

Όμως, αξίζει να λαμβάνετε υπόψη τη γνώμη των παιδαγωγών του παιδιού σας, είτε είναι βάσιμη, είτε όχι.

Έτσι θα έχετε κάνει αυτό που έπρεπε για το παιδί σας.

Φυσικά δεν είστε υποχρεωμένοι να ενημερώνετε το σχολείο για όλες τις εξελίξεις.

Ωστόσο, μια συνεργασία με το σχολείο μπορεί να είναι πολύτιμη και βοηθητική όταν υπάρχει μια δυσκολία.

Η στάση του σχολείου απέναντι στο παιδί και τους γονείς έχει σημαντική επίδραση, καθώς μπορεί να μειώσει ή να μεγαλώσει το άγχος που συχνά συνοδεύει τις δυσκολίες.

http://enarthro.blogspot.gr

Τον τελευταίο καιρό βλέπετε συνάδελφους, φίλους και συγγενείς να χάνουν τη δουλειά τους.

Τελικά έφτασε και η σειρά σας.

Εκτός από τα υπόλοιπα άγχη, ως γονείς είναι φυσικό να σκέπτεστε τι αντίκτυπο θα έχει αυτό στο παιδί σας και πώς να το χειριστείτε.

Είναι απαραίτητο να μιλήσετε γι’ αυτό στο παιδί;

Είναι απαραίτητο, γιατί δεν πρόκειται για μια μικρή αλλαγή, αλλά για μια σημαντική αναστάτωση στη ζωή σας.

Στο εξής θα περνάτε περισσότερο χρόνο στο σπίτι και θα χρειαστεί να ψάξετε για άλλη δουλειά, κάτι που δεν θα περάσει απαρατήρητο από το παιδί.

Κάθε παιδί χρειάζεται ειλικρίνεια και εμπιστοσύνη για να συγκροτηθεί ψυχικά.

Ωστόσο, ειλικρίνεια δεν σημαίνει να μοιράζεστε κάθε λεπτομέρεια και να δίνετε εξηγήσεις που το παιδί δεν μπορεί να κατανοήσει.

Είναι ανάγκη να μιλήσετε στο παιδί με λόγια κατάλληλα για την ηλικία του, ώστε να καταλάβει.

Πότε να μιλήσετε στο παιδί;

Θα ήταν καλό να μιλήσετε στο παιδί μόλις λάβετε την προειδοποίηση από τη δουλειά σας, ώστε να του δώσετε το χρόνο να σκεφτεί και να συνηθίσει την αλλαγή αυτή.

Πώς να μιλήσετε;

Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιείτε δραματικές εκφράσεις που θα ανησυχήσουν υπερβολικά το παιδί.

Αντί να πείτε: «έμεινα άνεργος/η!» μπορείτε να εξηγήσετε ότι σε λίγο καιρό δεν θα έχετε πια τη δουλειά που είχατε και θα πρέπει να βρείτε μια άλλη δουλειά.

Εξηγείστε, επίσης, ότι θα βρίσκεστε στο σπίτι περισσότερο από πριν και ότι θα έχετε ραντεβού για να βρείτε καινούρια δουλειά.

Πώς να χειριστείτε την αλλαγή στα οικονομικά;

Οι οικονομικοί πόροι της οικογένειας θα μειωθούν κατά πολύ.

Ωστόσο, αποφύγετε να πείτε «τέρμα οι κούκλες, γιατί είμαι άνεργος/η».

Δεν χρειάζεται βέβαια να θυσιαστείτε για να συνεχίσετε να του αγοράζετε παιχνίδια όπως πριν.

Είναι σημαντικό το παιδί να είναι ενήμερο για την κατάσταση και να μοιράζεται τις δυσκολίες της οικογένειας μαζί σας.

Πώς να χειριστείτε τα συναισθήματά σας;

Το παιδί αισθάνεται το άγχος σας και τη στενοχώρια, ακόμα κι αν εσείς προσπαθείτε να μη δείχνετε τίποτα.

Είναι σημαντικό να του μιλήσετε με λίγα λόγια για την ανησυχία σας, καθησυχάζοντας το, λέγοντας πως είναι μια δύσκολη κατάσταση για εσάς, αλλά έχετε σχέδια για το μέλλον.

Μείνετε όσο πιο δραστήριοι μπορείτε στην καθημερινή σας ζωή, κρατώντας τα ωράρια σας.

Εξηγείστε στο παιδί μαζί με το/τη σύζυγό σας ότι η αξία ενός ανθρώπου δεν εξαρτάται μόνο από το επάγγελμά του.

Υπενθυμίστε του ότι εκείνο δεν φταίει γι’ αυτή την κατάσταση.

Ωστόσο, αποφύγετε να του εμπιστευτείτε όλα τα προβλήματα και τα άγχη σας.

Κάθε παιδί που βλέπει τον γονιό του σε δύσκολη κατάσταση θέλει να τον παρηγορήσει και να τον βοηθήσει.

Αυτό όμως ούτε μπορεί να το αναλάβει ούτε και πρέπει, καθώς κλονίζεται το αίσθημα ασφάλειας του.

Οι γονείς είναι υπεύθυνοι για τα παιδιά τους, όχι το αντίστροφο.

Καλό θα ήταν σε μια τέτοια κατάσταση ο γονιός να βρει έναν άλλο συμπαραστάτη, έναν ώμο για να ακουμπήσει.

http://enarthro.blogspot.gr

Τι σημαίνει φιλία;

Με τον όρο φιλία εννοείται η στενή διαπροσωπική σχέση μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων η οποία χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εγγύτητα, δέσμευση, μοίρασμα εμπειριών, στοργή και αμοιβαιότητα.

Η φιλία κατέχει ξεχωριστό ρόλο στο πλέγμα των ανθρώπινων σχέσεων.

Ιδιαίτερα, κατά την παιδική –αλλά και εφηβική- ηλικία οι σχέσεις με άτομα της ίδιας ηλικίας αποτελούν μια ουσιαστική πτυχή κατά τη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ατόμου, επηρεάζοντας σημαντικά την ανάπτυξή του.

Πώς επιλέγουν τα παιδιά τους φίλους τους;

Σημαντικός παράγοντας για την έναρξη μιας φιλικής σχέσης είναι η εγγύτητα ή γειτνίαση, δηλαδή το να βρίσκεται το εν δυνάμει φιλικό πρόσωπο στο κοντινό κοινωνικό περιβάλλον του παιδιού.

Ωστόσο, η ομοιότητα μεταξύ των φίλων αποτελεί το πιο ουσιώδες και κρίσιμο στοιχείο, ώστε δύο ή περισσότερα άτομα να συνάψουν μια φιλική σχέση.

Συνήθως, τα παιδιά που είναι ίδιου φύλου, ίδιας ηλικίας και μοιράζονται παρόμοια ενδιαφέροντα εμπλέκονται σε στενότερες διαπροσωπικές σχέσεις.

Παρόλα αυτά, φαίνεται ότι και τα παιδιά διαφορετικού φύλου ή ηλικίας μπορούν να αναπτύξουν μια φιλική σχέση, ιδιαίτερα εάν υπάρχουν συγγενικοί ή οικογενειακοί φιλικοί δεσμοί.

Ποιες είναι οι λειτουργίες της φιλίας;

Η φιλία θεωρείται, κατά κύριο λόγο, ένα από τα βασικά πλαίσια επαφής του παιδιού με τον κόσμο εκτός του οικογενειακού περιβάλλοντος, δίνοντας του ουσιώδεις πληροφορίες για τις υπόλοιπες διαπροσωπικές σχέσεις.

Ένα παιδί διδάσκεται πράγματα για τον εαυτό, τους άλλους και τον κόσμο.

Μαθαίνει πώς να αλληλεπιδρά με άλλα άτομα, να επικοινωνεί τις ανάγκες και τις επιθυμίες του και να κατανοεί τις επιπτώσεις και τα όρια τις συμπεριφοράς του.

Ακόμη, οι φιλίες παρέχουν ένα πλαίσιο κοινών δραστηριοτήτων από το οποίο αντλείται ευχαρίστηση και διασκέδαση.

Μέσα από κοινές δραστηριότητες, όπως το παιχνίδι, δίνεται στα παιδιά η ευκαιρία να αναπτύξουν θεμελιώδεις κοινωνικές δεξιότητες.

Μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν ικανοποιητικά τις συγκρούσεις και να διευθετούν αποτελεσματικά τα προβλήματα που προκύπτουν.

Επιπλέον, η συνεχής επαφή με συνομηλίκους τους δίνει τη δυνατότητα να αρχίζουν να «βλέπουν» την οπτική ενός άλλου προσώπου και, στην πορεία, μπορούν να κατανοήσουν σε βάθος τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις προθέσεις του.

Με τον τρόπο αυτό, αναπτύσσεται περαιτέρω η συναισθηματική τους νοημοσύνη.

Τα παιδιά εξοικειώνονται με κοινωνικές έννοιες, όπως η εμπιστοσύνη, η συνέπεια, ο σεβασμός και η υποστήριξη και μαζί με τους συντρόφους τους στο παιχνίδι εξερευνούν τις έννοιες της γενναιοδωρίας και της αλληλοβοήθειας.

Επιπρόσθετα, οι ομάδες συνομηλίκων που συμπεριλαμβάνουν περισσότερα από δύο παιδιά παρέχουν ένα βασικό πλαίσιο πειραματισμού με τον ανταγωνισμό, την κυριαρχικότητα και την υποχωρητικότητα.

Τα παιδιά που είναι μέλη μιας ομάδας συνομηλίκων αναλαμβάνουν διαφορετικούς ρόλους εντός αυτής, υιοθετούν ή παραβαίνουν κανόνες και μαθαίνουν περισσότερα στοιχεία για τους ρόλους των δύο φύλων, ειδικά εάν συμμετέχουν σε μικτές ομάδες.

Στο πλαίσιο αυτό, προετοιμάζονται ή βοηθούνται να ενταχθούν σε άλλα ομαδικά πλαίσια, όπως το σχολείο ή μια αθλητική ομάδα.

Μάλιστα, σε ομάδες συνομηλίκων στις οποίες υπάρχει μεγάλη ποικιλία ως προς την φυλετική προέλευση των παιδιών φαίνεται ότι τα παιδιά υιοθετούν λιγότερο στερεότυπες στάσεις.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διατηρούν έναν πιο ανοιχτό προσανατολισμό ως προς τη διαφορετικότητα μεταξύ των ανθρώπων, στάση η οποία αποδυναμώνει την ισχύ φυλετικών ή άλλων προκαταλήψεων.

Τέλος, με την βοήθεια των φίλων βελτιώνεται η αντίληψη του εαυτού και ενισχύεται η αυτοεκτίμηση.

Συχνά, οι φίλοι συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο και λειτουργούν ως πρότυπα μίμησης και διδασκαλίας.

Ακόμη σπουδαιότερη προσφορά των φίλων είναι η συμπαράσταση σε μια δύσκολη στιγμή, μια διέξοδος ή ένα καταφύγιο σε περιόδους που το παιδί μπορεί να βιώνει αρνητικές εμπειρίες ή συναισθήματα.

Αναμφίβολα, όμως, μια από τις σημαντικότερες αναπτυξιακές λειτουργίες της φιλίας είναι ότι συμβάλλει στην ανάπτυξη της κοινωνικής επάρκειας, δηλαδή στην ανάπτυξη και ενίσχυση όλων εκείνων των δεξιοτήτων οι οποίες οδηγούν σε επιτυχή κοινωνική λειτουργία.

Οι φιλικές σχέσεις προετοιμάζουν το έδαφος για τα άλλα είδη σχέσεων που αναπτύσσει το άτομο και, ειδικότερα, αποτελούν το πρότυπο των στενών διαπροσωπικών σχέσεων που θα δημιουργήσει το άτομο αργότερα στη ζωή του.

Βιβλιογραφική πηγή:

Dunn, J. (1999). Οι στενές προσωπικές σχέσεις των μικρών παιδιών. Αθήνα: Τυπωθήτω.

http://enarthro.blogspot.gr

Για το παιδί με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες σημαίνει ότι αντιλαμβάνεται τη διαφορετικότητα του.

Έτσι θα μπορεί αργότερα να βρίσκει τους τρόπους και τους μηχανισμούς μάθησης που τον βοηθούν καλύτερα να μάθει, να απομνημονεύει, να εκφράζεται.

Για παράδειγμα:

"Σκέφτομαι με εικόνες άρα με βοηθάει πολύ περισσότερο να διαβάζω με χάρτη το μάθημα της Ιστορίας γιατί αναπαριστώ τη μάχη".

Ένα απο τα πολύ σημαντικά κομμάτια ενός προγράμματος αντιμετώπισης των δυσκολιών μάθησης είναι να οδηγήσεις το παιδί να μάθει σιγά, σιγά τον εαυτό του.

Πως μαθαίνει πιο εύκολα, τι το δυσκολεύει περισσότερο, με ποιο τρόπο σκέφτεται.

Αλλά και για όλα τα παιδιά η συνειδητοποίηση του Πως και απο Που πηγάζει η σκέψη είναι σημαντικές πληροφορίες που οδηγούν στην αυτογνωσία.

Μια άσκηση που βοηθά πολύ αυτή τη "βουτιά" στο μυαλό είναι η: "Σκέψεις για τη σκέψη"!!

Άσκηση:

Σε μια σελίδα γράφουμε φράσεις που έχουν σχέση με τη διαδικασία της σκέψης. Προσπαθούμε να κάνουμε πιο συγκεκριμένη τη διεργασία "του σκέφτομαι" αναφέροντας όλους τους μηχανισμούς απο όπου πηγάζει η σκέψη.

Σκέφτομαι όταν:

- Παρατηρώ.

- Αναρωτιέμαι.

- Αναπαριστώ κάτι στο μυαλό μου.

- Νιώθω, αισθάνομαι.

- Θυμάμαι.

- Ανακαλύπτω, υπολογίζω, επεξεργάζομαι.

Μετά με αφορμή αυτές τις φράσεις βάζουμε το παιδί στη διαδικασία να φέρει ένα τέτοιο παράδειγμα για κάθε μια.

- Παρατήρησε τον ουρανό και πες μου τι σκέφτηκες;

- Για αναρωτήσου τι θα γίνει αν.........

- Προσπάθησε να αναπαραστήσεις, να φέρεις στο μυαλό μου μια ληστεία. Τι σκέφτηκες;

- Όταν χαϊδεύεις ένα σκυλάκι, τι νιώθεις, τι σκέφτεσαι για αυτό;

- Για θυμήσου ποια ήταν η πιο ωραία σου ανάμνηση από το καλοκαίρι;

- Στη στάση ενός λεωφορείου περιμένουν τρεις άνθρωποι. Περνάει το λεωφορείο και τώρα στη στάση έμεινε ο ένας. Τι έγιναν οι άλλοι δύο;

Βασικό tip:

Οι φράσεις και οι κατευθύνσεις προσπαθούμε να αντιστοιχούν στην ηλικία του κάθε παιδιού.

Απευθύνεται:

Σε παιδιά σχολικής και προσχολικής ηλικίας ως μια εισαγωγική άσκηση για το τι σημαίνει "γνωρίζω τον εαυτό μου".

Μπορεί να γίνει από θεραπευτές, εκπαιδευτικούς, γονείς.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2013/01/blog-post_6.html

Τη σωματική τιμωρία την καταδικάζουμε και την αντιλαμβανόμαστε εύκολα ως έναν κακοποιητικό τρόπο συμμόρφωσης και διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

Τι γίνεται όμως με τη λεκτική βία;

Η λεκτική βία ασκεί ψυχολογική πίεση και παρεμβαίνει στη συναισθηματική ισορροπία του παιδιού.

O συναισθηματικός εκβιασμός που εμπεριέχεται σε κάθε προσβλητική κουβέντα δημιουργεί τύψεις και ενοχές στο παιδί.

Η προσδοκία ότι με την αρνητική κριτική θα καταφέρουμε “ένα καλύτερο παιδί” αποτελεί άλλοθι περισσότερο, παρά μια μέθοδος που συμβάλλει σε έναν τέτοιο σκοπό.

Στην λεκτική βία δεν συμπεριλαμβάνονται μόνο οι βρισιές αλλά και λέξεις ή φράσεις που αγνοούν το συναίσθημα του παιδιού.

Κάποιες από τις παρακάτω φράσεις τις αναγνωρίζουμε είτε ως μεγάλοι είτε ως παιδιά, κάποιες έχουμε πει και κάποιες μας έχουν πει.

- Όταν σου μιλάω να ακούς!

- Έχεις δει κανένα άλλο παιδάκι να κάνει σαν εσένα;

- Να δούμε πότε θα αποφασίσεις να φερθείς σαν μεγάλος;

- Άντε κουνήσου τι κάνεις μια ώρα;

- Οι μαμάδες των άλλων παιδιών δεν φωνάζουν γιατί έχουν καλά παιδιά.

- Δεν σε ρώτησα!

- Με κούρασες.

- Μη τολμήσεις.

- Γιατί όλα τα άλλα παιδιά είναι καλύτεροι μαθητές από εσένα;

- Δεν έχω όρεξη τώρα.

- Σου είναι τόσο δύσκολο να κάτσεις φρόνιμα;

- Δεν μπορείς μια φορά να μη με κάνεις ρεζίλι;

- Δεν είσαι παιδί εσύ, είσαι βάσανο.

- Να ήξερες τι έχω περάσει εγώ για να σε κάνω άνθρωπο.

- Δεν αξίζεις την εμπιστοσύνη μου.

- Άφησε το θα το καταστρέψεις, θα το κάνω εγώ!

- Δεν μπορώ να φύγω για λίγο και τα κάνεις όλα χάλια.

- Σου δίνουμε τόσα και εσύ δεν είσαι ευχαριστημένος/η με τίποτα.

- Δεν υπάρχει δε μπορώ, υπάρχει δεν θέλω.

- Άμα είσαι καλό παιδί θα σε αγαπάω.

Τα παιδιά δεν έχουν αναπτύξει μηχανισμούς άμυνας για τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθουν όταν χαρακτηρίζονται με αυτό το τρόπο ή δέχονται προσβολές.

Λαμβάνουν τα μηνύματα με τη κυριολεκτική έννοια του λόγου.

Όταν σε ένα παιδί πούμε: “δεν σε αγαπάω γιατί είσαι κακό παιδί” δεν γνωρίζει ότι δεν το εννοούμε πραγματικά, δεν γνωρίζει την προσωρινότητα της κατάστασης.

Όταν σε ένα παιδί αποδίδουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά για τη προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία του φαίνεται ότι πιστεύουμε πως δεν υπάρχουν περιθώρια για βελτίωση. Το παιδί δεν έχει την εμπειρία να διαχειριστεί το συναισθηματικό εκβιασμό και δεν γνωρίζει ότι πολλές φορές οι άνθρωποι δεν εννοούν αυτά που λένε.

Ένα παιδί υπάρχει πιθανότητα να δυσκολεύεται να διαβάσει, να γράψει, να συγκεντρωθεί, να κάτσει “φρόνιμα”, να θυμηθεί, να αποδώσει αυτά που ξέρει. Δεν είναι απαραίτητο ότι όλα αυτά παραπέμπουν σε παθολογική δυσλειτουργία.

Ιδιοσυγκρασιακά το κάθε παιδί συγκεντρώνει διαφορετικά χαρακτηριστικά που απαρτίζουν τη ξεχωριστή προσωπικότητα του.

Αυτός είναι και ο λόγος που κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ικανότητες, δεξιότητες και ταλέντα από κάθε άλλον.

Αυτός είναι ο λόγος που και τα αδέρφια μεταξύ τους είναι τόσο διαφορετικά.

Αυτός είναι ο λόγος που με την ίδια παιδαγωγική μέθοδο αναπτύσσονται εν τέλει διαφορετικές προσωπικότητες.

Το παιδί θα χρειαστεί να αντισταθμίσει τη ψυχική αναστάτωση που του προκαλεί η λεκτική επίθεση και είναι πιθανό να καταφύγει στον εαυτό που το αντιπροσωπεύει καλύτερα, σε αυτόν που θα το προστατέψει καλύτερα.

Σε έναν ντροπαλό, αντιδραστικό, νευρικό ή επιθετικό εαυτό, έστω και προσωρινά.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/blog-post_3454.html

Πολλές φορές, στην καθημερινότητά μας, για να εξηγήσουμε και να περιγράψουμε τις επιδράσεις των ψυχολογικών καταστάσεων (π.χ. των συναισθημάτων) πάνω στις βιοσωματικές λειτουργίες χρησιμοποιούμε μεταφορικές εκφράσεις, όπως «η καρδιά μου πάει να σπάσει» στις περιπτώσεις φοβίας, «κόπηκε ή πιάστηκε η αναπνοή μου» στις περιπτώσεις μεγάλης στενοχώριας και φόβου, «έχασα τη μιλιά μου» ή «το στομάχι μου δέθηκε κόμπος» σε περιπτώσεις εξαιρετικά υψηλού άγχους ή ενθουσιασμού.

Έρευνες στο χώρο των νευροεπιστημών έχουν αποδείξει ότι το σώμα, ο νους και τα συναισθήματα αλληλεπιδρούν σημαντικά.

Πολλά σωματικά συμπτώματα ξέρουμε ότι ξεκινούν από την κατάσταση του νου μας, ασκώντας ισχυρή επίδραση στο σώμα μας, π.χ. πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι, εμετός, διάρροια, φαγούρα, πυρετός, κούραση και απώλεια της όρεξης.

Ορισμένες φορές, βέβαια, τέτοια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται και σε συγκεκριμένες σωματικές ασθένειες.

Παρόλαυτα, έρευνες έχουν δείξει ότι αρκετοί πόνοι όπως για παράδειγμα οι στομαχόπονοι ή οι κεφαλαλγίες τις περισσότερες φορές οφείλονται σε ψυχική ένταση και πίεση.

Υπάρχουν ακόμα πολλές αρρώστιες που ενώ στην αρχή προκαλούνται από φυσικά αίτια μπορούν να χειροτερέψουν με την ένταση ή τη στενοχώρια, όπως ο διαβήτης ή το άσθμα.

Μερικές αρρώστιες στα παιδιά προκαλούνται από καθαρά ψυχολογικούς παράγοντες, π.χ. η ημικρανία και οι κολικοί.

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Είναι γνωστό ότι στο φάσμα όλης του της ανάπτυξης, το παιδί περνάει από διάφορες εξελικτικές φάσεις οι οποίες συνοδεύονται από πολλές αλλαγές σε όλα τα επίπεδα: βιοσωματικό, γνωστικό/γλωσσικό και ψυχοκοινωνικό.

Οι αλλαγές αυτές πάντα φέρνουν κάτι καινούριο και άγνωστο για το παιδί, άρα αρχικά, είναι αναμενόμενο να του δημιουργηθούν συναισθήματα ανασφάλειας, φόβου και άγχους.

Συχνά, επειδή το παιδί δεν είναι σε θέση να εκφράσει με λόγια τα προβλήματά του και τις ανησυχίες του, μπορεί να εμφανίσει σωματικά συμπτώματα όπως δυσκολίες στον ύπνο και τη διατροφή, νυχτερινή ενούρηση, κοιλιακούς πόνους, ψωρίαση, διαταραχές στη ροή του λόγου (τραυλισμός) κτλ.

Τα συμπτώματα αυτά αποτελούν την σωματοποιημένη εξωτερίκευση των συναισθημάτων του παιδιού καθώς και την προσπάθειά του να προσαρμοστεί ή να αντιδράσει στις εκάστοτε ψυχοπιεστικές συνθήκες (π.χ. πρώτη φορά στο σχολείο, διαζύγιο γονιών, ερχομός δεύτερου παιδιού στην οικογένεια).

ΠΑΡΑΔΕΊΓΜΑΤΑ

Αρκετές φορές το παιδί θέλει να κάνει ή να πει πράγματα, αλλά δεν μπορεί ή νιώθει ότι δεν πρέπει να τα κάνει για διάφορους λόγους. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της γέννησης ενός δεύτερου παιδιού, το πρωτότοκο παιδί είναι πολύ πιθανό να αισθανθεί πίεση, ζήλια, ανασφάλεια κι αβεβαιότητα για το αν θα έχει την αγάπη και την προσοχή της μητέρας του.

Τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να δεχτούν εύκολα τις αλλαγές στη ρουτίνα τους και τη ζωή τους και κάθε αλλαγή τους προκαλεί άγχος και αρνητικά συναισθήματα. Ενδέχεται να νιώσουν καταπίεση, άγχος και στην προσπάθειά τους να το καταπολεμήσουν το καταπνίγουν.

Τότε έρχεται το σύμπτωμα.

Μπορεί να εμφανιστούν σωματικά συμπτώματα όπως πόνοι στο κεφάλι, στο στομάχι καθώς και παλινδρόμηση σε συμπεριφορές προηγούμενων αναπτυξιακών σταδίων όπως νυχτερινή ενούρηση ή συνήθειες πρώτης παιδικής ηλικίας όπως για παράδειγμα η ονυχοφαγία ή το πιπίλισμα του δαχτύλου.

Όλα τα παραπάνω συμπτώματα εμφανίζονται για να μπορέσει το παιδί να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και να αντιμετωπίσει όλο το άγχος που αισθάνεται.

Τέλος, το ψυχοσωματικό σύμπτωμα μπορεί, να εξυπηρετεί ένα σκοπό, να διευκολύνει.

Για παράδειγμα, ένα παιδί που πηγαίνει για πρώτη φορά στο σχολείο, ξεκινάει να βιώνει έντονα το άγχος του αποχωρισμού.

Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας η απομάκρυνση από τους γονείς τους είναι η σημαντικότερη πηγή άγχους κι εκνευρισμού.

Όσο μικρότερο σε ηλικία είναι το παιδί τόσο ισχυρότερη είναι και η επίδραση του αποχωρισμού από τους γονείς του.

Λόγω του υψηλού άγχους που βιώνουν για την απομάκρυνση τους από το οικείο τους οικογενειακό περιβάλλον και την ένταξή τους στο άγνωστο σχολικό περιβάλλον, πολύ συχνά αρκετά παιδιά εμφανίζουν σωματικά συμπτώματα όπως πόνους στην κοιλιά και το κεφάλι πριν πάνε στο σχολείο ή κάθε Κυριακή βράδυ.

Τα εμφανίζουν γιατί θέλουν να αποφύγουν να πάνε στο σχολείο.

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΟΥΣ ΕΧΕΙ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ;

Καταρχάς, θα πρέπει να παρατηρήσουν πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα και πόσο συχνά εμφανίζεται.

Εφόσον έχει διαπιστωθεί από γιατρό ότι τα σωματικά συμπτώματα δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας οργανικής διαταραχής, θα πρέπει να παρατηρήσουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εμφανίζονται (πού, πότε).

Θα πρέπει να κατανοήσουν τη συμπεριφορά του και να το βοηθήσουν να κατανοήσει και σταδιακά να ελέγξει τα αρνητικά συναισθήματα που του δημιουργούνται, όπως θυμός, οργή, άγχος.

Θα μπορούσαν να συζητήσουν μαζί του και να το βοηθήσουν να εκφράσει τις φυσιολογικές του αντιδράσεις με λόγια ή αν είναι πολύ μικρό με το παιχνίδι.

Πάντα θα πρέπει να υπάρχει μια στάση κατανόησης, που θα βοηθήσει το παιδί να νιώσει αρκετή σιγουριά για να κουβεντιάσει με τους γονείς τα προβλήματα του.

Η έμφαση θα πρέπει να δοθεί περισσότερο στις δυσκολίες που προκάλεσαν τα συμπτώματα παρά στα ίδια τα συμπτώματα.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν, θα ήταν ωφέλιμο και βοηθητικό οι γονείς να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή ο οποίος θα τους βοηθήσει να κατανοήσουν και να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες που δημιούργησαν τα συμπτώματα του παιδιού.

http://i.imgur.com/vjRNxBR.jpg

"Το σπίτι της μαμάς. Το σπίτι του μπαμπά"

http://i.imgur.com/n2s0E0N.jpg

"Βρίσκομαι στη μέση. Αφιερώνω αυτή τη ζωγραφιά στην μαμά και στον μπαμπά"

http://i.imgur.com/bJCFgNg.jpg

"Δείχνω ευτυχισμένος εξωτερικά σε όποιον ξέρω"

http://i.imgur.com/1ruzfbd.jpg

"Νιώθω θυμωμένος γιατί οι γονείς μου είναι χωρισμένοι"

http://i.imgur.com/I0wmnvU.jpg

"Κάποιοι γονείς έχουν βίαιες, θορυβώδεις μάχες. Όπως η μαμά και ο μπαμπάς μου."

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/11/blog-post_09.html

Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως η παρουσία ενός κατοικίδιου μειώνει το άγχος, ελαττώνοντας ακόμα και την πίεση στο αίμα μας.

Για όσους ταλαιπωρούνται από άγχος ή κατάθλιψη, τα κατοικίδια μπορούν να συνεισφέρουν τα μέγιστα στην αντιμετώπισή τους αλλά και των προβλημάτων που προκαλούν.

Το γεγονός αυτό ισχύει τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες.

Κάποιοι εξ ημών αγνοούν πως ακόμα και ένα παιδί μπορεί να υποφέρει από άγχος ή κατάθλιψη.

Ο Harold S. Koplewicz, υπεύθυνος του τμήματος παιδικής ψυχιατρικής σε κλινική της Ν. Υόρκης, τονίζει πως το άγχος είναι η κύρια πηγή κατάθλιψης σε νεαρά παιδιά.

«Η κατάθλιψη στην προεφηβική ηλικία είναι σπάνια. Το παιδί δεν έχει τις κατάλληλες χημικές ή ανατομικές αλλαγές που να το θέσουν σε κίνδυνο», αναφέρει και προσθέτει ότι πριν την εφηβεία, το άγχος είναι ισοδύναμο της κατάθλιψης.

Τα επόμενα χρόνια, κάποιες φορές αυτό το άγχος μετατρέπεται σε κατάθλιψη.

Συχνά το κατοικίδιο που συνδυάζουμε στο νου μας με την ανθρώπινη ψυχοθεραπεία είναι ο σκύλος.

Είναι γεγονός πως οι σκύλοι είναι εξαιρετικοί σύντροφοι και βοηθούν τους ανθρώπους σε διάφορες περιστάσεις.

Πρέπει να γνωρίζουμε όμως πως και οι γάτες έχουν παρόμοιες, ευεργετικές ικανότητες όντας δίπλα σε ένα παιδί με προβλήματα άγχους ή κατάθλιψης.

Αν δεν έχετε κάποια γάτα στην κατοχή σας ή αν αυτή που έχετε δεν είναι και τόσο κοινωνική και σκέφτεστε να υιοθετήσετε μια ακόμα με σκοπό την ψυχοθεραπεία, πρέπει να εξασφαλίσετε πως η νέα σας γάτα έχει την κατάλληλη προσωπικότητα για το σκοπό αυτό.

Αναζητήστε, λοιπόν, μια γάτα με ήρεμο ταμπεραμέντο, που δεν θα ενοχλούταν να έχει κάποιο παιδί δίπλα της.

Διαβάστε πέντε τρόπους με τους οποίους μια γάτα μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί με άγχος ή / και κατάθλιψη.

1. Ανιδιοτελής, απλή φιλία

Η γάτα απλώς αγαπά τον ιδιοκτήτη της. Δε ζητά κάτι, δε μας κρίνει ούτε απαιτεί. Δεν υπάρχει κάτι το περίπλοκο στη σχέση μας με τη γάτα.

Το γεγονός αυτό είναι καθησυχαστικό για ένα μικρό παιδί το οποίο ενδεχομένως να φοβάται να κάνει ή να διατηρήσει φιλίες στο σχολείο.

2. Ευθύνη και ρουτίνα

Για ένα παιδί του οποίου τα συναισθήματα μοιάζουν ανεξέλεγκτα, μια μορφή ρουτίνας και ευθύνης μπορεί να του δημιουργήσει σκοπό και λογική σκέψη εκεί που δεν υπήρχαν.

Οι γάτες πρέπει να ταΐζονται τακτικά κάθε μέρα ενώ και η άμμος τους χρειάζεται συχνό καθαρισμό.

Τα καθήκοντα αυτά είναι ιδανικά για τα παιδιά.

Επίσης, η παρουσία της γάτας προσφέρει έντονα το συναίσθημα του να νιώθεις απαραίτητος σε κάποιον.

Ένα παιδί με άγχος ή κατάθλιψη νιώθει, συχνά, χαμένο και δίχως κάποιο σκοπό.

Η φροντίδα της γάτας – ενός, δηλαδή, άλλου ζωντανού πλάσματος - έρχεται να πληρώσει, στο μέτρο του δυνατού, ακριβώς αυτό το κενό.

3. Περισπασμός

Σε ανθρώπους που ταλαιπωρούνται από έντονο άγχος, οι ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία περισπασμών που θα απομακρύνουν τις αγχωτικές και δυσάρεστες σκέψεις από το μυαλό τους.

Αυτό προφανώς βρίσκει εφαρμογή και στα παιδιά.

Τέτοιους περισπασμούς μπορούν να προσφέρουν η ανάγνωση, η ζωγραφική, το παιχνίδι, η επαφή με φίλους… ή το παιχνίδι με μια γάτα! Παρατηρήστε πως η διάθεση ενός παιδιού βελτιώνεται όταν ασχολείται και παίζει μαζί με ένα γατάκι!

Είναι δύσκολο να μην γελάσει κάποιος – ακόμα και ενήλικας – βλέποντας το γατάκι να κυνηγά με μανία κάποιο φτερωτό ραβδί, ένα ελαστικό μπαλάκι ή ένα κουρδιστό ποντίκι στο δάπεδο του σπιτιού !

4. Κοινωνική άνεση

Αν ένα αγχωμένο ή θλιμμένο παιδί δυσκολεύεται να έρθει σε επαφή με άλλους ανθρώπους, μπορεί να βοηθηθεί σημαντικά χάρη στην παρουσία μιας γάτας.

Το παιχνίδι μαζί της μπορεί να αποτελέσει κοινό σημείο αναφοράς στην παρέα του με κάποιο άλλο παιδί.

Η άνεση που έχει το παιδί με τη γάτα θα του δώσει την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται για να έρθει σε επαφή και με άλλα παιδιά γύρω του.

5. Φυσική επαφή

Η φυσική επαφή είναι θεραπευτική για όλους.

Κάποιες φορές τα παιδιά με άγχος ή κατάθλιψη απαιτούν επιπλέον επιβεβαίωση και αγκαλιές.

Ως γονείς, σίγουρα μπορούμε να τους τα προσφέρουμε αλλά το άγγιγμα και η αποδοχή ενός χνουδωτού φίλου προσφέρει ακόμα περισσότερα!

Γι αυτό και έχει σημασία το παιδί να έρχεται σε άμεση και τακτική επαφή με ένα γατάκι το οποίο, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, θα απολαμβάνει τα χάδια και την προσοχή του παιδιού.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, πρέπει να θυμάστε πως ανεξάρτητα από τον σκοπό για τον οποίο θέλετε να υιοθετήσετε ένα γατάκι, υπάρχουν πάντα ευθύνες και καθήκοντα που συνοδεύουν την παρουσία του στο σπίτι σας.

Εφόσον τα τηρείτε, θα δείτε πόσα πολλά μπορεί να σας προσφέρει, ανιδιοτελώς και καθημερινά, αυτό το πανέμορφο πλάσμα!

http://petfriends.gr/

Οι γονείς στο διάστημα της εγκυμοσύνης σχεδιάζουν τη ζωή τους μαζί του και προσπαθούν να ετοιμαστούν για την νέα αλλαγή.

Ετοιμάζονται για μια πλούσια οικογενειακή και κοινωνική ζωή.

Η ανατροπή όμως είναι πάντα απρόβλεπτη και ζητά από τους γονείς να διαχειριστούν μια εικόνα για τη ζωή τους που ποτέ δεν περίμεναν.

Σε ένα μετεκπαιδευτικό σεμινάριο που συμμετείχαμε ειδικοί και θεραπευτές από όλη την Ελλάδα πήραμε μέρος σε μια πολύ ενδιαφέρουσα βιωματική άσκηση.

Ζήτησαν από τους παρευρισκόμενους να γράψουμε σε ένα χαρτί τα χαρακτηριστικά που θα θέλαμε να έχει το παιδί μας.

Όσοι από τους συμμετέχοντες είχαν ήδη παιδί και ήταν γονείς, τους ζητήθηκε να “ξεχάσουν” τα δικά τους παιδιά και να γυρίσουν πίσω στο χρόνο για να θυμηθούν την εικόνα του παιδιού που επιθυμούσαν.

Στη συνέχεια διαβάσαμε όλοι αυτά που είχαμε σημειώσει.

Ήταν κατεβατά από υπέροχα χαρακτηριστικά και προτερήματα: έξυπνο, όμορφο, με προσωπικότητα, αθλητής, καλός μαθητής, δίκαιο, ήρωας, τίμιο, γλυκό, τρυφερό, ανεξάρτητο.

Πουθενά, σε κανένα σημείωμα δεν γράφτηκε: δυσλεξία, μαθησιακές δυσκολίες, εγκεφαλική παράλυση, αυτισμός, επιληψία, νοητική καθυστέρηση, σύνδρομο Down. Αυτό ήταν το “φανταστικό” μας παιδί.

Η δοκιμασία συνεχίστηκε.

Μεταφερόμαστε στο χρόνο και το παιδί μας τελικά έρχεται στη ζωή.

Μας ανακοινώνουν όμως παράλληλα ότι αντιμετωπίζει και κάποιο πρόβλημα.

Τότε μας ζητήθηκε να αναγνωρίσουμε και να σημειώσουμε τα συναισθήματα που μας προκάλεσε αυτή η ανακοίνωση.

Γράφτηκαν για άλλη μια φορά κατεβατά από λέξεις που δήλωναν συναισθήματα όπως: λύπη, φόβος, απελπισία, αδικία, γιατί σε μένα, άρνηση, δυστυχία, κλειστοφοβία, πίεση, άγχος.

Αυτό θα ήταν το “πραγματικό” μας παιδί.

Όταν σε έναν γονιό ανακοινώνεται ότι το παιδί του έχει διαγνωστεί με κάποια “μειονεξία” αυτό που ζητάμε στη ουσία είναι να “σκοτώσει” το φανταστικό του παιδί για να αποδεχτεί το πραγματικό του παιδί. Ε

ίναι μια επίπονη και δύσκολη διεργασία και χρειάζεται χρόνο για να ολοκληρωθεί. Είναι ένας ολόκληρος κύκλος συναισθημάτων, απραξίας και άρνησης για να καταλήξει σε αποδοχή και ενεργοποίηση.

Τα στάδια που περνά ένα γονιός στο άκουσμα μιας τέτοιας διάγνωσης είναι:

Στάδιο του “σοκ”: ο γονιός αιφνιδιάζεται, δεν πιστεύει συνήθως τη πρώτη διάγνωση, του προκαλείται μεγάλη δυσπιστία και άρνηση.

Στάδιο συναισθηματικής φόρτισης: τον κατακλύζουν συναισθήματα όπως είναι η λύπη, ο φόβος, η απελπισία και κυρίως ο πανικός για το μέλλον και την έκβαση της κατάστασης. Η θλίψη και το άγχος είναι τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά.

Στάδιο ρεαλιστικής αντιμετώπισης: εδώ ο γονιός αποδέχεται την κατάσταση και επιθυμεί να ενημερωθεί για να δει ποιες εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν για την περίπτωση του παιδιού του. Χρειάζεται έγκυρες πληροφορίες για την σωστή αντιμετώπιση του προβλήματος.

Στάδιο ενεργοποίησης: σε αυτό το στάδιο ο γονιός ενεργοποιείται για να ζητήσει βοήθεια και παίρνει πρωτοβουλία για να προγραμματίσει τις επόμενες κινήσεις και το μέλλον.

Τα στάδια αυτά δεν είναι απόλυτα καθορισμένα στα όρια τους.

Κάποιοι γονείς βρίσκονται κάπου ανάμεσα και τους είναι δύσκολο να ξεπεράσουν το ένα για να περάσουν στο επόμενο.

Πολλές φορές αποδεικνύεται ότι η μετάβαση στα στάδια δεν είναι σταθερή και η συναισθηματική κατάσταση είναι ρευστή.

Θα έρθουν αντιμέτωποι με το πρόβλημα σε διάφορες στιγμές στη ζωή του παιδιού τους, όπως είναι: η εισαγωγή στην εγγράμματη παιδεία, η κοινωνική ενσωμάτωση, η επαγγελματική αποκατάσταση, η οικονομική ανεξαρτησία.

Σε αυτές τις περιόδους θα χρειαστεί να πάρουν εκ νέου αποφάσεις και να ταραχτεί η οικογενειακή ισορροπία.

Ένας παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει τις οικογένειες αυτές σε καθυστέρηση και άρνηση της αντιμετώπισης του προβλήματος είναι το συναίσθημα της ντροπής και της απαξίωσης.

Η σύγκριση του δικού τους παιδιού με τα άλλα παιδιά είτε στο οικογενειακό περιβάλλον είτε στο ευρύτερο κοινωνικό είναι μια διαδικασία δυστυχώς αναπόφευκτη.

Είναι όμως επικίνδυνη και ανασταλτική για τη ψυχική υγεία των γονιών και του ίδιου του παιδιού.

Η ντροπή οδηγεί σε εγκλωβισμό και καθήλωση σε έναν μικρόκοσμο που δεν βοηθάει κανένα μέλος της οικογένειας να εξελιχθεί.

Η κάθε οικογένεια είναι ξεχωριστή.

Για αυτό είναι απαραίτητο να υπάρχει στήριξη και να αναζητήσουν βοήθεια, αναγνωρίζοντας το πρόβλημα και αναζητώντας λύσεις.

Οι ειδικοί μπορούν να παίξουν καταλυτικό ρόλο στην αλλαγή της στάσης που έχουν οι γονείς απέναντι στο πρόβλημα.

Αυτοί γνωρίζουν και μπορούν να διακρίνουν την ψυχολογική κατάσταση των γονιών και σύμφωνα με αυτή να κατευθύνουν ανάλογα.

Η άρτια ενημέρωση, η προσφορά εναλλακτικών λύσεων για το πρόβλημα και η συμβουλευτική καθοδήγηση αποτελούν σημαντικά εφόδια.

Η σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον ειδικό και τον γονέα θα βοηθήσει να δομηθεί και να πραγματοποιηθεί το σωστό πρόγραμμα δράσης για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

"There is nothing more thrilling in this world I think, than having a child that is yours, and yet is mysteriously a stranger." ~ Agatha Christie

Πηγές για τα στάδια:

ημερίδα: «Η Μέριμνα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες», πραγματοποιήθηκε στο Νομαρχιακό Μέγαρο Αιτωλοακαρνανίας, στο Μεσολόγγι στις 24 Μαΐου 2008, Βασίλειος Κ. Σταμάτης

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/blog-post_7064.html

- Να πειράζουν, καταστρέφουν τα πράγματα του πχ.τετράδια, βιβλία, μολύβια κτλ.

- Να ανοίγουν την τσάντα και να του αφαιρούν πράγματα.

- Να στέλνουν κοροϊδευτικά σημειώματα την ώρα της παράδοσης στην τάξη ή κατά την μετακίνηση τους στο σχολικό λεωφορείο.

- Να διοργανώνουν φάρσες εναντίον του με διάφορους τρόπους.

- Να γράφουν υποτιμητικά σχόλια, σχέδια στο θρανίο του, στην καρέκλα του, στον πίνακα της τάξης μέχρι την άφιξη του εκπαιδευτικού.

- Να γράφουν περιφρονητικά σχόλια στους τοίχους του σχολείου ή σε άλλους δημόσιους χώρους πχ. παιδική χαρά.

- Να αναγκάζουν το παιδί να δίνει το χαρτζιλίκι του ή να αγοράζει πράγματα για λογαριασμό τους.

- Να κλέβουν το κινητό του.

- Να στέλνουν υποτιμητικά μηνύματα στο κινητό.

- Να “τραβάνε” το κοροϊδευτικό περιστατικό με κινητό και να το προβάλουν στους υπόλοιπους ή να το αναρτούν σε σελίδες πχ. youtube.

- Να στέλνουν υποτιμητικά σχόλια στο fb, twitter και όλα τα social networks.

- Να μιλάνε υποτιμητικά για αυτό στο fb και χωρίς την παρουσία του με σκοπό τον διασυρμό του παιδιού.

- Να ασκούν σωματική βία πχ. χτυπήματα, κλωτσιές, στριμώγματα, ξυλοδαρμό μπροστά σε άλλους ή και μόνοι τους.

- Να το αναγκάζουν εκβιάζοντας το να κάνει πράξεις, ενέργειες παρά την θέληση του πχ. να συμμετέχει σε παραβατικές δραστηριότητες.

- Να αναγκάζουν τα άλλα παιδιά να περιφρονούν το συγκεκριμένο παιδί. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να εξετάσουμε αν και τα υπόλοιπα παιδιά έχουν πέσει θύματα εκβιασμού.

Τέλος να σημειώσουμε ότι υπάρχουν περιπτώσεις ακραίας βίας σε παιδιά όπως: σεξουαλική κακοποίηση και ξυλοδαρμοί που στέλνουν το θύμα στο νοσοκομείο.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/2.html