Όλοι μας έχουμε δει μικρά παιδιά να τρέχουν να πιάσουν περιστέρια σε μία πλατεία, να αγκαλιάζουν ένα σκυλάκι, να κρατούν σφιχτά ένα γατάκι, να παρατηρούν μία χελώνα σε ένα πάρκο.

Τα παιδιά αγαπούν ιδιαιτέρως τα ζώα και παρότι έχουν εντελώς διαφορετικές γλώσσες, μεταξύ τους επικοινωνούν θαυμάσια.

Ένα ζωάκι είναι ένας εξαιρετικά υπομονετικός ακροατής, ένας συμπαίκτης με ιδιαίτερα ευχάριστα γνωρίσματα:

δεν κρίνει, δεν διακόπτει, δεν παρεμβαίνει σε καμία ιστορία που ένα παιδί του αφηγείται, δείχνει πάντα κατανόηση σε κακούς βαθμούς, σε μία στεναχώρια, σε μία δύσκολη στιγμή του παιδιού.

Το προστατεύει, το συντροφεύει και συμμαχεί σιωπηλά με αυτό.

Είναι ένας σπουδαίος σύμμαχος στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης του παιδιού, που δεν θα το προδώσει ποτέ!

Τα κίνητρα των παιδιών για την απόκτηση ενός κατοικίδιου είναι η συντροφιά στην καθημερινότητα και το παιχνίδι.

Η συντροφιά του, θα οδηγήσει το παιδί σε σπουδαίες ανακαλύψεις και συνειδητοποιήσεις, ενώ η συμβίωση μαζί του θα το ωφελήσει, σε κοινωνικό και συναισθηματικό επίπεδο.

Η επιστήμη έχει εμπεριστατωμένα εξετάσει τα πολλαπλά οφέλη των κατοικίδιων στην υγεία, την ψυχική ανάπτυξη και την ευεξία των παιδιών.

Οι μελέτες δείχνουν ότι τα ζώα μπορούν να λειτουργήσουν ως προστασία από στρεσογόνους παράγοντες, μετριάζοντας το αίσθημα της δυσφορίας που προκαλούν οι αγχωτικές εμπειρίες, μειώνοντας την αίσθηση του σωματικού και συναισθηματικού πόνου, ενώ η κατοχή ενός σκύλου, ειδικότερα, μπορεί να προάγει έναν πιο υγιεινό και περισσότερο δραστήριο τρόπο ζωής.

Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη

Τα κατοικίδια παρέχουν στα παιδιά συναισθηματική υποστήριξη και ένα αίσθημα ασφάλειας.

Σε σχετική μελέτη βρέθηκε ότι νήπια και βρέφη που μεγαλώνουν με ένα ζώο συντροφιάς, τείνουν να μην πιπιλούν τον αντίχειρά τους (κλασσικό παράδειγμα συναισθηματικής ανασφάλειας), καθώς τρέφουν γνωστικά τον εγκέφαλο τους από την επικοινωνία με το ζωάκι που υπάρχει στο σπίτι, όταν οι γονείς είναι απασχολημένοι.

Το κατοικίδιο μπορεί να ενδυναμώσει ουσιαστικά την κοινωνικότητα ακόμα και των πιο «δειλών» μικρών παιδιών.

Μέσα στο σπίτι, το κατοικίδιο δεν συμμορφώνει το παιδί, αλλά το αποδέχεται και το αγαπά, με αποτέλεσμα το παιδί να θεμελιώνει καλύτερη εικόνα του εαυτού του.

Έξω από το σπίτι, ένα παιδάκι που κάνει βόλτα με το κατοικίδιο του, γίνεται εύκολα πόλος έλξης από άλλα παιδιά που θα πλησιάσουν να το χαϊδέψουν ή να παίξουν μαζί του, ενδυναμώνοντας την κοινωνική εικόνα και αυτοεκτίμηση του παιδιού.

Η φροντίδα των σωματικών αναγκών του κατοικίδιου από το παιδί, με υποχρεώσεις που ταιριάζουν στην ηλικία του (π.χ. να γεμίζει το μπολ του κατοικίδιου με νερό, να το χτενίζει, να το κάνει μπάνιο ή να το πηγαίνει βόλτα με επιτήρηση), ενισχύει την κοινωνική ευθύνη αλλά και την αυτοεκτίμηση από την ικανοποίηση που παίρνει ως φροντιστής του κατοικίδιου του, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει με τις αξίες της υπευθυνότητας και της εμπιστοσύνης από την επιτυχή ανάληψη ευθυνών και αρμοδιοτήτων, αναλόγων της ηλικίας του.

Εκτός από τις σωματικές ανάγκες του ζώου, τα παιδιά μαθαίνουν να φροντίζουν και τις συναισθηματικές ανάγκες του μικρού τους φίλου (π.χ. όταν είναι κουρασμένο και δεν θέλει να παίξει ή ακόμα όταν φοβάται στην επίσκεψη στον κτηνίατρο).

Με τον τρόπο αυτό διδάσκονται για τα συναισθήματα των άλλων και τα για δικά τους, μέσα από την αλληλεπίδραση.

Ένα βασικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοημοσύνης είναι η «ενσυναίσθηση», η ικανότητα δηλαδή ενός προσώπου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τα συναισθήματα του άλλου.

Η ενσυναίσθηση βοηθά το παιδί στην αυτορύθμιση και την οριοθέτηση της συμπεριφοράς του αναγνωρίζοντας και σεβόμενο τις ανάγκες του άλλου.

Με τη βοήθεια των γονέων, ένα κατοικίδιο μπορεί να προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για την ανάπτυξη της έννοιας της «ενσυναίσθησης».

Τα ευρήματα αναπτυξιακών ερευνών καταδεικνύουν ότι η ποιότητα της σχέσης που υπάρχει ανάμεσα σε παιδιά και τα κατοικίδια τους, τα βοηθά να βιώσουν μεγαλύτερο δέσιμο σε όλη την γκάμα των σχέσεών τους, ως ενήλικες.

Από άλλη έρευνα προέκυψε πως νεαροί ενήλικες που είχαν κατοικίδιο ως παιδιά, ενδιαφερόταν και συμμετείχαν περισσότερο στα κοινά, με τη μορφή προσφοράς εθελοντικών υπηρεσιών στις κοινότητες τους, βοηθούσαν περισσότερο φίλους και συγγενείς και ανέπτυσσαν ηγετικές συμπεριφορές, συγκριτικά με όσους δεν είχαν αναλάβει τη φροντίδα κάποιου κατοικίδιου.

Όσο πιο ενεργή ήταν μάλιστα, η συμμετοχή τους ως παιδιά στη φροντίδα ενός ζώου, τόσο εντονότερη ήταν και η αλληλεπίδρασή τους με άλλα μέλη του κοινωνικού συνόλου.

Γνωστική ανάπτυξη

Τα παιδιά μαθαίνουν να παρατηρούν, να αντιλαμβάνονται και να ανταποκρίνονται κατάλληλα στη μη λεκτική συμπεριφορά των κατοικίδιων ζώων, ενισχύοντας την επικοινωνία τους σε όλες τις μελλοντικές διαπροσωπικές τους σχέσεις.

Σύμφωνα με πολλές ψυχολογικές θεωρίες, η βιωματική μέθοδος γνώσης, (εμπειρική γνώση), ενισχύει ουσιαστικά το πρόσωπο στο να αντιμετωπίσει τη ζωή περισσότερο ρεαλιστικά και να αντεπεξέλθει σε τυχόν δυσκολίες και απώλειες στον κύκλο της δικής του ζωής.

Μέσω της παρατήρησης, θα κατανοήσει τις αναλογίες της ανθρώπινης ζωής και της ζωής των ζώων αποκτώντας μια καλύτερη επαφή με τη δική του φύση και τις υπαρξιακές της διαστάσεις, θα ενδιαφερθεί για τον φυσικό κύκλο ζωής και να θελήσει να αναζητήσει περισσότερες πληροφορίες γύρω από θέματα της αναπαραγωγής, της γέννησης, της ασθένειας, του θανάτου.

Η επαφή, επίσης, με το παιδί σε καθημερινές δραστηριότητες όπως το παιχνίδι, ενισχύει τις εγκεφαλικές συνάψεις που συνδέουν τη γνώση με το συναίσθημα.

Για παράδειγμα, η κατασκευή ενός σπιτιού για το ζωάκι ή το παιχνίδι μαζί του, βάζει σε διαδικασία το παιδί να χρησιμοποιήσει συγχρόνως τη φαντασία και την επινοητικότητά του, επιτυγχάνοντας ένα σκοπό.

Η γνωστική διαδικασία με τη μορφή εκτιμήσεων, σκέψεων και δράσεων, παίζουν σημαντικό ρόλο στον καθορισμό και πρόκληση των συναισθημάτων.

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι η συμβίωση με ένα κατοικίδιο ζώο βοηθά ένα παιδί να καλλιεργήσει τις αξίες της οικολογικής συνείδησης, της ηθικής ευθύνης του αλτρουισμού, της κοινωνικής αξίας, της ενσυναίσθησης.

Σε αυτή την προσπάθεια, οι γονείς έχουν έναν ενεργό και πολύ σημαντικό ρόλο, καθώς η επιλογή του ζώου, η επιτήρηση της διάδρασης μαζί του, οι συνθήκες διαμονής και διαβίωσής του, η συμφωνία στη συμμετοχή των παιδιών στην καθημερινή φροντίδα του ζώου είναι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν, πριν την απόφαση για την απόκτηση ενός ζώου συντροφιάς στο σπίτι.

Θέματα που χρήζουν Προσοχής

* Σε περίπτωση που υπάρξουν προβλήματα συμπεριφοράς, από το κατοικίδιό σας συνιστούμε τη συζήτηση και τη συνεργασία με έναν καλό εκπαιδευτή, ο οποίος θα μπορέσει να εξηγήσει τι προκαλεί τη δύσκολη συμπεριφορά του ζώου και να προτείνει λύσεις, για πως μπορείτε να χειριστείτε τη συμπεριφορά και να καλύψτε τις ανάγκες του κατοικίδιου.

Πολύ συχνά, η έλλειψη βόλτας, ο περιορισμός του κατοικίδιου σε μικρούς χώρους μακριά από την οικογένεια, στρεσάρουν τα κατοικίδια και δημιουργούν αλλαγές στη συμπεριφορά.

Ας θυμόμαστε, ότι το κατοικίδιο είναι ένα ακόμη μέλος της οικογένειας μας που του αξίζει η φροντίδα κι ο σεβασμός, ώστε να μας αντιμετωπίζει κι αυτό με τον ίδιο τρόπο.

* Σε περίπτωση που υπάρξουν προβλήματα συμπεριφοράς, από τα παιδιά προς τα ζώα, συνιστούμε τη συζήτηση και τη συνεργασία με έναν παιδοψυχολόγο.

Η παιδική βία απέναντι στα ζώα ενδέχεται να προμηνύει ενήλικη επιθετικότητα και εγκληματικότητα.

Η παιδική εγκληματικότητα κατά των ζώων αποτελεί πιθανό δείκτη του πως θα εξελιχθεί το παιδί αργότερα ως ενήλικας.

Μαθαίνοντας από νωρίς στο παιδί το σεβασμό και την αγάπη προς τα ζώα, του προσφέρουμε ένα πολύτιμο εφόδιο για έναν κοινωνικώς αποδεκτό και σωστό τρόπο συμπεριφοράς ενάντια στην έννοια της βίας.

Πηγή: vita.gr

Ένα παιδί μπορεί να γίνει ντροπαλό εξαιτίας ενός συνδυασμού παραγόντων, αλλά συνήθως πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό που κληρονομείται από τους γονείς.

Μπορεί, επίσης, να διαμορφωθεί από τη συμπεριφορά των γονέων προς το παιδί, εάν για παράδειγμα είναι υπερπροστατευτικοί μαζί του.

Το να βοηθήσετε το ντροπαλό παιδάκι σας να βγει από το «καβούκι» του είναι ένα δύσκολο έργο που καλείστε να αναλάβετε ως γονείς και απαιτεί ιδιαίτερη μεταχείριση:

1. Κατανοήστε τις ανησυχίες του παιδιού

Εάν αναγνωρίσετε αυτό που αισθάνεται το παιδί, χωρίς αρνητική κρίση, θα το βοηθήσετε να αισθανθεί καλά για τον εαυτό του. Δίνοντάς του την εντύπωση ότι κάτι πάει στραβά μαζί του, θα κάνετε το παιδί να αισθανθεί χειρότερα για τον εαυτό του και ως εκ τούτου να νιώσει μεγαλύτερη ανασφάλεια. Κατανοώντας τις ανησυχίες του, θα το βοηθήσετε να ενισχύσει τις κοινωνικές του δεξιότητες και να έρθει σε επαφή με τους άλλους.

2. Δημιουργήστε ένα καλό πρότυπο

Υιοθετήστε μια συμπεριφορά που αποπνέει αυτοπεποίθηση προς τους άλλους και γίνετε υπόδειγμα για το παιδί σας. Τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας αυτό που κάνουν οι γονείς τους μέσα από τη διαδικασία της μίμησης. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είστε φιλικοί με τους άλλους, να τους προσφέρετε βοήθεια και να προάγετε μια χαλαρή συμπεριφορά σχετικά με τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις όλων των ειδών.

3. Βοηθήστε το παιδί να βρει φίλους

Δείξτε στο παιδί σας πώς να μάθει να συμμετέχει σε ένα ομαδικό παιχνίδι στην παιδική χαρά ή να κάνει γνωριμίες με άλλα παιδάκια της ηλικίας του σε κάποιο πάρτι. Τα κοινωνικά παιδιά θα βρουν εύκολα τρόπο να ενσωματωθούν στην ομάδα, όμως τα πιο ντροπαλά παιδιά χρειάζονται μία επιπλέον ώθηση.

4. Μην επισημαίνετε το πρόβλημα

Μην χαρακτηρίζετε το παιδί σας ντροπαλό ενώπιόν του, αλλά υπενθυμίστε του ότι μπορεί να ξεπεράσει το πρόβλημα. Για παράδειγμα, μπορείτε να του πείτε: «Μερικές φορές σου παίρνει λίγο περισσότερο χρόνο να συνηθίσεις μια νέα κατάσταση. Θυμάσαι σε εκείνο το πάρτι που μου κρατούσες όλη την ώρα το χέρι; Στο τέλος όμως, κατάφερες να πας να παίξεις με τα άλλα παιδάκια!».

5. Μην προκαλείτε φόβο στο παιδί

Μην δημιουργείτε κοινωνικό άγχος στο παιδί, λέγοντάς του να μην πλησιάζει τους ξένους. Αντιθέτως, διδάξτε του ότι θα πρέπει να είναι πάντα μαζί σας ή με κάποιο άλλο αξιόπιστο μέλος της οικογένειας. Όταν φτάσει σε αρκετά μεγάλη ηλικία, ώστε να επιστρέφει μόνο του από το σχολείο στο σπίτι, τότε μπορείτε να αρχίσετε να συζητάτε μαζί του για το πώς να κρατήσει ασφαλή τον εαυτό του.

Όλοι οι γονείς έχουν έρθει αντιμέτωποι με τις φοβίες των παιδιών τους ψάχνοντας τρόπους να τα καθησυχάσουν και να τους προσφέρουν ασφάλεια.

Όσο παράλογες και ανεξήγητες μπορεί να φαίνονται στους γονείς αυτές οι φοβίες, ας μην ξεχνάμε ότι όλοι σαν παιδιά είχαμε κάποιο είδος φοβίας.

Αυτό που χρειάζεται να προσέξουμε, όταν μιλάμε για φοβία, είναι ο διαχωρισμός της από τον φόβο.

Παρόλο που αποτελούν παραπλήσιες έννοιες, εντούτοις η φοβία αποτελεί μιαν αδικαιολόγητη και υπερβολική αντίδραση του ατόμου σε μία κατάσταση ή σε ένα αντικείμενο, σε αντίθεση με τον φόβο που είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που σχετίζεται με μία γνωστή στο άτομο εξωτερική απειλή.

Ο φόβος προστατεύει το άτομο από καταστάσεις που μπορούν να θέσουν τη ζωή του σε κίνδυνο, ενώ η φοβία προκαλεί αποδιοργάνωση και πρόβλημα στη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού.

Οι παιδικές φοβίες εμφανίζονται με μεγάλη ποικιλία και διαφέρουν από παιδί σε παιδί, όπως και από ηλικία σε ηλικία.

Οι φοβίες εμφανίζονται από τη βρεφική ηλικία και συνεχίζουν μέχρι την ηλικία των 12 όπου και συνήθως αντιμετωπίζονται.

Στη βρεφική ηλικία οι φοβίες αφορούν στους έντονους και δυνατούς θορύβους.

Στην ηλικία των 2 με 4 ετών οι φοβίες σχετίζονται κυρίως με τον αποχωρισμό από τη μητέρα και τα ζώα, ενώ στην ηλικία των 4 με 6 οι φοβίες αφορούν στα φαντάσματα, το σκοτάδι και τις φυσικές καταστροφές.

Σε αυτήν τη χρονική περίοδο τα παιδιά δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν το αληθινό από το φανταστικό και αυτό τους δημιουργεί εντονότερη ανασφάλεια.

Η φοβία του παιδιού συνήθως εκδηλώνεται με το κλάμα, την ταχυπαλμία, την εφίδρωση και τον πόνο στην κοιλιά.

Οι φοβίες είναι ανησυχητικές όταν είναι υπερβολικές και επίμονες, παρουσιάζοντας μεγάλη διάρκεια και αντοχή στον χρόνο, συνοδεύονται από σωματικά ενοχλήματα, αποδιοργανώνουν τη συμπεριφορά του παιδιού και εμποδίζουν τη συμμετοχή του σε καθημερινές δραστηριότητες.

Αρνητικές εμπειρίες

Τα αίτια της ανάπτυξης των φοβιών προέρχονται κυρίως από προηγούμενες αρνητικές εμπειρίες που βίωσε το παιδί.

Για παράδειγμα, πολλά παιδιά φοβούνται τα άτομα που φορούν άσπρη μπλούζα γιατί τους προκαλεί άγχος και απειλή, αφού άσπρες μπλούζες φοράνε οι γιατροί που συχνά πονάνε τα παιδιά με εμβόλια και ενέσεις.

Επίσης, το άγνωστο και πράγματα που το παιδί δεν γνωρίζει, του προκαλούν φόβο, ενώ και οι γονείς που έχουν φοβίες, μπορούν να επηρεάσουν το παιδί και να διαμορφώσουν τη συμπεριφορά του.

Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι η κυριότερη αιτία φοβίας στα παιδιά αποτελούν και οι απειλές που χρησιμοποιούν οι γονείς για να κάνουν τα παιδιά τους να ησυχάσουν, χρησιμοποιώντας τις φοβίες τους ως μέσο για τιμωρία (π.χ. κάτσε ήσυχος, αλλιώς θα σε κλείσω στο σκοτάδι).

Αναπόφευκτα τα παιδιά αποκτούν ανασφάλεια και φοβία για τα πράγματα που αναφέρουν οι γονείς τους ως απειλή.

Γι’ αυτό πολλές φορές οι φοβίες αφορούν στους αστυνομικούς, τα σκυλιά ή και το σκοτάδι.

Ακόμη, έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι υπερπροστατευτικοί γονείς που δεν αφήνουν το παιδί ούτε μια στιγμή μόνο του γιατί φοβούνται μήπως πάθει κάτι, δεν το αφήνουν να αναπτύξει τις ικανότητές του να ελέγχει τις αλλαγές που συμβαίνουν στο περιβάλλον του, με αποτέλεσμα να φοβάται με το παραμικρό.

Το οικογενειακό περιβάλλον έχει καθοριστική σημασία αφού οι εντάσεις και οι καβγάδες συντείνουν στη δημιουργία φόβων στο παιδί.

Το διαζύγιο ακόμη μπορεί να ταράξει τις ισορροπίες του παιδιού και να το κάνει πιο ευάλωτο στους φόβους.

Η ανάπτυξη φοβιών δημιουργεί στα παιδιά άγχος και πανικό, αποδιοργανώνοντας έτσι τη συμπεριφορά τους.

Οι γονείς μπορούν με απλά βήματα να απαλλάξουν το παιδί από κάθε είδους φοβία.

Ο χρόνος που κάθε παιδί χρειάζεται για να αντιμετωπίσει τη φοβία του, εξαρτάται από τα ατομικά του χαρακτηριστικά, από το οικογενειακό του περιβάλλον, καθώς και από την υποστήριξη και ενίσχυση που δέχεται από τους γονείς.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε

ΠΩΣ μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν το παιδί τους να αντιμετωπίσει τις φοβίες του;

• Ζητήστε από το παιδί να σας εξηγήσει τι ακριβώς φοβάται με κάθε λεπτομέρεια, χωρίς να το κρίνετε και να το ταπεινώσετε.
  

• Δείξτε κατανόηση στη φοβία του παιδιού σας και μην το κάνετε να αισθανθεί μειονεκτικά, λέγοντάς του «είναι χαζό να φοβάσαι».
  

• Μην κοροϊδεύετε και μη γελοιοποιείτε τη φοβία του παιδιού σας.
  

• Για να το κάνετε να νιώσει καλύτερα εξομολογηθείτε του τις δικές σας παιδικές φοβίες.
  

• Μην μπείτε στη διαδικασία να αποφεύγετε την επαφή με το φοβικό αντικείμενο αλλά, αντιθέτως, όποτε το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με τον φόβο του, στηρίξτε το.
  

• Διδάξτε το παιδί σας να εκλογικεύσει τους φόβους του ώστε να διακρίνει αν είναι ρεαλιστικοί ή όχι.
  

• Επεξεργαστείτε και οι ίδιοι τις φοβίες σας για να μην τις προβάλλετε στο παιδί σας.
  

• Να είστε συνεπείς στη στάση σας απέναντι στο παιδί. Για παράδειγμα, μην του λέτε να μη φοβάται το σκοτάδι, αλλά μόλις κάνει κάποιαν αταξία να το απειλείτε ότι θα το βάλετε σε ένα σκοτεινό δωμάτιο.
  

• Μην το αναγκάζετε με τη βία να έρθει αντιμέτωπο με τη φοβία του.
  

• Προσπαθήστε να βοηθήσετε το παιδί σας να καταλάβει ότι δεν είναι λογικό να φοβάται πράγματα ακίνδυνα.
  

• Προσπαθήστε με απλά βήματα και σταδιακά να βοηθήσετε το παιδί σας να υπερβεί τον φόβο του. Για παράδειγμα, αν φοβάται το σκοτάδι, αρχικά μπορείτε, ενώ κοιμάται, να αφήνετε ανοικτό ένα φωτιστικό με λίγο φως και ανοικτή την πόρτα, στη συνέχεια χωρίς φωτιστικό αλλά μισάνοιχτη την πόρτα και στο τέλος να κοιμάται χωρίς φως και κλειστή την πόρτα.
  

• Συνδέστε το φοβικό αντικείμενο με ευχάριστα συναισθήματα. Αν η φοβία αφορά ζώα, προσπαθήστε να γίνετε για το παιδί σας πρότυπο μίμησης. Παίξτε και φροντίστε το φοβικό ζώο για να βοηθήσετε το παιδί να καταλάβει ότι το ζώο δεν είναι τόσο επικίνδυνο όσο νομίζει.
  

• Δείξτε παραδείγματα συνομηλίκων του παιδιού, οι οποίοι δεν έδειξαν φόβο στο συγκεκριμένο φοβικό ερέθισμα.
  

• Μην αποφεύγετε τα συμπτώματα μιας παιδικής φοβίας, όταν αυτά παρουσιάζονται, καθώς αυτό απλά θα χειροτερέψει την κατάσταση.
  

• Αν μετά από προσπάθειες των γονέων η φοβία συνεχίζει να υφίσταται και να προκαλεί έντονες συναισθηματικές διαταραχές και προβλήματα στη συμπεριφορά του παιδιού, οι γονείς καλό θα είναι να απευθυνθούν σε παιδοψυχολόγο.
  

Αναρωτιέστε πώς πρέπει να αντιμετωπίσετε την κατάσταση και πώς να βάλετε όρια στο παιδί σας;

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος και συγγραφέας αρκετών βιβλίων μεταξύ των οποίων τα "Οι γονείς κάνουν τη διαφορά",

"Μεγαλώστε ευτυχισμένα παιδιά" και "Οι γονείς χωρίζουν", κυρία Αλεξάνδρα Καππάτου συμβουλεύει.

Αποφύγετε ενέργειες που σας μειώνουν ως άτομο. Να έχετε στο νου σας ότι το παιδί καταγράφει ό,τι βλέπει, με αποτέλεσμα κάθε λανθασμένη σας συμπεριφορά να μειώνει το κύρος σας.

Πρέπει να είσαστε σταθερή στις αποφάσεις σας.

Βεβαίως όταν χρειάζεται να δείχνετε ευελιξία.

Εάν η κατάσταση στο σπίτι είναι "εμπόλεμη", πάψτε να δίνετε μάχες με το παραμικρό, γιατί η σχέση σας με το παιδί δοκιμάζεται ακόμα περισσότερο.

Να επιμένετε μόνο στα ζωτικά θέματα.

Πάνω στον καβγά με το παιδί σας δοκιμάστε να ελιχθείτε, π.χ. να πείτε με ηρεμία "θα το συζητήσουμε αργότερα, γιατί τώρα είμαστε και οι δύο εκνευρισμένοι και θυμωμένοι".

Προσπαθήστε να επανέλθετε στο συγκεκριμένο ζήτημα με το παιδί όταν ηρεμήσουν τα πνεύματα.

Για να αποδώσει ο διάλογος σας, ξεκινήστε την κουβέντα με θετική εισήγηση, π.χ. αντί να κατηγορήσετε το παιδί, πείτε του "κατανοώ πώς νιώθεις, όμως είναι καλύτερα να εξηγείς τι θέλεις από το να φωνάζεις".

Όταν τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι σας έχουν στο πλευρό τους κι όχι "απέναντί" τους, αντιδρούν λιγότερο αρνητικά στις παραινέσεις σας.

Στις περιπτώσεις που αναγκάζεστε να στερήσετε από το παιδί κάτι σημαντικό, όπως μια έξοδο ή την απόκτηση ενός παιχνιδιού, εξηγήστε του με επιχειρήματα το λόγο.

Πρέπει να κατανοήσει πλήρως ότι η απώλεια των προνομιών του οφείλεται στη δική του συμπεριφορά κι όχι στις τυχόν παράλογες απαιτήσεις σας.

Με αυτόν τον τρόπο θα αναπτύξει και την υπευθυνότητά του.

Επικοινωνείτε καθημερινά με το παιδί σας και επιλέγετε ήρεμες και ευχάριστες στιγμές για να βάζετε κάποια πράγματα στη θέση τους.

Συνεργαστείτε με τον άλλον γονιό.

Εάν τα προβλήματα πειθαρχίας είναι σοβαρά, συζητήστε με έναν ειδικό.

Η αλήθεια είναι ότι όλοι οι γονείς θέλουμε να είναι τα παιδιά μας συνεργάσιμα, αλλά στην πραγματικότητα όλες αυτές οι αντιδράσεις τους, που μας ενοχλούν τα μαθαίνουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους και αποτελούν τα σκαλοπάτια που οδηγούν στη συναισθηματική, πνευματική και κοινωνική τους εξέλιξη.

1. Τα παιδιά έχουν εκρήξεις θυμού

Τη μια φωνάζουν, κλαίνε, χτυπιούνται, κλωτσάνε, και την επόμενη στιγμή επιστρέφουν στο πιο γλυκό και χαρούμενο εαυτό τους. Μπορεί αυτές οι εκρήξεις να τρομάζουν, ή να αποσυντονίζουν τους γονείς, αλλά είναι απαραίτητες για την συναισθηματική εξέλιξη των παιδιών μας. Ο θυμός, η θλίψη, τα νεύρα, όλα είναι απαραίτητα εργαλεία για να μάθουν να εκφράζουν αλλά και να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους.

2. Τα παιδιά κλαίνε με το παραμικρό

Για τις παλαιότερες γενιές, το κλάμα ήταν κάτι απαγορευτικό!Για τα αγόρια το κλάμα χαρακτηριζόταν ως κάτι «κοριτσίστικο»και για τα κορίτσια κάτι «μωρουδίστικο». Στην πραγματικότητα, όμως τα δάκρυα είναι πολύ θεραπευτικά. Όπως επιβεβαιώνουν οι ειδικοί, το κλάμα μας ξαλαφρώνει πολύ, μια που μειώνει το επίπεδο των ορμονών του στρες στο σώμα. Αφήνοντας ένα παιδί να κλάψει απλώς το βοηθάμε να νιώσει καλύτερα. Το κλάμα είναι ένα είδος αυτό-ίασης για τα παιδιά για οποιαδήποτε συναισθηματική απώλεια.

3. Τα παιδιά φοβούνται πολλά (και διάφορα) πράγματα

Πολλά μικρά παιδιά φοβούνται το σκοτάδι, άλλα τις αστραπές και τις βροντές, άλλα τα έντομα, ενώ κάποια φοβούνται όταν βρίσκονται με ξένους. Με το να τα συμβουλεύουμε να μην φοβούνται το μόνο που κάνουμε είναι να επικυρώνουμε το φόβο τους. Τα παιδιά φοβούνται γιατί νιώθουν να κλονίζεται η ασφάλειά τους. Ναι, ο φόβος είναι κάτι φυσιολογικό και υγιές. Κάποιες μάλιστα φορές τα προστατεύει από πολλά. Αυτό που πρέπει να κάνουμε εμείς όταν φοβούνται, είναι να είμαστε παρόντες και να τα καθησυχάζουμε. Και σίγουρα όχι να τα κρίνουμε γι’ αυτά που νιώθουν.

4. Τα παιδιά «χαζεύουν»

Για τους γονείς που φροντίζουν για το μπάνιο, το φαγητό, το ντύσιμο και το καθημερινό πρόγραμμα του παιδιού, είναι πολύ ενοχλητικό εκείνο να κινείται με ρυθμούς χελώνας, να αφαιρείται, ή να «αποκοιμιέται» στο πιάτο του. Ωστόσο αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι πως τα παιδιά δεν έχουν τους ίδιους χρόνους με τους μεγάλους, για την ακρίβεια, τα μικρότερα παιδιά δεν έχουν καν την αίσθηση της ώρας. Είναι λοιπόν περιττό να περιμένετε από αυτά να ακολουθούν τους ρυθμούς της οικογένειας. Τα παιδιά πρέπει πρώτα να αποκτήσουν την αίσθηση του χρόνου, ώστε να μπορέσουν να τηρήσουν κάποιο πρόγραμμα. Αν λοιπόν έχετε ένα αργοκίνητο παιδί που βρίσκεται πάντα ένα βήμα πίσω από όλους τους άλλους στην οικογένεια, αντί να θυμώσετε μαζί του, απλώς δώστε του χρόνο.

5. Τα παιδιά γκρινιάζουν

Τόσο το μικρά παιδιά, όσο και οι έφηβοι είναι ιδιοφυΐες στο να παίρνουν αυτό που θέλουν, όταν το θέλουν. Για να το αποκτήσουν θα κάνουν τα πάντα: Θα κλάψουν, θα γκρινιάξουν, θα επικαλεστούν παράλογα επιχειρήματα, θα απειλήσουν…μέχρι οι γονείς να «σπάσουν» . Αυτό που κάνουν τα παιδιά, όσο κι αν μας κάνει έξαλλους είναι απόλυτα φυσιολογικό. Με τη γκρίνια δοκιμάζουν τα όρια τους (τα δικά τους και τα δικά σας) και παράλληλα μαθαίνουν την τέχνη της διαπραγμάτευσης. Όταν το κάνουν αυτό, μην τα αποπαίρνετε. Διαπραγματευτείτε μαζί τους, ακούστε τα και εξηγήστε τους. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουν από νωρίς, το γιατί δεν μπορούν να παίρνουν πάντα αυτό που θέλουν.

6. Τα παιδιά επιμένουν

Επιμένουν πολύ, πεισμώνουν, διεκδικούν, στυλώνουν τα πόδια και φωνάζουν: «Όχι, εγώ δεν θα το κάνω αυτό!» Τις περισσότερες δορές αυτή τους η επιμονή μας βγάζει έξω από τα ρούχα μας, αλλά κάθε φορά που νιώθετε έτσι, να θυμάστε ότι είναι δικαίωμα των παιδιών να διεκδικούν, όπως άλλωστε διεκδικείτε κι εσείς! Εμείς θυμώνουμε γιατί ως γονείς απαιτούμε να μας υπακούν. Όμως αυτό είναι απλά αδύνατο. Αδύνατο να υπακούν πάντα! Απλώς ο θυμός δεν είναι καλή απάντηση στην επιμονή τους, Η λύση; Ακούστε τα «αιτήματά» τους, συζητήστε τα με ηρεμία, αξιολογήστε τα και ζητήστε τα δικά τους επιχειρήματα.

http://i.imgur.com/ns5I7Gm.jpg

Μαμά σε αγαπώ μερικές φορές!!!!!

http://i.imgur.com/xkqJLdo.jpg

Αγαπητή μαμά. Έφυγα για να ξεκινήσω μια νέα ζωή. Θα μου λέιψεις όσο θα είμαι μακριά.

Με αγάπη Christian.

http://i.imgur.com/3ynjubK.jpg

Μαμά σε παρακαλώ μην τρως τόσο πολύ. Πρέπει να τρως φρούτα και λαχανικά......

http://i.imgur.com/iM4xLvV.jpg

Αγαπητή μαμά, θα ήθελα να σε πληροφορήσω ότι δεν έχω όρεξη να σου μιλήσω για αυτό σε παρακαλώ απλά πες καληνύχτα και θυμήσου ότι θα ξυπνήσω νωρίς για να μου φτιάξεις τα μαλλιά. Με εκτίμηση Claire.

http://i.imgur.com/rFdTZZI.jpg

Αγαπητοί μαμά και μπαμπά μην ασχολείστε να μου δώσετε δείπνο δεν πεινάω και τόσο!

Από το πιο λυπημένο πρόσωπο του κόσμου.

http://i.imgur.com/dgmXbEc.jpg

Αγαπητή κυρία Bullwinkle.

Ευχαριστώ για το δολάριο. Τώρα έχω 68.50. Δεν μπορώ να πω ποιο είναι το δικό σας γιατί έχω πολλούς λογαριασμούς με δολάρια!

Με αγάπη Sam.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2012/03/24.html

Τώνια 6 ετών

Όταν η γιαγιά μου έπαθε αρθρίτιδα δεν μπορούσε να βάψει τα νύχια των ποδιών της γιατί δεν μπορούσε να σκύψει. Έτσι της τα έβαφε ο παππούς μου παρότι και αυτός είχε αρθρίτιδα στα χέρια του».

Ρεβέκκα 8 ετών

Όταν κάποιος σε αγαπά ο τρόπος πού προφέρει το όνομά σου είναι διαφορετικός. Ξέρεις ότι το όνομά σου είναι ασφαλές στο στόμα του.

Βασίλης 4 ετών

Αγάπη είναι όταν ένα κορίτσι βάζει άρωμα κι ένα αγόρι άφτερ σέιβ και μετά βγαίνουν έξω μαζί και μυρίζουν ο ένας τον άλλο.

Κάρολος 5 ετών

Αγάπη είναι όταν βγαίνεις για φαγητό και δίνεις στον άλλο τις μισές τηγανιτές σου πατάτες χωρίς να του ζητήσεις να σου δώσει κι αυτός από τις δικές του.

Χριστίνα 6 ετών

Αγάπη είναι αυτό πού σε κάνει να χαμογελάς όταν είσαι κουρασμένη.

Λευτέρης 4 ετών

Αγάπη είναι όταν η μαμά φτιάχνει καφέ για τον μπαμπά και πίνει πρώτα μια γουλιά εκείνη για να δει αν τον πέτυχε.

Δανιήλ 7 ετών

Αγάπη είναι όταν φιλιέσαι όλη την ώρα. Μετά βαριέσαι να φιλιέσαι αλλά θέλεις συνέχεια να είσαι μαζί με τον άλλο και να μιλάτε. Η μαμά μου κι ο μπαμπάς μου έτσι κάνουν. Κι όταν φιλιούνται, εμένα μου φαίνεται αηδία.

Αιμιλία 8 ετών

Η αγάπη είναι όταν είσαι στο δωμάτιό σου τα Χριστούγεννα κι ανοίγεις τα δώρα, αν σταματήσεις το άνοιγμα θα ακούσεις την αγάπη.

Πάνος 7 ετών

Αν θέλεις να μάθεις ν’ αγαπάς καλύτερα πρέπει να ξεκινήσεις από ένα φίλο πού μισείς.

Νίκη 6 ετών

Υπάρχουν δύο είδη αγάπης. Η αγάπη των ανθρώπων και η αγάπη του Θεού. Αλλά ο Θεός τα έχει φτιάξει και τα δύο.

Τζένη 8 ετών

Η αγάπη είναι όταν λες σε ένα αγόρι ότι σου αρέσει το πουκάμισό του κι αυτός το φοράει μετά κάθε μέρα.

Ελλη 7 ετών

Η αγάπη είναι σαν το γέρο και τη γριά πού μετά από τόσα χρόνια πού γνωρίζονται είναι ακόμα φίλοι.

Θωμάς 6 ετών

Κατά τη διάρκεια του ρεσιτάλ πιάνου μου μ΄έπιασε φόβος πάνω στη σκηνή. Τότε κοίταξα κάτω και είδα τον μπαμπά μου να με χαιρετάει χαμογελώντας. Ήταν ο μόνος πού το έκανε αυτό. Τότε μου πέρασε ο φόβος.

Μαρία 8 ετών

Η μαμά μου με αγαπάει πιo πολύ απ’ όλους. Κανένας άλλος δεν έρχεται να με φιλήσει όταν πέφτω για ύπνο.

Κλαίρη 6 ετών

Η αγάπη είναι όταν η μαμά δίνει στο μπαμπά την καλύτερη μερίδα φαΐ.

Ελένη 5 ετών

Η αγάπη είναι όταν η μαμά βλέπει τον μπαμπά αξύριστο και βρώμικο και πάλι πιστεύει ότι είναι ωραιότερος κι απ’ τον πιο ωραίο

Χρήστος 7 ετών

Αγάπη είναι όταν το σκυλάκι σου, σου γλύφει το πρόσωπο ακόμα κι αφού το άφησες μόνο του όλη μέρα.

Μαριάννα 4 ετών

Ξέρω ότι η αδελφή μου μ’ αγαπά γιατί μου δίνει όλα τα ρούχα της ακόμα κι αν πρέπει να βγει έξω και να αγοράσει άλλα.

Λάμπρος 4 ετών

Αφήνω την μεγαλύτερη αδελφή μου να με πειράζει γιατί η μαμά λέει ότι με πειράζει επειδή μ’ αγαπάει. Κι μετά εγώ πειράζω την μπέιμπι σίτερ γιατί την αγαπάω.

Αλεξάνδρα 4 ετών

Όταν αγαπάς κάποιον οι βλεφαρίδες σου ανοιγοκλείνουν και βγάζουν αστεράκια.

Κατερίνα 7 ετών

Αγάπη είναι όταν η μαμά βλέπει το μπαμπά στην τουαλέτα και δεν σιχαίνεται.

Μάρκος 6 ετών

Δεν πρέπει να λες σ’ αγαπώ αν δεν το εννοείς.

Αλλά αν το εννοείς πρέπει να το λες συνέχεια γιατί οι άνθρωποι ξεχνάνε.

Ο συγγραφέας Λεό Μπουσκάλια έκανε κάποτε ένα διαγωνισμό.

Ο σκοπός του διαγωνισμού ήταν να βρεθεί το πιο συμπονετικό παιδί.

Το βραβείο κέρδισε ένα τετράχρονο αγοράκι πού έκανε το εξής:

Το παιδάκι είχε ένα παππού γείτονα του οποίου η γυναίκα είχε πεθάνει πρόσφατα.

Μόλις το παιδάκι τον είδε να κάθεται στην αυλή του και να κλαίει πήγε και απλά έκατσε στην αγκαλιά του.

Όταν η μαμά του το ρώτησε τι είχε πει στον παππού το παιδάκι είπε «τίποτα, απλώς τον βοήθησα να κλάψει».

Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες απορίες των υιοθετημένων παιδιών;

1. Ποιοι είναι οι βιολογικοί μου γονείς;

2. Πως μοιάζουν;

3. Σε ποιον μοιάζω;

4. Τι έχουν απογίνει;

5. Δεν με ήθελαν;

6. Γιατί με έδωσαν;

7. Θα τους δω ποτέ;

8. Θα θέλουν κάποια στιγμή να με δουν; Πρέπει να τους συναντήσω;

9. Θέλω να τους συναντήσω; Πως μπορώ να το κάνω;

10. Έχω άλλα αδέρφια;

Πηγή: http://www.cyh.com/HealthTopics/HealthTopicDetailsKids.aspx?p=335&np=282&id=1693

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/blog-post_7322.html

Αργότερα βάζει χρώμα και έπειτα αναπαριστά όλο και πιο ρεαλιστικά μια εικόνα.

Ποια ανάγκη σπρώχνει τα παιδιά παγκοσμίως ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, κουλτούρας και πολιτισμού να ζωγραφίζουν; Υπάρχουν κάποια “κρυφά” μηνύματα που θέλουν να μας δώσουν;

Μια απλή μουτζούρα ή ένα ακατανόητο σχήμα λειτουργεί σαν μια γλώσσα για τα παιδιά. Ε

ίναι μια γλώσσα που επικοινωνεί σε εμάς την οργή, το θυμό, τη ζήλια, την αδιαφορία, την ανάγκη για προσοχή αλλά και τις γνωστικές εμπειρίες που έχουν όσο γνωρίζουν το κόσμο γύρω τους.

Σε ένα κόσμο φτιαγμένο από “μεγάλους” ένα παιδί ταυτίζεται με το ρόλο που παίρνει μέσα από τις ζωγραφιές του.

Όσο εμείς τις κοιτάμε και νιώθουμε χαμένοι στη μετάφραση αυτές ανοίγουν μια πόρτα στα συναισθήματα των μικρών μας ζωγράφων.

“Ο Π είναι 8 χρονών και στις πρώτες μας συναντήσεις του ζήτησα να ζωγραφίσει την οικογένεια του.

Είναι μοναχοπαίδι, ζει με τη μητέρα του και το πατέρα του ενώ στην ίδια πολυκατοικία μένει και ο πατέρας της μητέρας.

Η ζωγραφιά του Π για την οικογένεια του έδειχνε τα εξής: ένα όρθιο κόκκινο παραλληλόγραμμο που απεικόνιζε τη πολυκατοικία, τον πατέρα να βρίσκεται στο πιο πάνω μέρος του κτίσματος, στη σκεπή, τη μητέρα μέσα στο διαμέρισμα και τον ίδιο στο δωμάτιο του. Όταν ρώτησα τι είχε ζωγραφίσει και τι έκανε ο καθένας τους στη ζωγραφιά είπε: “Ο πατέρας μου κάνει δουλειές με τα εργαλεία του, η μητέρα μου μαγειρεύει στη κουζίνα και εγώ κοιμάμαι στο κρεβάτι μου.” Ο Π είναι ένα παιδί κλειστό και ιδιαίτερα ντροπαλό. Η αυτοεκτίμηση του είναι χαμηλή και αντιμετωπίζει μαθησιακά προβλήματα από το Νηπιαγωγείο τα οποία επιδείνωσαν την εικόνα που έχει για τον εαυτό του.”

Η σχεδίαση ή αλλιώς ιχνογράφηση είναι μια εξελικτική διεργασία που ακολουθεί τη ψυχοκινητική εξέλιξη του παιδιού.

Η εξέλιξη της μουτζούρας συμβαίνει με τον έλεγχο που αποκτά το παιδί στη κίνηση του και στο συντονισμό χεριού – ματιού.

Αυτό σημαίνει ότι η ικανότητα του ανθρώπου να δημιουργεί μια εικόνα πάνω σε χαρτί περνά απο στάδια που το ένα διαδέχεται το άλλο.

Τα στάδια αυτά ακολουθούν μια “τυπική” πορεία κατά το μεγάλωμα του παιδιού και το πέρασμα του στις διάφορες ηλικίες.

Μια απλή αναφορά σε αυτή την διαδοχική πορεία είναι:

Από 1,5 μέχρι 2,5 χρονών

Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία ξεκινούν να μουτζουρώνουν. Αυτές οι μουτζούρες δεν είναι ασυνάρτητες αλλά γίνονται με όλο και πιο συντονισμένη ρυθμική κίνηση. Σε αυτό το διάστημα τα παιδιά θέλουν να καλύψουν όποια επιφάνεια βρουν και επενεργούν όλες οι αισθήσεις τους σε αυτή την εικαστική δραστηριότητα.

Από 2,5 χρονών

Σε αυτή την ηλικία το παιδί ανακαλύπτει στα αφηρημένα σχέδια που κάνει τυχαία σχήματα που μοιάζουν με αυτά που το περιβάλλουν. Μπορεί να είναι αντικείμενα, ζώα, άνθρωποι και οτιδήποτε άλλο που αποτελεί καθημερινό ερέθισμα για το παιδί. Έτσι πολλές φορές θα έχετε προσέξει το παιδί σας να ζωγραφίζει και να λέει όλο έκπληξη: “Ααα ένα δέντρο” ή “Κοίτα μια βάρκα”.

Από 5 μέχρι 8 χρονών

Εδώ το παιδί καθορίζει το χώρο που θα λάβει μέρος η αναπαράσταση του. Τραβάει μια ίσια γραμμή στο κάτω μέρος για το έδαφος και μια ίσια γραμμή στο πάνω μέρος για τον ουρανό, τα υπόλοιπα αναπαράγονται στο ενδιάμεσο κομμάτι του χαρτιού.

Στα 9 τους χρόνια

Το παιδί καταργεί αυτή την απόσταση μεταξύ γης και ουρανού. Σε αυτό το στάδιο τα παιδιά νιώθουν ανικανοποίητα με τα σχέδια τους γιατί αυτό που επιδιώκουν να φτιάξουν δεν μπορούν να το καταφέρουν.

Από 15 μέχρι 18 χρονών

Τα παιδιά σε αυτό το στάδιο της εφηβείας “πειθαρχούν” στο γεωμετρικό σχέδιο.

Η ερμηνεία του σχεδίου.

Η ερμηνεία του παιδικού ιχνογραφήματος είναι μια διαδικασία που γίνεται απο ανθρώπους που είναι εκπαιδευμένοι να “διαβάζουν” τα νοήματα που αποτυπώνει ένα παιδί όσο ζωγραφίζει.

Αυτά μπορεί να αφορούν στη ψυχολογική διάθεση στην οποία βρίσκεται, σε ένα έντονο ή καινούργιο συναίσθημα που νιώθει, σε έναν φόβο που το ταλαιπωρεί ή σε μια ξαφνική αλλαγή της καθημερινότητας του.

Τα κυριότερα στοιχεία στα οποία δίνουμε προσοχή είναι τα χρώματα: ποια κυριαρχούν στο σχέδιο ή ακόμα και την απουσία χρώματος, τις γραμμές: αν είναι ισχνές, δυνατές, κάθετες ή οριζόντιες, τη θέση που έχει το ιχνογράφημα στην επιφάνεια του χαρτιού: αν είναι τοποθετημένο πάνω, κάτω αριστερά ή δεξιά, το περιεχόμενο: σε κάθε θέμα περιλαμβάνονται σύμβολα που κάποιος ειδικός μπορεί να αποκωδικοποιήσει ώστε να καταλάβει την συγκινησιακή κατάσταση του παιδιού-ζωγράφου.

Το παιδί και η οικογένεια του στο σχέδιο.

“ Η Γ είναι 9 χρονών και πηγαίνει στη Δ' Δημοτικού. Όταν της ζητήθηκε να ζωγραφίσει την οικογένεια της έφτιαξε: σε οριζόντια γραμμή, με έναν μαύρο μαρκαδόρο 16 ανθρωπάκια που αντιπροσώπευαν όλες τις συγγενικές σχέσεις. Στη μέση υπήρχε μια πολυκατοικία που χώριζε τα ανθρωπάκια στη μέση. Όλοι είχαν μια πολύ απλοϊκή μορφή που περιοριζόταν σε κεφάλι, χέρια, πόδια. Οι μοναδικές μορφές που είχαν λαιμό, πλάτες και ώμους ήταν αυτή με την αδερφή της. Η πιο μικρή φιγούρα στο σχέδιο ήταν η δική της και η πιο μεγάλη η αδερφή της. Η ίδια βρισκόταν ανάμεσα στην αδερφή της και τη μαμά της.

Η Γ μένει με τη μητέρα και την αδερφή της. Οι γονείς της χώρισαν όταν ήταν πολύ μικρή. Στο διπλανό διαμέρισμα μένουν οι γονείς της μητέρας που συμμετέχουν πολύ στην αγωγή του παιδιού. Η εβδομάδα της Γ χωρίζεται σε τρία σπίτια: της μητέρας, του πατέρα και της γιαγιάς με του παππού. Επίσης αρκετές φορές η θεία τη βοηθάει στο διάβασμα της. Υπάρχει λοιπόν ένα διευρυμένο σύστημα φροντίδας αλλά ίσως και μια δυσκολία να ταυτιστεί το παιδί με κάποια άτομα περισσότερο εκτός από την αδερφή της”

Έχει ιδιαίτερη σημασία όταν ένα παιδί ζωγραφίζει την οικογένεια του. Σε αυτό το σχέδιο μπορούμε να δούμε τις σχέσεις του παιδιού με τα μέλη της οικογένειας αλλά και με τον εαυτό του. Με το μηχανισμό της προβολής σε μια παιδική ζωγραφιά μπορούμε να αναγνωρίσουμε αντιλήψεις και συναισθήματα που τα παιδιά αδυνατούν να εκφράσουν λεκτικά.

Έτσι όταν ζητάμε από ένα παιδί να ζωγραφίσει την οικογένεια του θα προσέξουμε:

- Με ποια σειρά ζωγραφίζει τα άτομα της οικογένειας του.

- Αν ζωγραφίζει τον εαυτό του μέσα στην οικογένεια ή αν απουσιάζει από αυτή.

- Που τοποθετεί τον εαυτό του. Ένα παιδί που τοποθετεί τον εαυτό του πιο κοντά σε ένα συγκεκριμένο άτομο μπορεί να εκφράζει την επιθυμία του για αυτό ή να αποζητά περισσότερο προσοχή από αυτό. Επίσης αν βάζει τον εαυτό του ανάμεσα στους γονείς τότε ίσως να σημαίνει ότι το παιδί αντιλαμβάνεται την αγάπη και των δυο γονιών εξίσου.

- Ποιο άτομο δείχνει να κυριαρχεί στο σχέδιο. Το άτομο που φαίνεται να είναι μεγαλύτερο από τα άλλα μέλη μπορεί να σημαίνει ότι σε αυτό επενδύει συναισθηματικά περισσότερο ή ταυτίζεται πιο πολύ.

- Πολλές φορές αν το παιδί θέλει να υποβιβάσει ένα μέλος της, το κάνει πολύ μικρό ή το παραλείπει.

Για παράδειγμα αν ο ερχομός ενός μικρού αδερφού του έχει προξενήσει άγχος υπάρχει πιθανότητα στο σχέδιο του να φανεί κάνοντας το μικρό αδερφάκι πολύ μικρό.

Υπάρχουν πολλά περισσότερα στοιχεία που αποκωδικοποιούνται σε μια παιδική ζωγραφιά.

Είναι σημαντικό να γίνει μόνο από ειδικούς που έχουν τη κατάρτιση να ερμηνεύσουν τα σύμβολα αυτά.

Οι ζωγραφιές μπορεί να αποτελούν πηγές άντλησης πληροφοριών για τη ψυχοσύνθεση του παιδιού αλλά είναι ανεύθυνο να βγουν συμπεράσματα μόνο από αυτές.

Οι γονείς το μόνο που οφείλουν να κάνουν για τα παιδιά τους είναι να τα βοηθούν να εκφράζονται με κάθε ευκαιρία.

Είναι εξέχουσας σημασίας να χαρίζουν στο παιδί όσο το δυνατόν περισσότερες εμπειρίες εικαστικών δραστηριοτήτων.

Να ενθαρρύνουν το παιδί τους να ζωγραφίζει και να το φέρνουν σε επαφή με όλο και περισσότερα υλικά.

Δεν χρειάζεται να ανησυχούν για το περιεχόμενο της ζωγραφιάς του και καλό είναι να αποφεύγουν παρατηρήσεις και παρεμβάσεις για τη “τελειοποίηση” της τεχνικής!

Η διακριτική συντροφιά των γονιών στους πειραματισμούς των παιδιών είναι το μόνο απαραίτητο συστατικό για την ενεργοποίηση των στενών συναισθηματικών τους δεσμών.

*τα προσωπικά στοιχεία των περιστατικών που εμφανίζονται παραπάνω έχουν αλλάξει για λόγους τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/11/blog-post_24.html

Αναφέρονται τα 11 πιο συνηθισμένα μέρη που μπορεί να δεχτεί ένα παιδί λεκτική πχ. κοροϊδευτικά σχόλια ή σωματική βία πχ. σπρωξίματα, χτυπήματα.

- Σχολικό λεωφορείο.

- Σχολική τάξη.

- Προαύλιο/διάλειμμα.

- Διάδρομοι στο σχολείο.

- Τουαλέτες.

- Διαδρομή από το σπίτι στο σχολείο.

- Διαδρομή από το σχολείο στο σπίτι.

- Κατά την αναμονή στο κυλικείο.

- Εκδρομή.

- Μέρη που συχνάζουν τα παιδιά εκτός σχολείου πχ. πάρκα, παιδική χαρά

- Μέρη σε κοινές εξωσχολικές δραστηριότητες με τα παιδιά που παρενοχλούν.πχ. ποδόσφαιρο, αγγλικά, φροντιστήριο, κολυμβητήριο

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/blog-post_18.html

Παρακάτω παρουσιάζεται ένα ενημερωτικό φυλλάδιο που αποστέλλεται απο τον "Μέντορα" (μη κερδοσκοπικό σωματείο για την Παιδική Προστασία) στα σχολεία και δίνει πρακτικές οδηγίες αντιμετώπισης στα ίδια τα παιδιά, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.

1. Τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός;

Eίναι η χρήση βίας μεταξύ μαθητών, ή παιδιών παρόμοιας ηλικίας, με σκοπό να προκαλέσει πόνο και αναστάτωση, όπως:

*Σωματική βία: (σπρωξίματα, κλωτσιές, μπουνιές, χαστούκια, τράβηγμα μαλλιών κλπ.)

«Κάθε μεσημέρι,στο δρόμο προς το σπίτι, με περίμενε η ίδια παρέα για να με χτυπήσει, μου έσκιζαν και τα ρούχα….»

*Συναισθηματική βία: (σκόπιμη απομόνωση του παιδιού, να λερώνουν, να κρύβουν, να καταστρέφουν τα πράγματά του, να το εκβιάζουν για χρήματα, να το απειλούν κλπ.)

«Δε φτάνει ότι δεν με έκαναν παρέα, είχαν απειλήσει κι όλα τα υπόλοιπα κορίτσια ότι όποια μου μίλαγε θα έβρισκε το μπελά της..»

*Λεκτική βία: (κοροϊδία, βρίσιμο, σαρκασμός, ειρωνεία, διάδοση ψευδούς φήμης, κακά σχόλια για την εθνική προέλευση ή την οικονομική κατάσταση ενός παιδιού και της οικογένειάς του, χειρονομίες, συκοφαντικά γκράφιτι κλπ.)

«Με κοροϊδεύανε για το χρώμα μου, με λέγανε βρομιάρη κι έκαναν ότι μύριζα άσχημα μόλις τους πλησίαζα..»

*Σεξουαλική βία: (ανεπιθύμητο άγγιγμα, απειλές, προσβλητικά μηνύματα, χυδαία γράμματα και εικόνες,πειράγματα κλπ.)

«Συνέχεια με στρίμωχνε και προσπαθούσε να μου βάλει χέρι.Δεν μου άρεσε, δεν ήταν παιχνίδι, τον φοβόμουνα, κι αυτός έλεγε σε όλους ότι τα θέλω. Στο τέλος δεν ήθελα να πάω σχολείο..»

*Ηλεκτρονική βία (χρήση Ίντερνετ, email, chat room, και κινητών με κλήσεις και sms με προσβλητικό και απειλητικό περιεχόμενο, χρήση κάμερας με σκοπό την απειλή και την ταπείνωση του παιδιού)

«Άνοιξαν ξαφνικά την τουαλέτα, μ΄ έβγαλαν φωτογραφία με το κινητό και μετά την έδειχναν τα άλλα παιδιά..»

ΑΝ ΣΟΥ ΈΧΕΙ ΣΥΜΒΕΊ ΚΆΤΙ ΠΑΡΌΜΟΙΟ, ΔΕΝ ΕΊΣΑΙ ΜΟΝΟΣ!

ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΠΑΙΔΙΆ ΠΈΦΤΟΥΝ ΘΎΜΑΤΑ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΎ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥΣ.

ΔΕ ΦΤΑΙΣ ΕΣΎ - ΥΠΆΡΧΕΙ ΒΟΉΘΕΙΑ!

2. Ποια είναι τα σημάδια και οι συνέπειες του σχολικού εκφοβισμού στα θύματα;

- Το παιδί επιστρέφει σπίτι πεινασμένο, με σχισμένα ρούχα, κατεστραμμένα βιβλία, του λείπουν πράγματα, ζητά ή κλέβει χρήματα (για να τα δώσει στον θύτη-εκβιαστή), χάνει συνέχεια το κολατσιό του ή τα χρήματά του.

- Έχει ανεξήγητες μελανιές-χτυπήματα και δίνει απίθανες εξηγήσεις για αυτά.

- Το παιδί γίνεται ανεξήγητα επιθετικό στο σπίτι, παράλογο, προκαλεί φασαρίες, επιτίθεται σε άλλα παιδιά ή αδέρφια

- Φοβάται να χρησιμοποιήσει το κινητό ή το email και τρομάζει όταν λαμβάνει μήνυμα στο κινητό

- Φοβάται να περπατήσει μόνο στο σχολείο κι εκλιπαρεί να το πάνε σχολείο με το αμάξι

- Δεν θέλει ούτε να χρησιμοποιήσει το λεωφορείο και αλλάζει διαδρομή πηγαίνοντας προς το σχολείο

- Δε θέλει να πηγαίνει σχολείο, κάνει απουσίες/κοπάνες

- Δείχνει ανήσυχο/χάνει την αυτό-πεποίθησή του

- Αρχίζει να τραυλίζει. Σταματά να τρώει. Κλαίει πριν κοιμηθεί/έχει εφιάλτες. Απειλεί με αυτοκτονία

- Πέφτει η σχολική του επίδοση

«Η κάθε μέρα που έπρεπε να πάω σχολείο ήταν ένα μαρτύριο-ωχ, άλλη μια μέρα, μακάρι να μπορούσα να φύγω και να δουλέψω οικοδομή..»

Πολλά παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο και τραυματίζονται ψυχικά για όλη τους τη ζωή.

Ο σχολικός εκφοβισμός ΠΟΝΆΕΙ- δεν έχει πλάκα!

3. Τι να κάνει το παιδί-θύμα

- Δεν φταις εσύ! Μην πιστεύεις αυτά που λένε. Πολλά αξιόλογα παιδιά πέφτουν θύματα των συμμαθητών τους και όταν μεγαλώνουν πετυχαίνουν στη ζωή τους. Κανένα από αυτά δεν έφταιγε.

- Η βία είναι ευθύνη του εκφοβιστή.

- Μην απαντάς στις κοροϊδίες, μη στεναχωριέσαι για αυτά που λένε, μη δίνεις καμιά σημασία.

- Μπορείς απλώς να πεις «πίστευε ότι θέλεις» ή «άποψή σου» και να αγνοήσεις οποιαδήποτε άλλη κουβέντα.

- Αν επιμένουν, κοίταξέ τους στα μάτια και πες τους καθαρά και σταθερά ΣΤΑΜΆΤΑ ή ΠΑΡΆΤΑ ΜΕ ΉΣΥΧΟ και φύγε.

- Αν σου πήραν κάτι, επέμενε να επαναλαμβάνεις αυτό που θες να πεις (όπως ένας δίσκος που έχει κολλήσει) ανεξάρτητα από τις αντιδράσεις του άλλου. π.χ. «Δώσε μου το μολύβι μου πίσω».

- Πες αυτό που συνέβη στο δάσκαλό σου, στην οικογένειά σου, σε κάποιον άλλον ενήλικα που θα σε βοηθήσει. Δεν είναι ντροπή να το πεις και δεν είναι «κάρφωμα». Αν δε μιλάς, εξυπηρετείς τον εκφοβιστή. Να αναφέρεις ξεκάθαρα τι ακριβώς συνέβη, πότε, πού και από ποιους, προσπάθησε να κρατάς αποδείξεις.

- Αν φοβάσαι μη σε χτυπήσουν, φρόντιζε να είσαι πάντα με κάποιο φίλο, είτε μέσα είτε έξω από το σχολείο.

- Αν σε εκφοβίζει ολόκληρη παρέα, πιάσε το πιο αδύναμο μέλος της και πες του ότι αυτό δεν είναι σωστό και αν θα του άρεσε να του φέρονταν εκείνου έτσι.

- Έχεις το δικαίωμα να λες όχι, χωρίς να απολογείσαι και χωρίς να χαμογελάς. Έχεις το δικαίωμα να σου φέρονται με σεβασμό. Έχεις το δικαίωμα να κάνεις λάθη και να επανορθώνεις. Έχεις το δικαίωμα να αρνείσαι αυτό που σου ζητούν οι άλλοι, χωρίς να νιώθεις ένοχος ή εγωιστής. Έχεις το δικαίωμα να ζητάς αυτό που θες κι άλλος να σου αρνηθεί. Έχεις το δικαίωμα να λες «δεν ξέρω», να σε ακούν, να σε παίρνουν στα σοβαρά, να ρωτάς τις απορίες σου.

- Έχεις το δικαίωμα να αλλάξεις σχολείο-ζήτησε από τους γονείς σου να βρουν ένα σχολείο όπου νιώθεις ασφαλής.

4.Τι να κάνουν οι γονείς του θύματος

- Να μιλάτε καθημερινά με το παιδί σας, να το ρωτάτε για το πώς πέρασε στο σχολείο, να συζητάτε μαζί του. Τα παιδιά συνήθως ντρέπονται και κρατούν τον εκφοβισμό κρυφό από τους ενήλικες. Πείτε στο παιδί ότι έπραξε σωστά που σας μίλησε κι ότι πρέπει πάντα να σας αναφέρει ό,τι συμβαίνει.

- Παρατηρείστε αν το παιδί σας δείχνει τα παραπάνω σημάδια ότι έχει πέσει θύμα. Μην το αμελήσετε, μην πείτε ‘δε βαριέσαι, παιδιά είναι΄, ή ΄δε παθαίνει τίποτα, ας γίνει σκληρός’.

- Σημειώστε όσες περισσότερες λεπτομέρειες γίνεται, από τα περιστατικά, ώστε να κάνετε αναφορά με στοιχεία.

- Τονίστε στο παιδί ότι δε φταίει αυτό, δεν έχει κάτι κακό. Τονώστε του την αυτο-πεποίθηση και διδάξτε του να επαινεί τον εαυτό του.

- Διδάξτε του να στέκεται όρθιο με αυτοπεποίθηση, να κοιτά στα μάτια, να λέει δυνατά ‘ΣΤΑΜΑΤΑ’ ή ‘ΠΑΡΆΤΑ ΜΕ’ και να φεύγει.

- Αναφέρετε συγκεκριμένα περιστατικά, στο δάσκαλο. Ανάλογα με το αν θα υπάρξει αλλαγή, μιλήστε στο διευθυντή ή τις αρμόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης. Κινητοποιείστε κι άλλους γονείς να διαμαρτυρηθούν, συνεργαστείτε ενεργά μαζί τους και εμπλακείτε στη σχολική ζωή των παιδιών σας υποστηρικτικά.

- Μην αδιαφορείτε- παρακολουθήστε τις συναντήσεις του Συλλόγου γονέων και κηδεμόνων και με δική σας πρωτοβουλία θίξτε το θέμα του σχολικού εκφοβισμού και ζητήστε στήριξη από ειδικούς.

- Συνεχίσετε στενή επικοινωνία με το παιδί, για να βεβαιωθείτε ότι δεν θα ξαναρχίσουν τα ίδια.

- Αν το παιδί χρειαστεί, ζητήστε ψυχολογική στήριξη από κατάλληλο επαγγελματία.

- Συμβουλεύστε το παιδί σας να προσέχει σε ποιόν δίνει τον αριθμό του κινητού του τηλεφώνου και τη διεύθυνση του email του

- Σε καμία περίπτωση μη δεχτείτε τις αφορμές που χρησιμοποιεί ο θύτης ως δικαιολογημένες. Αν για παράδειγμα κοροϊδεύουν το παιδί σας επειδή φορά γυαλιά, το να του βάλετε φακούς επαφής, εμμέσως δικαιολογεί το θύτη και αποφεύγει την ουσία του προβλήματος: την επιθετική τάση του παιδιού-θύτη.

- Αν το παιδί επίμονα αρνείται να πάει σχολείο, επειδή φοβάται, με το απειλήσετε ή το πιέσετε. Αυτό απλώς θα επιδεινώσει την ψυχική του φόρτιση. Ζητήστε δικαιολογητικά από κάποιον γιατρό που καταλαβαίνει το πρόβλημα, καθώς αναζητείτε στήριξη για το παιδί, ή μελετάτε την περίπτωση αλλαγής σχολείου.

- Απασχολείτε το παιδί σε άλλες ομαδικές δραστηριότητες (αθλητισμό, προσκοπισμό, καλλιτεχνικά κλπ.), όπου έχει την ευκαιρία να κάνει νέους φίλους και να νιώθει ασφαλές.

- Αν το παιδί τραυματιστεί από τους εκφοβιστές, ενημερώσετε και την αστυνομία και γνωστοποιείστε στο σχολείο ότι έχετε ενημερώσει την αστυνομία. Απαιτείστε από το σχολείο να ενημερώσει τους γονείς του παιδιού-εκφοβιστή.

- Αν δεν αλλάζει η κατάσταση, αλλάξτε σχολείο! Στο νέο σχολείο, ρωτήστε αν υπάρχουν εκεί εκφοβιστές και πώς αντιμετωπίζει το σχολείο το φαινόμενο αυτό.

- Ρωτήστε για το νέο σχολείο: είναι ανεκτοί εκεί οι εκφοβιστές;

- Συλλέξτε πληροφορίες από άλλους μαθητές και γονείς και ιδιαίτερα από μαθητές ταλαντούχους, ευαίσθητους και ικανούς, οι οποίοι γίνονται συχνά θύματα εκφοβισμού.

- Είναι σημαντικό οι γονείς να ζητούν πληροφορίες και να ωθούν έτσι τη σχολική κοινότητα να λάβει θέση στο θέμα αυτό.

- Αν μάθετε μέσω του παιδιού σας, ότι κάποιο άλλο παιδί θυματοποιείται, συζητείστε το στο σχολείο: Το άλλο παιδί μπορεί να μην έχει πει τίποτε, να μην έχει επαρκή υποστήριξη από το σπίτι του και βοηθάτε ολόκληρη την τάξη με το ενδιαφέρον σας.

ΠΟΤΈ ΜΗ ΣΤΈΛΝΕΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΊ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΊΟ ΑΝ ΥΠΟΠΤΕΎΕΣΤΕ ΌΤΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΊΝΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ!

5.Τι να κάνουν οι γονείς του δράστη

- Σταματήστε το παιδί αμέσως μόλις παρατηρήσετε επιθετική συμπεριφορά του παιδιού σας προς άλλα παιδιά. - Εφαρμόστε σταθερά όρια και ποινές με συνέπεια.

- Οι ποινές ΔΕΝ περιλαμβάνουν σωματική τιμωρία.

- Συζητείστε μαζί του για το τι μπορεί να του συμβαίνει- μήπως το απασχολεί ή στεναχωρεί κάτι. Εξηγείστε του ότι η συμπεριφορά αυτή είναι απαράδεκτη και ότι το αντίκτυπο στα άλλα παιδιά είναι πολύ βαρύ.

- Αποθαρρύνετε άλλα μέλη της οικογενείας σας να παρουσιάζουν εκφοβιστικές συμπεριφορές.

- Διδάξετε στο παιδί σας τεχνικές χαλάρωσης και τρόπους επίλυσης συγκρούσεων, χωρίς βία : πώς να λένε όχι και πώς να ζητούν αυτό που θέλουν με ευγενικό τρόπο.

- Μη χτυπάτε τα παιδιά ως τιμωρία για την επιθετική τους συμπεριφορά. Τους διδάσκετε ακριβώς αυτό που θέλετε να σταματήσουν: τη βία. Προτιμήστε την αφαίρεση προνομίων ως τιμωρία.

- Συζητείστε με το δάσκαλο για την αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς του παιδιού σας. Επικοινωνήστε με τους γονείς του παιδιού-θύματος και καθησυχάστε τους ότι αντιμετωπίζετε το πρόβλημα.

- Επαινείτε και ενισχύετε το παιδί σας κάθε φορά που επιδεικνύει συνεργατικές και φιλικές συμπεριφορές προς άλλα παιδιά . Αν το παιδί εκφοβίζει επειδή είναι απομονωμένο, προσπαθήστε να το βοηθήσετε να βρει έστω κι έναν φίλο, στον οποίο θα φέρεται με σεβασμό.

- Προσπαθήστε να του δώσετε πρωτοβουλίες και ευθύνες, να το εντάξετε σε δημιουργικές δραστηριότητες, όπως εθελοντισμό.

- Αν το παιδί εκφοβίζει επίμονα και καταναγκαστικά, ίσως είναι χρήσιμη η ψυχοθεραπευτική βοήθεια, ενώ αν πάσχει από σύνδρομο υπερκινητικότητας η συνδρομή του παιδιάτρου να βοηθήσει.

6.Τι να κάνουν οι εκπαιδευτικοί

- Ο εκφοβισμός είναι πρόβλημα σχολικής πειθαρχίας. Οι εκπαιδευτικοί έχουν ευθύνη για την ασφάλεια των παιδιών και τη δημιουργία πολιτισμένου κλίματος στο σχολείο.

- Κάθε φαινόμενο εκφοβισμού θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και από τη ρίζα του.

- Εξηγείστε από την πρώτη ημέρα στα παιδιά τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός κι ότι είναι ευθύνη όλων των παιδιών να αναφέρουν αν αντιληφθούν κάτι. Μαθητές, που εκφοβίζουν στη γειτονιά, δεν τολμούν να το κάνουν σε σχολεία, όπου οι κανόνες είναι ξεκάθαροι και οι παραβάσεις τους τιμωρούνται πάντα.

- Προτείνετε στα παιδιά να κάνουν μια μικρή έρευνα στο σχολείο σχετικά με το σχολικό εκφοβισμό: Θα δώσει χρήσιμες πληροφορίες και θα ευαισθητοποιήσει τα παιδιά σχετικά με το θέμα.

- Αναρτήστε σε κάθε τάξη το σύνολο των κανόνων συμπεριφοράς.

- Διδάξτε τα παιδιά να σέβονται τις διαφορές μεταξύ τους. Διδάξτε στα παιδιά τεχνικές διεκδικητικότητας και ενίσχυσης αυτό-πεποίθησης

- Διδάξτε σε όλα τα παιδιά ότι οι άπραγοι παρατηρητές δεν είναι αθώοι.

- Κανείς δεν πρέπει να ανέχεται τον εκφοβισμό, αλλά να τον αναφέρουν.

- Μην περιμένετε μόνο από τα παιδιά ή τους γονείς να σας καταγγείλουν κάτι. Παρατηρείτε-έχετε το νου σας!

- Μιλήστε με το παιδί-θύμα ιδιαιτέρως, καθώς και στα υπόλοιπα παιδιά ξεχωριστά για να μάθετε αν παρόμοια περιστατικά έχουν ξανασυμβεί. Κρατήστε σημειώσεις. Καθησυχάστε το παιδί-θύμα ότι δε φταίει εκείνο κι ότι θα αντιμετωπισθεί.

- Μιλήστε στο παιδί-θύτη ιδιαιτέρως για τη συμπεριφορά του, τις συνέπειες και τις κυρώσεις που θα έχει αν συνεχίσει. Μην πιστεύετε ψευτο-δικαιολογίες, ότι απλά παίζαμε και γελάγαμε: Αν ήταν παιχνίδι διασκέδαζαν και γέλαγαν όλοι;

- Κρατήστε τις γραπτές μαρτυρίες και παρουσιάστε τις στο σύλλογο διδασκόντων και τους γονείς των εμπλεκόμενων παιδιών. Ζητήστε από τους συναδέλφους να είναι επίσης σε επιφυλακή.

- Δώστε κατάλληλη ποινή στον εκφοβιστή (όχι σωματική τιμωρία, ούτε ταπεινώσεις κι εξευτελισμοί).

- Επιμείνετε από τον εκφοβιστή να ζητήσει συγνώμη από το παιδί-θύμα, καθώς και να επιστρέψει ότι πράγματα ή χρήματα του έχει αποσπάσει.

- Ενημερώστε τους γονείς του θύτη.

- Προσπαθήστε να σπάσετε την κλίκα των εκφοβιστών, αν έχει δημιουργηθεί κάτι τέτοιο.

- Συνήθως το πιο επιθετικό παιδί δρα ως αρχηγός, ενώ άλλα παιδιά ακολουθούν από φόβο. Κρατήστε στενότερη επιτήρηση στο επιθετικότερο παιδί και προσπαθήστε να προσανατολίσετε τα υπόλοιπα παιδιά σε άλλες δραστηριότητες και σε υποστήριξη των συμμαθητών τους

- Παρακολουθήστε την πορεία των πραγμάτων. Μήπως μετά από λίγο καιρό συμβαίνουν πάλι τα ίδια?Αν δεν μπορείτε να το αντιμετωπίσετε μόνος/η, συζητήστε το με το σύλλογο διδασκόντων, την προϊστάμενη αρχή της περιφέρειας σας και ζητήστε εγγράφως τη συνδρομή τους καθώς και τη συνδρομή ειδικού.Αν υπάρξει σοβαρός τραυματισμός, ενημερώστε την τοπική αστυνομία.

- Επιτηρείτε για περιστατικά εκφοβισμού στα διαλείμματα, στις αυλές, στις εκδρομές. Αν το παιδί-θύμα είναι απομονωμένο, σκεφτείτε με ποια άλλα παιδιά θα ταίριαζε και μιλήστε σε αυτά για να κάνουν παρέα.

- Να είστε συνεπείς και δίκαιοι στις παραβάσεις κανόνων συμπεριφοράς.

- Δημιουργήστε κουτί παραπόνων στην τάξη, όπου τα παιδιά ανώνυμα καταθέτουν όσα συμβαίνουν. Η ακόλουθη συζήτηση προωθεί την υπευθυνότητα, χωρίς να μειώνει πρόσωπα .

- Η πρόληψη της βίας και η αρμονική συνύπαρξη θα πρέπει να είναι στην καρδιά των στόχων της παιδείας μας:τέτοια θέματα μπορούν να ‘δουλεύονται’ σε οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο.

Για περισσότερες πληροφορίες και βοήθεια:

- Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας, τηλ. 197 ή 210-197, όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα

- Χαμόγελο του Παιδιού, τηλ. 1056, όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα. Δέχεται και ανώνυμες καταγγελίες για παιδική κακοποίηση

- Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, τηλ. 1890, email: ccu@ath.forthnet.gr

- Συνήγορος του Πολίτη, Κύκλος για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τηλ. 800.11.32.000

- Γραμμή Σύνδεσμος, 801 801 1177

- Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 210-7715791, 210-7793648

πηγή: www.mentoras.org

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/12/blog-post_13.html

Ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής, τα αδέλφια δημιουργούν στενούς και ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους.

Τα παιδιά έχει παρατηρηθεί ότι συνήθως εκδηλώνουν λύπη και στενοχώρια όταν αποχωρίζονται από τα αδέλφια τους και χαρά και ενθουσιασμό όταν ξαναβρίσκονται μαζί τους.

Οι αδελφικές σχέσεις παρέχουν ένα σημαντικό πλαίσιο εκμάθησης κοινωνικών δεξιοτήτων για τα παιδιά.

Μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση τους δίνεται η ευκαιρία να επικοινωνήσουν, να συνεργαστούν και να μοιραστούν.

Για τα μικρότερα παιδιά τα μεγαλύτερα αδέλφια αποτελούν πρότυπα, δηλαδή πρόσωπα τα οποία μπορούν να μιμηθούν και από τα οποία μπορούν να μάθουν συμπεριφορές, κοινωνικές συνήθειες και οικογενειακές αξίες.

Τα μικρότερα παιδιά παρατηρώντας τα αδέρφια τους αρχίζουν να κατανοούν τους ρόλους που αναμένεται να αναλάβουν μέσα στην οικογένεια αλλά και τους ρόλους που σχετίζονται με το φύλο τους.

Αυτό, βέβαια, μπορεί να επιτευχθεί και μέσα από τα παιχνίδια που παίζουν, όταν για παράδειγμα σχεδιάζουν φανταστικές ιστορίες και εμπλέκονται σε συμβολικό παιχνίδι.

Επίσης, οι αδελφικές σχέσεις παρέχουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο τα παιδιά πειραματίζονται με τα συναισθήματά τους.

Οι έρευνες καταδεικνύουν ότι τα αδέλφια συχνά μοιράζονται μεταξύ τους όσα νιώθουν και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι μοιράζονται αυτές τις σκέψεις με τους γονείς τους.

Έτσι, μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με τα αδέλφια τους μαθαίνουν να συζητούν για πράγματα που τους απασχολούν και να συναισθάνονται τους άλλους, να μπορούν δηλαδή να κατανοούν πώς νιώθουν οι άλλοι σε μια δεδομένη συνθήκη.

Μια άλλη πλευρά των αδελφικών σχέσεων είναι το χιούμορ.

Τα αδέλφια χαίρονται και διασκεδάζουν μεταξύ τους παίζοντας παιχνίδια.

Ειδικά τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να προτρέπουν τα μικρότερα αδέλφια τους σε παιχνίδια λέξεων, αστεϊσμούς ή φανταστικά παιχνίδια και πειράγματα που αποτελούν μια αστείρευτη πηγή γέλιου.

Γενικά, οι συζητήσεις και τα παιχνίδια μεταξύ των αδελφών διευρύνουν τις γλωσσικές δεξιότητες των παιδιών και εμπλουτίζουν το λόγο τους.

Η βοήθεια και η αλληλεγγύη μεταξύ των αδελφών μπορεί να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις σε περιπτώσεις που η οικογενειακή ζωή είναι τεταμένη ή υπάρχει ένταση στις συζυγικές σχέσεις.

Τα αδέλφια μπορεί να αποτελούν το ένα για το άλλο ένα βασικό «χώρο» συναισθηματικής ασφάλειας, υποστήριξης και αλληλοβοήθειας, από όπου μπορούν να αντλήσουν τα απαραίτητα συναισθηματικά αποθέματα για να ανταπεξέλθουν με επιτυχία στις αντίξοες οικογενειακές συνθήκες που μπορεί να βιώνουν.

Είναι εντυπωσιακό ότι μεγαλύτερη έμφαση έχει δοθεί –τόσο σε έρευνες όσο και στις καθημερινές συζητήσεις- στις αρνητικές διαστάσεις των αδελφικών σχέσεων.

Για παράδειγμα, συχνά γίνεται λόγος για την αντιπαλότητα και τους καβγάδες μεταξύ των αδελφών, αλλά και την αίσθηση των μεγαλύτερων παιδιών ότι χάνουν τα προνόμια που είχαν ως πρωτότοκα παιδιά από τα νεοφερμένα αδέρφια τους.

Πολλοί γονείς παρατηρούν ότι τα παιδιά τους αντιδρούν άμεσα όταν αυτοί απευθύνουν την προσοχή σε ένα από τα αδέλφια τους, το οποίο αποδίδουν σε αντιζηλία.

Πράγματι τέτοιες διαστάσεις στις αδελφικές σχέσεις δεν είναι σπάνιες, ωστόσο, στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύουν την ποικιλία των ανθρώπινων σχέσεων και θα μπορούσαμε να τις θεωρούσαμε περισσότερο ως τρόπους να πειραματιστούν τα παιδιά μέσα στις σχέσεις, να κατανοήσουν τις αλλαγές που συμβαίνουν, να προσπαθήσουν να προσαρμοστούν σε νέες συνθήκες, πρόσωπα, αλλά και στις μεταβαλλόμενες σχέσεις με τους σημαντικούς γι’ αυτά ανθρώπους, δηλαδή τους γονείς.

Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε ότι είναι ιδιαίτερος ο ρόλος που διαδραματίζουν οι γονείς και το πώς αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους σε αυτές τις περιπτώσεις, εν ολίγοις πώς «στέκονται» απέναντι σε δυο αδέλφια που μπορεί να μαλώνουν.

Το να αφήνουμε κάποιες φορές τα παιδιά μας να διαπραγματευτούν τις διαφορές τους μόνα τους, μπορεί να τα βοηθήσει να έχουν εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους και στον εαυτό τους ώστε να μπορούν να διεκδικούν τα ίδια για τον εαυτό τους τη θέση τους καταρχήν μέσα στην οικογένεια και κατ’ επέκταση σε άλλες κοινωνικές ομάδες αργότερα.

Επομένως, η αξία των αδελφικών σχέσεων για την ανάπτυξη του παιδιού είναι αδιαμφισβήτητη.

Τα αδέλφια αλληλεπιδρώντας εμπλουτίζουν τις γνωστικές, γλωσσικές, κοινωνικές και συναισθηματικές τους δεξιότητες.

Μαθαίνουν να συνυπάρχουν και να εξοικειώνονται με τον «άλλο». Και, συνήθως, τα αδέλφια αποτελούν για το άτομο ένα σταθερό συνοδοιπόρο για την υπόλοιπη ζωή.

Βιβλιογραφική πηγή:

Judy Dunn. Οι στενές προσωπικές σχέσεις των μικρών παιδιών. Εκδόσεις: Τυπωθήτω-ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡΔΑΝΟΣ.

http://enarthro.blogspot.gr