Αυτό φαίνεται ενδιαφέρον και σχεδόν αστείο στους γονείς που είναι περήφανοι για όσα καταφέρνει το παιδάκι τους.

Ωστόσο,είναι πολύ επικίνδυνο. Σύμφωνα με έρευνες,τα παιδιά θα πρέπει να χρησιμοποιούν το ίντερνετ,μετά την ηλικία των 12 ετών και μάλιστα,ελεγχόμενα.

Αυτό ακούγεται βουνό σε μια μανούλα η έναν πατέρα που μεγαλώνουν ένα παιδί με τα δεδομένα της εποχής μας.

Το παιδί κάποια στιγμή βλέπει τους συμμαθητές του να έχουν smartphone, tablet ή φορητό υπολογιστή,προφίλ σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης και προσωπικά mail.

Τα παιδιά είναι ξεχωριστές προσωπικότητες και αν επιμένουν σε κάτι,πολύ δύσκολα μπορεί κάποιος να τους επιβληθεί.

Εάν το παιδί σας έχει ξεπεράσει τα 11 του χρόνια,μην το εμποδίσετε αλλά…βάλτε του κανόνες.

1. Ο υπολογιστής δεν πρέπει να είναι στο δωμάτιο του αλλά σε έναν κοινό χώρο όπως είναι το σαλόνι ή ένα γραφείο.

2. Κλειδώστε την πρόσβαση του παιδιού σε ακατάλληλες σελίδες.

3. Βάλτε όρους. Για να μπορεί το παιδί να συνομιλεί με κόσμο,δεν θα πρέπει να παραβιάζει βασικούς κανόνες για την ασφάλεια του. Δεν ανταλλάζουμε διευθύνσεις, τηλέφωνα η άλλα πολύ προσωπικά στοιχεία με κανέναν πίσω από μια οθόνη,ακόμη κι αν τον γνωρίζουμε προσωπικά.

Εξηγείστε στο παιδί,πως την οποιαδήποτε συνομιλία που έχει,μπορεί να την δει οποιοσδήποτε μέσω του υπολογιστή και όχι μόνο εκείνος με τον οποίο μιλάει.

Αυτός ο έξυπνος κανόνας εξηγεί στα παιδιά ποια μέρη του σώματός τους δεν πρέπει να αγγίζουν οι άλλοι, κι αν γίνει αυτό πώς  χρειάζεται να αντιδράσουν και πού μπορούν να ζητήσουν βοήθεια. Ένα «απλό» μέσο για «δύσκολες» καταστάσεις!

Τι λέει όμως ο Κανόνας των Εσωρούχων;

Είναι απλό: κανείς δεν μπορεί να αγγίξει ή να χαϊδέψει το παιδί στα σημεία του σώματός του που συνήθως καλύπτονται από τα εσώρουχά τους. Και ούτε τα παιδιά επιτρέπεται να αγγίξουν το σώμα άλλων σε αυτά τα σημεία.

Ο κανόνας είναι επίσης χρήσιμος γιατί βοηθάει να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι το σώμα τους τούς ανήκει, ότι υπάρχουν καλά και κακά μυστικά και ότι υπάρχει καλό αλλά και κακό χάδι ή άγγιγμα.

Ο Κανόνας των Εσωρούχων εκπονήθηκε για να βοηθήσει γονείς και κηδεμόνες να ανοίξουν συζήτηση με τα παιδιά τους.

Μπορεί μάλιστα να αποτελέσει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης κατά της σεξουαλικής κακοποίησης.

Ο Κανόνας των Εσωρούχων έχει 5 σημαντικές πτυχές.

1. Το σώμα σου σού ανήκει

Τα παιδιά θα πρέπει να ξέρουν ότι το σώμα τους τούς ανήκει και ότι κανείς δεν μπορεί να τα αγγίξει ή να τα χαϊδέψει χωρίς την άδειά τους.

Ο ειλικρινής και άμεσος διάλογος ήδη από μικρή ηλικία για τη σεξουαλικότητα και τα απόκρυφα σημεία του σώματος, με σωστή χρήση των όρων που αφορούν τα γεννητικά όργανα και άλλα σημεία του σώματός τους, θα βοηθήσουν τα παιδιά να αντιληφθούν τι δεν επιτρέπεται.

Τα παιδιά διατηρούν το δικαίωμα να αρνηθούν φιλί ή χάδι ακόμη και από άτομο το οποίο αγαπούν.

Πρέπει να μάθουν να λένε «Όχι» με άμεσο και αποφασιστικό τρόπο σε περίπτωση ανάρμοστης σωματικής επαφής, όπως και τρόπους να αποφεύγουν καταστάσεις που απειλούν την ασφάλειά τους και να ενημερώνουν έναν ενήλικα τον οποίον εμπιστεύονται.

Έχει σημασία να τονισθεί ότι τα παιδιά θα πρέπει να επιμείνουν έως ότου κάποιος να πάρει το θέμα στα σοβαρά.

Στο βιβλίο μας, το χέρι ζητά την άδεια της Κίκο για να την αγγίξει.

Η Κίκο δέχεται, αλλά όταν το χέρι προσπαθεί να μπει μέσα στο εσώρουχο η Κίκο λέει «Όχι». Οι γονείς και οι κηδεμόνες μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την αλληλουχία γεγονότων για να εξηγήσουν στο παιδί τους ότι μπορεί να πει «Όχι» ανά πάσα στιγμή.

2. Καλό άγγιγμα – κακό άγγιγμα

Τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται πάντα τη διαφορά μεταξύ του αγγίγματος που επιτρέπεται και εκείνου που θεωρείται ανάρμοστο.

Πείτε τους ότι δεν είναι σωστό να κοιτάζει ή να αγγίζει κανείς τα απόκρυφα σημεία του σώματός τους, ούτε είναι σωστό να τους ζητάει κάποιος να δουν ή να αγγίξουν αυτά τα σημεία στο σώμα κάποιου άλλου.

Ο Κανόνας των Εσωρούχων τα βοηθάει να αναγνωρίζουν ένα φανερό και εύκολο να το θυμούνται όριο: τα εσώρουχα.

Βοηθάει τους ενήλικες να ξεκινήσουν μια κουβέντα με τα παιδιά.

Αν τυχόν τα παιδιά δεν είναι βέβαια κατά πόσον η συμπεριφορά ενός ενήλικα είναι αποδεκτή ή όχι, φροντίστε να ξέρουν ότι μπορούν να ζητήσουν από κάποιον ενήλικο τον οποίον εμπιστεύονται να τα βοηθήσει.

Στο βιβλίο μας, η Κίκο δεν δέχεται να την αγγίξουν κάτω από το εσώρουχο.

Οι γονείς μπορούν να εξηγήσουν στο παιδί ότι υπάρχουν κάποιοι ενήλικες (όπως οι γονείς, οι κηδεμόνες και οι γιατροί) που μπορεί να χρειαστεί να το αγγίξουν, αλλά ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά να πουν «Όχι» ακόμη και σε αυτούς αν τυχόν αισθανθούν άβολα ή αμήχανα.

3. Καλά μυστικά – κακά μυστικά

Η μυστικότητα είναι η τακτική που εφαρμόζουν συνήθως όσοι διαπράττουν το αδίκημα της σεξουαλικής κακοποίησης.

Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να μάθουμε στα παιδιά τη διαφορά μεταξύ καλών μυστικών και κακών μυστικών, αλλά και να καλλιεργήσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης.

Οποιοδήποτε μυστικό τους προκαλεί άγχος, αμηχανία, φόβο ή στενοχώρια δεν θεωρείται καλό και επομένως δεν θα πρέπει να το αποκρύπτουν.

Αντιθέτως, θα πρέπει να το πουν σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύονται (γονέα, δάσκαλο, αστυνομικό, γιατρό).

Στο βιβλίο μας, το χέρι ενθαρρύνει την Κίκο να μιλήσει ανοικτά, όταν κάποιος θέλει να την αγγίξει με τρόπο ανάρμοστο.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αλληλουχία αυτή καταστάσεων για να συζητήσετε τη στη διαφορά μεταξύ καλού μυστικού (όπως λχ. ένα πάρτι γενεθλίων) και κακού μυστικού (οτιδήποτε προκαλεί στο παιδί στενοχώρια και άγχος).

Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να τους αποκαλύπτουν τα κακά μυστικά.

4. Η πρόληψη και η προστασία είναι ευθύνη των ενηλίκων

Τα κακοποιημένα παιδιά νιώθουν αισθήματα ντροπής, ενοχής και φόβου. Οι ενήλικες θα πρέπει να αποφεύγουν να καλλιεργούν ταμπού γύρω από τη σεξουαλικότητα αλλά και να φροντίζουν ώστε τα παιδιά τους να γνωρίζουν σε ποιον να απευθυνθούν για να μιλήσουν σε περίπτωση που ανησυχούν, στενοχωριούνται ή θλίβονται.

Τα παιδιά δεν αποκλείεται να διαισθανθούν ότι κάτι δεν πάει καλά, οπότε οι μεγάλοι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί και να αφουγκράζονται τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των παιδιών. Ίσως υπάρχει λόγος που ένα παιδί αρνείται την επαφή με κάποιον άλλο ενήλικα ή παιδί.

Θα πρέπει να το σεβαστούν.

Τα παιδιά πρέπει να νιώθουν ότι μπορούν ανά πάσα στιγμή να μιλήσουν με τους γονείς τους.

Το χέρι στο βιβλίο είναι φίλος της Κίκο.

Οι μεγαλύτεροι υπάρχουν για να βοηθούν τα παιδιά στην καθημερινότητά τους.

Η πρόληψη της σεξουαλικής βίας αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των ενηλίκων και είναι σημαντικό να φροντίζουμε να μην φορτώνουμε ένα τέτοιο βάρος στους ώμους των παιδιών.

5. Άλλες χρήσιμες συμβουλές που συνοδεύουν τον Κανόνα των Εσωρούχων

Καταγγελία και αποκάλυψη στοιχείων.

Τα παιδιά χρειάζονται σαφείς κατευθύνσεις όσον αφορά τους ενήλικες που μπορεί να βρίσκονται στον περίγυρο ασφάλειάς τους.

Πρέπει να τα ενθαρρύνουμε να επιλέξουν ενήλικες τους οποίους μπορούν να εμπιστευτούν, που είναι διαθέσιμοι και πρόθυμοι να τα ακούσουν και να βοηθήσουν.

Μόνο ένα από τα μέλη του περίγυρου αυτού μπορεί να κατοικεί στο ίδιο σπίτι με το παιδί, τα υπόλοιπα δεν θα πρέπει να είναι συγγενικά πρόσωπα ούτε να προέρχονται από τον άμεσο οικογενειακό κύκλο.

Τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν πώς να ζητήσουν βοήθεια σε ένα τέτοιο περίγυρο ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Γνωστοί δράστες

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο δράστης είναι άτομο που το παιδί γνωρίζει.

Είναι πολύ δύσκολο, κυρίως για τα μικρά παιδιά, να καταλάβουν ότι κάποιος που ήδη γνωρίζουν μπορεί να τα βλάψει.

Μην ξεχνάτε τη μέθοδο που ακολουθούν συνήθως οι θύτες για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των παιδιών.

Στο σπίτι επομένως θα πρέπει να ισχύει ο κανόνας ότι το παιδί οφείλει να ενημερώνει τους γονείς του σε κάθε περίπτωση που κάποιος του προσφέρει δώρα, του ζητάει να κρατήσει ένα μυστικό ή προσπαθεί να βρεθεί μόνος μαζί του.

Άγνωστοι δράστες

Σε μερικές περιπτώσεις ο δράστης μπορεί να είναι ένας άγνωστος. Διδάξτε στο παιδί σας κάποιους απλούς κανόνες για την επαφή με αγνώστους, όπως λ.χ. να μην επιβιβάζονται ποτέ σε αυτοκίνητο ατόμου το οποίο δε γνωρίζουν, ούτε να δέχονται δώρα ή προσκλήσεις από αγνώστους.

Βοήθεια

Τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν ειδικοί οι οποίοι μπορούν να το βοηθήσουν (δάσκαλοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ο συνήγορος του πολίτη, γιατροί, ο ψυχολόγος στο σχολείο, η αστυνομία), αλλά και τηλεφωνικές γραμμές τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να ζητήσουν συμβουλές και βοήθεια.

Ο γονέας λοιπόν είναι η πρώτη μορφή παραπαιδείας στην οποία συνηθίζει ένα παιδί και φυσικά ένας από τους βασικότερους λόγους που αργότερα ,όταν ο γονέας αδυνατεί πλέον να στηρίξει μαθησιακά το παιδί ,έρχεται σαν φυσικό επακόλουθο το φροντιστήριο ή το ιδιαίτερο μάθημα.

Οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι αυτό που κάνουν έχει πολλές αρνητικές επιπτώσεις.

Καταρχάς έχουμε ακύρωση του εκπαιδευτικού έργου του δασκάλου ή του καθηγητή.

Τα παιδιά αντί να σκέφτονται  « πρέπει να προσέξω στο μάθημα γιατί εδώ είναι το μόνο μέρος για να μάθω» επαναπαύονταν στην ιδέα ότι στο σπίτι τα περιμένει το μεσημέρι η μαμά ή ο μπαμπάς για να τους τα πούνε καλύτερα.

Έτσι τελικά φτάνουμε σε αυτό τον εκφυλισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας που επικρατεί σήμερα όπου τα παιδιά διδάσκονται στο σπίτι και εξετάζονται στο σχολείο.

Από την άλλη μεριά  δημιουργείται στον εκπαιδευτικό μια εικονική πραγματικότητα της τάξης όπου όλοι σχεδόν οι μαθητές «τραβάνε» ενώ στην πραγματικότητα υπάρχει ένα σύστημα «βαριάς βιομηχανίας» από πίσω από γονείς που αφιερώνουν ατελείωτες ώρες για να έχουν τα παιδιά τους σε αυτό το επίπεδο.

Έτσι ο εκπαιδευτικός ξεγελιέται από την γενική εικόνα της τάξης του και ανεβάζει κι άλλο το πήχη.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος όπου οι αδυναμίες του κάθε μαθητή δεν φτάνουν ποτέ στον εκπαιδευτικό αλλά μπαλώνονται όπως-όπως από τον γονέα.

Επίσης πολλοί γονείς μπαίνουν και στον πειρασμό να διαβάσουν τα παιδιά και στο παρακάτω μάθημα χαλώντας ένα από τα βασικότερα κίνητρα μάθησης : το στοιχείο της έκπληξης για το καινούργιο.

Μετά μάλιστα αναρωτιούνται γιατί το παιδί τους βαριέται κατά την παράδοση. 

Οι γονείς αυτοί έχουν εντάξει στην καθημερινότητά τους το διάβασμα του παιδιού τους, αφού διαβάσουν πρώτα οι ίδιοι χρησιμοποιώντας και τα σχολικά βοηθήματα που κυκλοφορούν (τα οποία ,όχι τυχαία , απευθύνονται σε αυτούς παρά στα ίδια τα παιδιά).

Φυσικό επακόλουθο ,υποκαθιστώντας τον εκπαιδευτικό του σχολείου ,είναι να συγκρίνονται με αυτόν και να καταφεύγουν συνήθως σε επικριτικά σχόλια για την επάρκεια του και μάλιστα μπροστά στο παιδί τους , «πυροβολώντας» το παιδαγωγικό  πρότυπο από κοντινή απόσταση.

Σε ακραίες μάλιστα περιπτώσεις απαιτούν από τον εκπαιδευτικό αυτόν να προσαρμοστεί «στο δικό τους τρόπο» και στη δική τους νοοτροπία για το διδασκαλία του μαθήματος.

Και φυσικά ένας γονέας που έχει καταναλώσει τόσο χρόνο ,κόπο και συναίσθημα σε μια τέτοια επένδυση περιμένει και την ανάλογη ανταμοιβή, οπότε γίνεται ιδιαίτερα σκληρός όταν αυτή για κάποιους λόγους δεν αποδίδει.

Τότε αφού μοιράσει ευθύνες ( στον εκπαιδευτικό και στο παιδί του) καταλήγει να ανεβάσει στροφές στην εκπαίδευση του παιδιού οδηγώντας το πολλές φορές, στην εξάντληση και στην απέχθεια για μάθηση.  

Η μητέρα ή ο πατέρας παίζοντας  το ρόλο του εκπαιδευτικού καταργεί, έστω και προσωρινά ,τον ουσιαστικό του ρόλο , του γονιού.

Έτσι γίνεται άσκοπη κατανάλωση χρόνου και ενέργειας που θα μπορούσαν να αφιερωθούν στην ανάπτυξη της σχέσης γονέας – παιδί.

Υπάρχουν πολλοί γονείς όπου ολόκληρη η σχέση τους με το παιδί εξαντλείται στην κατ’ οίκον εκπαίδευσή του.

Οπότε η σχέση αυτή δεν καλλιεργείται σωστά και δεν ωριμάζει.

Ο απογαλακτισμός του παιδιού εμποδίζεται με αυτόν τον τρόπο.

Και αν ο γονέας βάζει σα προτεραιότητα την πραγματική και ολοκληρωμένη καλλιέργεια  του παιδιού του θα μπορούσε να συζητήσει μαζί του, να παίξει και απλά να περάσει καλά μαζί του.

Να κάνουν κάτι μαζί και να το μοιραστούν ξεφεύγοντας από το στερεότυπο του εκπαιδευτή – εκπαιδευόμενου. 

Το αξιοπερίεργο της υπόθεσης είναι το εξής:

Πως γίνεται και όλοι σχεδόν οι γονείς να φτάνουν σε τέτοιο γνωστικό επίπεδο που να μπορούν να διαβάσουν τα παιδιά τους και μάλιστα και σε μαθήματα που είναι πολύ απαιτητικά όπως τα μαθηματικά ,η φυσική και τα αρχαία;

Εδώ φαίνεται ξεκάθαρα η γύμνια του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Όταν κυριαρχούν η αποστήθιση και οι φροντιστηριακού τύπου αυτοματισμοί τότε δεν είναι καθόλου δύσκολο ακόμα και για έναν ανειδίκευτο γονέα αφού παπαγαλίσει το μάθημα και με τη χρήση ενός σχολικού βοηθήματος να ζητήσει και από το παιδί του να τον μιμηθεί.

Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι αν είχαμε διαφορετικά αναλυτικά προγράμματα όπου η μάθηση θα στηριζότανε στην κριτική σκέψη τότε ο γονέας δεν θα μπορούσε εύκολα να υποκαταστήσει τον εκπαιδευτικό.

Είναι ,λοιπόν, άκρως επιτακτικό  στα αναλυτικά προγράμματα να υπάρχει συμμετοχή κυρίως των μάχιμων εκπαιδευτικών «που μπαίνουν σε τάξη» και που γνωρίζουν καλύτερα τα εκπαιδευτικά θέματα και όχι μόνο των γραφειοκρατών που απέχουν από την παιδαγωγική πραγματικότητα.

Έχοντας μιλήσει με πολλά παιδιά που τα διαβάζουν οι γονείς τους (συνήθως η μητέρα ) καταλήγουμε  στα εξής συμπεράσματα:

1) τα παιδιά το θεωρούν αναγκαίο κακό. Νιώθουν ότι χωρίς το διάβασμα των γονέων δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στα μαθήματα του σχολείου.

2) Δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να διαβάσουν μόνα τους.

3) Νιώθουν πολύ μεγάλη πίεση από το γονέα την ώρα που τα διαβάζει και μάλιστα διακατέχονται από πολύ αρνητικά συναισθήματα για κείνον την ώρα αυτή.

4) δεν έχουν αναπτύξει αρκετά τη κριτική σκέψη και έχουν συνηθίσει να μαθαίνουν με τη χρήση της αποστήθισης και της μίμησης.

5)Έχουν βραχυπρόθεσμη μνήμη στα όσα μαθαίνουν από τους γονείς τους

6) παραπονιούνται ότι οι γονείς «θέλουν και το και» για να είναι ευχαριστημένοι.

7) βαριούνται το μάθημα στην τάξη και δεν έχουν και σε ιδιαίτερη εκτίμηση τους εκπαιδευτικούς του σχολείου τους.

8) τρέμουν στην ιδέα μιας πιθανής σχολικής αποτυχίας τους κυρίως λόγω της απόρριψης που θα βίωναν από τους γονείς τους.

9) δεν το βλέπουν ως ένδειξη φροντίδας των γονέων απέναντι τους .

10) το βασικό κίνητρο τους για να είναι καλοί μαθητές είναι «για να μη φωνάζουν οι γονείς τους».

Αυτό που δεν συνειδητοποιούν οι γονείς είναι ότι δημιουργούν μια εξάρτηση στο  παιδί τους  και ουσιαστικά το μαθαίνουν να περπατάει υποβασταζόμενο από εκείνους.

Έτσι αυτό έχει αρνητικές συνέπειες στο να μάθει να στηρίζεται στις δικές του δυνάμεις .

Στα παιδιά αυτά υπάρχει συνήθως ένα έλλειμμα αυτοπεποίθησης και αυτενέργειας  και νιώθουν ότι καταρρέουν στη παραμικρή σχολική ή μη αποτυχία.

Η σωστή διαχείριση μιας ενδεχόμενης μελλοντικής αποτυχίας μαθαίνεται στο σχολείο κανονικά.

Προϋποθέτει όμως ότι στο παιδί έχει επιτραπεί να αποτύχει μερικές φορές.

Οι γονείς που δεν επιτρέπουν κάτι τέτοιο στο παιδί τους και καταρρέουν οι ίδιοι όταν συμβαίνει ας γνωρίζουν ότι παίζουν με τη φωτιά.

Είναι πολύ επικίνδυνη για τη ψυχική ισορροπία του παιδιού τους η στάση τους αυτή.  

Καμουφλάροντας συνεχώς τις αδυναμίες των παιδιών τους ,εκείνα  ουσιαστικά δεν τις ξεπερνούν ποτέ.

Οι γονείς οφείλουν να  βάλουν σε δεύτερη μοίρα την κοινωνική καταξίωση και σε πρώτη την ψυχική ισορροπία και ευτυχία του παιδιού τους.

Τέλος οφείλουν να δείξουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα παιδιά τους και στους εκπαιδευτικούς.

Ίσως τότε να εκπλαγούν από την βελτίωση των επιδόσεων και των δύο. 
 
Δημήτρης Τσιριγώτης .Φυσικός
Πηγή: alfavita.gr

Όλη μας η ζωή είναι ένα ταξίδι αλλαγών και προσαρμογών, βρισκόμαστε σε ένα συνεχές μεταβατικό στάδιο.

Το κοινό σημείο του ταξιδιού μας είναι ότι σε όλα τα στάδια της ανάπτυξής μας βιώνουμε την κάθε αρχή με φόβο, ανασφάλεια και πολλές φορές με απαισιοδοξία.

Μια πρώτη «γεύση» αυτού του ταξιδιού είναι η εισαγωγή μας στο σχολείο και πιο συγκεκριμένα στο νηπιαγωγείο.

Είναι ο πρώτος αποχωρισμός από την ασφάλεια της αγκαλιάς των γονιών και ειδικότερα της μητέρας.

Μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως ένα δεύτερο απογαλακτισμό με όλα τα «συμπτώματα» που ακολουθούν.

Είναι ένα αναγκαίο και επώδυνο στάδιο, που έχει συνήθως ως κύριο χαρακτηριστικό τους ατελείωτους αποχωρισμούς και τα δράματα στην είσοδο του σχολείου.

Αρκετά παιδιά βιώνουν αυτή τη μετάβαση στην νέα πραγματικότητα ως εχθρική και στρεσογόνα, που προκαλεί πρωινούς πονοκεφάλους, νεύρα και ενοχές στους γονείς. Στη φάση αυτή το παιδί περνά από την παντοδυναμία και τον εγωκεντρισμό στην πειθαρχία και την ομαδικότητα, είναι το στάδιο όπου το παιδί αντιλαμβάνεται τη «θνητότητα» της φύσης του και τον εαυτό του ως μέλος μιας ομάδας με κανόνες.

Η εξάρτηση του παιδιού από τους γονείς και κυρίως από τη μητέρα είναι απολύτως φυσιολογική, καθώς προϋπάρχει από τους πρώτους μήνες ζωής και κορυφώνεται μεταξύ του 13ου και του 24ου μήνα.

Εκείνη την περίοδο το παιδί είναι προσκολλημένο ενστικτωδώς στη μητέρα, κατά κύριο λόγο για να επιβιώσει μέσω του θηλασμού και της φροντίδας.

Αυτή η προσκόλληση μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογική μέχρι και τα 6 έτη.

Όταν το άγχος που εκδηλώνει το παιδί είναι υπερβολικό και δυσανάλογο του αναπτυξιακού επιπέδου, τότε ενδείκνυται η παρακολούθηση από ειδικό ψυχικής υγείας.

Στη συνέχεια του άρθρου θα δούμε μερικούς κανόνες που εφαρμόζονται για να βοηθηθεί τόσο το παιδί όσο και οι γονείς να ενταχθούν ομαλά στη νέα αυτή κατάσταση:

1. Στο σπίτι υπάρχουν κανόνες, όπως και στο σχολείο

Για να προσαρμοστεί πιο εύκολα το παιδί μας στο σχολείο πρέπει να υπάρχουν κανόνες και στο σπίτι. Π.χ. μαζεύουμε τα παιχνίδια μας όταν τελειώσουμε το παιχνίδι, καθόμαστε στο τραπέζι για φαγητό, μαθαίνουμε για την προσωπική μας υγιεινή. Βέβαια είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι το παιδί μαθαίνει και μιμείται τις πράξεις μας και όχι τις διαλέξεις μας. Οπότε οι κανόνες ισχύουν για όλους ανεξαιρέτως στο σπίτι.

2. Μικρές πρόβες αποχωρισμού

Από μια ηλικία και έπειτα -συνήθως μετά τους 24 μήνες- το παιδί πρέπει να αρχίσει να μαθαίνει να διαχειρίζεται το άγχος της απουσίας του γονιού.

Αυτό βέβαια γίνεται σταδιακά, αφήνοντας το παιδί για μερικά λεπτά έως μερικές ώρες με ένα άλλο πρόσωπο της εμπιστοσύνης μας (γιαγιά, παππού). Το ίδιο επίσης μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά σε έναν παιχνιδότοπο με επίβλεψη.

Για μερικά λεπτά μείνετε εκτός του οπτικού πεδίου του παιδιού, βοηθώντας το έτσι να αντιληφθεί ότι με το να λείψετε για λίγη ώρα δεν πρόκειται να του συμβεί κάτι κακό, ούτε θα το εγκαταλείψετε.

Όταν αφήσετε το παιδί στο σχολείο αποφύγετε τους δακρύβρεκτους και μεγάλους αποχαιρετισμούς και απομακρυνθείτε διακριτικά και αθόρυβα. Τα παιδιά λειτουργούν βάσει της δικής μας αντίδρασης.

3. Δημιουργήστε ένα σύντομο τελετουργικό αποχαιρετισμό

Οι τελετουργικές πράξεις δρουν πολλές φορές καταπραϋντικά (ακόμα και σε ενήλικες).

Για παράδειγμα, επινοείστε μαζί με το παιδί σας μια μυστική χειρονομία, μια μαγική λέξη, ένα φιλί, κάτι που να τονώνει το θάρρος και την αυτοπεποίθηση του παιδιού πριν από την αποχώρησή σας.

4. Επισκεφτείτε το σχολείο πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς

Λίγο πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι αρκετά ωφέλιμο για το παιδί να νιώσει τον χώρο οικείο.

Αυτό θα μειώσει το άγχος της πρώτης μέρας και θα διευκολύνει το παιδί να προσαρμοστεί και να εγκλιματιστεί ομαλά.

5. Ο ρόλος του «μεταβατικού αντικειμένου»

Το μεταβατικό αντικείμενο είναι ο «παλιός μας φίλος» που έπαιξε τεράστιο ρόλο στη μείωση του άγχους μας στη βρεφική ηλικία.

Για πολλούς ήταν το λούτρινο αρκουδάκι, για άλλους ήταν ένα μαξιλαράκι κ.λπ.

Αυτό το αντικείμενο υποκαθιστούσε συμβολικά τη μαμά, μειώνοντάς μας τη δυσφορία σε στρεσογόνες καταστάσεις.

Αφήστε το παιδί σας τις πρώτες μέρες να έχει μαζί του ένα αγαπημένο μικρό αντικείμενο.

Αυτό θα παίξει τον ρόλο του μεταβατικού αντικειμένου, βοηθώντας το παιδί να αυτοματοποιήσει την ικανότητα του αυτο-καθησυχασμού, αποκτώντας συνάμα και αντίληψη «εαυτού».

6. Υπομονή και επιμονή

Μην μπείτε στον πειρασμό να επιστρέψετε στην αίθουσα, ακόμα και αν το παιδί συνεχίζει να κλαίει ραγίζοντας σας την καρδιά.

Αυτό θα ενισχύσει την αρνητική συμπεριφορά του παιδιού και εγγυημένα θα συνεχίσει να το επαναλαμβάνει.

7. Θετικότητα, θετικότητα, θετικότητα

Είναι εξίσου σημαντικό να έχουμε εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς που βρίσκονται σ’ αυτή τη θέση μετά από άρτια πανεπιστημιακή εκπαίδευση και μακροχρόνια πρακτική εξάσκηση σε θέματα παιδείας και ψυχολογίας.

Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι το μυστικό για μια πιο ομαλή και ανώδυνη προσαρμογή στο σχολείο είναι και πάλι η ουσιαστική επικοινωνία με το παιδί σας και η κατανόηση των βαθύτερων συναισθηματικών του αναγκών.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ
Κλινικός Ψυχολόγος Ψυχαναλυτικής Σχολής και Προσέγγισης

Οι αποθηκευμένες γνώσεις λειτουργούν σαν υπόστρωμα για να χτιστούν οι νέες αλλά και τις ανακαλεί για να επιλύσει διάφορα διλήμματα που προκύπτουν πχ. αν ακουμπήσω το ζεστό μάτι της κουζίνας θα καώ κα.

Η μνήμη εξασκείται και η εκπαιδευμένη μνήμη δίνει πολύτιμη βοήθεια σε όλη τη μαθητική ζωή του παιδιού.

Παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα μάθησης/δυσλεξία εμφανίζουν προβλήματα στη βραχυχρόνια μνήμη δηλαδή πχ. το προηγούμενο βράδυ έχουν διαβάσει το μάθημα τους πολύ καλά και την επόμενη ημέρα δεν μπορούν να θυμηθούν σχεδόν τίποτα στο σχολείο.

Δραστηριότητα:

μέσα στην ημέρα στο σπίτι σε διάφορα δωμάτια, έξω στο δρόμο περπατώντας για κάπου πείτε στο παιδί να παρατηρήσει για 20 δευτερόλεπτα περίπου το χώρο και μετά να κλείσει τα μάτια και να σας πει τι θυμάται.

Μπορείτε να το κάνετε και εσείς μετά για να σας ελέγξει και αυτό αν είστε σωστοί!!

Λίγα λεπτά αρκούν κάθε φορά, η επανάληψη της δραστηριότητας δίνει αποτελέσματα.

Λεξιλόγιο:

θα χρησιμοποιείτε τα ονόματα όλων των αντικειμένων που βρίσκονται στο χώρο γιατί είναι ευκαιρία να αναπτύσσεται και το λεξιλόγιο του παιδιού.

Απευθύνεται:

Για όλα τα παιδιά σε όλες τις ηλικίες από 3 ετών και πάνω.

Σε παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μάθηση τους είναι μια συχνή οδηγία για το τι μπορούν να κάνουν οι γονείς να βοηθήσουν!

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/11/blog-post_1529.html

Κι όμως μερικά χρώματα όπως το λευκό, το μοβ και το γαλάζιο διεγείρουν τον εγκέφαλο και δυναμώνουν την μνήμη των μικρών παιδιών!

Ας δούμε κάθε χρώμα ξεχωριστά και πως επιδρά το καθένα!

Μελί!

Το μελί είναι ένα γλυκό και ζεστό χρώμα! Δημιουργεί μια φωτεινή ατμόσφαιρα και διεγείρει τον εγκέφαλο χωρίς να τον αποπροσανατολίζει!

Τιρκουάζ!

Το τιρκουάζ είναι ένα αγαπημένο χρώμα που δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα καθώς μας θυμίζει θάλασσα!

Είναι ένα χρώμα που δεν κουράζει το μάτι και βοηθά τα παιδιά στο διάβασμα γιατί μεταδίδει ηρεμία και γαλήνη!

Άσπρο!

Το διαχρονικό και κλασικό χρώμα...το αγαπημένο μας λευκό!

Το λευκό χρώμα δημιουργεί την αίσθηση της καθαριότητας και φυσικά συνδυάζεται με όλα τα χρώματα.

Είναι το ιδανικό χρώμα για φόντο στις ζωγραφιές των παιδιών!

Μοβ!

Το μοβ είναι ένα ιδιαίτερο χρώμα!

Επιλέξτε να βάψετε μια επιφάνεια του παιδικού δωματίου σε απόχρωση ανοιχτού μοβ! Βοηθάει το παιδί να χαλαρώνει, να ηρεμεί και να ξεκουράζεται!

Γαλάζιο!

Κάτι αντίστοιχο με το τιρκουάζ που αναφέραμε παραπάνω!

Θυμίζει θάλασσα και ουρανό και μεταδίδει απόλυτη ηρεμία και γαλήνη!

Δημιουργεί το ιδανικότερο περιβάλλον για διάβασμα και βοηθά το παιδί να παραμείνει συγκεντρωμένο!

Είναι η καλύτερη επιλογή χρώματος στο γραφείο και στο δωμάτιο μελέτης!

Ανοιχτό πράσινο!

Το πράσινο μας θυμίζει τη φύση!

Είναι δροσερό, τονωτικό και δημιουργεί μια πολύ φωτεινή και χαρούμενη ατμόσφαιρα!

Όπως και οι αποχρώσεις του μπλε βοηθά το παιδί στη μελέτη και ενθαρρύνει τη μάθηση!

Τι όμως το οδηγεί σε αυτή τη συμπεριφορά;

Η συνήθεια για ψέματα μπορεί να είναι αποτέλεσμα τις επίδρασης πολλών και διάφορων παραγόντων.

Ένα παιδάκι μπορεί να καταφύγει στο ψέμα για να αποφύγει μια κατάσταση για την οποία δε βρίσκει μια παραδεκτή διέξοδο ή για να ξεφύγει από μια κατάσταση που φοβάται και το φέρνει σε δύσκολη θέση.

Το ψέμα τις περισσότερες φορές αποτελεί ένα σύστημα άμυνας ενάντια στην ανασφάλεια ή ένα μέσο ανταμοιβής σε ένα αίσθημα κατωτερότητας. Στη μυθομανία για παράδειγμα το παιδί επωμίζεται ένα ρόλο που θεωρεί θετικό και η παραποίηση της πραγματικότητας το βοηθάει να αντιμετωπίσει μια κατάσταση όπως την έχει φανταστεί στο μυαλουδάκι του.

Συχνά οι εμείς οι γονείς σκεπτόμαστε πως το καλύτερο όταν παρατηρήσουμε μια τέτοια συμπεριφορά στο παιδί είναι να το τιμωρήσουμε. Αντίθετα όμως θα πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα αυτό το γεγονός και να αναρωτηθούμε μήπως το παιδί δεν καταφεύγει σε αυτές τις συμπεριφορές για να αξιοποιεί, αλλά για να αποφεύγει τις συνέπειες των πράξεών του.

Αυτό δηλώνει ότι δεν είναι καθόλου σίγουρο για τον εαυτό του και χρειάζεται κυρίως τη δική μας βοήθεια.

Για παράδειγμα ένα παιδί μπορεί να καταφεύγει στα ψέματα αν οι γονείς απαιτούν από εκείνο σχολικούς βαθμούς πιο υψηλούς από αυτούς που μπορεί να έχει και επιδιώκουν συνέχεια αποτελέσματα μεγαλύτερα από τις δυνατότητες του.

Το παιδί δε πρέπει να νιώθει ότι υπερασπίζεται από τους γονείς, αλλά έχει ανάγκη να αισθάνεται ότι το εκτιμούν και το αγαπούν αληθινά. Συγκεκριμένα δεν έχει ανάγκη να χρησιμοποιεί την υπεράσπιση των γονιών του για να διασώζει την αυτοεκτίμηση του, αλλά πρέπει να είναι ικανό να δέχεται τις αποτυχίες του και να τις αντιμετωπίζει.

Αρκετοί γονείς ενισχύουν χωρίς να το ξέρουν αυτές τις προσπάθειες του παιδιού τους, παρατηρώντας τα ψέματα του και προσπαθώντας να το "πιάσουν στα πράσα".

Το γεγονός ότι προσέχουμε αυτή τη συμπεριφορά συνήθως ωθεί το παιδί να την επαναλάβει.

Η αντίθετη αντιμετώπιση, δηλαδή παρατηρώντας αν λέει την αλήθεια και αδιαφορώντας για τα ψέματα του οδηγεί στην ελάττωση της συνήθειας του παιδιού να καταφεύγει στα ψέματα.

Ξεκινήσαμε από τη σύνταξη προτάσεων και προχωρήσαμε στο επόμενο βήμα που είναι η παραγωγή παραγράφου.

Αρχικά για τον Π η σύνθεση μιας παραγράφου ήταν ένα πολύ πολύπλοκο θέμα.

Η διαδικασία "κολλούσε" σε κάθε βήμα.

Από τις αρχικές ιδέες για αυτό που ήθελε να γράψει, έπειτα στο να μπορέσει να τις βάλει με μια νοηματική αλληλουχία και τέλος να τις γράψει με ένα τέτοιο τρόπο που να γίνονται κατανοητές.

Το πρώτο πράγμα που μάθαμε ήταν η μέθοδος της χρωματιστής παραγράφου η οποία τον βοήθησε εξαιρετικά να τοποθετήσει στο χώρο την έκταση της παραγράφου και να κατανοήσει μέσα από την οπτική αναπαράσταση τι σημαίνει πρόταση εισαγωγής, προτάσεις ανάπτυξης και τελική πρόταση.

Μέσα στα πλαίσια της διδασκαλίας για τη συγγραφή παραγράφων του δόθηκε να αναπτύξει σε μια παράγραφο το θέμα:

Πως είναι η μαμά μου!

Από αυτή τη δοκιμασία προέκυψε η ανάγκη να γράψουμε φράσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει (όπως οι 6 φράσεις γραπτού λόγου) για να "ξεκινά" τις προτάσεις του.

Μετά από αυτό ο Π έγραψε μια πολύ περιεκτική παράγραφο που περιείχε σε σαφείς νοηματικά προτάσεις αυτό που ήθελε να πει για αυτήν.

10+2 φράσεις περιγραφικού λόγου

1. Της αρέσει το/τα/να......

2. Είναι καλή στο να......

3. Προτιμάει........

4. Ένα/κάποια από τα προτερήματα της είναι....

5. Ένα/κάποια από τα ελαττώματα της είναι......

6. Ένα όνειρο της είναι............

7. Έχει ταλέντο στο/στα..............

8. Τρελαίνεται για/όταν/να.............

9. Το αγαπημένο της....................

10. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι..........

11. Οι φίλοι της βρίσκουν ότι είναι/έχει.......

12. Οι περισσότεροι γοητεύονται από........

Tip:

Αν βρίσκεστε στην αρχική φάση παραγωγής παραγράφων μη πιέζετε ακόμα το δυσλεξικό παιδί να χρησιμοποιήσει εκτεταμένο λεξιλόγιο και πολλά επίθετα.

Αυτό που μας ενδιαφέρει σε αυτό το στάδιο είναι απλά να γράψει μια κατανοητή παράγραφο χρησιμοποιώντας τις παραπάνω φράσεις!

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2015/02/102.html

...ο Όλι κόβει μια σελίδα από το τετράδιο του, τυλίγει το χαρτί σε ρολό και φυσάει μέσα απ'τα ανταλλακτικά στυλό.

Μέσα σε δυο λεπτά έχει λερωθεί από το μελάνι όχι μόνο το θρανίο του, αλλά και ο διπλανός του.

Όταν η δασκάλα του λεέι να ηρεμήσει, ο Όλι αρχίζει να αντιγράφει τις ασκήσεις απο τον πίνακα, αλλά στην τρίτη κιόλας έχει χάσει τον ειρμό. Ύστερα απο 20 λεπτά αριθμητικής το αγόρι έχει αποσυντονίσει με την ανήσυχη συμπεριφορά του όχι μόνο την δασκάλα, αλλά και τη μισή τάξη."

(~Απόσπασμα απο το βιβλίο "Συγκέντρωση", εκδ. Αερόστατο~)

Τα παιδιά που παρουσιάζουν διαταρακτική συμπεριφορά στην τάξη είναι στην πλειοψηφία τους παιδιά που δεν μπορούν να συγκεντρωθούν. Δυσκολεύονται στην επίδειξη υπομονής και επιμονής σε κάτι που δεν έχει άμεση ικανοποίηση και δεν διεγείρει τις αισθήσεις τους.

Η διάσπαση προσοχής μπορεί να εμφανιστεί σαν αιτία για την υποεπίδοση του παιδιού ή σαν συνοδό σύμπτωμα κάποιας ειδικής μαθησιακής δυσκολίας πχ. δυσλεξία, δυσγραφία κα. η οποία οδηγεί στην υποεπίδοση.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/blog-post_2710.html

Πολλές οι ερωτήσεις και τις περισσότερες φορές μένουν αναπάντητες για τους γονείς και εκπαιδευτικούς που διδάσκουν ή μελετούν το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες στο σπίτι ή στο σχολείο.

Για τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες μάθησης που αποδίδουν σε παιδιά τυπικά εξελισσόμενα.

Τα παιδιά με Δυσλεξία και μαθησιακές δυσκολίες χρειάζονται μια διαφορετική προσέγγιση στη μάθηση είτε όταν διδάσκονται είτε όταν μελετούν μόνα τους.

3 βασικές προϋποθέσεις πρέπει να τηρούνται απαραιτήτως για να αυξήσουμε τη παραγωγικότητα του διαβάσματος και να μειώσουμε τους επιβαρυντικούς παράγοντες:

- Συγκεκριμένος χώρος μελέτης:

αυτό δεν σημαίνει τίποτα άλλο από το ότι το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες χρειάζεται έναν ήσυχο και τακτοποιημένο χώρο μελέτης ο οποίος θα παραμένει ο ίδιος καθημερινά.

Έτσι το παιδί οικειοποιείται το μέρος μελέτης, τον οργανώνει όπως το βολεύει και ελαχιστοποιούμε τη "ταραχή της αλλαγής" που επέρχεται όταν ο χώρος αλλάζει συχνά με το παιδί να αποσπάται από τα νέα δεδομένα και ερεθίσματα.

- Συγκεκριμένος χρόνος έναρξης και διάρκειας:

το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες έχει ανάγκη οριοθέτησης του χρόνου επειδή η ικανότητα να προσανατολίζεται στο χρόνο είναι συνήθως ανεπαρκής με αποτέλεσμα να "χάνεται" και να κουράζεται.

Για αυτό θα πρέπει να ορίσουμε μια συγκεκριμένη ώρα την ημέρα ως έναρξη της μελέτης, η οποία θα ξεκινά αφού το παιδί έχει φάει και ξεκουραστεί από το σχολείο.

Επίσης θα πρέπει να διευκρινιστεί το Πόσο είναι λογικό να διαρκέσει η μελέτη.

Αφού κανονίσουμε τη διάρκεια μπορούμε να τοποθετήσουμε ένα ρολόι στο τοίχο ώστε να ελέγχει την ώρα.

- Ρουτίνα:

όλα τα παραπάνω πρέπει να ισχύουν καθημερινά.

Έτσι αυτοματοποιούμε τη διαδικασία και βοηθάμε το παιδί να γίνει παραγωγικό και να εξασφαλίσει προσωπικό ελεύθερο χρόνο.

Αφού εξασφαλίσουμε τις παραπάνω προϋποθέσεις τότε 4 βασικοί τρόποι εκπαίδευσης βοηθούν τα παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες:

- Χρήση πολυαισθητηριακών εργαλείων:

η διέγερση των αισθήσεων και η πρόσληψη γνώσης με βιωματικό τρόπο αποτελεί έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό τρόπο διδασκαλίας σε παιδιά με μαθησιακές ιδιαιτερότητες.

Εκτός από τη στείρα κατάθεση γλωσσικών πληροφοριών υπάρχουν και άλλοι οδοί γνώσης.

- Εικόνες ως εργαλείο:

τα παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες σκέφτονται με εικόνες.

Είναι λοιπόν σίγουρο ότι όταν χρησιμοποιούμε την εικόνα ως ενισχυτή και μεσάζοντα για την εκμάθηση κανόνων η διαδικασία θα είναι περισσότερο επιτυχής.

- Εξάσκηση μνήμης:

η μνήμη είναι αυτή που βοηθά ή εμποδίζει τη σχολική μαθησιακή διαδικασία σε μεγάλο βαθμό.

Οι απαιτήσεις απομνημόνευσης είναι σημαντικές.

Τα παιδιά όμως με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες υπολείπονται στην αποθήκευση γνώσεων στη μνήμη εργασίας.

Επομένως κρίνεται απαραίτητο να ενισχύσουμε τη μνήμη και τη δυνατότητα ανάκλησης.

- Χρήση τεχνολογίας:

η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά πλέον τα άτομα που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες.

Ο διορθωτής κειμένου, ένα online λεξικό, τα audio books, εκπαιδευτικά λογισμικά μπορούν να διευκολύνουν τη διαδικασία εκμάθησης και έκφρασης.

Αρκεί να τα εντάξουμε στη μελέτη του παιδιού.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2014/03/3-4.html?spref=fb

Αποτελεί μια χαοτική και αυθαίρετη διαδικασία για αυτά αφού δεν κατανοούν τους κανόνες, δεν αποθηκεύουν ένα οπτικό λεξικό, δεν εφαρμόζουν τους κανόνες που γνωρίζουν.

Έτσι ενώ η διαδικασία της ορθογραφημένης γραφής στην πλειοψηφία του πληθυσμού αυτοματοποιείται, στα άτομα με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παραμένει μια πράξη στην οποία δεν έχουν από κάπου "να πιαστούν".

Οι επιλογές ανάμεσα στα πέντε /ι/, στα δυο /ο/ και στα δυο /ε/ καθώς και σε άλλα συμπλέγματα είναι πάρα πολλές για να νιώθει ένα δυσλεξικό άτομο ασφαλές για το "αν η λέξη που έγραψα είναι σωστή".

10 βοηθητικοί τρόποι για την Ορθογραφία σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες:

- Να τονίζει με έντονο χρώμα (stabilo)/υπογραμμίζει/κυκλώνει τα λάθη του.

- Να εκπαιδευτεί στην αυτοδιόρθωση με χρήση λεξικού.

- Να γράφει τις λανθασμένες λέξεις και να συμπληρώνει και άλλες από την ίδια οικογένεια με χρήση λεξικού.

- Να διορθώνει σκόπιμα λανθασμένες ορθογραφικά λέξεις. Οι λέξεις θα του δίνονται: αυτόνομες, μέσα σε προτάσεις, μέσα σε κείμενο.

- Να εκπαιδευτεί να καταλήγει σε κανόνες μέσα από την παρατήρηση των ορθογραφημένων λέξεων πχ. να κυκλώσουμε όλες τις λέξεις που καταλήγουν σε /-ικός,-ική,-ικό/ και να προτρέψουμε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα επίθετα αυτά γράφονται με /-ι/.

- Ομαδοποιούμε τα λάθη του πχ. καταληκτικά, θεματικά, φωνητικά.

- Προτρέπουμε να φτιάξει προτάσεις και μικρά κειμενάκια με τις λέξεις που έκανε λάθος καθώς και με άλλες λέξεις της ίδιας οικογένειας πχ. πληρώνω, πληρωμή, πληρωμένο.

- Χρησιμοποιούμε εναλλακτικούς τρόπους εξάσκησης ορθογραφίας μέσα από παιχνίδια πχ. scrabble, jenga, σταυρόλεξα, κρεμάλα, κρυπτόλεξα.

- Προσπαθούμε να εξηγήσουμε την ετυμολογία των λέξεων και εκπαιδεύουμε το παιδί να "αναγνωρίζει" τις λέξεις που κρύβονται μέσα σε μια άγνωστη λέξη.

- Χρησιμοποιούμε εικονογραφικές μεθόδους εκμάθησης της ορθογραφίας αφού είναι αρκετά αποτελεσματικές σε παιδιά που δυσκολεύονται να εγκαταστήσουν οπτικό λεξικό.

Βασικά tips:

Η αυτοδιόρθωση πρέπει να αναδειχτεί σαν μια πολύ σημαντική διαδικασία.

Πρέπει επίσης να του κάνουμε γνωστό ποια λάθη συνήθως κάνει και να του εξηγήσουμε τι είναι αυτό που το δυσκολεύει, το μπερδεύει πχ.

"Βλέπεις ότι αυτό που σε μπερδεύει είναι το τελικό /ι/ ανάμεσα στο ουδέτερο και θηλυκό ουσιαστικό δηλ. στις λέξεις παιδί-κόρη δεν ξέρεις ποιο /ι/ να βάλεις. Έλα να θυμηθούμε τι βάζουμε στο καθένα και πως τα ξεχωρίζουμε."

Η αυτογνωσία των δυσκολιών στο δυσλεξικό παιδί είναι μέρος της παρέμβασης και θεωρείται κύριο κομμάτι της.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2012/06/10-tips.html

Ένα παιδί με Δυσλεξία ή άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι πολύ πιθανό να γνωρίζει τον γραμματικό κανόνα αλλά να αδυνατεί να τον εφαρμόσει.

Δεν είναι λίγες οι φορές που απαντά άψογα στο τι είναι Ρήμα, Ουσιαστικό ή Επίθετο αλλά ξοδεύει ανεξήγητα πολύ χρόνο για μια "απλή" άσκηση την οποία αρκετές φορές δεν την ολοκληρώνει ή έχει κάνει αρκετά λάθη.

Οι αφηρημένες πληροφορίες, οι θεωρητικές εξηγήσεις, οι γραμματικοί κανόνες που ενέχουν δύσκολους ορισμούς μπερδεύουν το παιδί με Δυσλεξία.

Η μάθηση πρέπει να γίνεται πιο συγκεκριμένη, να αποφεύγεται η πληθώρα γλωσσικών πληροφοριών και να συνδυάζεται ο κανόνας με πιο βιωματικές ασκήσεις.

Ας ασχοληθούμε να ξεχωρίσουμε το Επίθετα από τα Ουσιαστικά.

Η παρακάτω άσκηση λέγεται "Άκου, Δες, Πιάσε, Φάε, Μύρισε"!! και δημιουργεί μια σύνδεση των αισθήσεων με τα επίθετα.

Άσκηση:

Σε ένα τετράδιο γράφουμε απλές, μικρές προτάσεις χρησιμοποιώντας επίθετα και ουσιαστικά.

Η κάθε πρόταση πρέπει να αναφέρεται σε μια αίσθηση.

Αρχικά εξηγούμε ότι ένα επίθετο μας λέει για το πως ακούγεται, φαίνεται, μυρίζει, τι γεύση έχει και πως είναι όταν αγγίζουμε ένα ουσιαστικό.

Το παιδί πρέπει να υπογραμμίσει τα ουσιαστικά και να κυκλώσει τα επίθετα.

Έπειτα θα κατηγοριοποιήσει τα επίθετα σε στήλες ανάλογα με την αίσθηση που αναφέρονται.

Παραδείγματα προτάσεων:

- Στα παιδιά αρέσουν τα αλμυρά πατατάκια.

- Ο Μαξ είναι ένας όμορφος σκύλος.

- Η γιαγιά έφτιαξε ένα γλυκό κέικ.

- Η σειρήνα έχει πολύ τσιριχτό ήχο.

- Στο ψυγείο έχουμε ένα βρωμερό τυρί.

- Το τριαντάφυλλο έχει μυτερά αγκάθια.

- Ο ήλιος έχει πολύ λαμπερό φως.

- Ο ψίθυρος της μητέρας ήταν σιγανός για να μην ξυπνήσουν τα παιδιά.

- Η γάτα μας έχει πολύ απαλό τρίχωμα.

- Η Μαρία έχει έναν ευωδιαστό κήπο.

Έπειτα φτιάχνουμε από μια στήλη για κάθε αίσθηση και ζητάμε από το παιδί να γράψει τα σχετικά επίθετα σε κάθε μια.

Απευθύνεται:

Σε παιδιά σχολικής ηλικίας με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες που δυσκολεύονται να κατακτήσουν την έννοια του επιθέτου στο Λόγο.

Μπορεί να γίνει από ειδικούς θεραπευτές, εκπαιδευτικούς και γονείς.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2013/05/blog-post_26.html