Μια συχνή μαρτυρία γονιών παιδιών στο Νηπιαγωγείο ή στη Α' Δημοτικού όπου δυσκολεύονται στην αναγνώριση των μορφών των γραμμάτων και στην αντιστοίχηση του ήχου κάθε γράμματος με το σχήμα του.

Επίσης αποτελεί ένα συχνό σύμπτωμα "σύγχυσης" σε παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες.

Υπάρχει πληθώρα ασκήσεων που γίνονται με σκοπό να ενισχυθεί η αναγνώριση των γραμμάτων ως μορφές που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους ήχους. Μια απλή άσκηση-παιχνίδι πρώτης ανάγνωσης που γίνεται στα Προγράμματα Προσχολικής & Πρωτοσχολικής ενίσχυσης είναι η

"Άκου, δες, βάλε"! και βοηθά διασκεδαστικά το παιδί να ξεπεράσει τη δυσκολία του ως προς τη μορφολογία των γραμμάτων.

Υλικά: χαρτί Α4 και γράμματα-μαγνητάκια

Άσκηση-παιχνίδι: Γράφουμε με διάφορα χρώματα όλα τα γράμματα της αλφαβήτου σε ένα χαρτί.

Το τοποθετούμε στο ψυγείο σε ύψος κατάλληλο για το παιδί και βάζουμε από κάτω τα γράμματα - μαγνητάκια.

http://i.imgur.com/PbLGwtu.jpg

Κάθε φορά που το παιδί μαθαίνει ένα γράμμα στο νηπιαγωγείο/σχολείο μπορείτε να βάζετε το αντίστοιχο γράμμα στο χαρτί.

Ο τρόπος εκφοράς του γράμματος δεν γίνεται με το όνομα του πχ. άλφα, κάπα, ρο αλλά με τον ήχο που κάνει κάθε γράμμα δηλ. /ρρρρρ/ /αααα/ /σσσσ/ κτλ. Αυτό θα βοηθήσει στη πιο γρήγορη φωνημική επίγνωση δηλ. να αντιστοιχεί τον σωστό ήχο με το σωστό γράμμα.

http://i.imgur.com/pToVZWs.jpg

Οι τρόποι για να παίξετε αυτό το παιχνίδι:

- Να βάζετε το γράμμα που μαθαίνει κάθε φορά στο σχολείο.

- Να δείχνετε κάθε γράμμα του χαρτιού και να του ζητάτε να βάζει το αντίστοιχο μαγνητάκι.

- Να προφέρετε τον ήχο γραμμάτων, να τα αναγνωρίζει και να βάζει το αντίστοιχο μαγνητάκι.

- Να κάνετε "επανάληψη" των γραμμάτων που έχει μάθει ζητώντας του να τα βάλει στη σωστή θέση.

- Να του λέτε λέξεις που ξεκινούν από ένα γράμμα και να ζητάτε να σας το πει και έπειτα να το τοποθετήσει στο χαρτί.

- Να δείχνετε ένα γράμμα και να ζητάτε να σας πει αυτό λέξεις που ξεκινούν από αυτό το γράμμα.

- Να λέτε λέξεις και να ζητάτε να σας πει αν ακούει ένα συγκεκριμένο γράμμα πχ. /λ/, να σας το δείχνει και να το βάζει στο χαρτί.

Το παιχνίδι εμπλουτίζεται με πολλές παρόμοιες οδηγίες και αυτό οδηγεί σε εξάσκηση και καλύτερο χειρισμό των γραμμάτων-φωνημάτων.

Βασικό tip:

Οι γονείς μπορούν να αφήνουν αναρτημένο το χαρτί στο ψυγείο και με κάθε ευκαιρία να επανέρχονται με τη μορφή παιχνιδιού.

Η διάρκεια μπορεί να είναι ολιγόλεπτη.

Απευθύνεται: Σε παιδιά Νηπιαγωγείο και Πρωτοσχολικής ηλικίας που δυσκολεύονται να "ξεχωρίσουν" τα γράμματα και σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες που έχουν ελλείμματα στη φωνημική τους επίγνωση και χρειάζονται ενίσχυση.

Μπορεί να γίνει από γονείς, εκπαιδευτικούς και θεραπευτές.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2012/12/blog-post.html

Αποτελεί μια χαοτική και αυθαίρετη διαδικασία για αυτά αφού δεν κατανοούν τους κανόνες, δεν αποθηκεύουν ένα οπτικό λεξικό, δεν εφαρμόζουν τους κανόνες που γνωρίζουν.

Έτσι ενώ η διαδικασία της ορθογραφημένης γραφής στην πλειοψηφία του πληθυσμού αυτοματοποιείται, στα άτομα με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παραμένει μια πράξη στην οποία δεν έχουν από κάπου "να πιαστούν".

Οι επιλογές ανάμεσα στα πέντε /ι/, στα δυο /ο/ και στα δυο /ε/ καθώς και σε άλλα συμπλέγματα είναι πάρα πολλές για να νιώθει ένα δυσλεξικό άτομο ασφαλές για το "αν η λέξη που έγραψα είναι σωστή".

10 βοηθητικοί τρόποι για την Ορθογραφία σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες:

- Να τονίζει με έντονο χρώμα (stabilo)/υπογραμμίζει/κυκλώνει τα λάθη του.

- Να εκπαιδευτεί στην αυτοδιόρθωση με χρήση λεξικού.

- Να γράφει τις λανθασμένες λέξεις και να συμπληρώνει και άλλες από την ίδια οικογένεια με χρήση λεξικού.

- Να διορθώνει σκόπιμα λανθασμένες ορθογραφικά λέξεις. Οι λέξεις θα του δίνονται: αυτόνομες, μέσα σε προτάσεις, μέσα σε κείμενο.

- Να εκπαιδευτεί να καταλήγει σε κανόνες μέσα από την παρατήρηση των ορθογραφημένων λέξεων πχ. να κυκλώσουμε όλες τις λέξεις που καταλήγουν σε /-ικός,-ική,-ικό/ και να προτρέψουμε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα επίθετα αυτά γράφονται με /-ι/.

- Ομαδοποιούμε τα λάθη του πχ. καταληκτικά, θεματικά, φωνηεντικά.

- Προτρέπουμε να φτιάξει προτάσεις και μικρά κειμενάκια με τις λέξεις που έκανε λάθος καθώς και με άλλες λέξεις της ίδιας οικογένειας πχ. πληρώνω, πληρωμή, πληρωμένο.

- Χρησιμοποιούμε εναλλακτικούς τρόπους εξάσκησης ορθογραφίας μέσα από παιχνίδια πχ. scrabble, jenga, σταυρόλεξα, κρεμάλα, κρυπτόλεξα.

- Προσπαθούμε να εξηγήσουμε την ετυμολογία των λέξεων και εκπαιδεύουμε το παιδί να "αναγνωρίζει" τις λέξεις που κρύβονται μέσα σε μια άγνωστη λέξη.

- Χρησιμοποιούμε εικονογραφικές μεθόδους εκμάθησης της ορθογραφίας αφού είναι αρκετά αποτελεσματικές σε παιδιά που δυσκολεύονται να εγκαταστήσουν οπτικό λεξικό.

Βασικά tips:

Η αυτοδιόρθωση πρέπει να αναδειχτεί σαν μια πολύ σημαντική διαδικασία.

Πρέπει επίσης να του κάνουμε γνωστό ποια λάθη συνήθως κάνει και να του εξηγήσουμε τι είναι αυτό που το δυσκολεύει, το μπερδεύει πχ.

"Βλέπεις ότι αυτό που σε μπερδεύει είναι το τελικό /ι/ ανάμεσα στο ουδέτερο και θηλυκό ουσιαστικό δηλ στις λέξεις παιδί-κόρη δεν ξέρεις ποιο /ι/ να βάλεις.

Έλα να θυμηθούμε τι βάζουμε στο καθένα και πως τα ξεχωρίζουμε."

Η αυτογνωσία των δυσκολιών στο δυσλεξικό παιδί είναι μέρος της παρέμβασης και θεωρείται κύριο κομμάτι της.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2012/06/10-tips.html

Επειδή λοιπόν ο ρατσισμός διδάσκεται ας θυμηθούμε μέσα από εικόνες πως είμαστε όλοι διαφορετικοί και όλοι ίσοι.

http://i.imgur.com/nqrLAQN.jpg

Νεπάλ

http://i.imgur.com/CAUQIn3.jpg

Ερυθραία

http://i.imgur.com/a9FmB5V.jpg

Κίνα

http://i.imgur.com/TntEqAO.jpg

Μπουρκίνα Φάσο

http://i.imgur.com/rBxt3Rj.jpg

Αφγανιστάν

http://i.imgur.com/4bSFtN5.jpg

Καμερούν

http://i.imgur.com/gybZlgH.jpg

Ινδία

http://i.imgur.com/qc6kvwf.jpg

Ιμαλλάια

http://i.imgur.com/RrjyjsH.jpg

Ολλανδία

http://i.imgur.com/qbkrcla.jpg

Γουατεμάλα

http://i.imgur.com/ibWPgKe.jpg

Φινλανδία

http://i.imgur.com/Da4XP1a.jpg

Ταϊτή

http://i.imgur.com/UuHSWsC.jpg

Ρουμανία

http://i.imgur.com/VnXucre.jpg

Πακιστάν

http://i.imgur.com/eKw1c51.jpg

Ομάν

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2013/09/blog-post.html

Δευτέρα πρωί και μήπως ξεκίνησε στραβά η εβδομάδα;

Ένας μεγάλος πρωινός «πονοκέφαλος» για τους γονείς είναι η επίμονη άρνηση του παιδιού να πάει σχολείο, ειδικά όταν οι ίδιοι βιάζονται να φύγουν για τη δουλειά τους!

Όπως αναφέρει η Δρ. Ίλια Θεοτοκά, κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο, «η άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο συχνά ανησυχεί τους γονείς μήπως κάνουν κάτι λάθος.

Προκειμένου να κατανοήσουν αυτή την άρνηση θα πρέπει να ερευνήσουν τα αίτια που κρύβονται πίσω από την στάση του μαθητή.

Ενδεχομένως το παιδί θέλει να αποφύγει κάτι που θα το στρεσάρει, θα το αγχώσει, θα το στεναχωρήσει ή θα το κάνει να νιώσει άβολα.

Ίσως θέλει να αποφύγει τις κοινωνικές επαφές ή τη δημόσια έκθεση / αξιολόγηση.

Ένας άλλος πιθανός λόγος είναι ότι προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή των γονιών του, ή μπορεί απλά να θέλει να κάνει πράγματα που του αρέσουν μέσα στο σπίτι και να πάρει ικανοποίηση μέσα από αυτά, όπως πχ. να δει τηλεόραση, να παίξει παιχνίδια κλπ.»

Τι πρέπει όμως να κάνουν οι γονείς;

Η κ. Θεοτοκά συμβουλεύει:

• Μιλήστε στο δάσκαλο του παιδιού σας για το πρόβλημα. Ο δάσκαλος μπορεί να σκεφτεί κάποιους πιθανούς λόγους μέσα ή έξω από την τάξη, που να επηρεάζουν το παιδί, ή μπορεί και να σας διαβεβαιώσει ότι όταν το παιδί είναι στο σχολείο όλα πάνε καλά.

• Διατηρείστε την ψυχραιμία σας και περάστε σταθερά και ήρεμα μηνύματα στο παιδί ότι το σχολείο δεν το διαπραγματευόμαστε, πρέπει οπωσδήποτε να πηγαίνει.

• Συμβουλευτείτε ψυχολόγο και συζητείστε μαζί του ό,τι σας απασχολεί σε σχέση με το παιδί σας. Μαζί με τον ψυχολόγο μπορεί να ανακαλύψετε τα πιθανά αίτια αυτής της συμπεριφοράς που δεν τα είχατε σκεφτεί και να επιλύσετε τελικά το πρόβλημα. Το όφελος της επίσκεψης στον ψυχολόγο είναι ότι θα διερευνηθεί πιθανό άγχος ή δυσθυμία που μπορεί να έχει το παιδί για κάποιους λόγους.

• Ίσως, θα πρέπει να αλλάξετε κάποιες προτεραιότητες, αν για παράδειγμα, θέλει να πάει αχτένιστο, ή χωρίς την τσάντα του, ας πάει έτσι. Προτεραιότητα έχει να πάει σχολείο.

• Κάντε ένα είδος συμβολαίου με το παιδί σας προτείνοντας κάποιες ανταμοιβές, αν πάει και κάποιους περιορισμούς αν δεν πάει.

• Συζητείστε μαζί του τι το αγχώνει και προτείνετε λύσεις.

• Επιτρέψτε του να σας πάρει τηλέφωνο όταν το έχει ανάγκη.

• Επιτρέψτε του να πάρει κάποια αντικείμενα μαζί του, που το κάνουν να νιώθει ασφάλεια.

• Προσπαθήστε το πρωί να υπάρχει ρουτίνα δραστηριοτήτων.

• Συζητείστε με το σχολείο, προκειμένου να μειώσουν τις προσδοκίες τους για κάποιο διάστημα.

Με αυτόν τον τρόπο μέσα από τεστ, ερωτηματολόγια και ένα πλήρες ιστορικό θα μπορέσουν να αποκλειστούν άλλοι παράγοντες οι οποίοι θα μπορούσαν να αποτελούν αιτίες για την σχολική υποεπίδοση του παιδιού.

Για να διαγνωστεί ένα παιδί με Δυσλεξία θα πρέπει:

1. Να έχει εισαχθεί στην εγγράμματη παιδεία εφόσον η δυσλεξία αποτελεί μια ειδική μαθησιακή δυσκολία που αφορά πχ. στην ανάγνωση, στην ορθογραφία, στην αποστήθιση κτλ.

2. Να φοιτά συστηματικά και σε καθημερινή βάση στο σχολείο για να αποφευχθεί η ελλιπής εκπαίδευση να γίνει επιβαρυντικός παράγοντας στην επίδοση των σχολικών του δεξιοτήτων.

3. Να εξεταστεί αν η χαμηλή σχολική του επίδοση επιβαρύνεται από ένα δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον οπότε υπεισέρχονται και άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες.

4. Με ειδικά τεστ νοημοσύνης να μετρηθούν λεκτικές και μη λεκτικές ικανότητες του παιδιού. Ο βαθμός της νοητικής ανάπτυξης είναι απαραίτητος εφόσον είναι ενδεικτικό ότι ένας μέσος ή ανώτερος δείκτης νοημοσύνης σε σχέση με την χαμηλή επίδοση του στο σχολείο υποδεικνύει την πιθανή ύπαρξη ειδικών μαθησιακών δυσκολιών.

5. Να μην αποδίδονται οι δυσκολίες μάθησης του παιδιού σε δυσλειτουργία των αισθητηριακών του οργάνων για αυτό και ζητείται να γίνουν εξετάσεις για τον έλεγχο της όρασης και της ακοής.

6. Με ειδικά τεστ θα αξιολογηθούν διάφορες δεξιότητες όπως πχ. ανάγνωση, γραφή, ορθογραφία κτλ. και θα ελεγχθεί η ακουστική και η οπτική διάκριση, η ομιλία κ.α.

Πολλά περισσότερα θέματα που έχουν σχέση με τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες εδώ.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2012/01/blog-post_04.html

Αυτό συμβαίνει γιατί η ανάγνωση περικλείεται από το κύρος μιας κοινωνικά καταξιωμένης δραστηριότητας.

Όλοι διαβάζουν κάτι: μια συνταγή, ένα βιβλίο, τους υπότιτλους μιας ταινίας, τις πινακίδες στο δρόμο, τις ετικέτες των προϊόντων στο Super Market, μια σελίδα στο internet.

Η ικανότητα της ανάγνωσης αντιμετωπίζεται ως μια αυτονόητη δεξιότητα που όλοι οι άνθρωποι έχουν κατακτήσει από μια ηλικία και μετά.

Γιατί όμως κάτι που για τα περισσότερα παιδιά κερδίζεται εύκολα και γρήγορα για κάποια άλλα μοιάζει δύσκολο ή και ακατόρθωτο;

Μια γυναίκα 40 χρονών, παντρεμένη με δυο παιδιά, επισκέφθηκε μια ψυχολόγο που ειδικευόταν στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών και της ζήτησε το αυτονόητο: να τη μάθει να διαβάζει.

Σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής της, που απειλούνταν το σπίτι της με πλειστηριασμό, χρειάστηκε να δουλέψει για πρώτη φορά, σε ένα κατάστημα τροφίμων.

Αργούσε να τοποθετήσει τα προϊόντα στα ράφια ή τα τοποθετούσε λάθος γιατί δεν μπορούσε να διαβάσει σωστά τις ετικέτες και άρα να τα ταξινομήσει σωστά.

Επειδή φοβόταν ότι θα την ανακαλύψουν και θα χάσει τη δουλειά της αποφάσισε να ξεπεράσει την ντροπή που ένιωθε και να κάνει κάτι για αυτό. Η δυσαναγνωσία της αντιμετωπίστηκε.

Πως είναι η ανάγνωση ως διαδικασία;

Με την ανάγνωση μετατρέπεται ο γραπτός λόγος σε προφορικό.

Στην ουσία λοιπόν είναι μια αποκωδικοποίηση των συμβόλων/σημείων (γράμματα) που έχουμε αποτυπώσει στο χαρτί στα αντίστοιχα φωνήματα (ήχοι της γλώσσας).

Έτσι για παράδειγμα όταν βλέπουμε το α γνωρίζουμε ότι αντιστοιχεί σε έναν συγκεκριμένο ήχο στην ελληνική γλώσσα και αυτόν θα αναπαράγουμε, όταν βλέπουμε τη λέξη μήλο μπορούμε να αναγνωρίσουμε τις μορφές των γραμμάτων, να τις συνθέσουμε και να προφέρουμε τη λέξη.

Οι ήχοι της γλώσσας συνδυάζονται μεταξύ τους για να δώσουν λέξεις που αυτές σε μια λογική σειρά δίνουν προτάσεις οι οποίες συντάσσουν ένα κείμενο. Το κείμενο μεταφέρει πληροφορίες, ιδέες, σκέψεις, μηνύματα. Αποκαλύπτεται λοιπόν και η χρησιμότητα της ανάγνωσης που δεν είναι άλλη από το να γίνουν κατανοητά στον αναγνώστη τα νοήματα που μεταφέρει ένα κείμενο.

Επομένως για να είναι η ανάγνωση αποτελεσματική χρειάζονται δυο προϋποθέσεις:

α) να γίνεται αναγνώριση της μορφής της λέξης ώστε να αναπαραχθεί προφορικά και

β) να γίνεται κατανοητή η σημασία της ώστε να οδηγήσει στην κατανόηση της πρότασης και άρα του κειμένου.

Ως “καλός αναγνώστης” λοιπόν χαρακτηρίζεται ένα παιδί που σε ένα κείμενο, κατάλληλο για το αναπτυξιακό και γνωστικό στάδιο στο οποίο βρίσκεται, μπορεί να αντεπεξέλθει στο “τεχνικό κομμάτι” της ανάγνωσης δηλαδή:

- να έχει καλή ροή στο λόγο του όσο διαβάζει

- να αυτοδιορθώνεται σε περίπτωση λάθους αναπαραγωγής μιας λέξης

- να ολοκληρώνει την ανάγνωση σε ένα ικανό χρόνο

- να χρωματίζει τη φωνή του σύμφωνα με το ύφος του κειμένου

- να τονίζει τις λέξεις σωστά

και παράλληλα να εμφανίζει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ανάγνωσης:

- να αναπαράγει τη κεντρική ιδέα του κειμένου που διαβάζει

- να είναι σε θέση να ερμηνεύσει αυτά που διαβάζει ανακαλώντας τη προηγούμενη γνώση που έχει για το θέμα

- να διαμορφώσει μια προσωπική άποψη για το κείμενο που διάβασε

Τι είναι η δυσαναγνωσία;

Όπως όλες οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αναφέρεται σε παιδιά με φυσιολογική νοημοσύνη και κύριο χαρακτηριστικό είναι ότι η εκδήλωση αυτής της αδυναμίας αντιμετωπίζεται ως μη αναμενόμενο γεγονός.

Αποτελεί κατηγορία των μαθησιακών δυσκολιών και εστιάζεται στη δυσκολία της αναγνωστικής ικανότητας αλλά και της προφορικής απόδοσης αυτών που έχουν διαβαστεί.

Τα σημάδια που μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το παιδί μας έχει πρόβλημα στην ανάγνωση είναι:

- έντονο κόμπιασμα και παύσεις

- επαναλαμβάνει γράμματα ή συλλαβές των λέξεων

- διαβάζει λάθος τις λέξεις και δεν αυτοδιορθώνεται

- χάνει τη σειρά του κειμένου

- δυσκολεύεται στην ανάγνωση πολυσύλλαβων ή ασυνήθιστων λέξεων

- παραλείπει, μεταθέτει, προσθέτει, γράμματα ή συλλαβές ή λέξεις πχ. τηγανηστό αντί για τηγανητό

- δεν έχει κατανοήσει πλήρως τη λέξη ή πρόταση ή κείμενο μετά την ανάγνωση του

συλλαβίζει

- δυσκολεύεται να διαβάσει ακόμα και λέξεις που έχει δει πολλές φορές

- ο χρόνος ολοκλήρωσης της ανάγνωσης είναι μακρύς

- δε χρωματίζει το λόγο του ανάλογα με το ύφος του κειμένου

- ο λόγος του είναι επίπεδος χωρίς να εμφανίζονται τα σημεία στίξης κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης

- τονίζει λάθος τις λέξεις

- αδυνατεί να αναπαράγει τη κεντρική ιδέα του κειμένου

- αδυναμία να ερμηνεύσει αυτά που διάβασε σύμφωνα με αυτά που ήδη γνωρίζει για το θέμα

- αδυναμία να διαμορφώσει άποψη για αυτό που διάβασε

Μπορεί να παρατηρηθούν και κάποια πρόσθετα ποιοτικά χαρακτηριστικά που συνοδεύουν παιδιά με μαθησιακά προβλήματα.

Τέτοια είναι: η διάσπαση προσοχής, δυσκολίες στο να ξεκινήσει και να ολοκληρώσει μια εργασία, απροσεξία, αδεξιότητα, ξεχνάει εύκολα τα πράγματα του και τις υποχρεώσεις του.

Παράδειγμα ανάγνωσης παιδιού με δυσαναγνωσία.

Το παρακάτω κείμενο δόθηκε σε παιδί Γ' Δημοτικού, με φυσιολογική νοημοσύνη, για να αξιολογηθεί η αναγνωστική του επάρκεια.

Το κείμενο:

Ο Δημήτρης τσάκωσε τον κλέφτη. Ήταν πολύ περήφανος γι αυτό. Δε σταμάτησε λεπτό, να διηγείται στα παιδιά το κατόρθωμα του. Κι εκείνα τον θαύμαζαν. Μπαίνοντας στην τάξη δοκίμασαν μια μεγάλη έκπληξη. Ο Δημήτρης, μπροστά στο δάσκαλο, ρώτησε: Ξέρετε, παιδιά ποιος ήταν ο κλέφτης; Όχι; Ακούστε και θα γελάσετε. Ήταν ένας κεραμιδόγατος. Τον έπιασα, όταν προσπαθούσε να αρπάξει ένα βρώμικο ψαροκόκαλο από κάποιο σκουπιδοτενεκέ. Έγινε τέτοια αναστάτωση στην τάξη που δεν περιγράφεται.

Απομαγνητοφώνηση:

Ο Δημήτρης στακώνεται τον κλέφτη. Ήταν πολύ περήφανος γι αυτό. Δε σταμάτησε λε-λεπτό να διηήζεται τα παιδιά το κατό-κατόρθωμα του. Και εκείνα του τον θαύμαζαν. Μπαίνοντας στην τάξη δοκίμασαν μια μεγάλη έκληψη. Ο Δημήτρης προστά στο δάσκαλο, ρώτησε:

Ξέρετε, παιδιά ποιός ήταν ο κλέφτης; Όχι; Ακούτε και θα δγελάσετε. Ήταν ένας εκεραμιδόδατος. Τον έπιασα όταν προεσπαθούσε να εσπράξει έναν βρώμικο ψαρο-ψαροκόκαλο απο κάποιο σκουπι-σκουπιζοτενεκέ. Έγινε ετέτοια αναστατώση στ-στην τάξη που δεν περιγράφεται.

Στις ερωτήσεις κατανόησης που ακολούθησαν μπόρεσε να απαντήσει επιτυχώς σε 3 από τις 6.

Τα αίτια που την προκαλούν.

Η αιτιολογία της δυσαναγνωσίας δεν είναι σαφής όπως συμβαίνει και με την πλειοψηφία των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών.

Οι έρευνες καταλήγουν σε δυσλειτουργία ή σε ατελή αντιληπτική ικανότητα του εγκεφάλου στην αποκωδικοποίηση των λεκτικών ερεθισμάτων. Ως επιβαρυντικοί παράγοντες εμφανίζονται η κληρονομικότητα αλλά και το ακατάλληλο οικογενειακό ή/και σχολικό περιβάλλον.

Πως αντιμετωπίζεται η δυσαναγνωσία.

Είναι γεγονός λοιπόν ότι ένα έξυπνο και ικανό παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να διαβάσει χωρίς λάθη έστω και ένα απλό και σύντομο κείμενο.

Όταν υπάρχουν τέτοιες υποψίες θα πρέπει σύντομα να γίνει διάγνωση και η κατάλληλη παρέμβαση με ένα εξατομικευμένο ειδικό πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα καταρτιστεί με γνώμονα τα ιδιαίτερα προβλήματα του παιδιού.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση τέτοιων δυσκολιών αποτελεί σημαντικό παράγοντα βελτίωσης της επίδοσης του παιδιού αλλά και της εικόνας που έχει για τον εαυτό του.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/10/blog-post_1855.html

Οι παρακάτω συμβουλές θα σας βοηθήσουν να βοηθήσετε τα παιδιά να ξυπνούν πιο εύκολα και να ετοιμάζονται πιο γρήγορα για το σχολείο.

Καλός προγραμματισμός από νωρίς

Η αλήθεια είναι ότι αν περιμένατε μέχρι την πρώτη μέρα του σχολείου για να βάλετε τα παιδιά σε πρόγραμμα πρωινού ξυπνήματος, μετά τις διακοπές, μάλλον αργήσατε! Θυμηθείτε το του χρόνου, λοιπόν, πως αν ξεκινήσετε π.χ. μία εβδομάδα πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς να ξυπνάτε τα παιδιά όλο και πιο νωρίς τις καθημερινές, θα τους έρθει πιο «ομαλά» το ξύπνημα της πρώτης μέρας. Εξυπακούεται ότι για να ξυπνούν όλο και νωρίτερα τα παιδιά θα πρέπει και νωρίτερα να πέφτουν για ύπνο.

Αναδιοργάνωση για όλη την οικογένεια

Για να κοιμάται, βέβαια, το παιδί νωρίτερα, πρέπει ανάλογα να προσαρμοστεί το συνολικό του πρόγραμμα, π.χ. να σταματά το παιχνίδι νωρίτερα το απόγευμα, θα το κάνετε μπάνιο νωρίτερα, να τρώει βραδινό νωρίτερα. Επίσης, περιορίστε τον χρόνο που το παιδί κάνει διάφορα πράγματα πριν κοιμηθεί, π.χ. που βλέπει τηλεόραση ή παίζει.

Προετοιμασία από το προηγούμενο βράδυ

Ένας βασικός κανόνας για πιο εύκολο πρωινό ξύπνημα είναι να έχετε προετοιμάσει τα πάντα από το προηγούμενο βράδυ, οπότε το πρωί να πρέπει να γίνουν μόνο τα βασικά. Φροντίστε λοιπόν από το βράδυ να έχετε έτοιμη τη σάκα των παιδιών, να τους έχετε διαλέξει ρούχα, ακόμα και να έχετε ετοιμάσει το κολατσιό τους. Έτσι, το πρωί οι κινήσεις που θα πρέπει να γίνουν είναι συγκεκριμένες: Πλύσιμο δοντιών και προσώπου, χτένισμα, ντύσιμο και πρωινό.

Το καινούργιο ρολόι

Είτε το παιδί έχει μάθει την ώρα είτε όχι, ένα μεγάλο χαρούμενο ρολόι στο δωμάτιό του μπορεί να του δώσει κίνητρο να σηκωθεί πιο εύκολα! Τι εννοούμε; Διαλέξτε μαζί το ρολόι, με το οποίο θα διακοσμήσετε το δωμάτιό του. Δείξτε του την ώρα που πρέπει κάθε βράδυ να πέφτει για ύπνο και κάθε πρωί να ξυπνά, για να είναι στην ώρα του για το σχολείο. Βάλτε μαζί το ξυπνητήρι και δείξτε του, στο ρολόι, την ώρα που θα πρέπει να φεύγετε από το σπίτι. Με τον τρόπο αυτόν το παιδί μπορεί να έχει καλύτερη εικόνα για τον ρυθμό προετοιμασίας του.

Αγκαλίτσες και φιλάκια

Πολλά παιδιά, για να ξυπνήσουν καλύτερα το πρωί, θέλουν χαδάκια, φιλάκια και λίγο χρόνο για χουζούρι. Μην τους στερήσετε αυτήν τους την απόλαυση, απλά βάλτε το ξυπνητήρι 5 λεπτά νωρίτερα. Φροντίστε, όμως, να είστε αυστηρή με το πόση ώρα θα κρατήσουν αυτές οι αγκαλιές και δώστε στο παιδί να καταλάβει, με τρυφερότητα αλλά σαφήνεια, πως δεν θα σας «τουμπάρει» με τις γλύκες του.

Κοιμάται αρκετά;

Το παιδί μπορεί να μην σηκώνεται από το κρεβάτι επειδή πραγματικά νυστάζει και έχει ανάγκη από περισσότερο ύπνο. Οι ειδικοί λένε ότι τα παιδιά 3 ετών χρειάζονται περί τις 12 ώρες ύπνου ημερησίως, δηλαδή περί τις 10-11 ώρες το βράδυ και 1-2 ώρες το μεσημέρι. Οι μαθητές Δημοτικού χρειάζονται περίπου 10-11 ώρες ύπνου συνολικά (άσχετα με το αν κοιμούνται ή όχι το μεσημέρι), ενώ οι έφηβοι χρειάζονται 9-10 ώρες ύπνου ημερησίως.

Ετοιμαστείτε πρώτα εσείς

Κερδίστε χρόνο από την προετοιμασία του παιδιού το πρωί, με το να έχετε πρώτα ετοιμαστεί εσείς. Φροντίστε, λοιπόν, να βάλετε το ξυπνητήρι σας όσο νωρίτερα χρειάζεστε, πριν από το ξυπνητήρι του παιδιού για να είστε καθ’όλα έτοιμη όταν θα το σηκώσετε και να μπορείτε να επικεντρωθείτε, έτσι, μόνο στην δική του προετοιμασία.

Κάτι νόστιμο για πρωινό

Αναζητάτε τρόπους για να παρακινήσετε το παιδί να σηκωθεί από το κρεβάτι; Δελεάστε το με το αγαπημένο του πρωινό! Με ένα ζεστό σοκολατούχο ρόφημα ή με ένα κέικ-έκπληξη που έχετε πάρει από την προηγούμενη μέρα, χωρίς να το ξέρει.

Βάλτε μουσική

Ένας ευχάριστος τρόπος για να ξυπνάτε οικογενειακώς το πρωί είναι να βάζετε δυνατά, χαρούμενη μουσική. Είτε από τον αγαπημένο σας σταθμό είτε από κάποιο playlist που μπορείτε να ετοιμάσετε αποκλειστικά για αυτόν τον σκοπό, η μουσική σίγουρα θα βοηθήσει τα παιδιά να ανοίξουν πιο εύκολα τα μάτια τους. Για να καταφέρετε να τα σηκώσετε και από το κρεβάτι, μάλιστα, φροντίστε η μουσική να είναι και πολύ χορευτική!

Να είστε ψύχραιμη

Έχετε παρατηρήσει ότι τις φορές που βιάζεστε, έχετε άγχος και εκνευρισμό, τα παιδιά κινούνται σε όλο και πιο αργούς ρυθμούς; Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσετε αυτή τη συμπεριφορά είναι να ηρεμήσετε, να σταματήσετε ό,τι κάνετε, να πιάσετε το παιδί από τους ώμους και να το κοιτάξετε στα μάτια για να το επαναφέρετε!

Κάθε πράξη έχει και κάποια επίπτωση

Η συνέπεια είναι μία τακτική που θα πρέπει να ακολουθείτε πάντα με το παιδί, ακόμα και τα πρωινά που βιάζεστε πολύ. Αν, λοιπόν, καταφέρατε να το σηκώσετε από το κρεβάτι και τώρα αντιμετωπίζετε το πρόβλημα ότι π.χ. δεν βάζει τα παπούτσια του, απειλήστε το ότι θα το αφήσετε να πάει στο σχολείο ξυπόλυτο. Και αν συνεχίσει να αντιδρά, κάντε το. Αφήστε το να βγει από το σπίτι χωρίς παπούτσια και δείτε μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Σύντομα θα νιώσει ντροπή και θα θέλει τα παπούτσια του (τα οποία φυσικά εσείς θα έχετε πάρει μαζί). Δώστε αυτό το μάθημα μία φορά και πιθανώς να μη χρειαστεί να το ξαναδώσετε.

Συζητήστε το

Μετά από μερικά δύσκολα πρωινά, ίσως έχει έρθει η ώρα να κάνετε μία σοβαρή συζήτηση με το παιδί. Ιδανικά ένα βράδυ, πριν κοιμηθεί. Εξηγήστε του ότι δεν είναι δυνατόν κάθε πρωί να φεύγετε όλοι από το σπίτι με πονοκέφαλο, ότι όλη αυτή η κατάσταση δεν ωφελεί κανέναν και ότι πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι ως μαθητής, το να ξυπνά νωρίς είναι μία από τις καθημερινές του υποχρεώσεις, όπως είναι και για εσάς, το να πηγαίνετε εγκαίρως στη δουλειά σας.

Το πρωινό ξύπνημα είναι μία συνθήκη που θα ισχύει για πολλά χρόνια ακόμα στη ζωή του και καλά θα κάνει να την συνηθίσει και να την δεχτεί, για να μην υποφέρει κάθε μέρα. Μπορείτε, μάλιστα, να ρωτήσετε το παιδί τι θα το έκανε πιο χαρούμενο το πρωί και τι πιστεύει ότι θα το βοηθούσε να σηκωθεί από κρεβάτι. Αντίστοιχη συζήτηση, με απλούστερους όρους, μπορείτε να κάνετε και με ένα νήπιο, λέγοντάς του ότι όλα τα παιδάκια ξυπνούν νωρίς για το σχολείο και ότι όσο αργούν τόσο περισσότερο παιχνίδι και διασκέδαση χάνουν.

Ξυπνάτε ακόμα πιο νωρίς

Ξέρουμε, αυτή η συμβουλή δεν σας αρέσει καθόλου, όμως αν τίποτα από τα παραπάνω δεν «πιάνει» ο μόνος τρόπος για να προλαβαίνετε να είστε όλοι στις δουλειές σας στην ώρα σας, είναι να ξυπνάτε ακόμα πιο νωρίς. Και να ελπίζετε ότι σιγά-σιγά τα παιδιά θα μπουν σε έναν «στρατιωτικό» ρυθμό πρωινής προετοιμασίας, που ίσως σας επιτρέψει να μεταφέρετε την αφύπνιση 10 λεπτά αργότερα μετά από μερικούς μήνες.

“Διαβάζει στο σαλόνι”

“Διαβάζει άλλες φορές στην τραπεζαρία και άλλες στο δωμάτιο του”

“Δεν θέλει να διαβάζει στο δωμάτιο του και πηγαίνει στην γιαγιά του”

“Διαβάζει στο μαγαζί μας”

“Αναλόγως ποιος θα τον πάρει. Μπορεί να διαβάσει στην γιαγιά του, στην θεία του ή στο δωμάτιο του”

“Ο αδερφός του δεν τον αφήνει να διαβάσει γιατί θέλει να είναι και αυτός μέσα”

“Θέλει να διαβάζει στην τηλεόραση αλλιώς δεν κάθεται”

“Διαβάζουμε μαζί στην κουζίνα”

Κάθε παιδί σχολικής ηλικίας χρειάζεται κάθε μέρα ορισμένη ώρα για να διαβάσει τα μαθήματα της επόμενης ημέρας.

Ο στόχος είναι αυτή η ώρα να είναι αποδοτική, παραγωγική και σύντομη.

Για τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία αυτός ο στόχος είναι πιο δύσκολος να επιτευχθεί λόγω της φύσης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν, οι οποίες επηρεάζουν την δυνατότητα συγκέντρωσης, προσοχής και οργάνωσης.

Πρέπει λοιπόν να δημιουργηθεί ένα κατασκευασμένο και ελεγχόμενο περιβάλλον που θα του προσφέρει συνθήκες τέτοιες που μειώνουν την διάσπαση του αλλά και το ωθούν σε μια πιο οργανωμένη δραστηριότητα.

Αυτό το περιβάλλον είναι το δωμάτιο του ή όποιος άλλος ήσυχος χώρος μπορεί να αποτελέσει κατάλληλο μέρος για το διάβασμα του.

Θα πρέπει να είναι πάντα ο ίδιος (με λιγότερες όσο το δυνατόν εξαιρέσεις) και οργανωμένος με τέτοιο τρόπο που θα προλαβαίνει τις δυσκολίες του παιδιού και θα δίνει "λύσεις"πχ. "Ξέχασα πάλι την ξύστρα μου αλλά γνωρίζω ότι στο πρώτο συρτάρι πάντα έχω μία".

Τα πράγματα που πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού που έχει Δυσλεξία και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες για να γίνει η σχολική του μελέτη αποδοτική και λιγότερο χρονοβόρα:

1. Έναν χάρτη της Ελλάδας κρεμασμένο στον τοίχο στο ύψος των ματιών του και με άμεση πρόσβαση (να μην υπάρχουν εμπόδια ενδιάμεσα).

2. Ένα επιτοίχιο, ευκολοδιάβαστο ρολόι που μπορεί το παιδί να το κοιτάει και να το συμβουλεύεται όλες τις στιγμές της ημέρας. Συμβάλλει στο να μάθει να οργανώνει καλύτερα τον χρόνο του και τις ρουτίνες του.

3. Το καθημερινό πρόγραμμα του σχολείου αναρτημένο στον τοίχο του σε ύψος που μπορεί να το διαβάζει εύκολα.

4. Ένα γραφείο χωρίς άλλα αντικείμενα πάνω εκτός από αυτά που χρειάζεται για να διαβάσει τα μαθήματα της ημέρας.

5. Οργανωμένα συρτάρια. Το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία χάνει και ξεχνάει πολλές φορές τα πράγματα του στο σχολείο και θα πρέπει να μειώσουμε την ώρα που θα σπαταλήσει για να βρει αυτό που ψάχνει.

Τα 5 βασικά πράγματα που είναι απαραίτητα να βρίσκει εύκολα το παιδί είναι: μολύβι, γόμα, ξύστρα, χάρακας, πρόχειρο τετράδιο.

6. Ένα αντιστρες εργαλείο πχ. ένα μαλακό μπαλάκι, ένα μικρό σακουλάκι με άμμο, ένα χνουδωτό μπαλάκι κα. που μπορεί να έχει στο χέρι του όσο διαβάζει για να ισορροπεί το άγχος της μελέτης και την κινητική του ανησυχία.

7. Ένα φωτιστικό γραφείου το οποίο αν το παιδί γράφει με το αριστερό, τότε το φως πρέπει να έρχεται από τα δεξιά, αν γράφει με το δεξί από τα αριστερά. Αυτό γίνεται για να αποφύγουμε τις σκιές που πέφτουν πάνω στα γράμματα την ώρα που διαβάζει ή γράφει και μειώνουν την ορατότητα του.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/11/7.html

Σηκώνουν όμως το βάρος αυτού που λέμε «μελέτη», κάτι που κανένα παιδί δεν κατάλαβε ποτέ γιατί πρέπει να γίνεται.

Για να την αποφύγουν, τα παιδιά καταφεύγουν σε κάθε λογής δικαιολογίες που σκαρφίζεται το κεφαλάκι τους.

«Κουράστηκα». «Δεν μπορώ». «Πονάει η κοιλιά μου». Ή το γλαφυρό : “To ξέχασα».

Aπόσπασμα από το βιβλίο του Στάνλεϊ Σαπίρο-Κάρεν Σκινουλις "Απαντήσεις σε ερωτήσεις γονέων"

Η αιτία της

Απλώς, τα παιδιά είναι άνθρωποι.

Και οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους πλάσματα αναβλητικά, που προτιμούν τη διασκέδαση από τη δουλειά.

Συχνά, τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν γιατί η μελέτη είναι σημαντική, ούτε πως η μάθηση μπορεί να πάρει τη μορφή της διασκέδασης.

Αφού έχουν εγκλωβιστεί όλη μέρα στους τέσσερις τοίχους της τάξης, το τελευταίο που θέλουν είναι να ξαναπιάσουν βιβλίο στα χέρια τους.

Οι προθέσεις τους είναι καλές, κάθε απόγευμα όμως παρασύρονται ή από την τηλεόραση, ή το ένα από το άλλο.

Η δική σας αντίδραση

Μετά από μια δική σας κουραστική μέρα, πρέπει να παραστήσετε τον χωροφύλακα για να μελετήσουν τα παιδιά.

Πρέπει, επίσης ν΄αναλάβετε και ρόλο δασκάλου, να εξαντληθείτε ώσπου να καταλάβει το παιδί την αριθμητική-χοντρό ζόρι ακόμα και για εσάς.

Η μελέτη είναι υπόθεση των παιδιών, γιατί λοιπόν νιώθετε απογοήτευση όταν δεν μελετούν;

Η δική σας στρατηγική

Η καθημερινή ρουτίνα πρέπει να έχει πρώτα δουλειά και μετά παιχνίδι.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, αναθέστε στο παιδί την ευθύνη να μελετήσει τα μαθήματά του.

Πρώτη σας κίνηση

Το μυστικό, για να γίνεται κάτι σε καθημερινή βάση, είναι ν’αποτελέσει μέρος της ρουτίνας.

Το παιδί δεν πρέπει να προβληματιστεί για το πότε θα μελετήσει τα μαθήματά του.

Συζητήστε μαζί του εναλλακτικές λύσεις: αμέσως μετά το σχολείο, για να φύγει από τη μέση ο «μπελάς».

Μετά το φαγητό, πριν ή μετά το αγαπημένο του τηλεοπτικό πρόγραμμα.

Μην αποδυθείτε σε αντιπαράθεση δυνάμεων.

Αν το παιδί εξακολουθεί ν’αποφεύγει τη μελέτη, συζητήστε με το δάσκαλο πιθανές λύσεις που θα περιλαμβάνουν από την τιμωρία να κάνει τη μελέτη του στο σχολείο, μέχρι τη οργή του δασκάλου και την επίπληξη.

Σημείωση: Eίναι σημαντικό οι συνέπειες να συμβαίνουν στο σχολείο-όπου έχει ανατεθεί η εργασία-και όχι στο σπίτι.

Πρακτικές συμβουλές

Περικόψτε την τηλεόραση, τον μεγάλο παιδικό «λαοπλάνο».

Κάνετε ένα πρόγραμμα για την τηλεόραση, για παράδειγμα, βλέπουμε μόνο μια ώρα την ημέρα και ποτέ μετά τις επτά.

Έτσι, το παιδί θα ξέρει ότι έχει ένα πρόγραμμα να τηρήσει και θα είναι πιο εύκολο να του επιβληθείτε.

Διδάξτε στα παιδιά τον σκοπό της μελέτης, που είναι να εμπεδώνουμε ο,τι μάθαμε στο σχολείο.

Τουλάχιστον θα καταλάβουν ότι δεν είναι κάτι που «μαγείρεψαν» οι μεγάλοι για να τους καταστρέφουν τα βράδια τους.

Μάθετέ τους, επίσης, την «πικρή» αλήθεια για κάθε δουλειά: αν δεν την κάνουμε σήμερα, θα την κάνουμε οπωσδήποτε αύριο, ίσως και διπλή. Κανένας ενήλικας δεν θα διανοήθηκε ποτέ να πει στον προϊστάμενο του ότι δεν έκανε τη δουλειά του, γιατί έβλεπε κινούμενα σχέδια στη τηλεόραση.

Αν τα παιδιά δυσκολεύονται με τη μελέτη, να τα ενθαρρύνετε.

«Δύσκολο φαίνεται. Για να το δούμε μαζί». Ή, «έχεις βελτιωθεί πάρα πολύ. Κοίτα μέχρι που έφτασες».

Σε αυτό το πλαίσιο δίνει "εξετάσεις" σε όλους αυτούς τους τομείς και όλες οι πληροφορίες είναι χρήσιμες για να θεωρηθούν ύποπτες για την ύπαρξη ή όχι μαθησιακών δυσκολιών.

15 ερωτήσεις που απευθύνουμε στο σχολείο για να συλλέξουμε όλα τα στοιχεία που μπορεί να παραπέμπουν σε μαθησιακές δυσκολίες.

1. Ερωτήσεις που έχουν σχέση με την ανάγνωση και τη γραφή του πχ. την ροή της ανάγνωσης, αν προλαβαίνει να γράψει την ορθογραφία του, αντιγραφή από τον πίνακα κτλ.

2. Αν συμμετέχει στην τάξη και αν "ρισκάρει" να απαντήσει και σε ερωτήσεις που φαινομενικά δεν γνωρίζει πχ. τι νομίζετε ότι θα έκανε ο τάδε αν .....

3. Αν στα μαθήματα απομνημόνευσης αποδίδει με κάποιον τρόπο περισσότερο από κάποιον άλλον πχ. Αν στην Ιστορία θα αποδώσει καλύτερα αν γίνονται ερωτήσεις παρά αν χρειαστεί να "πει" το μάθημα

4. Αν στον προφορικό λόγο είναι καλύτερος από τον γραπτό.

5. Αν χρειάζεται να κάνει αδικαιολόγητα πολλές ερωτήσεις για να καταλάβει τις εκφωνήσεις των ασκήσεων.

6. Αν είναι συχνό το φαινόμενο να "παρανοεί" τις εκφωνήσεις των ασκήσεων.

7. Αν αποδίδει πολύ καλύτερα μετά από επιβεβαίωση.

8. Αν ξεχνάει τα βιβλία του, χάνει τα μολύβια του, αν χρησιμοποιεί άλλο τετράδιο από αυτό που αντιστοιχεί στο κάθε μάθημα, αν σημειώνει τις ασκήσεις του σωστά.

9. Πως είναι η συμπεριφορά του στην τάξη πχ. αφαιρείται, είναι διασπαστικό, υπάρχει κάποιο μάθημα που είναι περισσότερο ανήσυχο από κάποιο άλλο;

10. Πως είναι στα καλλιτεχνικά μαθήματα. Πολλές φορές τα παιδιά με δυσλεξία είναι ιδιαίτερα καλά στις τέχνες.

11. Πως αποδίδει στις ξένες γλώσσες. Οι μαθησιακές δυσκολίες του παιδιού μπορεί να εκφραστούν πιο δυναμικά στην εκμάθηση των ξένων γλωσσών.

12. Τι έχει παρατηρήσει ο γυμναστής του παιδιού πχ. Αν μπορεί να θυμηθεί και να ακολουθήσει τις οδηγίες σε ένα ομαδικό παιχνίδι, σε έναν παραδοσιακό χορό, αν είναι αδικαιολόγητα "άτσαλο" στις κινήσεις του κτλ.

13. Αν οι δυσκολίες του στα μαθηματικά εντοπίζονται περισσότερο σε διαδικαστικού τύπου δυσκολίες πχ. μπερδεύεται όταν χρειάζεται να κάνει γραπτά μια αριθμητική πράξη, μπερδεύει τα σημεία των πράξεων, την προπαίδεια, τις εκφωνήσεις των πράξεων κτλ.

14. Αν η δασκάλα θεωρεί την απόδοση του παιδιού αδικαιολόγητα αναντίστοιχη σε σχέση με την εικόνα της ευφυίας που δείχνει ότι έχει.

15. Αν ο εκπαιδευτικός συνιστά να γίνει μια αξιολόγηση της μαθησιακής ικανότητας του παιδιού επειδή αναγνωρίζει ότι είναι πιο "πίσω" από τα άλλα παιδιά.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2011/12/15.html

"Διαβάζει για λίγο και μετά χρειάζεται να του λέω συνέχεια να συνεχίσει.", μητέρα

"Τσακωνόμαστε στο σπίτι κυρίως για το διάβασμα. Κάνει πάρα πολύ ώρα.", μητέρα

"Αν το ρωτήσω που βρισκόμαστε συνήθως δεν ξέρει να μου πει", δασκάλα

"Την ώρα της προπόνησης χαζεύει και πολλές φορές κοιτάει τον ουρανό", προπονητής

Αυτές είναι πολύ συνηθισμένες παρατηρήσεις που μεταφέρονται στον ειδικό παιδαγωγό όταν αναλαμβάνει ένα παιδί με δυσκολίες στη συγκέντρωση του.

Ζητείται από αυτόν να αντιμετωπίσει τις μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί, να οργανώσει το διάβασμα του για να το προτρέψει σε αυτενέργεια και να καθοδηγήσει το στενό περιβάλλον του στο τρόπο που πρέπει να το προσεγγίζει και εκπαιδεύει.

Εδώ παρουσιάζονται κάποιες βασικές στρατηγικές που μπορούμε να ακολουθήσουμε ως εκπαιδευτικοί, ειδικοί και γονείς για να βοηθήσουμε το παιδί που δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί.

Είναι τρόποι που σκοπό έχουν να δομήσουν ένα σταθερό περιβάλλον μάθησης, να μειώσουν τους περισπασμούς και τις αποτυχημένες απόπειρες μάθησης του παιδιού. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι οδηγίες αυτές προέρχονται μέσα από βιβλιογραφία και ειδικές εργασίες που σχετίζονται με το θέμα της διάσπασης προσοχής .

Για αποτελεσματική αντιμετώπιση του παιδιού στο σχολείο, στο σπίτι και άλλα πλαίσια:

- Εξασφαλίστε ότι οι ενήλικοι που βρίσκονται στο σχολείο είναι ενήμεροι και κατανοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί.

- Κατά τη διάρκεια του μαθήματος επιμένετε στη βλεμματική επαφή όταν μιλάτε στο παιδί και πείτε του να επαναλάβει τις οδηγίες.

- Δώστε απλές ξεκάθαρες οδηγίες, ενώ εάν είναι απαραίτητο, χωρίστε τις μεγαλύτερες οδηγίες σε αντιμετωπίσιμες ενότητες.

- Διασφαλίστε ότι οι ανταμοιβές είναι σημαντικές για το παιδί και παρέχονται τόσο συχνά, ώστε να έχουν πρακτική χρησιμότητα.

- Να υπενθυμίζετε στο παιδί ότι ανεπιθύμητη είναι η συμπεριφορά και όχι το ίδιο το παιδί.

- Παρέχετε υπενθυμίσεις για το τι πρέπει να κάνει και, όταν είναι απαραίτητο, κάντε τις επιπλήξεις σας μόνο ιδιαιτέρως.

- Τα μπροστινά καθίσματα προσφέρονται για άμεση επέμβαση εκ μέρους του εκπαιδευτικού, αλλά και επειδή η παρουσία του και μόνο κατευνάζει την ανησυχία του παιδιού.

- Σε περίπτωση επέμβασης είναι καλύτερο να ακουμπάμε το χέρι μας στην πλάτη του μαθητή και να λέμε όσο γίνεται λιγότερα λόγια. Με τις παρατηρήσεις δημιουργούμε ένα αρνητικό γλωσσικό πρότυπο, δεδομένου ότι αναγκαζόμαστε να εκφραζόμαστε αρνητικά (σταμάτα, μη μιλάς).

- Προσπαθείτε να εγκαταστήσετε ένα κώδικα κανόνων για όλα τα παιδιά της τάξης όπως:

1.Σηκώνω πάντα το χέρι μου πριν μιλήσω.

2.Περιμένω μέχρι να έρθει η σειρά μου.

3.Περιμένω να τελειώσει αυτός ή αυτή που μιλάει.

4.Ακούω και προσέχω αυτόν ή αυτή που μιλάει.

5.Δεν κοροϊδεύω κανέναν για αυτά που λέει.

- Είναι προτιμότερο να τονίζει κανείς τα θετικά στοιχεία του παιδιού.

- Δημιουργήστε ευκαιρίες για θετική προσοχή (αξιοποιείστε τα ενδιαφέροντα του παιδιού)

- Εντοπίστε τις περιπτώσεις στις οποίες το παιδί αποδίδει καλύτερα.

- Να είστε σαφείς-συγκεκριμένοι σ’ αυτό που ζητάτε. Το βοηθάτε έτσι να εστιάσει την προσοχή του.

- Οργανώστε και δομήστε τις δραστηριότητες, τους κανόνες, τη ρουτίνα της τάξης .

- Ελαττώστε τις διασπάσεις αυξάνοντας τα επιθυμητά ερεθίσματα, ελαττώνοντας τα ανεπιθύμητα, λάβετε υπόψη τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει το συγκεκριμένο παιδί.

- Προστατέψετε και ενισχύστε την αυτοεκτίμηση του παιδιού δημιουργώντας ευκαιρίες για επιτυχία, επικοινωνώντας με ζεστασιά και αποδοχή. Χρησιμοποιείστε επιβραβεύσεις.

- Αποφύγετε την επανάληψη δραστηριοτήτων.

- Σπάστε τις δραστηριότητες σε στάδια (σύντομες δραστηριότητες) γιατί χρειάζεται συχνή και πιο άμεση επανατροφοδότηση.

- Μικρές και άμεσες επιβραβεύσεις είναι πιο αποτελεσματικές από αυτές που πρόκειται να συμβούν αργότερα.

- Για την επιβράβευση λάβετε υπόψη τι προτιμά το παιδί.

- Ενημέρωση και ανασκόπηση των δραστηριοτήτων βοηθά το παιδί να κατανοήσει τι αναμένεται από το ίδιο και να καταλάβει τι κάνει.

- Μην επαναλαμβάνετε με απόγνωση, ξανά και ξανά το ίδιο πράγμα στο παιδί. Πρέπει να βρεθεί ένας άλλος τρόπος για να κατακτήσει αυτό που δυσκολεύεται να μάθει.

- Δοκιμάστε να συμμετέχει σε εργασίες σε ομάδες των δύο, όχι μεγαλύτερες.

- Καλό είναι να ενημερώνετε το παιδί για τυχόν αλλαγές στο καθημερινό πρόγραμμα.

- Χρησιμοποιείτε όπου μπορείτε οπτικοακουστικό υλικό στη παράδοση του μαθήματος.

- Κάνετε τη μάθηση όσο το δυνατόν πιο πολυαισθητηριακή.

Η συμμετοχή των αισθήσεων βοηθά το παιδί να προσλαμβάνει τις πληροφορίες μέσω όλων των αισθήσεων και όχι μόνο μέσα από τις γλωσσικές πληροφορίες οι οποίες τον δυσκολεύουν να τις απομνημονεύσει και ανακαλέσει.

- Επίσης καλό είναι να σηματοδοτήσετε την έναρξη ή το τέλος των εργασιών με ένα ηχητικό ή φωτεινό σήμα.

Έτσι αποφεύγετε τη γλωσσική πληροφορία η οποία πολλές φορές επειδή το παιδί δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί ενδέχεται να τη “ξεχάσει”.

- Πριν την έναρξη της παράδοσης δώστε κάποιες βασικές λέξεις κλειδιά για το θέμα του μαθήματος.

- Σηκώστε το παιδί στον πίνακα για να σας βοηθήσει και να συμμετέχει στην όλη διαδικασία πχ. να γράψει τις λέξεις κλειδιά.

Έτσι εστιάζει τη προσοχή του, οργανώνει τη σκέψη του και αναπτερώνεται η αυτοπεποίθηση του.

- Κατά τη παράδοση των οδηγιών καθίστε κοντά στο μαθητή και παρατηρήστε αν “πρόσεξε” αυτά που είπατε.

Αν όχι καθοδηγήστε τον διακριτικά.

- Επικοινωνείτε συχνά με το παιδί κατά τη διάρκεια του μαθήματος.

- Αν είναι δυνατόν δώστε κάποιες προσωπικές σημειώσεις στο παιδί.

- Όταν γράφετε στο πίνακα χρησιμοποιήστε έντονα χρώματα για αυτά που θέλετε να τονίσετε.

- Προτιμήστε τα μεγαλύτερα γράμματα στο πίνακα, σε φυλλάδια κτλ.

- Ενθαρρύνετε το παιδί να ρωτήσει αν δεν καταλαβαίνει ή αν ξέχασε κάτι.

- Επαναλάβετε τις οδηγίες με ήρεμο τρόπο.

- Να θυμάστε ότι το παιδί χρειάζεται ένα δομημένο περιβάλλον για να αποδώσει.

- Δώστε κάθε μέρα 5 λεπτά καιρό στα παιδιά να οργανώσουν το θρανίο τους. Θα ωφεληθεί πολύ το παιδί.

- Είναι αρκετά αποτελεσματικό να κάνετε ένα τύπο “συμβολαίου” με το παιδί στο οποίο πρέπει να τηρεί την οργάνωση και προσοχή του.

- Προσπαθείτε να προτιμάτε να επαινείτε πιο περιγραφικά τη καλή προσπάθεια πχ. συγχαρητήρια τελείωσες όλη την εργασία ή μπράβο που κατάφερες να μιλήσεις λιγότερο σήμερα με το διπλανό σου από το σκέτο “μπράβο”.

Tip:

Η βασική οδηγία έχει να κάνει με το γεγονός ότι πάντα πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν έχουμε ένα "δύσκολο" παιδί αλλά ένα παιδί με δυσκολίες προσοχής.

Είναι απαραίτητο να εξασφαλίσουμε και σε αυτόν τον μαθητή την ευκαιρία να μάθει.

Απευθύνονται:

Σε όλους όσους είναι υπεύθυνοι για το παιδί με δυσκολίες συγκέντρωσης είτε είναι εκπαιδευτικοί, ειδικοί θεραπευτές, γονείς.

*Βάγια A. Παπαγεωργίου - Παιδοψυχίατρος

*Ιωάννα Ηλ. Κωσταρά, Νηπιαγωγός- Βρεφονηπιοκόμος

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

http://dyslexiaathome.blogspot.gr/2013/04/41.html

Με την είσοδο στο δημοτικό η εξέλιξη της κοινωνικότητας στην προσαρμογή σε συνήθειες, κανόνες και κοινές συμπεριφορές στην ομάδα αποκτά μεγαλύτερο εύρος και παρουσιάζει καινούργια στοιχεία.

Η επιρροή που εξασκεί ο κόσμος του ενήλικα πάνω στο παιδί μέσα από τη σχολική διδασκαλία γίνεται πιο συστηματική.

Η μάθηση της ανάγνωσης και της γραφής προμηθεύει το παιδί ένα από τα πιο σημαντικά όργανα της κοινωνικότητας που εννοείται σαν καλλιέργεια, αφού είναι μια μέθοδος προσαρμογής σε ένα σύστημα κωδικοποίησης των κοινών δεδομένων των γνώσεων της ομάδας.

Το παιδί γίνεται γίνεται κύριος ενός συνόλου γνώσεων και υπολογισμένων συμπεριφορών που συνήθως συνοδεύουν αυτές τις γνωριμίες.

Θεωρείται ότι το παιδάκι δέχεται διάφορες επιρροές (από τους δασκάλους, τους γονείς, τους φίλους, την τηλεόραση) και ότι σε ορισμένα σημεία αυτές οι διαφορετικές επιδράσεις δε συμφωνούν.

Δημιουργείται τότε μια κατάσταση σύγκρουσης γιατί το παιδί δε ξέρει να δέχεται κανόνες αντίθετους εκείνων που έχει αφομοιώσει από την εκπαίδευση των γονέων.

Μπορεί έτσι να δημιουργηθεί σε αυτή την ηλικία και ακόμα πιο αργά μια ορισμένη δυσκολία στο να πάρει πραγματικά μέρος στη ζωή μιας ομάδας, μια τάση να συμπεριφέρεται με διαφορετικό τρόπο από τους άλλους και να μη συμμερίζεται ορισμένες κοινές αποφάσεις.

Μπορεί για παράδειγμα στο σχολείο ο δάσκαλος να ζητάει από το παιδί να μιλάει την επίσημη γλώσσα, ενώ το παιδί στο σπίτι να χρησιμοποιεί σταθερά μια άλλη γλώσσα και οι προσπάθειες του να μιλάει την επίσημη να γελοιοποιούνται.

Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν ο δάσκαλος προτείνει στα παιδιά ορισμένες πράξεις, όχι πατροπαράδοτες, οι οποίες στο σπίτι κρίνονται σαν χάσιμο χρόνου ή όταν δίνει βαθμούς ή ασκήσεις για το σπίτι και οι γονείς τον κρίνουν για αυτό σαν έναν κακό δάσκαλο.

Η συνεργασία μεταξύ του σχολείου και της οικογένειας είναι απαραίτητη πρώτα από όλα για να βοηθηθεί το παιδί και να μπορεί να ξεπερνάει αυτές τις συγκρούσεις.

Σχολείο και οικογένεια έχουν κοινή την ευθύνη για να βοηθούν τα παιδιά να γίνονται πιο ώριμα, υπεύθυνα και ήρεμα. Οι γονείς και οι δάσκαλοι έχουν ξεχωριστούς ρόλους αλλά αλληλοσυμπληρώνονται στην ανάπτυξη του παιδιού.

Οι συζητήσεις με τους δασκάλους επιτρέπουν στους γονείς να μαθαίνουν πως συμπεριφέρεται το παιδί στο σχολείο, αν είναι κοινωνικό, αν έχει προβλήματα μάθησης, αν είναι αγχώδες ή ντροπαλό ή πολύ επιθετικό.

Συγχρόνως επιτρέπουν στους δασκάλους να γνωρίζουν το μορφωτικό επίπεδο των γονιών και έτσι να καταλαβαίνουν καλύτερα τα προβλήματα που παρουσιάζονται και να μπορούν να βοηθούν το παιδί στην ένταξή του στο σχολείο.