«Κοίτα πώς το έκανε ο φίλος σου...»

«Γιατί δεν μπορείς να είσαι σαν την αδερφή σου;»

Αν μεγαλώσατε σε ελληνική οικογένεια, οι πιθανότητες είναι ότι αυτές οι φράσεις σας είναι οικείες. Τις έχετε ακούσει. Ίσως τις έχετε ζήσει. Και ίσως — χωρίς να το καταλαβαίνετε — τις έχετε πει κι εσείς στα δικά σας παιδιά.

Δεν το κάνουμε από κακία. Το κάνουμε γιατί το είδαμε, γιατί το μάθαμε, γιατί πιστεύουμε πως έτσι δίνουμε κίνητρο. Αλλά η αλήθεια είναι ότι η σύγκριση — ακόμα και όταν γίνεται με καλή πρόθεση — μπορεί να κλέψει από το παιδί κάτι που δεν αντικαθίσταται εύκολα: τη χαρά της δικής του προόδου.

Τι ακούει πραγματικά το παιδί όταν το συγκρίνουμε

Όταν λέμε «κοίτα τον Νίκο, αυτός τα καταφέρνει», εμείς ακούμε έναν τρόπο να παρακινήσουμε. Το παιδί όμως ακούει κάτι εντελώς διαφορετικό:

«Εσύ δεν είσαι αρκετ@.»

Δεν είναι υπερβολή. Τα παιδιά δεν έχουν ακόμα αναπτύξει τους φίλτρους που χρησιμοποιούμε εμείς οι ενήλικες για να «διαβάζουμε» τις προθέσεις πίσω από τα λόγια. Αυτό που ακούν, το εσωτερικεύουν. Και αυτό που εσωτερικεύουν, γίνεται μέρος της εικόνας που έχουν για τον εαυτό τους.

Η επανειλημμένη σύγκριση διδάσκει στο παιδί ένα από τα πιο επικίνδυνα ψέματα που μπορεί κανείς να πιστέψει: ότι η αξία του εξαρτάται από το πόσο καλύτερο είναι από τους άλλους. Και αυτό το ψέμα το ακολουθεί μέχρι την ενηλικίωση — στις σχέσεις του, στη δουλειά του, στον τρόπο που βλέπει τον εαυτό του στον καθρέφτη.

Η σύγκριση δεν παρακινεί — φοβίζει

Υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση γύρω από τη σύγκριση: πιστεύουμε ότι λειτουργεί σαν κίνητρο. Και ναι, κάποιες φορές παράγει αποτελέσματα βραχυπρόθεσμα. Το παιδί μπορεί να προσπαθήσει πιο σκληρά για να «αποδείξει» κάτι. Αλλά αυτή η προσπάθεια δεν πηγάζει από εσωτερική επιθυμία — πηγάζει από φόβο.

Φόβο να μην αποτύχει. Φόβο να μην απογοητεύσει. Φόβο να μην «μείνει πίσω».

Και ένα παιδί που κινείται από φόβο δεν μαθαίνει να αγαπά τη μάθηση, την προσπάθεια, την ανάπτυξη. Μαθαίνει να επιβιώνει. Μαθαίνει να αρέσει. Μαθαίνει ότι η επιτυχία κάποιου άλλου είναι η δική του αποτυχία — και αυτό το μετατρέπει σε άγχος, ζήλια, ή ακόμα χειρότερα, σε παραίτηση.

Η αληθινή παρακίνηση δεν έχει καμία σχέση με τους άλλους. Έχει σχέση με το ίδιο το παιδί — με το να βλέπει ότι χθες δεν μπορούσε, και σήμερα μπορεί. Με το να νιώθει την υπερηφάνεια της προσωπικής προόδου. Αυτό είναι το καύσιμο που διαρκεί.

Όταν η αριστεία γίνεται παιχνίδι με έναν νικητή

Ένα από τα πιο λεπτά — και πιο καταστροφικά — μηνύματα που στέλνει η σύγκριση είναι το εξής: η επιτυχία είναι περιορισμένη. Σαν να υπάρχει μόνο μια θέση στην κορυφή, και αν την πάρει ο άλλος, εσύ χάνεις.

Αυτή η νοοτροπία είναι ό,τι χειρότερο μπορούμε να μεταδώσουμε στα παιδιά μας. Γιατί τα κάνει να βλέπουν τον κόσμο ως πεδίο ανταγωνισμού αντί για χώρο συνεργασίας.

Το παιδί που μεγαλώνει με τη σύγκριση δυσκολεύεται να χαρεί ειλικρινά για την επιτυχία ενός φίλου. Δυσκολεύεται να συνεργαστεί χωρίς να νιώθει ότι χάνει κάτι. Δυσκολεύεται να γιορτάσει τα επιτεύγματα των άλλων χωρίς να τα συγκρίνει με τα δικά του.

Αντίθετα, ένα παιδί που έχει μάθει να κοιτά μέσα του — στη δική του πρόοδο, στις δικές του δυνάμεις — μπορεί να χαίρεται αυθεντικά για τους άλλους, χωρίς να νιώθει ότι αυτό αφαιρεί κάτι από αυτό.

Τι κάνουμε αντί αυτού;

Η λύση δεν είναι να προστατεύσουμε τα παιδιά από κάθε δυσκολία ή αποτυχία. Είναι να αλλάξουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο τα βοηθάμε να τις κατανοούν.

👉 Αντί για: «Κοίτα πώς τα κατάφερε η Μαρία» — δοκιμάστε: «Τι πιστεύεις ότι έκανες καλά αυτή τη φορά;»

👉 Αντί για: «Γιατί δεν είσαι σαν τον αδερφό σου;» — δοκιμάστε: «Τι χρειάζεσαι για να νιώσεις πιο έτοιμος/η;»

👉 Αντί για: «Ο φίλος σου πήρε 18, εσύ τι έπαθες;» — δοκιμάστε: «Πώς νιώθεις με αυτόν τον βαθμό; Τι θα έκανες διαφορετικά;»

Αυτές οι ερωτήσεις κάνουν κάτι πολύτιμο: επιστρέφουν στο παιδί την εξουσία πάνω στην εικόνα του εαυτού του. Δεν το ζητούν να μετρηθεί με τους άλλους — το καλούν να συνομιλήσει με τον εαυτό του.

Ο ρόλος του γονιού: καθρέφτης, όχι κριτής

Ένα παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που του λέει πόσο καλό ή κακό είναι σε σύγκριση με τους άλλους. Χρειάζεται έναν γονιό που το βλέπει — αυτό που είναι, αυτό που προσπαθεί, αυτό που νιώθει.

Ο γονιός που λειτουργεί ως καθρέφτης δεν αναπαριστά μια παραμορφωμένη εικόνα — «κοίτα πόσο πίσω είσαι» — αλλά μια αληθινή: «βλέπω πόσο προσπαθείς, και αυτό έχει αξία».

Αυτό δεν σημαίνει ότι επαινούμε τα πάντα χωρίς διάκριση. Σημαίνει ότι η ανατροφοδότηση που δίνουμε έχει σαν σημείο αναφοράς το ίδιο το παιδί — τις δυνατότητές του, την προσπάθειά του, την πρόοδό του — και όχι κάποιον τρίτο που δεν έχει καμία σχέση με την ιστορία του.

Τα παιδιά που μεγαλώνουν με αυτό το είδος ανατροφοδότησης αναπτύσσουν κάτι που δεν αγοράζεται και δεν διδάσκεται από βιβλία: συναισθηματική ευφυΐα. Ξέρουν ποιοι είναι. Ξέρουν τι αξίζουν. Και δεν το ορίζουν με βάση τους άλλους.

Ας γίνουμε οι γονείς που ήθελαν να έχουν

Πολλοί από εμάς δεν είχαμε αυτό το προνόμιο. Μεγαλώσαμε με συγκρίσεις, με «γιατί δεν είσαι σαν...», με ένα αόρατο μέτρο να μετράει πάντα. Και κουβαλάμε τα ίχνη αυτού στον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας σήμερα.

Αλλά αυτό σημαίνει ότι ξέρουμε ακριβώς πώς νιώθετε. Και αυτή η γνώση είναι το πιο ισχυρό εργαλείο που έχουμε για να κάνουμε διαφορετικά.

Δεν χρειαζόμαστε τέλεια παιδιά. Χρειαζόμαστε παιδιά που ξέρουν την αξία τους — ανεξάρτητα από τον βαθμό, τη θέση στο κολυμβητήριο, ή το τι κατάφερε ο διπλανός τους.

Παιδιά που χαίρονται με την επιτυχία των άλλων, χωρίς να νιώθουν ότι αυτό τους αφαιρεί κάτι. Παιδιά που αποτυγχάνουν χωρίς να καταρρέουν. Παιδιά που προχωρούν όχι γιατί φοβούνται τη σύγκριση, αλλά γιατί πιστεύουν στον εαυτό τους.

Η δική τους αξία δεν εξαρτάται από την έγκριση κανενός.

Αυτό είναι το δώρο που μπορούμε να τους δώσουμε. Και αρχίζει με μια απλή επιλογή: να σταματήσουμε να κοιτάμε δεξιά και αριστερά, και να αρχίσουμε να κοιτάμε μπροστά — μαζί τους.

Όταν το μυαλό κάνει «θόρυβο»

Για κάποια παιδιά, η σιωπή δεν σημαίνει ηρεμία.
Μπορεί να σημαίνει ότι ο εγκέφαλός τους δουλεύει υπερωρίες:

• σαρώνει συνεχώς το περιβάλλον για πιθανούς «κινδύνους»

• προσπαθεί να διαχειριστεί έντονα συναισθήματα

• παλεύει να διατηρήσει μια εύθραυστη ισορροπία

Σε αυτή την κατάσταση, το παιδί δεν είναι απλώς αφηρημένο.
Είναι σε λειτουργία επιβίωσης.

Μάθηση ή επιβίωση; Ο εγκέφαλος διαλέγει πάντα

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι εξαιρετικά αποδοτικός.
Όταν αντιλαμβάνεται απειλή — πραγματική ή φανταστική — δίνει προτεραιότητα στην προστασία.

Αυτό σημαίνει ότι λειτουργίες όπως:

• η συγκέντρωση

• η μνήμη

• η κριτική σκέψη

• η περιέργεια

μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα.

Με απλά λόγια:
👉 Ένα παιδί που δεν νιώθει ασφαλές, δεν μπορεί να μάθει αποτελεσματικά.

Η συναισθηματική ασφάλεια δεν είναι «πολυτέλεια»

Συχνά αντιμετωπίζουμε τη συναισθηματική υποστήριξη σαν κάτι επιπλέον.
Κάτι που προσφέρουμε αν «περισσεύει» χρόνος.

Αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική.

Η συναισθηματική ασφάλεια δεν είναι μπόνους.
Είναι το θεμέλιο της μάθησης.

Χωρίς αυτήν, το παιδί παραμένει σε κατάσταση άμυνας.
Με αυτήν, ανοίγει ο δρόμος για συμμετοχή, εξερεύνηση και ανάπτυξη.

Τι αλλάζει όταν το παιδί νιώσει ασφαλές;

Όταν ένα παιδί νιώθει:

• ότι το βλέπουν

• ότι το καταλαβαίνουν

• ότι το υποστηρίζουν

τότε συμβαίνει κάτι σημαντικό.

Ο εγκέφαλός του «χαλαρώνει».
Μετακινείται από την προστασία… στη σύνδεση.

Και τότε:

• η προσοχή αυξάνεται

• η μάθηση γίνεται πιο φυσική

• η συμμετοχή έρχεται χωρίς πίεση

Δεν αλλάζει μόνο η συμπεριφορά.
Αλλάζει η ίδια η ικανότητα του παιδιού να μαθαίνει.

Μια διαφορετική ματιά στη «σιωπή»

Την επόμενη φορά που θα δείτε ένα «ήσυχο» παιδί, αξίζει να αναρωτηθείτε:

👉 Είναι πραγματικά ήρεμο… ή απλώς σιωπηλό;

Γιατί πολλές φορές, τα πιο ήσυχα παιδιά κουβαλούν τον μεγαλύτερο εσωτερικό θόρυβο.

Κλείνοντας

Η εκπαίδευση δεν ξεκινά από το βιβλίο.
Ξεκινά από το συναίσθημα.

Όταν ένα παιδί νιώθει ασφαλές, δεν το φροντίζουμε απλώς.
Του δίνουμε την ευκαιρία να εξελιχθεί, να συνδεθεί και να μάθει πραγματικά.

💬 Έχετε παρατηρήσει ποτέ πώς αλλάζει ένα παιδί όταν νιώθει πραγματικά ασφαλές;
Μοιραστείτε την εμπειρία σας — αυτές οι ιστορίες έχουν δύναμη.

Τα παιδιά αρχίζουν να παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους με μεγαλύτερη λεπτομέρεια, να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους άλλους και, αναπόφευκτα, να σχολιάζουν.

Ως γονείς, αυτή είναι η πιο κρίσιμη στιγμή για να τους περάσουμε ένα από τα πιο σημαντικά μαθήματα ενσυναίσθησης: Πώς να σέβονται τους ανθρώπους γύρω τους, ξεκινώντας από τον πιο βασικό κανόνα για την εμφάνιση.

Ο Χρυσός Κανόνας: «Δεν σχολιάζουμε ποτέ τα σώματα»

Είναι σημαντικό να είμαστε ξεκάθαροι με τα παιδιά μας από νωρίς. Πρέπει να κατανοήσουν ότι τα σώματα των άλλων ανθρώπων δεν είναι θέμα προς συζήτηση.

Εξηγήστε τους με απλά λόγια ότι δεν σχολιάζουμε την εμφάνιση κάποιου:

• ❌ Για να τον πειράξουμε: Ο εκφοβισμός συχνά ξεκινάει από «αθώα» πειράγματα για τα κιλά ή το ύψος.

• ❌ Ως αστείο: Αυτό που για ένα παιδί μοιάζει με αστείο, για ένα άλλο μπορεί να είναι ένα βαθύ τραύμα.

• ❌ Για να βάλουμε ταμπέλες: Δεν αποκαλούμε κάποιον «χοντρό», ούτε τον αποκαλούμε «αδύνατο». Δεν συζητάμε καθόλου για το μέγεθος ή το σχήμα του σώματός του.

Γιατί είναι τόσο αυστηρός αυτός ο κανόνας; Επειδή ποτέ δεν ξέρουμε τι περνάει ο άνθρωπος που έχουμε απέναντί μας. Μπορεί να αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, να βιώνει άγχος ή να έχει μια δύσκολη σχέση με το φαγητό. Επιπλέον, σε αυτές τις ευαίσθητες ηλικίες, οι λέξεις «κολλούν». Ένα απρόσεκτο σχόλιο στο προαύλιο μπορεί να στοιχειώσει την αυτοπεποίθηση ενός παιδιού για χρόνια.

Η Παγίδα του «Κομπλιμέντου»

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται: «Καλά, ούτε μια καλή κουβέντα δεν μπορούμε να πούμε; Αν του πω ότι αδυνάτισε και ομόρφυνε;».

Ακόμα και τα σχόλια που μοιάζουν με κομπλιμέντα (π.χ. «Τι ωραία που αδυνάτισες!») κρύβουν μια παγίδα. Μαθαίνουν στα παιδιά ότι η αξία ενός ανθρώπου ανεβαίνει ή κατεβαίνει ανάλογα με το μέγεθός του. Επιπλέον, αν κάποιος έχασε βάρος λόγω ασθένειας ή στρες, το να τον επιβραβεύουμε για αυτό δημιουργεί τεράστια σύγχυση.

Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να βγάλουμε εντελώς το σώμα από την εξίσωση της αξιολόγησης.

Πού Πρέπει να Στρέψουμε την Προσοχή Τους;

Αντί να εστιάζουν στην εξωτερική εμφάνιση, πρέπει να εκπαιδεύσουμε το βλέμμα των παιδιών μας να παρατηρεί όσα έχουν πραγματική αξία. Ενθαρρύνετέ τα να προσέχουν και να εκτιμούν:

• ✨ Την Καλοσύνη: «Είδες πόσο ευγενικά μίλησε ο Γιώργος στον καινούργιο συμμαθητή σας;»

• ✨ Την Προσπάθεια: «Μου άρεσε πολύ που η Μαρία δεν τα παράτησε στο παιχνίδι, παρόλο που δυσκολεύτηκε.»

• ✨ Την Αποδοχή: Επαινέστε τα παιδιά όταν κάνουν χώρο στην παρέα τους για κάποιον που νιώθει μόνος.

• ✨ Το Πώς Στέκεται Κάποιος ως Φίλος: «Η Άννα είναι υπέροχη φίλη, ξέρει πάντα πώς να σε κάνει να γελάς όταν είσαι στενοχωρημένη.»

Πώς Αντιδράμε στην Πράξη (Όταν το παιδί κάνει το «λάθος»)

Τα παιδιά είναι παιδιά. Κάποια στιγμή, από περιέργεια και χωρίς κακία, μπορεί να δείξουν κάποιον στον δρόμο και να πουν δυνατά: «Μαμά, γιατί αυτός ο κύριος είναι τόσο χοντρός;».

Μην πανικοβληθείτε και μην ντροπιάσετε το παιδί. Αντί να βάλετε τις φωνές, απαντήστε ήρεμα και σταθερά: «Όπως έχουμε πει, τα σώματα των ανθρώπων έρχονται σε όλα τα μεγέθη και σχήματα, και είναι όλα αποδεκτά. Δεν σχολιάζουμε το πώς μοιάζει κάποιος, γιατί δεν είναι ευγενικό.»

Το Τελικό Μήνυμα

Ο απώτερος στόχος μας δεν είναι απλώς να μάθουμε στα παιδιά "καλούς τρόπους". Ο στόχος είναι να μεγαλώσουμε ανθρώπους που δεν «μετρούν» τους άλλους από την εμφάνισή τους, αλλά από το πώς τους κάνουν να νιώθουν. Αν καταφέρουμε να τους περάσουμε αυτή τη φιλοσοφία, τους έχουμε δώσει το μεγαλύτερο εφόδιο για να χτίσουν αληθινές, υγιείς σχέσεις σε όλη τους τη ζωή. Εκεί πρέπει να βρίσκεται όλη μας η προσοχή!

Ο σχολικός εκφοβισμός ορίζεται ως η βία και η επαναλαμβανόμενη φυσική και ψυχολογική καταπίεση που ασκείται από και σε βάρος μαθητών ηλικίας μέχρι 12 ετών.

Οι μορφές του σχολικού εκφοβισμού

*Σωματικός εκφοβισμός: εκδηλώνεται με τη σωματική βία, όπως κλωτσιές, μπουνιές, σπρωξίματα, ξυλοδαρμοί, κλπ.

*Λεκτικός  εκφοβισμός: κοροϊδία, βρίσιμο, λεκτικές προσβολές, διάδοση αρνητικών ή ψευδών φημών, φραστικές επιθέσεις και απειλές, ρατσιστικά σχόλια, κλπ.

*Συναισθηματικός  εκφοβισμός  και  κοινωνική απομόνωση: εσκεμμένος αποκλεισμός του παιδιού – θύματος από παρέες και ομάδες, καταστροφή προσωπικών του αντικειμένων, κρύψιμο των βιβλίων του, εκβιασμός για χρήματα, κλπ.

*Σεξουαλικός  εκφοβισμός: ανεπιθύμητα αγγίγματα, προσβλητικά μηνύματα, γράμματα και εικόνες, απειλές και άσεμνες πράξεις, λεκτική παρενόχληση, κλπ.

*Ηλεκτρονικός  εκφοβισμός (κυβερνο-εκφοβισμός «cyber bullying», ψηφιακός εκφοβισμός «digital bullying»): γελοιοποίηση του παιδιού από συνομηλίκους του μέσω e-mail, site ή chat room στο Διαδίκτυο, διαδίδοντας φήμες, στέλνοντας απειλητικά μηνύματα, ή και φωτογραφίες και videos εξευτελισμού και ταπείνωσης του παιδιού, τα οποία μπορεί να έχουν απαθανατίσει οι εκφοβιστές με τα κινητά τους εντός ή εκτός του σχολικού χώρου

Πολλές φορές τα παιδιά δε θέλουν να μιλήσουν για τον εκφοβισμό που δέχονται, επειδή φοβούνται μήπως μιλώντας ή «καρφώνοντας τους εκφοβιστές» η κατάσταση γίνει χειρότερη. Επομένως, αντί ο γονέας να πιέζει το παιδί να μιλήσει, μπορεί να παρατηρήσει κάποιες αρχικές ενδείξεις στη συμπεριφορά, τη στάση και την εμφάνισή του.

Ενδείξεις και Χαρακτηριστικά ότι το παιδί είναι θύμα εκφοβισμού από συμμαθητές του:

✓ Είναι ανήσυχο, επιθετικό, παράλογο.

✓ Φοβάται να χρησιμοποιήσει το κινητό του ή να σερφάρει στο διαδίκτυο και να δει τα e-mail του.

✓Τρομάζει και είναι αμήχανο όταν χτυπά το κινητό του.

✓ Δε θέλει να πάει σχολείο, ή φοβάται να περπατήσει μόνο του για το σχολείο  και  θέλει  να  το  πάρουν  οι  γονείς  με  το  αυτοκίνητο.  Αν  πάει μόνο του σχολείο, αλλάζει διαδρομή για ασφάλεια.

✓ Κλαίει ή αισθάνεται άρρωστο στις σχολικές μέρες.

✓ Πιθανόν να αρχίσει να τραυλίζει.

✓ Βλέπει εφιάλτες στον ύπνο του ή κλαίει πριν κοιμηθεί.

✓ Δε θέλει να φάει.

✓ Αρχίζει να κάνει απουσίες και κοπάνες από το σχολείο.

✓ Μειώνεται η σχολική του επίδοση.

✓ Αρνείται να συμμετέχει σε δραστηριότητες ή κοινωνικές εκδηλώσεις με άλλους μαθητές.

✓ Επιστρέφει από το σχολείο με σχισμένα ρούχα, κατεστραμμένα αντικείμενα και βιβλία, ή του λείπουν χρήματα ή προσωπικά αντικείμενα.

✓ Χάνει το κολατσιό του και επιστρέφει σπίτι πεινασμένο.

✓ Ζητά ή κλέβει χρήματα για να τα δώσει στο συμμαθητή που το εκβιάζει.

✓ Έχει ανεξήγητες μελανιές και χτυπήματα.

✓ Εκφοβίζει άλλα παιδιά ή τα αδέρφια του.

✓ Δίνει εξηγήσεις για τα πιο πάνω που δεν βγάζουν νόημα ή είναι απίθανες.

Παρουσιάζεται δυσκολία στη χρήση του γραπτού και του προφορικού λόγου, στους μαθηματικούς υπολογισμούς, στη διατήρηση προσοχής.

Αν και ενδείξεις των μαθησιακών δυσκολιών υπάρχουν ακόμη και από την προσχολική  ηλικία, οι διαταραχές συνήθως αναγνωρίζονται όταν το παιδί έχει πλέον φτάσει στην σχολική ηλικία.

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να παρουσιάσουν μία Μαθησιακή Δυσκολία ενώ άλλοι έναν συνδυασμό Μαθησιακών Δυσκολιών που η μία επικαλύπτει την άλλη.

Αίτια

Τα αίτια των Μαθησιακών Δυσκολιών δεν είναι συγκεκριμένα.

Εκτός από τις εγγενείς διαταραχές, το περιβάλλον όπου ζει και μεγαλώνει ένα παιδί καθώς και η ίδια η οικογένεια επηρεάζουν άμεσα την εμφάνιση και την ανάπτυξη των Μαθησιακών Δυσκολιών. 

Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί ηλικίας 8 ετών παρουσιάζει δυσκολία στην ευχέρεια λόγου ή στην ανάγνωση και οι γονείς αδιαφορούν ή απλώς το θεωρούν «τεμπέλη», αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην απευθύνονται σε κάποιο ειδικό, και να «επιτρέπουν» τη διαιώνιση αυτής της δυσκολίας.

Βέβαια, και ο τρόπος εκπαίδευσης αλλά και ο ίδιος ο εκπαιδευτικός επηρεάζουν την διαιώνιση ή μη των Μαθησιακών Δυσκολιών.

Συμπτώματα

Τα πιο συχνά συμπτώματα των Μαθησιακών Δυσκολιών είναι η διάσπαση προσοχής, η φτωχή μνήμη, η δυσκολία στην ακολουθία οδηγιών, η δυσκολία στο διαχωρισμό γραμμάτων, αριθμών, ήχων. 

Επίσης, παρουσιάζεται περιορισμένη αναγνωστική ικανότητα, πρόβλημα στον οπτικο-κινητικό συντονισμό, αποδιοργάνωση, φτωχή αντίληψη, δυσκολία στην λήψη κι επεξεργασία πληροφοριών και ερεθισμάτων, καθυστερημένη γλωσσική ανάπτυξη, δυσκολία στην οργάνωση του χρόνου και στο συντονισμό ενεργειών για την επίτευξη των στόχων, καθυστέρηση στην γλωσσική και κινητική ανάπτυξη. 

Κάποια από τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε κάποιο στάδιο εξέλιξης σε οποιοδήποτε παιδί.

Τα συμπτώματα αυτά όμως μετατρέπονται σε Μαθησιακές Δυσκολίες όταν δεν εξαφανίζονται με το πέρασμα του χρόνου κατά την ανάπτυξη του παιδιού.

Αν επιθυμείτε να δυναμώσετε ακόμη περισσότερο τη σχέση που έχετε με το παιδί σας, κάτι το οποίο θα συμβάλλει ώστε να έχετε μία καλή επικοινωνία και όταν αυτό θα έχει ενηλικιωθεί, βάλτε στην καθημερινή σας ρουτίνα τις ακόλουθες συνήθειες!

Αγκαλιάζετε το παιδί σας 12 φορές την ημέρα. Η οικογενειακή θεραπεύτρια Virginia Satir υποστηρίζει ότι, «χρειαζόμαστε καθημερινά 4 αγκαλιές για να επιβιώσουμε, 8 για να διατηρηθούμε σε καλή κατάσταση και 12 για να εξελιχθούμε».

Παίξτε μαζί ακόμη και αν αυτό είναι παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους και φροντίστε να δίνετε μία αίσθηση παιχνιδιού σε καθετί, από τις προετοιμασίες για να πάτε κάπου μέχρι το φαγητό και το μπάνιο.

Τις στιγμές που περνάτε μαζί με το παιδί σας, βάλτε το κινητό σας τηλέφωνο στην άκρη.

Αποδεχθείτε τα δάκρυα και τον θυμό του παιδιού σας, δίχως να του λέτε πως δεν πρέπει να κλαίει ή να φοβάται και μάθετέ του πως να διαχειρίζεται τα δύσκολα συναισθήματα.

Βρείτε ή δημιουργήστε χρόνο ώστε να είστε αποκλειστικά και μόνο οι δύο σας.

Ακούστε πραγματικά με προσοχή τι έχει να σας πει και προσπαθήστε να μπείτε στη δική του θέση.

Συζητήστε μαζί του στο κρεβάτι λίγο προτού κοιμηθεί, σχετικά με όσα του άρεσαν την ημέρα που πέρασε καθώς επίσης και για όσα άλλα θα ήθελε να κάνει.

Μην βιάζεστε και απολαύστε την κάθε στιγμή!

Ως γονείς, έχουμε καθοριστικό ρόλο στο να βοηθήσουμε  τα παιδιά μας να αναγνωρίσουν  τη βλάβη που προκαλούν όταν εμπλέκονται ως θύτες σε περιστατικά εκφοβισμού και να τα ενθαρρύνουμε να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους.

Δείτε αρχικά τι πρέπει να κάνετε:

1. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει τι είναι η συμπεριφορά εκφοβισμού και γιατί είναι λάθος.

2. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει ότι μπορεί να μιλήσει σε εσάς  ή σε κάποιον άλλο ενήλικα εάν με οποιονδήποτε τρόπο εμπλέκεται σε περιστατικό εκφοβισμού.

3. Βοηθήστε το παιδί σας να συνειδητοποιήσει ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να τον πιέσει σε κάτι που δεν θέλει να κάνει – αυτό περιλαμβάνει και τον εκφοβισμό άλλων.

4. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας δεν εκφοβίζει άλλους σε αντίποινα για εκφοβισμό που έχει υποστεί- μάθετε εάν υπάρχει μια ευρύτερη κουλτούρα εκφοβισμού στο σχολείο ή στο περιβάλλον όπου συνέβη.

5. Συζητήστε με το παιδί σας σχετικά με τις πληροφορίες που μοιράζεται μέσω ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης – ενημερώστε το ότι δεν πρέπει να ανεβάζει σχόλια ή εικόνες που θα μπορούσαν να βλάψουν κάποιον άλλο ή να αναπαράγει περιεχόμενο που έχει σχεδιαστεί για να βλάψει κάποιον άλλο.

6. Καταστήστε σαφές ότι δεν ανέχεστε τη χρήση ενοχλητικής γλώσσας και κακόβουλης συμπεριφοράς ως οικογένεια.

Εάν το σχολείο επικοινωνήσει μαζί σας για να πει ότι το παιδί σας έχει εμπλακεί σε περιστατικό εκφοβισμού ως θύτης, παραμείνετε ήρεμοι και βεβαιωθείτε ότι έχετε συγκεντρώσει όλα τα γεγονότα που σχετίζονται με το περιστατικό.

Ζητήστε να δείτε στοιχεία εάν είναι διαθέσιμα (για παράδειγμα: εάν ο υποτιθέμενος εκφοβισμός είναι μέσω του διαδικτύου ή των τηλεφώνων).

Ζητήστε ένα αντίγραφο της σχολικής πολιτικής κατά της εκφοβισμού και συμπεριφοράς, ώστε να βεβαιωθείτε ότι ακολουθούν τις συμφωνημένες διαδικασίες.

Πάρτε χρόνο για να ακούσετε την πλευρά του παιδιού σας – αλλά κρατήστε ένα ανοιχτό μυαλό.

Εάν τα στοιχεία που σας παρουσιάζει το σχολείο δε συνάδουν με το χαρακτήρα που εσείς γνωρίζετε ότι έχει το παιδί σας (τα παιδιά μπορεί μερικές φορές να συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά μακριά από τους γονείς τους) μείνετε ψύχραιμοι και μιλήστε με το παιδί σας.

Προσπαθήστε να μη δείτε τη συμπεριφορά του αυτή ως μόνιμη αντανάκλαση του χαρακτήρα του αλλά καταστήστε σαφές ότι δε θα ανεχτείτε μια τέτοια συμπεριφορά και δώστε του να καταλάβει ότι πρέπει να τη διορθώσει άμεσα.

Ίσως οι φίλοι που στην παρούσα φάση κάνει παρέα, να έχουν αρνητική επίδραση στη συμπεριφορά του – οπότε θα πρέπει να μιλήσετε με το παιδί σας  για το τι σημαίνει να είσαι φίλος και να το ενθαρρύνετε να δημιουργήσει πιο θετικές σχέσεις.

ΠΗΓΗ

Πρόκειται για κάποιες οδηγίες προσαρμογής της καθημερινής ρουτίνας σε γενικές γραμμές, οι οποίες εντούτοις προσφέρουν στο παιδί τα ψυχικά και σωματικά ερεθίσματα που χρειάζονται στην ολοκλήρωση της προσωπικότητάς του, στα πρώιμα, κρίσιμα έτη της ζωής του.

Οι συμβουλές είναι οι ακόλουθες:

1. Διαβάστε κάθε μέρα μαζί με το παιδί.

2. Να υιοθετήσετε ρυθμό στο παιχνίδι και τις δραστηριότητες που κάνετε μαζί με το παιδί σε καθημερινή βάση.

3. Αναπτύξτε συνήθειες, ιδιαίτερα όσον αφορά τα γεύματα, τον ύπνο καθώς επίσης και την διασκέδαση της οικογένειας.

4. Ανταμείψτε το παιδί σας έτσι ώστε να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και επικροτήστε την σωστή συμπεριφορά.

5. Αναπτύξτε ισχυρό δεσμό και σε ότι έχει να κάνει με τις διατροφικές συνήθειες, με στόχο να ενισχύσετε το σώμα του παιδιού.

Στα αγγλικά, οι συμβουλές αυτές ονομάζονται «Τα πέντε R», από τα αρχικά των λέξεων: Read, Rhyme, Routines, Reward, Relationship.

Αυτό το οποίο τονίζει με ισχυρό τρόπο πάντως η Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία είναι το εξής:

Προτιμήστε να διαβάσετε ένα βιβλίο στο παιδί σας, από το να το αφήσετε να παίξει με το τάμπλετ.

Σε κάθε περίπτωση, αποκλειστικά και μόνο μία ώρα την ημέρα μπροστά σε οθόνη ενδείκνυται για παιδιά από 2 έως 5 χρόνων, ενώ απαγορεύεται εντελώς έστω και για ελάχιστο, σε παιδιά μικρότερα των 18 μηνών.

Καθώς τα βιβλία εξάπτουν τη φαντασία και καλλιεργούν τη δημιουργικότητα ενώ παράλληλα εμπλουτίζουν το λεξιλόγιο, δείτε πως θα καταφέρετε να τα πείσετε να τα πάρουν μαζί τους και στις διακοπές.

- Βρείτε βιβλία, των οποίων το θέμα έχει σχέση με τα ενδιαφέροντά του ή με τις εμπειρίες του.

- Διαλέξτε συγγραφείς με τους οποίους θα μπορέσει ίσως να έχει κάποια διαδραστική σχέση.

Ορισμένοι για παράδειγμα ίσως να λαμβάνουν μέρος σε εκδηλώσεις σχετικές με τα βιβλία τους ή επίσης και να απαντούν σε επιστολές των μικρών αναγνωστών.

- Μαζί με τα διάφορα παιχνίδια τα οποία θα πάρετε ώστε να απασχοληθεί στο ταξίδι, φροντίστε να έχετε μαζί και τα βιβλία σας για να τα διαβάσετε μαζί.

- Ανακαλύψτε βιβλία τα οποία θα του κεντρίσουν το ενδιαφέρον, όπως για παράδειγμα κόμικς, βιβλία που έχουν συνοδευτικά cd, βιβλία σε σειρές, με όμορφη εικονογράφηση.

- Φροντίστε να σας δει να διαβάζετε κι εσείς βιβλία.

- Αφήστε το να διαλέξει εκείνο ποια θα είναι τα βιβλία τα οποία θα πάρει μαζί του στις διακοπές ή έστω ορισμένα από αυτά και επισκεφθείτε παρέα το βιβλιοπωλείο για να τα προμηθευτείτε.

Αυτό το μικρό αντικείμενο που αποτελείται από τρεις πλαστικούς βραχίονες που περιέχουν μπίλιες και που το τοποθετείς στην άκρη του δείκτη και με μία κίνηση το κάνεις να περιστρέφεται, είναι η νέα τάση στα gadget.

Το βλέπεις πλέον παντού, στα παιδιά, στους νέους, στα σχολεία, στις παιδικές χαρές, αλλά και στους πιο μεγάλους οι οποίοι διατείνονται ότι έχει χαλαρωτικές και αντι-στρες ιδιότητες.

Οι γονείς των παιδιών με αυτισμό ή με διαταραχές στην προσοχή, με ή χωρίς υπερκινητικότητα, κάνουν λόγο για ένα «μέσο που βοηθά τα παιδιά τους να συγκεντρώνονται».

Άλλοι υποστηρίζουν ότι το σπίνερ «καταπραΰνει με την αφή τα παιδιά με υπερκινητικότητα» ακόμα και ότι είναι «ένας τρόπος να διοχετεύσουν την ενέργειά τους».

Προς το παρόν όμως δεν υπάρχει καμία επιστημονική μελέτη η οποία να επιβεβαιώνει τις πολυσυζητημένες αρετές του σπίνερ.

«Το σπίνερ είναι μία νέα τάση στα gadget», υποστηρίζει η Ναταλί Φρανκ, παιδοψυχίατρος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μονπελιέ.

Η Φρανκ, ειδική στις διαταραχές προσοχής, έχει από καιρό επισημάνει την έλλειψη επιστημονικών μελετών και, ως εκ τούτου, κλινικών δεδομένων για τις επιπτώσεις αυτού του παιχνιδιού στα παιδιά με αυτισμό ή υπερκινητικότητα.

Η Φρανκ επισημαίνει μία «σύνδεση» ανάμεσα στο στερεότυπο που επιδεικνύουν ορισμένα παιδιά με αυτισμό (το γεγονός ότι επαναλαμβάνουν ορισμένες κινήσεις, όπως το κούνημα των ποδιών) και της ιδέας να αξιοποιηθεί η συνεχής περιστροφική κίνηση προκειμένου να διοχετευθεί η αστάθεια τους.

Είναι όμως σαφής στο εξής: «Δεν μπορούμε να πούμε τίποτα χωρίς επιστημονικά δεδομένα (...) προς το παρόν είναι μόνο ένα παιχνίδι».

Παρόμοια άποψη έχει και ο ψυχίατρος από τη Ναντ Ολιβιέ Μπονώ, ο οποίος δουλεύει με παιδιά και εφήβους.

Για εκείνον τα σπίνερ είναι όπως τα φωσφορίζοντα βραχιολάκια που φοράμε.

«Πρόκειται για αντικείμενα που έχουν αγαπηθεί πολύ, έχει γίνει πολύς λόγος για αυτά, τους έχουμε αποδώσει ευεργετικές ικανότητες αλλά σήμερα τα έχουν όλοι ξεχάσει.

Στοιχηματίζω ότι έως το φθινόπωρο κανείς δεν θα μιλάει πια για τα σπίνερ.

Φυσικά τραβάει την προσοχή, δεν βλάπτει, δεν είναι επικίνδυνο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει θεραπευτικές ιδιότητες», λέει κατηγορηματικά.

Προκειμένου να προσδιορισθεί εάν το σπίνερ έχει ένα οποιοδήποτε θεραπευτικό αποτέλεσμα, θα πρέπει να συγκριθεί με ένα άλλο αντικείμενο του οποίου η επίδραση στο άγχος έχει αποδειχθεί και να παρατηρηθεί εάν υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο προϊόντων.

Εάν εξαχθεί κάποιο συμπέρασμα θα πρέπει στη συνέχεια να γίνει περαιτέρω έρευνα για να γίνει κατανοητός ο τρόπος λειτουργίας του.

Μια αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2016 στο περιοδικό Child Neuropsychology υπογραμμίζει το γεγονός ότι η σωματική δραστηριότητα βοηθά στο να έχουμε έναν καλύτερο γνωστικό έλεγχο στις περιπτώσεις διαταραχής της προσοχής, με ή χωρίς υπερκινητικότητα.

«Μια κινητική δραστηριότητα είναι πολύ καλύτερη από το να περιστρέφεις στο χέρι σου ένα σπίνερ» υποστηρίζει ο καθηγητής του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Μισισίπι Ντάστιν Σάρβερ, συγγραφέας μελέτης για την υπερκινητικότητα.

Επί του παρόντος το σπίνερ παραμένει απλά μια συσκευή ψυχαγωγίας χωρίς θεραπευτικές ιδιότητες.

Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι αυτό το «γκατζετάκι» δεν είναι σημερινό προϊόν.

«Γεννήθηκε » το 1997 με διαφορετική όμως μορφή από αυτή που γνωρίζουμε σήμερα.

Ήταν ένα κράμα από συγκολλημένα κομμάτια εφημερίδας το οποίο επινόησε μία Αμερικανίδα, η Κάθριν Ετινγκερ, η οποία δυσκολευόταν να κινηθεί λόγω μυϊκών προβλημάτων και προσπαθούσε να βρει έναν τρόπο να παίζει με την κόρη της.

Λόγω οικονομικών προβλημάτων, το σπίνερ δεν μπόρεσε να διατεθεί αμέσως στην αγορά.

Αυτό θα γινόταν 20 χρόνια αργότερα όταν έκανε την εμφάνισή του ενθουσιάζοντας κατ' αρχήν τα παιδιά στις παιδικές χαρές.

Φυσικά υπάρχει και ο αντίλογος, σύμφωνα με τον οποίο δεν πρόκειται για ένα αθώο παιχνίδι, καθώς ελλοχεύουν κίνδυνοι.

Πρόσφατο παράδειγμα ο παρ' ολίγον θάνατος ενός κοριτσιού στο Τέξας.

Το κοριτσάκι συνήθιζε να βγάζει τις μπίλιες από το σπίνερ και να τις καθαρίζει.

Μία μέρα όμως που δεν είχε ούτε σφουγγάρι, ούτε νερό, αποφάσισε να τις πλύνει ... μέσα στο στόμα της.

Το αποτέλεσμα ήταν να τις καταπιεί και παρ' ολίγον να πεθάνει.

Εκείνο που την έσωσε από την ασφυξία ήταν το γεγονός ότι οι μπίλιες είχαν ένα άνοιγμα στο κέντρο τους.

Το κοριτσάκι χειρουργήθηκε επειγόντως ενώ ο γιατρός συνέστησε στη μητέρα να μην την αφήνει πλέον να παίζει με το σπίνερ χωρίς επιτήρηση.

Στη Γαλλία επίσης το σπίνερ έχει απαγορευθεί σε κάποια σχολεία και κολέγια.

Σύμφωνα με τη διευθύντρια ενός δίγλωσσου ιδιωτικού σχολείου, το σπίνερ αποσπά την προσοχή των μαθητών.

Οχι μόνο δεν καταπραΰνει το άγχος, αντιθέτως μπορεί να γίνει αιτία φιλονικιών και κάθε είδους συγκρούσεων.

Σε ένα άλλο κολέγιο στο Παρίσι, το σπίνερ έχει χαρακτηρισθεί επικίνδυνο καθώς εξαιτίας του έχουν δημιουργηθεί εντάσεις μεταξύ των μαθητών. Για την αποφυγή τέλος οποιωνδήποτε φιλονικιών, ένα σχολείο στο Παρίσι στις 19 Μαΐου ανακοίνωσε ότι απαγορεύει το σπίνερ στους χώρους του.

ΠΗΓΗ

Στο κείμενο αυτό θα προσπαθήσουμε να σταθούμε και να αναδείξουμε την αξία της συναισθηματικής υγείας των παιδιών καθώς επίσης να διερευνήσουμε πώς θα μπορούσαμε οι γονείς να ευνοήσουμε την συνθήκη αυτή.

Ας μιλήσουμε πρώτα για τα βασικά.

Τις βασικές ανάγκες ενός παιδιού τις οποίες οι γονείς καλούνται να φροντίσουν.

Τι έχει ανάγκη ένα παιδί;

• Ένα ζεστό σπιτικό που αποδέχεται όλα τα μέλη της οικογένειας.

• Θετικό παράδειγμα.

• Αρκετή Ανεξαρτησία.

• Σταθερά και συνεπή όρια.    

ΕΝΘΆΡΡΥΝΣΗ:

1. Καλλιεργείστε στο παιδί την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ότι αξίζει.

Τονίστε τα θετικά του σημεία αντί να συγκεντρώνετε την προσοχή σας στα λάθη τους.

2. Αποφύγετε να περνάτε στα παιδιά τις δικές σας προσδοκίες, αυτό που εσείς περιμένετε, γιατί τα παιδιά δεν αποκτούν δικούς τους στόχους, αλλά κάνουν "δικές" τους τις προσδοκίες των μεγάλων.

3. Πολύ συχνά οι γονείς προβάλλουν παράλογες απαιτήσεις που τα παιδιά είναι αδύνατο να πραγματοποιήσουν (πχ να είναι τέλειοι σε ότι μετράει για εμάς — αθλητικά, σχολείο - να έχουν πεντακάθαρο το δωμάτιο τους) και περιμένουν επιτυχίες που είναι πέρα από τις δυνατότητες τους.

4. Συχνά οι γονείς, χωρίς να το συνειδητοποιούν, καλλιεργούν ανταγωνισμό μεταξύ των αδερφών. Π.χ. Μπορεί να επαινούν το παιδί που έχει πετύχει και να αγνοούν ή να επικρίνουν εκείνο που έχει αποτύχει.

5. Συχνά ζητούν την τελειότητα από τα παιδιά τους κι έχουν υπερβολικές φιλοδοξίες για αυτά.

6. Οι γονείς πρώτοι πρέπει να κάνουν πράξη αυτά που ζητούν από τα παιδιά τους. Π.χ. δεν μπορεί ο γονιός να ζητά από τα παιδιά να μαζέψουν τα πράγματα τους ενώ ο ίδιος δεν το κάνει ποτέ.

7. Δεχτείτε τα παιδιά σας όπως είναι, όχι όπως θα έπρεπε να είναι. Δηλαδή με όλες τις ατέλειες τους και τα λάθη τους.

8. Πιστέψτε στα παιδιά σας για να μπορούν να πιστέψουν στον εαυτό τους.

9. Αναγνωρίστε την προσπάθεια και τη βελτίωση, όπως και το τελικό επίτευγμα.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑ:

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί τους, να τα ακούσουμε και να τα συντροφέψουμε με τις κουβέντες μας, πολύ περισσότερο από τις υλικές φροντίδες που τους παρέχουμε.

Αυτό σημαίνει ότι ακούω τα συναισθήματα του παιδιού μου, ακόμα και του θυμού, της απογοήτευσης και του φόβου και δεν μπαίνω σε διαδικασία κριτικής, κηρύγματος ή επίκρισης.

Αφήνω επομένως να εκφράσει τα συναισθήματα του, και ακόμα και αν δεν συμφωνώ, μπορώ να τα δεχτώ.

Επίσης πολλές φορές τα παιδιά χρειάζονται βοήθεια για να σκεφτούν διάφορους τρόπους που μπορούν να δράσουν.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων κι αυτά να διαλέξουν τις λύσεις που τους ταιριάζουν.

Δεν πρέπει να συγχέουμε τη διαδικασία για την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων με τη συμβουλή.

Για παράδειγμα, όταν λέμε "κάνε αυτό",

1) δε βοηθάει τα παιδιά να μάθουν να λύνουν τα προβλήματα τους αλλά συνεχίζουν να εξαρτώνται από τους γονείς,

2) πολλά παιδιά αντιδρούν στη συμβουλή είτε αμφιβάλλουν είτε δεν κάνουν αυτό που τους λένε οι γονείς,

3) αν η συμβουλή σας δεν φέρει αποτέλεσμα, τότε ποιος θα θεωρηθεί υπεύθυνος;

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ (αντί τιμωρίας):

Μια από τις πιο συνηθισμένες μεθόδους που ακολουθούμε για να πειθαρχήσουμε τα παιδιά είναι να τα αμείβουμε όταν υπακούουν και να τα τιμωρούμε όταν δείχνουν ανυπακοή.

Αυτή είναι μια μέθοδος με την οποία πολλοί σημερινοί γονείς έχουν μεγαλώσει, όμως έχει τα εξής μειονεκτήματα:

Εμποδίζει τα παιδιά να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις και κατά συνέπεια να υιοθετούν κανόνες θετικής συμπεριφοράς, υπονοεί ότι περιμένουμε την παραδεκτή συμπεριφορά μόνο στα άτομα που εκπροσωπούν την εξουσία, προκαλεί την αντίδραση γιατί προσπαθεί να υποχρεώσει τα παιδιά να συμμορφωθούν.

Αντί για αμοιβή και τιμωρία, η εναλλακτική πρόταση είναι οι Φυσικές και Λογικές συνέπειες, η οποία είναι μια μέθοδος που παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα σε σχέση με την προηγούμενη.

Ποια η διαφορά;

Εξηγούμε στο παιδί γιατί κάτι δεν μπορεί να γίνει, ώστε να είναι καθαρό το "γιατί", και το συνδέουμε μόνο με αυτό που συμβαίνει τη δεδομένη στιγμή.

Π.χ. δεν μπορείς να δεις τηλεόραση δυνατά γιατί είναι μεσημέρι και η μητέρα σου κι εγώ θέλουμε να κοιμηθούμε, αντί για ...δε θα δεις τηλεόραση επειδή προχθές δεν έφαγες το φαΐ σου.

Αυτό βοηθάει το παιδί να σέβεται και να αντιληφθεί πως υπάρχουν κάποιες λογικές και φυσικές συνέπειες για τα πράγματα που κάνουμε.

ΌΡΙΑ:

Τα όρια δίνουν στο παιδί την αίσθηση της ασφάλειας. Θέστε δίκαια όρια και φροντίστε αυτά να τηρούνται.

Χρειάζεται να είστε συνεπείς (τηρείτε την ίδια στάση κάθε φορά που το όριο παραβιάζεται) και σταθεροί (ένα όριο δεν αλλάζει παρά μόνο όταν αυτό απαιτείται, επειδή το παιδί μεγαλώνει), αλλά ποτέ υπερβολικοί.

Αγάπη, εμπιστοσύνη, επικοινωνία, ζεστασιά... λέξεις, έννοιες, αξίες, που αποκτούν τεράστια σημασία στην εφαρμογή τους, στην έμπρακτη μετουσίωση τους, ενώ παραμένουν όμορφα λόγια όταν είναι μόνο θεωρίες...

Ας το προσπαθήσουμε, ας το κάνουμε πράξη!

*Ο Γιάννης Ξηντάρας είναι Ψυχολόγος-Οικογενειακός Σύμβουλος, τ.συνεργ. στο Νοσοκομείο Παίδων “Αγία Σοφία”, μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Εφηβικής Ιατρικής και του Ευρωπαικού Συλλόγου Ψυχοθεραπείας. Απόφοιτος Ε.Κ.Π.Α, επιστημονικός υπεύθυνος στο Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης “Επαφή”. www.paidi-efivos.gr

Βρέφος
Η τρυφερή βρεφική επιδερμίδα είναι 5 φορές πιο λεπτή από ενός ενηλίκου, έχει μεγάλη απορροφητικότητα και δεν έχει αναπτύξει ακόμα μηχανισμό αποτοξίνωσης.

Επίσης, επειδή δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί πλήρως ο αμυντικός μηχανισμός της επιδερμίδας, η βρεφική επιδερμίδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις κλιματικές αλλαγές, αλλά και στις επιθέσεις των μικροβίων.

Γι’ αυτό, διαλέγουμε προσεχτικά τα βρεφικά καλλυντικά, τα οποία πρέπει να είναι απαλλαγμένα από όξινες ουσίες, αλλεργιογόνα, σαπούνι και parabens. 

* Τα καθαριστικά της βρεφικής επιδερμίδας πρέπει να είναι εμπλουτισμένα με ενυδατικούς παράγοντες που σέβονται την ισορροπία της και τη θωρακίζουν. 

* Για να αντιμετωπίσουμε τα συγκάματα, αλλάζουμε συχνά την πάνα, ξεπλένουμε την περιοχή με νερό και απλώνουμε μια ειδική αναπλαστική κρέμα.

* Για να αντιμετωπίσουμε τη νινίδα, λούζουμε το μωρό με ένα απαλό, εξειδικευμένο σαμπουάν, το ξεβγάζουμε πολύ καλά και έπειτα χτενίζουμε με μια μαλακή βούρτσα. 
Εάν η νινίδα επιμένει, απλώνουμε τοπικά λίγο βρεφικό λάδι, το αφήνουμε να απορροφηθεί και 
έπειτα απομακρύνουμε τα υπολείμματα με μια απαλή βούρτσα. 

Παιδί 
* Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας, τα παιδιά που πάνε δημοτικό (ηλικίας 6-11 ετών) πρέπει να κάνουν μπάνιο 1-2 φορές την εβδομάδα, εκτός και αν έχουν παίξει και έχουν ιδρώσει ή έχουν κολυμπήσει σε πισίνα.

* Πρέπει να του υπενθυμίζουμε να πλένει συχνά τα χέρια του και να βουρτσίζει καθημερινά τα δόντια του.

* Το αφροντούς για το σώμα ή και για τα μαλλιά, χωρίς σαπούνι, πρέπει να έχει ουδέτερο pH, να είναι ειδικά σχεδιασμένο για την ευαίσθητη παιδική επιδερμίδα και να μην ερεθίζει τα μάτια.

* Προσέχουμε τη διάρκεια ή την ημερομηνία λήξης του προϊόντος μετά το άνοιγμα, που πάντα αναγράφονται στο πίσω μέρος της συσκευασίας.

* Προτιμάμε συνθέσεις με φυσικά συστατικά, όπως αγνή βιταμίνη Ε, εκχύλισμα χαμομηλιού ή καλέντουλας και αμυγδαλέλαιο, που θρέφουν, φροντίζουν και δυναμώνουν την επιδερμίδα του. 

* Για να ξεμπερδεύουμε τα μαλλιά του, χρησιμοποιούμε μαλακτικές συνθέσεις μετά το λούσιμο. 

* Tα ιδανικά σαμπουάν πρέπει να είναι ήπια, να μην τσούζουν τα μάτια, 
να μην περιέχουν parabens και να αφήνουν απαλά και ευκολοχτένιστα τα μαλλιά.