Εξυπνότερα είναι τα μωρά που γεννούν οι μητέρες που κατανάλωναν ψάρια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, αφού τα λιπαρά οξέα τα οποία περιέχουν (ω-3) βοηθούν σημαντικά την ανάπτυξη της όρασης, της γνωστικής ικανότητας, της προσοχής, της πληρότητας, του ύπνου και της ευφυΐας.

Επιπλέον, τα λιπαρά οξέα μειώνουν κατά 31% τους πρόωρους τοκετούς πριν από τις 34 εβδομάδες κύησης, επιμηκύνουν τη διάρκεια της κύησης και αυξάνουν ελαφρώς το βάρος γέννησης του νεογνού.

Οι σημαντικές αυτές ανακοινώσεις έγιναν από ξένους ομιλητές κατά τη διάρκεια του 7ου Πανελλήνιου Συμποσίου της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής, το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.

Ο Γερμανός καθηγητής Παιδιατρικής κ. Μπέρτολντ Κολέτσκο τόνισε ότι, με βάση τα ευρήματα των μελετών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε νέες συστάσεις για τη διατροφή των γυναικών στην εγκυμοσύνη, με έμφαση την πρόσληψη των λιπαρών οξέων των ψαριών (ω-3). Η Επιτροπή συστήνει ότι η πρόσληψη λίπους κατά την κύηση και το θηλασμό πρέπει να κυμαίνεται στα ίδια με τα συνιστώμενα στο γενικό πληθυσμό επίπεδα.

Επίσης, οι έγκυες και οι θηλάζουσες μητέρες θα πρέπει να επιδιώκουν μια μέση διατροφική πρόσληψη τουλάχιστον 200 mg λιπαρών οξέων την ημέρα, ώστε να μπορούν να αποθηκεύονται οι αναγκαίες ποσότητες στον εγκέφαλο του βρέφους κατά την περίοδο μετά τη γέννηση, ενώ οι γυναίκες σε ηλικία τεκνοποίησης θα πρέπει να επιδιώκουν να καταναλώνουν μία με δύο μερίδες θαλασσινών ψαριών την εβδομάδα. Η τροφή αυτή επηρεάζει θετικά την ανάπτυξη της οπτικής οξύτητας και της γνωστικής ικανότητας του βρέφους.

Τα ψάρια πρέπει να είναι ποικίλα με προτίμηση στα μικρά ψάρια, καθώς έχουν πολύ μικρότερο κίνδυνο από τα μεγάλα να είναι μολυσμένα. Αρκετές μελέτες υποστηρίζουν ότι η πρόσληψη ψαριών ή άλλων πηγών λιπαρών οξέων μακριάς αλυσίδας ω-3 αποτρέπει την πρόωρη γέννα αυξάνοντας ελαφρώς τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και το βάρος του μωρού κατά τη γέννηση.

Τροφικές αλλεργίες

Στο Συμπόσιο, η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας κ. Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου αναφέρθηκε και στις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά, με πιο βασική αυτήν στο γάλα της αγελάδας. Η πιθανότητα να εκδηλωθεί η συγκεκριμένη αλλεργία στα βρέφη και τα νήπια -εξήγησε- είναι 6%. Στην περίπτωση, ωστόσο, που υπάρχει επιβαρημένο οικογενειακό ιστορικό, η πιθανότητα αυτή εκτοξεύεται στο 80%.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη της τροφικής αλλεργίας είναι η γενετική προδιάθεση (ιστορικό αλλεργίας σε τουλάχιστον ένα γονέα ή αδελφό), η πρώιμη εισαγωγή αλλεργιογόνων στη διατροφή του βρέφους αλλά και το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει. Η κυρία Παπαδοπούλου επεσήμανε ότι τα παιδιά των πόλεων εκδηλώνουν πιο συχνά αλλεργίες. Σε αυτό συμβάλλει ο αυξημένος βαθμός καθαριότητας και η έκθεση του οργανισμού σε ποικίλα οικιακά και εξωοικιακά αεροαλλεργιογόνα (παθητικό κάπνισμα, μόλυνση του περιβάλλοντος).

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η ζωή σε φάρμες και κοντά σε στάβλους προστατεύει από την αλλεργία, σε αντίθεση με τη ζωή σε αστικοποιημένες περιοχές.

Όπως προκύπτει από την έρευνα, τα άτομα που είχαν χαμηλό σωματικό βάρος γέννησης είναι πιθανότερο να έχουν κατάθλιψη και άγχος μετέπειτα στη ζωή τους.

Οι ανεπιθύμητες καταστάσεις στη μήτρα που παρεμβαίνουν στην ανάπτυξη του εμβρύου μπορεί, επίσης, να προκαλούν εγκεφαλικές διαφορές. Ο δρ Ίαν Κόλμαν από το Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα στον Καναδά και Βρετανοί συνεργάτες του μελέτησαν τα ιατρικά αρχεία 4.600 Βρετανών που είχαν γεννηθεί το 1946 και έλαβαν μέρος σε 40ετή μελέτη. Τελικά, διαπίστωσαν ότι ακόμα και τα άτομα με ήπια ή μετριοπαθή συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους κατά την πορεία της ζωής τους ήταν μικρότερα βρέφη συγκριτικά με τα άτομα που είχαν καλύτερη ψυχολογική υγεία.

Πρόκειται για μια σχέση δοσοεξάρτησης. Όσο το σωματικό βάρος γέννησης προοδευτικά μειώνεται, είναι πιθανότερο το άτομο να υποφέρει από διαταραχές της διάθεσης στη ζωή του. Οι επιστήμονες απλά μελέτησαν τα ιατρικά αρχεία και όχι τις πιθανές αιτίες.

Είναι πιθανόν όταν οι μητέρες αγχώνονται, οι ορμόνες του στρες να περνούν δια μέσω του πλακούντα στο έμβρυο. Αν η θεωρία αυτή είναι σωστή, τότε θα διαπιστώσουμε ότι όταν συμβαίνει ένα στρεσογόνο συμβάν, τα άτομα που γεννήθηκαν με χαμηλό βάρος είναι πιθανότερο να αγχωθούν ή να εξελεγχθούν σε καταθλιπτικά.

Ένα από τα ευρήματα που προκαλούν έκπληξη είναι ότι τα άτομα που είχαν χειρότερη ψυχολογική υγεία κατά τη διάρκεια της ζωής τους είχαν επίσης φτάσει στα αναπτυξιακά ορόσημα, όπως να σταθούν όρθιοι και να περπατήσουν, συγκριτικά με τα άτομα που είχαν καλύτερη ψυχολογική υγεία.

Η ομάδα των ατόμων με απουσία συμπτωμάτων είχε το υψηλότερο σωματικό βάρος γέννησης, ενώ η ομάδα με επαναλαμβανόμενα σοβαρά συμπτώματα είχαν το χαμηλότερο σωματικό βάρος γέννησης. Πάντως, δεν είναι γενικός κανόνας ότι τα παιδιά με χαμηλό σωματικό βάρος έχουν κακή ψυχολογική υγεία, καθώς στα ιατρικά αρχεία του 1946 δεν αναφερόταν αν τα παιδιά είχαν γεννηθεί πρόωρα ή όχι. Το χαμηλό σωματικό βάρος γέννησης από μόνο του δεν αποτελεί πρόβλημα.

Είναι πρόβλημα όταν έχει γεννηθεί το βρέφος μικρό λόγω ανεπιθύμητων ενδομήτριων καταστάσεων. Όταν η μητέρα αγχώνεται η αιματική ροή στη μήτρα περιορίζεται και το έμβρυο λαμβάνει λιγότερα θρεπτικά συστατικά, κατάσταση που συντελεί σε χαμηλότερο βάρος γέννησης.

Kαι αυτό συμβαίνει, διότι η ανθρώπινη εξέλιξη στο πέρασμα των χιλιετιών φρόντισε, ώστε η σπονδυλική τους στήλη να προσαρμόζεται κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο στα νέα δεδομένα της εγκυμοσύνης.

Ανθρωπολόγοι που μελετούν την ανθρώπινη σπονδυλική στήλη διαπίστωσαν ότι οι κατώτεροι σπόνδυλοι του γυναικείου σκελετού εξελίχθηκαν κατά τρόπο, ώστε να περιορίζεται η πίεση στη πλάτη και τη μέση κατά τη διάρκεια της κυοφορίας, όταν η κοιλία αυξάνεται σε όγκο, κατά ένα τρίτο, και το κέντρο βάρους μετατοπίζεται προς τα μπροστά.

Ακόμα και αν δεν είχε πραγματοποιηθεί η μελέτη, οι γυναίκες εμπειρικά ανταποκρίνονται στην αλλαγή δίνοντας στο σώμα τους κλίση προς τα πίσω. Ομως, η λύση του ενός προβλήματος δημιουργεί άλλα, αφού αυτή η κλίση ασκεί μεγαλύτερη πίεση στην σπονδυλική στήλη και τους μύες.

Και στο σημείο αυτό, λένε οι ερευνητές των πανεπιστημίων του Χάρβαρντ και του Τέξας, σε έρευνά τους που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature, βλέπουμε τον ρόλο που διαδραμάτισε η εξέλιξη.

Οι ανθρωπολόγοι γνώριζαν από παλιότερα ότι η κατώτερη σπονδυλική στήλη στον άνθρωπο ανέπτυξε τη μοναδική πρόσθια κλίση, για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των πιέσεων που δημιουργήθηκαν, όταν οι απώτατοι πρόγονοι μας, τα πρωτεύοντα, απέκτησαν όρθια στάση. Οι ερευνητές αναζήτησαν ένα μηχανισμό που θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση των δυσκολιών που προκαλεί το επιπλέον βάρος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Στην τελευταία έρευνα διαπίστωσαν, εξηγεί η Κάθρι Ουίτκαμ, λέκτορας του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, ότι η εξέλιξη βοήθησε, ώστε η κατώτερη σπονδυλική στήλη στις γυναίκες να είναι πιο δυνατή και ταυτόχρονα πιο εύκαμπτη.

Μετά τη μελέτη 19 εγκύων γυναικών, η δρ Oυίτκαμ διαπίστωσε στο ύψος της μέσης ότι η καμπύλη της γυναικείας σπονδυλικής στήλης εκτείνεται σε τρεις σπονδύλους ενώ στους άνδρες μόνο σε δύο. Επίσης, τα σημεία σύνδεσης ανάμεσα στους σπονδύλους είναι μεγαλύτερα στις γυναίκες και σχηματισμένα διαφορετικά, έτσι ώστε να είναι πιο σταθερά και να σπάζουν δυσκολότερα.

Καθώς τα γονίδια μεταδίδονται από τη μία γενιά στην άλλη, η σημασία κάθε εγκυμοσύνης είναι τεράστια. Χωρίς την προσαρμογή της σπονδυλικής στήλης, εξηγεί η δρ Ουίτκαμ, οι γυναίκες που κυοφορούσαν θα ένιωθαν πολύ μεγαλύτερο πόνο στη μέση και θα δυσκολεύονταν πολύ περισσότερο να ξεφύγουν από τους θήτες τους. Κάτι τέτοιο θα έβαζε τέλος και στην εγκυμοσύνη και φυσικά στη γενετική διαδοχή.

Η δρ Λίζα Σαπίρο, του πανεπιστημίου του Τέξας και ο ειδικός στη μελέτη των απολιθωμάτων πρωτευόντων, ανθρωπολόγος δρ Ντάνιελ Λίμπερμαν μελέτησαν δύο ομάδες απολιθωμένων σπονδύλων. Ετσι ανακάλυψαν τρία συστήματα σπονδύλων στο ένα απολίθωμα αλλά κανένα στο δεύτερο. Αλλα ευρήματα υπέδειξαν ότι το πρώτο απολίθωμα ανήκε σε θηλυκό και το δεύτερο σε αρσενικό αυστραλοπίθηκο.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η δρ Σαπίρο, η ευκαμψία της γυναικείας σπονδυλικής στήλης δεν είναι απολύτως αποτελεσματική, καθώς οι γυναίκες που κυοφορούν συχνά διαμαρτύρονται για πόνους στη μέση.

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Κάρεν Ρόζενμπεργκ, διευθύντρια του τμήματος ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου του Ντελαγουέρ, χαρακτήρισε «εξαιρετική» την εργασία της δόκτορος Ουίτκαμ. Η δρ Ρόζενμπεργκ, η οποία μελετά την εξελικτική πορεία του τοκετού, τόνισε ότι η τελευταία εργασία είναι η πρώτη που αποδεικνύει ότι η εγκυμοσύνη επιφέρει αλλαγές στον ανθρώπινο σκελετό.

Oταν μια γυναίκα κοιτάξει πίσω στο χρόνο μπορεί να ανακαλύψει ότι κανείς δεν την προειδοποίησε για τον κίνδυνο να χάσει το τρένο της μητρότητας και να εμπλακεί σε ένα δύσκολο αγώνα για να αποκτήσει ένα παιδί.

Tα τελευταία χρόνια, στην Eλλάδα, όπως και σε όλο τον δυτικό κόσμο, ενισχύεται όλο και περισσότερο η τάση της χρονικής «μετάθεσης» του γάμου. Aυτό συνεπάγεται ότι όλο και πιο πολλές Eλληνίδες γεννούν το πρώτο τους παιδί μετά τα τριάντα ή τα τριάντα πέντε τους χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία της Eθνικής Στατιστικής Yπηρεσίας, το 1979 οι γυναίκες που γεννούσαν σε ηλικία πάνω από 30 ετών αντιπροσώπευαν το 22,5%, ποσοστό που το 1989 έφθασε στο 25,7% για να εκτιναχθεί το 1999 στο 41,9%.

Oπως διαπιστώνουν ωστόσο, οι επιστήμονες, ο χρόνος δεν κυλά υπέρ των γυναικών αλλά εναντίον τους. Oσο πιο αργά τόσο πιο πολύ αυξάνουν οι πιθανότητες μειωμένης γονιμότητας ή αποβολής κατά την κύηση. Nεότερες επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν, μάλιστα, ότι η γονιμότητα της γυναίκας αρχίζει να φθίνει ήδη από τα 27 έτη.

«Πολλές νεαρές γυναίκες που θέλουν να “εδραιώσουν” πρώτα την καριέρα τους και μετά να κάνουν οικογένεια θα πρέπει να λάβουν υπόψη ότι έχουν πάρει “λάθος δρόμο” αν πιστεύουν ότι έχουν την “πολυτέλεια” να περιμένουν τα 35 ή περισσότερο για να κάνουν παιδί», σημειώνει η Aμερικανίδα οικονομολόγος Sylvia AnHewlett στο βιβλίο της «Δημιουργώντας μια ζωή: Eπαγγελματίες Γυναίκες και η αναζήτηση παιδιών», που εκδόθηκε πρόσφατα και προκάλεσε σάλο στις HΠA.

H άποψη αυτή ακούγεται «σκληρή», ιδίως αν λάβουμε υπόψη ότι η απόφαση για ένα παιδί δεν είναι αποκλειστική ευθύνη της γυναίκας, αλλά υπόθεση του ζευγαριού και πως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Aκούγεται επίσης, «αντιφεμινιστική». Πάντως, η κ. Hewlett είναι από τις πλέον επιτυχημένες γυναίκες στο χώρο της και δεν προτείνει «επιστροφή στο σπίτι». H ίδια κατάφερε να γίνει μητέρα στα πενήντα της, ύστερα από πολλά έτη επισκέψεων σε ιατρεία... Oπως γράφει στο βιβλίο της, «κανείς δεν μας προειδοποίησε για το σώμα μας και τις δυνατότητές του».

H Hewlett υποστηρίζει ότι οι γυναίκες θα πρέπει να ενημερωθούν για τα εμπόδια που βάζει ο χρόνος στη μητρότητα. Oχι για να αφήσουν την καριέρα τους, αλλά για να κάνουν τις επιλογές τους, στο μέτρο που αυτό είναι δυνατόν. Oπως συμπληρώνει η συγγραφέας, «το κράτος και ο ιδιωτικός τομέας οφείλουν να υιοθετήσουν πολιτικές “φιλικές στις οικογένειες”, ώστε να μπορούν οι γυναίκες που θα κάνουν παιδί να βοηθηθούν στην επαγγελματική τους πορεία».

Xαρακτηριστικά αναφέρει το φωτεινό παράδειγμα της IBM, που καθιέρωσε τα «διαλείμματα καριέρας»: Oι εργαζόμενες της IBM που κάνουν παιδί έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν έως και τρία χρόνια από την εργασία και να επιστρέψουν στην ίδια ή παρόμοια θέση με αυτήν που κατείχαν πριν να κάνουν παιδί.

Σχετικά με τη γονιμότητα της γυναίκας, τα τελευταία χρόνια επικρατεί μια υπερ-αισιοδοξία. Σε μια έρευνα στις HΠA, ρωτήθηκαν 12.500 γυναίκες «πότε αρχίζει να μειώνεται η γυναικεία γονιμότητα» και το 40% απάντησε ότι αρχίζει να πέφτει περίπου στα 40 έτη. Aυτό, ωστόσο, είναι λάθος. «Mε τα μέχρι πρότινος δεδομένα εθεωρείτο ότι η μείωση της γονιμότητας της γυναίκας ξεκινά από τα 35. Nεότερες μελέτες όμως, που έγιναν στις HΠA, υποστηρίζουν ότι η μείωση αρχίζει σε νεαρότερη ηλικία, πιθανώς μετά τα 27έτη», επισημαίνει ο κ. Bασίλης Tαρλατζής, αναπληρωτής καθηγητής Mαιευτικής Γυναικολογίας και Aνθρώπινης Aναπαραγωγής στο Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

«Tα επιστημονικά δεδομένα δεν είναι βεβαίως επαρκή, αλλά θα πρέπει να μας οδηγήσουν σε μια επανεκτίμηση του ζητήματος της γονιμότητας της γυναίκας».

Oσο προχωρεί η ηλικία τόσο αυξάνεται η πιθανότητα για «λάθη» της φύσης στο γενετικό υλικό των ωαρίων, επισημαίνει ο κ. Tαρλατζής, υπάρχει δηλαδή μεγαλύτερο ποσοστό χρωματοσωματικών ανωμαλιών, ενώ προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν και κατά την κύηση. Yπολογίζεται ότι η πιθανότητα αποβολής είναι περίπου 15% για τις γυναίκες έως 30 ετών, 20% μετά τα 35 και 50% για τις γυναίκες στα 45 έτη. «H φύση έχει βάλει κάποια όρια, τα οποία προς το παρόν, η επιστήμη δεν μπορεί να υπερβεί», λέει χαρακτηριστικά ο κ.Tαρλατζής.

Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η χρονική μετάθεση της μητρότητας συχνά δεν είναι το αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής των γυναικών: Oι κοινωνικές αλλαγές των τελευταίων χρόνων έχουν επιδράσει τα μέγιστα στον θεσμό της οικογένειας και η απόφαση για γάμο φαίνεται όλο και πιο «δύσκολη» σε άνδρες και γυναίκες. Eκτός αυτού, όμως, ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας που βάζει «βόμβα» στην απόφαση για ένα παιδί είναι η ανεργία και οι οικονομικές δυσκολίες.

Iατρικοί εμπειρογνώμονες στο Χονγκ Κονγκ συνέταξαν έναν κατάλογο με επτά συμπτώματα τον οποίο οι μητέρες και οι εργαζόμενοι στον τομέα της ιατρικής περίθαλψης μπορούν να χρησιμοποιούν για να αναγνωρίζουν σοβαρές ασθένειες σε νεογέννητα οι οποίες απαιτούν άμεση νοσηλεία.

Περίπου 4 εκατομμύρια μωρά σ’ όλον τον κόσμο πεθαίνουν κάθε χρόνο πριν συμπληρώσουν ένα μήνα ζωής και τα τρία τέταρτα εξ αυτών πεθαίνουν κατά την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους, κυρίως από βακτηριακές λοιμώξεις, επιπλοκές του τοκετού και πρωιμότητα.

Σε άρθρο που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Lancet, οι ερευνητές αναφέρουν πως ο κατάλογος μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό σοβαρών ασθενειών σε βρέφη κάτω των δύο μηνών και συμπληρώνει ένα κενό προηγούμενου καταλόγου ο οποίος δεν κάλυπτε τα βρέφη κατά την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους.

Όποιοι φροντίζουν παιδιά, οι μητέρες, πρέπει να γνωρίζουν ότι αν τα παιδιά δεν τρέφονται καλά, είναι ένδειξη σοβαρής ασθένειας και πρέπει να το αντιμετωπίσουν", δήλωσε ο Μάρτιν Ουέμπερ, εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Τζακάρτα της Ινδονησίας.

Φαίνεται πολύ απλό, όμως πρόκειται για μηνύματα που είναι ανάγκη να προωθήσουμε ευρύτερα. Αν το μωρό δεν κινείται αυθόρμητα και το κάνει μόνο όταν το αγγίζεις, αυτό πρέπει να σε ανησυχήσει και να καταλάβεις ότι το μωρό έχει προβλήματα", πρόσθεσε ο Ουέμπερ σε τηλεφωνική συνέντευξή του προς το πρακτορείο Ρόιτερ. Υπογράμμισε επίσης ότι η θνησιμότητα μπορεί να μειωθεί μόνον αν παρασχεθεί στα παιδιά αυτά η κατάλληλη ιατρική περίθαλψη

Τα επτά κλινικά συμπτώματα είναι τα εξής:

• Δυσκολία στη σίτιση
  
• Σπασμοί
  
• Κίνηση μόνον κατόπιν διέγερσης
  
• Ρυθμός αναπνοής 60 ανάσες το λεπτό ή περισσότερες
  
• Σοβαρή κοιλότητα στο στήθος κατά την αναπνοή
  
• Θερμοκρασία πάνω από 37,5 βαθμούς Κελσίου
  
• Θερμοκρασία κάτω από 35,5 βαθμούς Κελσίου
  

Οι νεότερες γυναίκες εξετάζονταν πολύ λιγότερο συχνά, επειδή ο κίνδυνος ελαττωμάτων κατά τη γέννηση ήταν μικρός και επειδή επεμβατικές μέθοδοι, όπως η αμνιοπαρακέντηση, εγκυμονούσαν δικούς τους κινδύνους.

Ωστόσο, τώρα, το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων συστήνει εξεταστικό έλεγχο για το σύνδρομο Down σε όλες τις εγκύους, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Η μεταβολή επήλθε εν μέρει εξαιτίας νέων, λιγότερο επεμβατικών, τεχνικών εξέτασης, συμπεριλαμβανομένης μιας επέμβασης με υπερήχους, η οποία βοηθά στην πρώιμη αποτίμηση του κινδύνου -ακόμη και 11 εβδομάδες μετά την αρχή της εγκυμοσύνης-, αν και όχι με τόση ακρίβεια όση έχουν οι επεμβατικές μέθοδοι αμνιοπαρακέντησης και δειγματοληψίας χοριακής λάχνης.

Οι νέες όμως συστάσεις θέτουν και ένα δημογραφικό ζήτημα: Ενώ οι μεγαλύτερης ηλικίας γυναίκες έχουν μεγαλύτερο ατομικό κίνδυνο να συλλάβουν παιδί με σύνδρομο Down, τα περισσότερα μωρά με αυτήν την ανωμαλία γεννιούνται από νέες γυναίκες, απλώς επειδή γεννούν πολύ μεγαλύτερους αριθμούς νηπίων.

«Εχει σχεδόν εγγραφεί στο μυαλό των μαιευτήρων ότι τα 35 έτη είναι η ηλικία διάκρισης» είπε η δρ Deborah Driscoli, πρόεδρος του τμήματος μαιευτικής του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια και επικεφαλής συγγραφέας των νέων οδηγιών. «Προσπαθούμε να απομακρυνθούμε από αυτήν».

«Το τελικό μήνυμα», συνέχισε η δρ Driscoli, «είναι ότι όλες οι γυναίκες, ανεξαρτήτως ηλικίας θα πρέπει να εξετάζονται για σύνδρομο Down, και όλες οι γυναίκες θα πρέπει ακολούθως να έχουν τη δυνατότητα να ελέγχονται διαγνωστικώς».

Το σύνδρομο Down είναι η συνηθέστερη χρωμοσωμική ανωμαλία, που επηρεάζει 1 από 800 ζωντανές γεννήσεις στις ΗΠΑ. Παιδιά με το σύνδρομο, τα οποία γεννιούνται με ένα επιπλέον χρωμόσωμα, εμφανίζουν ασυνήθη χαρακτηριστικά προσώπου, υποφέρουν από μέτρια έως σοβαρή νοητική καθυστέρηση και έχουν μεγάλο κίνδυνο για συγγενή καρδιακά ελαττώματα και για άλλα προβλήματα υγείας. Ο κίνδυνος σύλληψης παιδιού με χρωμοσωμική ανωμαλία αυξάνεται με την αύξηση της ηλικίας. Για το σύνδρομο Down ο κίνδυνος είναι 1 προς 1.250 σε ηλικία 25 ετών, αλλά 1 προς 106 σε ηλικία 40 ετών.

Οι νέες οδηγίες σβήνουν κάθε διάκριση ηλικίας όταν πρόκειται να γίνει εξεταστικός έλεγχος και δοκιμασία. Οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν να επιλέξουν να ελεγχθούν με μέθοδο εξέτασης, η οποία προβλέπει τον βαθμό κινδύνου, που όμως μπορεί να είναι λιγότερο ακριβής, ενώ νεότερες γυναίκες μπορούν να επιλέξουν μια περισσότερο επεμβατική, ακριβότερη, αλλά επίσης ακριβέστερη διαγνωστική μέθοδο, όπως η αμνιοπαρακέντηση.

Αυθαίρετο όριο

Εξηγώντας τη νέα οδηγία, μερικοί γιατροί είπαν ότι το όριο ηλικίας των 35 ετών ήταν κάπως αυθαίρετο. «Πολλές γυναίκες είναι δυστυχισμένες με αυτό το όριο, επειδή δεν σημαίνει τίποτε γι' αυτές, είναι σαν να τους επιβάλλεται», είπε ο δρ James Goldberg, πρώην πρόεδρος της επιτροπής του Κολεγίου Μαιευτήρων για τη γενετική, η οποία βοήθησε να διαμορφωθούν οι οδηγίες.

Για παράδειγμα, είπε ο Goldberg, μια γυναίκα 29 ετών και ο σύντροφός της μπορούν τώρα να επιλέξουν αμνιοπαρακέντηση αντί εξέταση του αίματος. Στο παρελθόν, η επεμβατικότερη αυτή μέθοδος προτεινόταν σπανιότερα σε νεότερες γυναίκες, επειδή μπορούσε ενίοτε να οδηγήσει σε αποβολή. Τώρα ο κίνδυνος αποβολής θεωρείται ότι είναι πολύ μικρός, και εν πάση περιπτώσει, είπε ο Goldberg για μερικά ζευγάρια «η απώλεια μιας φυσιολογικής εγκυμοσύνης δεν προκαλεί τόσο πολλά προβλήματα όσα η γέννηση ενός παιδιού με σύνδρομο Down. Ετσι τα ζευγάρια αυτά καταλήγουν να αναλαμβάνουν το ρίσκο της ενδεχόμενης αποβολής».

Εξετάσεις και πιθανότητες λάθους

Η εξέταση με υπερήχους που ονομάζεται εξέταση αυχενικής διαφάνειας περιλαμβάνει τη μέτρηση του υγρού που συσσωρεύεται στο πίσω μέρος του λαιμού του εμβρύου κάτω από το δέρμα. Υπάρχει ισχυρή σχέση μεταξύ του πάχους του λαιμού σε αυτή την περιοχή και του κινδύνου για το σύνδρομο Down. Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι αυτή η μέτρηση σε συνδυασμό με δύο εξετάσεις αίματος που γίνονται το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης μπορούν να διαπιστώσουν το 82 έως το 87% των περιστατικών του συνδρόμου Down.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το υπερηχογράφημα πρέπει να γίνει νωρίς στην εγκυμοσύνη, μεταξύ των 11 και 13 εβδομάδων της κύησης, όταν μερικές γυναίκες δεν έχουν ακόμη βεβαιωθεί ότι είναι έγκυοι ή δεν έχουν ακόμη εξεταστεί από μαιευτήρα.

«Το παράθυρο είναι πολύ στενό» είπε η Driscoli του Κολεγίου Μαιευτικής για να τονίσει τη σημασία της πρώιμης προγεννητικής φροντίδας. Μερικά τεστ αίματος μπορούν να ελέγξουν για τυχόν χρωμοσωμικές ανωμαλίες το δεύτερο τρίμηνο συμπεριλαμβανομένου του «τριπλού ελέγχου» και του «τετραπλού ελέγχου», οι οποίοι εξετάζουν για τυχόν ανώμαλα επίπεδα βιοχημικών δεικτών, πρωτεϊνών και ορμονών.

Ωστόσο, ενώ ο τετραπλός έλεγχος ανιχνεύει μέχρι 81% των περιστατικών του συνδρόμου Down, η καλούμενη ολοκληρωμένη προσέγγιση, η οποία χρησιμοποιεί την εξέταση της αυχενικής διαφάνειας και του τετραπλού ελέγχου καθώς και μιας άλλης εξέτασης αίματος, επιτυγχάνει συχνότητα ανίχνευσης από 94% έως 96%.

Το ανησυχητικό είναι ότι η συχνότητα εμφάνισης της παχυσαρκίας σε παιδιά 6-11 ετών έχει υπερδιπλασιαστεί από τη δεκαετία του 1960 .

Οσον αφορά την Ελλάδα, δύο ή τρία στα 10 παιδιά είναι υπέρβαρα και παχύσαρκα (Georgiadis & Nassis. Eur J Clin Nutr 2007) ενώ παρατηρείται σημαντική αύξηση στα ποσοστά της παιδικής παχυσαρκίας τα τελευταία χρόνια (Mamalakis & Kafatos. Int J Obes 1996). Το αρμόδιο Συμβούλιο σχετικά με τη διατροφή και την υγεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει επισημάνει με ψήφισμα, το 2002, τις ανησυχίες του για την αυξανόμενη συχνότητα παχυσαρκίας στην κοινότητα και καλεί τα κράτη-μέλη της να αναλάβουν δράση.

Ο λόγος για τον οποίο όλοι οι επιστημονικοί και κοινωνικοί φορείς ανησυχούν για την αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι ότι το παχύσαρκο παιδί έχει πολλές πιθανότητες να γίνει παχύσαρκος ενήλικος, γεγονός που θα χειροτερεύσει τους δείκτες υγείας και θα επιβαρύνει τη χρηματοδότηση των ασφαλιστικών ταμείων.

Παχυσαρκία ετών έξι...

Οσον αφορά το ζήτημα της διατήρησης της παχυσαρκίας κατά την ενηλικίωση, οι επιστημονικές ενδείξεις ισχυροποιούν την άποψη ότι τα παραπανίσια κιλά στην ηλικία των έξι ετών μάλλον παραμένουν στο σώμα για πολλά χρόνια, στις περισσότερες τουλάχιστον περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, μελέτες δείχνουν ότι ένα παχύσαρκο εξάχρονο παιδί έχει πενταπλάσιο κίνδυνο να γίνει παχύσαρκος ενήλικος σε σχέση με έναν συνομήλικό του με φυσιολογικό βάρος.

Από τις ηλικίες των 10-14 ετών και μετά, η πιθανότητα παχυσαρκίας στην ενηλικίωση για τα παχύσαρκα παιδιά και εφήβους αυξάνει περισσότερο. Αν, δε, ο/η παχύσαρκος/-η έφηβος/-η έχει έναν παχύσαρκο γονέα, η πιθανότητα να γίνει παχύσαρκος ενήλικος είναι 80% περίπου. Η παχυσαρκία στην παιδική και στην εφηβική ηλικία σχετίζεται με δυσμενείς επιδράσεις στον οργανισμό όπως αυξημένα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα, αυξημένη αρτηριακή πίεση, παθολογικό μεταβολισμό της γλυκόζης κ.ά.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που ευθύνονται για την παχυσαρκία. Ο υπερσιτισμός και ο υποσιτισμός της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη, η κατανάλωση υποκατάστατων μητρικού γάλακτος στη βρεφική ηλικία, η κατανάλωση λιπαρών τροφών, ορισμένα γονίδια και το ανθυγιεινό περιβάλλον είναι παράγοντες που ενδεχομένως συμβάλλουν στην υπέρμετρη αύξηση του βάρους του σώματος.

Τηλεθέαση και αδράνεια

Δεν πρέπει όμως να ξεχνούμε ότι η συσσώρευση του λίπους και συνεπώς η αύξηση του σωματικού βάρους οφείλεται κυρίως στην αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη η οποία δεν αντισταθμίζεται από την ενεργειακή δαπάνη. Πιο απλά, το κύριο πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά τρώνε πολύ και κινούνται λίγο! Από μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες στην Αμερική φαίνεται ότι η πρόσληψη θερμίδων μειώνεται προοδευτικά τις τελευταίες δεκαετίες.

Παρ' όλα αυτά η συχνότητα της παιδικής παχυσαρκίας αυξάνεται. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι μάλλον έχει μειωθεί ο χρόνος της καθημερινής φυσικής δραστηριότητας στους νέους και το γεγονός αυτό ευθύνεται για την αύξηση του βάρους. Αλλες έρευνες δείχνουν ότι η αύξηση του σωματικού βάρους των παιδιών σχετίζεται με τον αυξημένο χρόνο τηλεθέασης.

Η παρακολούθηση τηλεόρασης σχετίζεται με δύο τρόπους με την παιδική παχυσαρκία. Κατ' αρχήν τα παιδιά συνηθίζουν να καταναλώνουν τροφές και ροφήματα με πολλές θερμίδες όσο βλέπουν τηλεόραση (δηλαδή πατατάκια, αναψυκτικά κτλ.). Επιπλέον, η παρακολούθηση της τηλεόρασης μειώνει τον χρόνο των παιδιών για σωματική δραστηριότητα και παιχνίδι.

Ο ύπνος είναι φάρμακο

Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που κοιμούνται λίγες ώρες έχουν αυξημένη πιθανότητα για παχυσαρκία σε σχέση με τα παιδιά που κοιμούνται κανονικά. Παρόμοια ευρήματα υπάρχουν και στους ενηλίκους (Patel et al. Am J Epidem 2006). Οι ερευνητές εικάζουν ότι η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τα επίπεδα δύο ορμονών που σχετίζονται με την όρεξη, της γρελίνης και της λεπτίνης.

Λόγω των συγκεκριμένων ορμονικών μεταβολών, τα άτομα που κοιμούνται λίγο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πεινούν και να τρώνε περισσότερο σε σχέση με τα άλλα που απολαμβάνουν κανονικό ύπνο. Επιπλέον, τα άτομα που κοιμούνται λίγο τη νύχτα συνήθως είναι νωχελικά κατά τη διάρκεια της ημέρας και μάλλον περιορίζουν τη σωματική τους δραστηριότητα και συνεπώς την ενεργειακή τους δαπάνη.

Οπως αντιλαμβάνεται κανείς η οικογένεια διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο ζήτημα της ρύθμισης του σωματικού βάρους στα παιδιά. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος της παχυσαρκίας του παιδιού αυξάνεται όταν οι γονείς του έχουν ανθυγιεινό τρόπο ζωής με υψηλή πρόσ-ληψη θερμίδων και καθιστική ζωή.

Επιπλέον, τα επιτυχημένα προγράμματα διαχείρισης σωματικού βάρους στοχεύουν στην τροποποίηση των καθημερινών συνηθειών των παιδιών αλλά και των γονέων τους. Φαίνεται λοιπόν ότι η παιδική παχυσαρκία δεν αφορά μόνο το παιδί αλλά όλη την οικογένεια. Η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, με περισσότερο παιχνίδι, άσκηση και καλύτερη διατροφή, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ο κ. Γιώργος Π. Νάσσης είναι διδάκτωρ Εργοφυσιολογίας.

ΔΡ ΕΣΚΕΝΑΝΖΙ

Το τέλος της ανδρικής γονιμότητας

Ελαττωματικές εγκυμοσύνες και προβλήματα στην υγεία του εμβρύου μπορεί να προκαλέσει η γονιμοποίηση με φθαρμένο από την ηλικία σπέρμα. Σύμφωνα με τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, με την πάροδο του χρόνου τα σπερματοζωάρια που παράγει ένας άντρας δέχονται σοβαρές φθορές από το χρόνο. Παρά το γεγονός ότι σε μεγάλες ηλικίες οι άντρες μπορούν ακόμη να τεκνοποιήσουν, υπάρχει πιθανότητα να προκαλέσουν αντικανονική εγκυμοσύνη.

Τα ποσοστά των γεννήσεων με γονείς άντρες μεταξύ 35-40 έχουν αυξηθεί κατά 40% από το 1980. Το αντίστοιχο ποσοστό για άντρες κάτω των 30 έχει μειωθεί κατά 20%, σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ. Η αύξηση αυτή στην ηλικία των πατεράδων, προσθέτει το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, συνδέεται άμεσα με τα αναπαραγωγικά προβλήματα που εμφανίζονται. Αυθόρμητες εκτρώσεις και διάφορα γενετικά σύνδρομα -όπως αχονδροπλασία, σύνδρομο Άπερτ και άλλες δυσμορφίες των οστών- έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Παράλληλα, το φθαρμένο σπέρμα συμβάλλει και στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για τη σχιζοφρένεια.

Τι έδειξε έρευνα

Σε έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας έγινε εξέταση DNA σε 97 δείγματα σπερμάτων ηλικιών από 22 μέχρι 80 ετών. Σε σύγκριση με τα σπέρματα των ανδρών από 20 μέχρι 29, αυτά των ανδρών από 40-49 είχαν διπλάσια θρυμματίσματα στο γενετικό υλικό που συνδέονται με τη γονιμοποίηση. Αυτά των ανδρών μεγαλύτερης ηλικίας είχαν τριπλάσια. «Φαίνεται ότι και οι άντρες έχουν βιολογικό ρολόι», ανέφερε η πρωτουργός του προγράμματος δρ Μπρέντα Εσκενάνζι.

«Αλλά στους άνδρες φαίνεται να φθείρεται και να σταματά σταδιακά η ικανότητα να παράγουν απογόνους, αντί να σταματά σταδιακά», πρόσθεσε, συγκρίνοντας το γεγονός με τη γυναικεία εμμηνόπαυση. Παρά το γεγονός ότι η έρευνα έχει αναλύσει όσο λεπτομερώς γίνεται το ανδρικό DNA, έχουν μελετηθεί μόνο τα δύο από τα 30.000 γονίδια που μπορεί να φθείρονται με την ηλικία.

Πρόκειται για μια αντίδραση του οργανισμού σε κάποιες ουσίες τις οποίες ονομάζουμε αλλεργιογόνες. Τα συμπτώματα και οι αιτίες που προκαλούν τις αλλεργίες, ποικίλλουν.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗΣ ΡΙΝΙΤΙΔΑΣ

Τα συμπτώματα από τις αλλεργίες, θυμίζουν κάποιες φορές...ίωση και ειδικά όταν πρόκειται για την αλλεργική ρινίτιδα.

Παρατηρείται φτέρνισμα, βουλωμένη μύτη ή μύτη που τρέχει, φαγούρα, κόκκινα ή πρησμένα μάτια, καθώς και βήχας λόγω του ερεθισμένου φάρυγγα.

Επίσης, μπορεί να υπάρξει πονοκέφαλος χωρίς πυρετό, ενίοτε ρινορραγία και μαύροι κύκλοι στα μάτια.

Φυσικά, η αλλεργική ρινίτιδα προκαλεί προβλήματα στον ύπνο, γιατί το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει καλά με αποτέλεσμα να είναι κουρασμένο κατά την διάρκεια της ημέρας.

ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΑΣ ΣΤΑ ΜΩΡΑ

Τα μωρά είναι σίγουρα πιο ευαίσθητα σε διάφορες ουσίες και αντικείμενα στα οποία έρχονται σε επαφή μαζί τους.

Ενδεχομένως ένα μωράκι να βγάλει εξανθήματα γύρω από το στοματάκι του, γιατί απλά ο οργανισμός του αντιδρά στο ίδιο του το σάλιο.

Τα εξανθήματα αυτά, μπορεί να τα βγάλει και στο σωματάκι του, αν το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένο το ρουχαλάκι του, με το οποίο έρχεται σε επαφή το σώμα του, το ενοχλεί. Καλό είναι να αποφεύγεται να βάζετε στο μωρό ρούχα μάλλινα ή όσα έχουν τραχιά υφή.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να χρησιμοποιείται ειδικό απορρυπαντικό για το πλύσιμο των ρούχων του, και φυσικά να τα βάζετε σε ξεχωριστή πλύση και όχι μαζί με τα δικά σας ρούχα...

Επιλέξτε, λοιπόν, με προσοχή τα ρούχα του και το απορρυπαντικό που θα χρησιμοποιήσετε για να τα πλύνετε.

ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ...ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ ΑΛΛΕΡΓΙΟΓΟΝΑ

ΣΚΟΝΗ

Στο σπίτι καραδοκεί η σκόνη, στην οποία ζουν τα ακάρεα, δηλ.μικρά ζωύφια τα οποία δεν μπορούμε να δούμε με γυμνό μάτι.Αυτά είναι υπεύθυνα για την αλλεργική ρινίτιδα και το αλλεργικό άσθμα. Σίγουρα, κάθε σπίτι έχει σκόνη κρυμμένη σε διάφορα σημεία, όπως πχ σε στρώματα, μαξιλάρια, χαλιά, κουβέρτες, πάνινα κουκλάκια κα Είναι αντικείμενα με τα οποία το μωρό έρχεται σε επαφή μαζί τους.

Είναι πιθανό, η αλλεργία που έχει το μωρό να ξεκινά ή και να επιδεινώνεται λόγω της σκόνης που βρίσκεται σε σημεία που δεν έχουμε υποψιαστεί.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

• Καθαρίζεται και αερίζεται σχολαστικά και σε καθημερινή βάση το υπνοδωμάτιο του παιδιού
  
• Μεταφέρετε αλλού τα παιχνίδια του.
  
• Χρησιμοποιείται βαμβακερές κουβερτούλες και μην προτιμάτε την χρήση παπλώματος
  
• Χρησιμοποιείστε μια θήκη από πλαστικό για να καλύψετε το στρωματάκι του για να μην μαζεύει σκόνη
  
  
  ΜYΚΗΤΕΣ
  Σε χώρους ζεστούς με υγρασία, κάνουν την εμφάνιση τους οι μύκητες, οι οποίοι επίσης προκαλούν αλλεργίες.
  
  Μπορεί να δημιουργηθούν μέσα στις ντουλάπες, στις κουβέρτες, στα στρώματα, στα χαλιά ακόμη και στα μαξιλάρια.
  
  Οι μύκητες ευθύνονται για τις αλλεργίες του αναπνευστικού συστήματος και δεν γίνονται πάντοτε εύκολα αντιληπτοί.
  
  ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
  
  • Αερίζετε καθημερινά το σπίτι σας και αλλάζετε τακτικά σεντόνια, κουβέρτες και μαξιλάρια
    
  • Φροντίζετε να καθαρίζετε συστηματικά το κλιματιστικό σας
    
  • Απολυμαίνετε τις μοκέτες και τα χαλιά σας με τα ειδικά προιόντα.
    

Συχνότερος ο καρκίνος του πνεύμονα, του παχύ εντέρου και του μαστού στην Ευρώπη

Ο καρκίνος παραμένει μια από τις κυριότερες αιτίες θανάτου στην Ευρώπη. Κάθε χρόνο, πάνω από δύο εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες υποφέρουν από κάποια μορφή καρκίνου και περίπου ένα εκατομμύριο πεθαίνουν από καρκίνο (κυρίως πνεύμονα, εντέρου ή μαστού). Με αφορμή την Ημέρα της Υγείας στις 4 Φεβρουαρίου και την πρόσφατη ακρόαση για την καταλληλότητα της Ανδρούλας Βασιλείου στο αξίωμα της Επιτρόπου Υγείας, η Ολομέλεια του Κοινοβουλίου θα εστιάσει στο ακανθώδες αυτό πρόβλημα την ερχόμενη Τετάρτη.

Ένας στους τρεις Ευρωπαίους πάσχει από καρκίνο τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του, ενώ ένας στους τέσσερις πεθαίνει από τη νόσο αυτή. Συνηθέστερος είναι αυτός του πνεύμονα (που αναλογεί στα δύο πέμπτα των περιπτώσεων καρκίνου της Ευρώπης), του παχύ εντέρου και του μαστού. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα ποσοστά καρκίνου του μαστού έχουν αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία είκοσι χρόνια. Το 8% των ετήσιων περιπτώσεων καρκίνου οφείλεται σε έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες (κυρίως χημικές), ενώ το 25% των θανάτων ενδέχεται να οφείλεται στο κάπνισμα...

Σημαντικός ο ρόλος της πρόληψης

Υπάρχει όμως και κάτι το ενθαρρυντικό: για το τουλάχιστον ένα τρίτο των καρκίνων, η πρόληψη μπορεί να παίξει αποφασιστικό ρόλο. Μία στις δύο περιπτώσεις καρκίνου μπορεί μάλιστα να θεραπευθεί χάρη στις προόδους της ιατρικής.

Για την ευρωβουλευτή Liz Lynne (μέλος της Ομάδας της Συμμαχίας Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη και ιδρυτικό στέλεχος της διακομματικής ομάδας "ευρωβουλευτών κατά του καρκίνου"), "είναι σαφές ότι πολύ πιο πολλοί θάνατοι θα μπορούσαν να αποφευχθούν κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την πιο αποτελεσματική παρακολούθηση και την ανταλλαγή καλών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών" σε θέματα καρκίνου. Προς το παρόν υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών.

Μία στις δέκα γυναίκες πάσχει από καρκίνο του μαστού

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο καρκίνος του μαστού μπορεί να αποφευχθεί", μας λέει η Avril Doyle (από την Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των Ευρωπαίων Δημοκρατών). Κατά τη γνώμη της Ιρλανδέζας πολιτικού, "δεν θα πρέπει να υποτιμήσουμε τη σχέση μεταξύ του καρκίνου του μαστού (από τον οποίο πάσχει μία στις δέκα γυναίκες σήμερα σε κάποια φάση της ζωής της) και της έκθεσης σε χημικές ουσίες". Η έρευνα και η τεχνολογία θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση του καρκίνου του μαστού σύμφωνα με την κ. Doyle.

Ο καρκίνος θα είναι και στην ημερήσια διάταξη της Συνόδου Ολομέλειας που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες αυτή την εβδομάδα (9-10 Απριλίου).

Παρόλο που το Σύνδρομο Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου θεωρείται η τρίτη κύρια αιτία για τον θάνατο βρεφών κάτω του ενός έτους, η αιτία ή οι αιτίες που το προκαλούν παραμένουν μυστήριο.

Οι γιατροί έχουν προχωρήσει σε μία σειρά οδηγιών προς τους γονείς ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος αιφνίδιου θανάτου. Τέτοιες είναι η ύπτια θέση ύπνου των βρεφών και η προτροπή προς τις μητέρες να κόψουν το κάπνισμα. Οι τακτικές αυτές οδήγησαν σε μείωση των περιστατικών αιφνίδιων βρεφικών θανάτων κατά 50% στις Η.Π.Α. στα μέσα και προς το τέλος της δεκαετίας του 'Α90.

Στην πραγματικότητα όμως κανείς δεν μπορεί να κατανοήσει για ποιο λόγο οι τακτικές αυτές μειώνουν τον κίνδυνο, σύμφωνα με τον ερευνητή Δρ. James A. Morris, από το Royal Infirmary Lancaster, ο οποίος εξειδικεύεται στο Σύνδρομο Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου.

«Εμείς είμαστε αυτοί που προτείναμε στους γονείς να ακολουθούν τις συγκεκριμένες τακτικές αλλά στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε το γιατί,» δήλωσε ο Δρ. Morris.

Βακτηριδιακή λοίμωξη και Σύνδρομο Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου

Η νέα έρευνα επικεντρώθηκε στην παλιά άποψη ότι η βακτηριδιακή λοίμωξη είναι υπεύθυνη για ορισμένες περιπτώσεις αιφνίδιων και ανεξήγητων βρεφικών θανάτων.

Ο παιδιατρικός παθολόγος Δρ. Neil J. Sebire και οι συνεργάτες του, από το Νοσοκομείο Παίδων Great Ormond Street του Λονδίνου, επανεξέτασαν τα αποτελέσματα της αυτοψίας 500 περίπου βρεφών που πέθαναν αιφνιδίως και χωρίς να έχουν διαγνωστεί με κάποιου είδους ασθένεια.

Οι ερευνητές ομαδοποίησαν τις περιπτώσεις με κριτήριο το εάν οι αυτοψίες απέδιδαν το θάνατο σε πιθανή βακτηριδιακή λοίμωξη, σε κάποια άλλη αιτία εκτός της βακτηριδιακής λοίμωξης ή σε μη προφανή αιτία. Επιπλέον, ομαδοποίησαν και τα βακτηριδιακά δείγματα που πάρθηκαν κατά την αυτοψία με κριτήριο το εάν τα βακτήρια σχετίζονταν με προφανείς αιτίες θανάτου από λοίμωξη ή εάν τα βακτήρια μπορούσαν να προκαλέσουν γρήγορο θάνατο χωρίς να υπάρχει εμφανής λοίμωξη.

Δύο από τα βακτήρια της δεύτερης ομάδας, το Staphylococcus aureus και το Escherichia coli, φάνηκε να είναι τα πιο συνήθη στα βρέφη των οποίων οι θάνατοι δεν μπορούσαν να εξηγηθούν ιατρικώς.

Στο 16% των δειγμάτων από τα βρέφη των οποίων οι θάνατοι παρέμειναν ανεξήγητοι μετά την αυτοψία βρέθηκε το πρώτο βακτήριο (Staphylococcus aureus), εν συγκρίσει με το 9% των παιδιών των οποίων οι θάνατοι αποδόθηκαν σε κάποια αιτία, η οποία όμως δεν σχετιζόταν με λοίμωξη. Στο 6% των δειγμάτων από την πρώτη ομάδα βρέθηκε το δεύτερο βακτήριο (Escherichia coli), εν συγκρίσει με το 1% των δειγμάτων από τη δεύτερη ομάδα.

Είναι ύποπτες οι τοξίνες;

Ο Δρ. Morris και η συνάδελφός του Δρ. Linda Harrison υποστηρίζουν πως τα ευρήματα αυτά ενδεχομένως να βοηθήσουν να δοθεί μία εξήγηση γιατί οι θάνατοι, που οφείλονται στο Σύνδρομο, προκαλούνται σχεδόν ακαριαία, σε χρονικό διάστημα μικρότερο της μίας ώρας και χωρίς να υπάρχει διάγνωση για κάποιου είδους ασθένειας.

«Η μόνη εξήγηση που μπορούμε να φανταστούμε για το φαινόμενο αυτό είναι ότι ενδεχομένως να απελευθερώνονται βακτηριδιακές τοξίνες στην κυκλοφορία του αίματος,» υποστηρίζει ο Δρ. Morris.

Η νέα μελέτη, σύμφωνα με τον Δρ. Morris, δεν ενοχοποιεί τις βακτηριδιακές τοξίνες για το Σύνδρομο Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου αλλά τις προσθέτει σε ένα υποχρεωτικό πεδίο έρευνας.

Η μελέτη συμπεριέλαβε την έρευνα που έκανε ο ίδιος το 1999 και η οποία έδειξε ραγδαία αύξηση των βακτηρίων Staphylococcus aureus και Escherichia coli σε ρινικά δείγματα βρεφών που κοιμόντουσαν σε πρόσθια θέση, συγκριτικά με τα βρέφη που κοιμόντουσαν σε ύπτια θέση.

«Εάν οι βακτηριδιακές τοξίνες ευθύνονται για το Σύνδρομο Αιφνίδιων Βρεφικών Θανάτων, τότε εξηγείται γιατί ο ύπνος σε ύπτια θέση μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου,» τονίζει ο Δρ. Morris.

Προσθέτει ακόμα ότι η σχετικά νέα επιστήμη της πρωτεϊνωματικής, που εξετάζει το πώς οι πρωτεΐνες επηρεάζουν μία ασθένεια, θα μπορούσε να δώσει μία λύση στο μυστήριο του Συνδρόμου Αιφνίδιων Βρεφικών Θανάτων.

«Το επόμενο βήμα δεν είναι απλά να ψάξουμε για βακτήρια σε αυτά τα μωρά αλλά να ψάξουμε για τοξίνες που παράγονται από τα βακτήρια,» δηλώνει ο Δρ. Morris και συνεχίζει λέγοντας: «εκεί ακριβώς θα μας χρησιμεύσει η νέα αυτή επιστήμη.»

Τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας στην Βαρκελώνη, ενισχύουν πρόσφατες μελέτες, σύμφωνα με τις οποίες οι παχύσαρκες γυναίκες έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προβλήματα γονιμότητας.

Θεωρήσαμε πως είναι πιθανόν οι παχύσαρκοι άντρες να έχουν προβλήματα γονιμότητας ειδικά αφού είναι γνωστό πλέον ότι το πάχος είναι από τους βασικούς παράγοντες που δεν επιτρέπουν σε μια γυναίκα να μείνει έγκυος", τόνισε ο Δρ Γκίαθ Σαγιέμπ από το πανεπιστήμιο του Αμπερντίν.

Μελέτη σε δείγμα 2.037 ανδρών που ζήτησαν βοήθεια από το Κέντρο Γονιμότητας του Αμπερντίν έδειξε πως οι άντρες με κανονικό δείκτη μάζας σώματος--δηλαδή ούτε ελλειποβαρείς αλλά ούτε και υπέρβαροι είχαν κανονικά επίπεδα σπέρματος και παρήγαγαν περισσότερα σπερματοζωάρια σε σχέση με τις άλλες ομάδες.

Άλλες έρευνες έχουν δείξει πως υπάρχει σχέση ανάμεσα στην ανδρική παχυσαρκία και σε σημαντικές βλάβες του DNA του σπέρματος, κάτι που μπορεί επίσης να συνδεθεί με τα προβλήματα γονιμότητας", επισήμανε ο Δρ Σαγιέμπ.

Τα αποτελέσματα των ερευνών μας δεν σχετίζονται με άλλους παράγοντες και φαίνεται να δείχνουν ότι οι άντρες που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί πρέπει πρώτα να αποκτήσουν το ιδανικό βάρος", υπογράμμισε.

Ο ίδιος πρόσθεσε πως η ομάδα του θα συγκρίνει τώρα τα ποσοστά σύλληψης ανάμεσα σε παχύσαρκους και μη άντρες για να δει αν η όχι ιδιαίτερα καλή ποιότητα σπερματοζωαρίων σχετίζεται με τη μειωμένη γονιμότητα.

Ο μηχανισμός της σχέσης αυτής μπορεί να είναι πολλά πράγματα -διαφορετικά επίπεδα ορμονών στους παχύσαρκους άντρες ή ο τρόπος ζωής που οδηγεί στην παχυσαρκία να επιδεινώνει την ποιότητα του σπέρματος ή απλώς το λίπος στην περιοχή των γεννητικών οργάνων να προκαλεί το πρόβλημα", κατέληξε ο Δρ Σαγιέμπ.