Αυτό συμβαίνει μετά από πολλούς μήνες και μερικές φορές χρόνια αποτυχίας της θεραπείας, συχνά δε συνοδεύεται από τεράστιο συναισθηματικό, σωματικό και οικονομικό κόστος.

Τα ζευγάρια που ξεκινούν την Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF) συνήθως το κάνουν με το βάρος της θλίψης και της απογοήτευσης από την στειρότητα και μπορεί να αισθάνονται κατάθλιψη, θυμό, κούραση και άγχος. Αν και συναισθηματικά έχουν ήδη εξαντληθεί, τα ζευγάρια έλκονται από μια τεχνολογία που προσφέρει νέα ελπίδα.

Η Εξωσωματική Γονιμοποίηση θεωρείται από τους ασθενείς ότι είναι η πιο αγχωτική όλων των λοιπών θεραπειών υπογονιμότητας. Οι ασθενείς βαθμολόγησαν το άγχος τους όταν υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση, ως το μεγαλύτερο σχεδόν από κάθε άλλο σημαντικό γεγονός της ζωής, όπως ο θάνατος ενός μέλους της οικογένειας ή ο χωρισμός ή το διαζύγιο.

Ενώ γενικές υποθέσεις μπορούν να γίνουν σχετικά με τα επίπεδα άγχους κατά τη διάρκεια της εξωσωματικής γονιμοποίησης, η εμπειρία για τους/τις ασθενείς με υπογονιμότητα θα είναι προσωπική και μοναδική - κάθε ασθενής θα βιώσει το άγχος με διαφορετικό τρόπο και αυτό εξαρτάται εν πολλοίς από την προσωπικότητα του/της και τις εμπειρίες της ζωής.

Οι πτυχές της εξωσωματικής γονιμοποίησης που γίνονται αντιληπτές ως αγχωτικές από τους ασθενείς είναι πολύπλευρες και επηρεάζουν όλες τις πτυχές της ζωής τους: την οικογενειακή, κοινωνική, σωματική, συναισθηματική, οικονομική και θρησκευτική. Ο χρόνος είναι αγχωτικός από μόνος του, κυρίως για τη δέσμευση σε μια εντατική θεραπεία που οδηγεί σε διαταραχή των σχέσεων στην οικογένεια, την εργασία και τις κοινωνικές δραστηριότητες και για μερικούς, σε μεγάλες περιόδους αναμονής για τις θεραπευτικές υπηρεσίες.

Το στρες της εξωσωματικής γονιμοποίησης μπορεί να επηρεάσει τη συζυγική σχέση, η άρση του ρόλου της συζυγικής πράξης της αναπαραγωγής μπορεί να μειώσει τη σεξουαλική οικειότητα. Τα ζευγάρια, επίσης, μπορεί να εξαντληθούν οικονομικά, πληρώνοντας το υψηλό κόστος της εξωσωματικής γονιμοποίησης με μια κάπως περιορισμένη πιθανότητα επιτυχίας.

Η ενασχόληση με τις παρενέργειες ή πιθανές επιπλοκές της ιατρικής περίθαλψης έχει τη δική της δυναμική: εξάψεις, πονοκέφαλοι, διακυμάνσεις της διάθεσης, ενέσεις, υπερηχογραφήματα, οι μελλοντικές ανησυχίες για την υγεία, και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα έμβρυα, οι πολύδυμες κυήσεις, όλα αυτά συνιστούν επιπρόσθετους παράγοντες στρες. Θρησκευτικά, κοινωνικά και ηθικά θέματα μπορούν επίσης να καταστήσουν την εξωσωματική γονιμοποίηση ιδιαίτερα στρεσσογόνα κατάσταση.

Ο πρώτος κύκλος της διαδικασίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης έχει βρεθεί να είναι ο πιο αγχωτικός για τους ασθενείς. Αυτό μπορεί να οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι βιώνεται μια νέα εμπειρία και μια άγνωστη ιατρική διαδικασία, με φάρμακα και θεραπευτικά πρωτόκολλα που μπορεί να αλλάξουν στην πορεία και συνεργασία με μια νέα ομάδα επαγγελματιών υγείας.

Σε ένα πλήρη κύκλο θεραπείας με εξωσωματική, οι ασθενείς εντάσσονται σε μια σειρά σταδίων της όλης διαδικασίας με κάθε στάδιο να πρέπει να ολοκληρωθεί με επιτυχία πριν από τη μετάβαση στην επόμενη φάση της θεραπείας: την αρχική παρακολούθηση, την ωοληψία, τη γονιμοποίηση, την εμβρυομεταφορά, την περίοδο αναμονής για τα αποτελέσματα και τα τεστ εγκυμοσύνης.

Το επίπεδο του στρες και του άγχους αυξάνεται με κάθε στάδιο και κορυφώνεται κατά τη διάρκεια της περιόδου αναμονής για τα αποτελέσματα. Η έρευνα έχει δείξει ότι το άγχος για τους ασθενείς, που περιμένουν να ακούσουν το αποτέλεσμα της εμβρυομεταφοράς, είναι η πιο αγχωτική περίοδος, ακολουθούμενη από την αναμονή του αποτελέσματος της γονιμοποίησης και στη συνέχεια του σταδίου της ωοληψίας. Οι ασθενείς γνωρίζουν τη σημασία αυτών των βασικών φάσεων της διαδικασίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης, καθώς και η αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα είναι συχνά εξαιρετικά οδυνηρή.

Παρά την στρεσσογόνες συνέπειες της υπογονιμότητας και των διαδικασιών της εξωσωματικής γονιμοποίησης, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η έρευνα έχει δείξει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών προσαρμόζεται καλά συναισθηματικά. Ακόμα περισσότερο, δεν φαίνεται να υπάρχει καμία μακροπρόθεσμη επίδραση στην συζυγική σχέση και προσωπική λειτουργία.

Στην πραγματικότητα, μερικές έρευνες έχουν δείξει ότι η κρίση της υπογονιμότητας μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την επικοινωνία του ζεύγους και την συναισθηματική αλληλοεπένδυση.

Τα ζευγάρια μπορούν να μάθουν δεξιότητες αντιμετώπισης και διαχείρισης των κρίσεων και πρότυπα επικοινωνίας που παρέχουν δια βίου όφελος.

Εκείνα τα άτομα ή ζευγάρια, που τελικώς δύσκολα προσαρμόζονται στις υψηλές απαιτήσεις όλης της διαδικασίας της εξωσωματικής, θα πρέπει να αναζητήσουν βοήθεια από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Οι υπογόνιμοι άνθρωποι έχουν συχνά μια ροπή προς κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές (στρες), νιώθοντας πως έχουν χάσει κάθε έλεγχο.

Η αυτοεκτίμηση του ενός ή και των δύο συντρόφων πλήττεται σοβαρά και συχνά νοιώθουν θυμό, μοναξιά, θλίψη. Οι ψυχικές εντάσεις αλλά και οι συγκρούσεις στην καθημερινότητα μέσα στη σχέση του ζευγαριού, συχνά γίνονται δυσβάσταχτες. Όλες αυτές οι αλλαγές στη δυναμική του ζεύγους μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρή απομάκρυνση, καθώς οι σύντροφοι απομονώνονται συναισθηματικά.

Οι υποψήφιες για εξωσωματική θα πρέπει να προετοιμαστούν κατάλληλα πριν από την έναρξη της διαδικασίας. Εδώ είναι μερικές συμβουλές για να σας βοηθήσουν στην καλύτερη προετοιμασία για την εξωσωματική γονιμοποίηση:

- Συγκεντρώστε πληροφορίες για την διαδικασία. Όσο περισσότερα μπορείτε να μάθετε και να κατανοήσετε σχετικά με τη διαδικασία, τόσο λιγότερο άγχος θα νιώσετε. Ψάξτε για άρθρα και ζητήστε ενημερωτικό υλικό από τον γυναικολόγο σας. Εάν η κλινική που σας ανέλαβε, έχει εκπαιδευτικά μαθήματα για τις υποψήφιες για εξωσωματική, να παραστείτε ατομικά και ως ζευγάρι, και να μιλήσετε με τους άλλους που έχουν ήδη καταφύγει στην λύση της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

- Προετοιμαστείτε για τη λήψη αποφάσεων. Είναι σημαντικό να προβλέψετε για κάποιες αποφάσεις που ενδέχεται να πρέπει να λάβετε κατά τη διάρκεια της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μερικές φορές οι αποφάσεις αυτές μπορούν να έχουν ηθικές και θρησκευτικές προεκτάσεις που θα πρέπει να εξετάσετε και να συζητήσετε. Θα πρέπει να αποφασίσετε, μαζί με το γιατρό σας, πόσα έμβρυα θα μεταφερθούν μεγιστοποιώντας παράλληλα τις πιθανότητές σας για την εγκυμοσύνη αλλά και ελαχιστοποιώντας την πιθανότητα πολύδυμης κύησης.

Θα πρέπει επίσης να αποφασίσετε τι θα κάνετε με τα έξτρα ωάρια ή / και έμβρυα, δηλαδή την κατάψυξη τους ή ακόμα να αποφασίσετε αν θα τα δωρίσετε. Αν στην διαδικασία έχει εμπλακεί δότης σπέρματος ή ωαρίων ή ακόμα και γονιμοποιημένων ξένων ωαρίων, είναι σημαντικό να συζητήσετε προσεκτικά τα θέματα που σχετίζονται με αυτό πριν από την έναρξη του κύκλου. Η Συμβουλευτική μπορεί να σας βοηθήσει στη διερεύνηση αυτών των ζητημάτων.

- Δώστε ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα στον ψυχικό σας κόσμο και τις σχέσεις σας. Ένα μακροχρόνιος αγώνας ενάντια στη στειρότητα μπορεί να αναδείξει το πώς αισθάνεστε για τον εαυτό σας, την συζυγική σχέση σας, ή / και τη σχέση σας με τους άλλους, και να προκαλέσει δυσφορία και απομόνωση. Είναι απόλυτα ενδεδειγμένο να είστε σε καλή σχέση με τον εαυτό σας, τον σύντροφο σας και τους γύρω σας, πριν από την έναρξη ενός κύκλου εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Συζητήστε αρκετά νωρίς τις ελπίδες και τις προσδοκίες σας από τους άλλους και ιδιαίτερα από τον σύντροφο σας. Η Συμβουλευτική μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη όταν εσείς και ο / η σύντροφός σας αισθάνεστε κατάθλιψη, ασυνήθιστα ανήσυχη, συναισθηματικά φορτισμένη ή νιώθετε σε τέλμα.

- Αναζητήστε την υποστήριξή των υπολοίπων. Οι φίλοι και η οικογένεια μπορεί να παρέχουν την καλύτερη υποστήριξη ή αντίθετα, την χειρότερη. Αποφασίστε εκ των προτέρων με ποιους θα συζητήσετε ότι θα εμπλακείτε στην διαδικασία της εξωσωματικής. Εκ των υστέρων, πολλές γυναίκες και ζευγάρια έχουν μετανιώσει που κοινοποίησαν τα σχέδια τους σε άλλους, διότι τελικώς νιώθουν αφόρητη πίεση από αυτούς που θεωρούσαν ότι θα τους υποστήριζαν.

Αν είναι διαθέσιμες και με εύκολη πρόσβαση, να ενταχθείτε σε μια ομάδα στήριξης Εξωσωματικής Γονιμοποίησης. Το Διαδίκτυο είναι επίσης μια έτοιμη πηγή υποστήριξης της υπογονιμότητας και πληροφοριών, μέσα από διάφορες ιστοσελίδες και chat rooms. Ένα μεγάλο μέρος της υποστήριξης μπορεί να προέλθει από άλλους, ξένους προς εσάς, που όμως καταλαβαίνουν την θέση σας.

- Προσδιορίστε τι σας προκαλεί πρόσθετη ένταση σας και τους μηχανισμούς που αυτή εκδηλώνεται. Κάθε άτομο βιώνει στρες με διαφορετικούς τρόπους, γι 'αυτό είναι χρήσιμο να προσδιορίσετε την πηγή του, αλλά και τους τρόπους που συνήθως αντιδράτε. Για κάποιους, μπορεί να είναι απλά να επισκεφθεί τον γυναικολόγο για την συνήθη παρακολούθηση, για άλλους μπορεί να είναι ενέσεις κλπ. Προβλέποντας τι μπορεί να προκαλέσει ένταση και άγχος, θα βοηθήσει στην ανάπτυξη στρατηγικών αντιμετώπισης.

Γνωρίστε το δικό σας και το στυλ του συντρόφου σας για την αντιμετώπιση του άγχους και ό, τι έχει βοηθήσει στο παρελθόν. Δεν είναι ασυνήθιστο κάθε μέλος ενός ζευγαριού να αντιδρά διαφορετικά στο στρες. Για παράδειγμα, οι γυναίκες μπορεί να χρειαστεί να μιλήσουν και να λάβουν στήριξη, ενώ οι άνδρες μπορεί να προτιμούν να συμμετέχουν σε μια δραστηριότητα ή ένα χόμπι για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση του άγχους.

Μαθαίνοντας να αποδεχόμαστε τις διαφορές στον τρόπο με τον οποίο ο καθένας από εσάς αντιδρά στο στρες, μπορεί να μειώσει τη σύγκρουση. Επιπλέον, η άσκηση είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να ανακουφίσετε τα συναισθήματα του στρες, του άγχους και της κατάθλιψης αν και το επίπεδο της άσκησης μπορεί να χρειαστεί να προσαρμοστεί κατά τη διάρκεια του κύκλου θεραπείας, σε συνεννόηση πάντα με τον γυναικολόγο σας.

Το χιούμορ είναι ένας πολύ καλός μηχανισμός αντιμετώπισης και μπορεί να σας βοηθήσει να ξεπεράσετε τις δύσκολες στιγμές. Οποιαδήποτε μέθοδος διαχείρισης του άγχους είναι επιτρεπτή και πολλές φορές αναγκαία.

- Αποφασίστε ποιες θα είναι οι προτεραιότητες σας. Για να βοηθήσετε στην μείωση ή εξάλειψη κάθε περιττού άγχος, θα πρέπει να απλοποιήσετε τη ζωή σας όσο το δυνατόν περισσότερο, κατά τη διάρκεια του κύκλου της θεραπείας. Αυτή δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για σημαντικές αποφάσεις ή αλλαγές στη ζωή σας, όπως για παράδειγμα αλλαγή εργασίας, μετακόμιση σε άλλο σπίτι κλπ.

Αν είναι δυνατόν, αποφύγετε μεγάλες ευθύνες στο χώρο εργασίας που μπορεί να προσθέσει άγχος στη ζωή σας. Θα πρέπει να αποκτήσετε τον έλεγχο στις επιλογές που κάνετε στην καθημερινή σας ζωή, ενώ το πώς προχωρά η θεραπεία είναι σε μεγάλο βαθμό στα χέρια σας.

- Προβλέψτε τις πιθανά προβλήματα που μπορεί να ανακύψουν. Να περιμένετε ότι μπορεί να συμβεί το απροσδόκητο, λόγω της μοναδικότητας της ιατρικής κατάστασης του καθενός. Υπάρχουν πιθανότητες για αποτυχία σε κάθε βήμα του κύκλου, και καλό θα ήταν να είστε κατάλληλα προετοιμασμένη και για τέτοιο ενδεχόμενο.

Η 10-14ήμερη περίοδος αναμονής μεταξύ της εμβρυομεταφοράς και της λήψης των αποτελεσμάτων των τεστ εγκυμοσύνης, συχνά περιγράφεται ως το πιο δύσκολο στάδιο του κύκλου. Μετά την καθημερινή επαφή με το ιατρικό προσωπικό των πρώτων σταδίων, ξαφνικά είστε μόνες σας και απλά πρέπει να περιμένετε. Θα πρέπει να σκεφτείτε για το πώς να γεμίσετε το χρόνο σας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Είναι εύκολο να καταλάβουμε πώς θα νιώσετε αν η θεραπεία είναι επιτυχής και να μείνετε έγκυος. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να καταλάβουμε ότι εάν δεν υπήρξε επιτυχία στην επίτευξη εγκυμοσύνης, αυτό μπορεί να σας οδηγήσει στη θλίψη από την απώλεια της ευκαιρίας και μεγάλη απογοήτευση που αποτελούν μέρος της διαδικασίας του πένθους από την απώλεια.

Σκεφτείτε όμως τον αριθμό των προσπαθειών που είστε πρόθυμες ή ικανές να κάνετε στην συνέχεια, σε συνδυασμό επίσης με την χρονική και οικονομική σας διαθεσιμότητα. Εξετάστε το ενδεχόμενο να διερευνήσετε και άλλες επιλογές, όπως η υιοθεσία.

Δεν έχει σημασία ποια θα είναι τελικώς η έκβαση της εξωσωματικής γονιμοποίησης, θα πρέπει να όλοι (με πρώτο τον ίδιο σας τον εαυτό) να σας αναγνωρίσουν ότι έχετε κάνει, σε συνεργασία με τους ιατρούς σας, το καλύτερο δυνατό για την περίπτωση σας. Με αυτόν τον τρόπο ελαχιστοποιείτε την πιθανότητα να υποπέσετε σε Κατάθλιψη, που θα σηματοδοτήσει ακόμα χειρότερες προοπτικές για την ζωή σας και την συζυγική/οικογενειακή γαλήνη.

Να θυμάστε ότι σε όλα τα στάδια της διαδικασίας και στην τελική έκβαση αυτής, η ψυχολογική υποστήριξη παραμένει ένας ισχυρός πρώτης γραμμής σύμμαχος στην όλη σας προσπάθεια. Εξάλλου, η ψυχολογική σας θωράκιση θα βοηθήσει τα μέγιστα εσάς, τον σύντροφό σας και τους ιατρούς της εξωσωματικής και θα πολλαπλασιάσει τις πιθανότητες για επιτυχή έκβαση της προσπάθειας σας, της παρούσης ή όποιας μελλοντικής.

Πηγή: drlist.gr

Θα χρειαστείτε σίγουρα ένα τεστ εγκυμοσύνης στο σπίτι ή μια εξέταση αίματος για να γνωρίζεται με βεβαιότητα αν είστε πραγματικά. Παρακάτω σας αναφέρουμε 16 συμπτώματα που πιθανόν να σας είναι γνώριμα και μπορεί να προμηνύουν τον ερχομό του πελαργού.

Δυσκολία στην αναπνοή

Μήπως κουράζεστε ξαφνικά όταν ανεβαίνετε μια σκάλα; Θα μπορούσε να είναι επειδή είστε έγκυος. Το έμβρυο χρειάζεται οξυγόνο και εσείς αισθάνεστε μια αυξημένη ανάγκη να αναπνεύσετε. Αυτό μπορεί να συνεχιστεί σε όλη την διάρκεια της εγκυμοσύνης, ειδικά καθώς το μωρό σας αρχίζει να ασκεί πίεση στους πνεύμονες και το διάφραγμα σας.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης χρειάζεστε περισσότερο οξυγόνο, γι’ αυτό και το σώμα σας προσαρμόζεται, για να ανταποκριθεί στην ανάγκη αυτή με διάφορους τρόπους. Η αύξηση των ορμονών, κυρίως της προγεστερόνης, επηρεάζει άμεσα τους πνεύμονές σας και διεγείρει το αναπνευστικό κέντρο του εγκεφάλου σας. Ενώ ο αριθμός των αναπνοών σας ανά λεπτό αλλάζει ελάχιστα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η ποσότητα του αέρα που λαμβάνετε σε κάθε αναπνοή αυξάνει σημαντικά.

Σε μεταγενέστερα στάδια της κύησης, καθώς η μήτρα σας μεγαλώνει και ασκεί πίεση στο διάφραγμά σας, μπορεί να αισθάνεστε την αναπνοή σας ακόμη πιο βαριά, ειδικά αν το μωρό βρίσκεται αρκετά ψηλά ή αν κυοφορείτε περισσότερα του ενός έμβρυα.

Πρησμένο στήθος και πόνος

Δυο εβδομάδες μετά από τη σύλληψη οι ορμόνες αλλάζουν και μπορεί να κάνουν το στήθος πιο ευαίσθητο και μεγαλύτερο. Αυτό βέβαια είναι σύμπτωμα που εμφανίζεται και πριν από την περίοδο και για το λόγο αυτό δεν αποτελεί από μόνο του σύμπτωμα εγκυμοσύνης. Επιπλέον, οι φλέβες των μαστών μπορεί να είναι εντονότερες και οι θηλές πιο σκουρόχρωμες.

Κούραση

Νιώθεις ξαφνικά μεγάλη κούραση και ανεξήγητη εξάντληση; Αυτό μπορεί να είναι ένα σημάδι διότι κατά τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης τα επίπεδα της ορμόνης προγεστερόνης αυξάνονται. Για πολλές γυναίκες, η κούραση συνεχίζεται μέσα από το πρώτο τρίμηνο, αλλά στη συνέχεια υποχωρεί στο δεύτερο.

Αίσθημα ναυτίας

Οι περισσότερες γυναίκες αρχίζουν να αισθάνονται ναυτία και τάση για εμετό συνήθως μεταξύ της 2ης και 6ης εβδομάδας της εγκυμοσύνης. Τα συμπτώματα αυτά όμως μπορεί να εμφανιστούν πολύ νωρίτερα κ εσείς να αρχίζετε να νιώθετε μια πρωινή αδιαθεσία (δυστυχώς η αδιαθεσία αυτή μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας ή της νύχτας) Κατά πάσα πιθανότητα η τάση για ναυτία και εμετό θα υποχωρήσει καθώς μπαίνετε στο δεύτερο τρίμηνο. Εν τω μεταξύ, προσπαθήστε να τρώτε τρόφιμα που δεν θα επιβαρύνουν το στομάχι σας.

Συχνουρία

Εάν ξαφνικά βρεθείτε στη θέση να μη μπορείτε να κοιμηθείτε όλη τη νύχτα, λόγω των τακτικών επισκέψεων στην τουαλέτα, θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι πιθανής εγκυμοσύνης. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το σώμα σας παράγει επιπλέον υγρά και για το λόγω αυτό αρχίζετε να έχετε συχνουρία. Σε ορισμένες γυναίκες μάλιστα παρατηρείται "ακράτεια" όταν βήχουν, γελούν ή φτερνίζονται.

Πονοκέφαλοι

Ένα πρόωρο σημάδι εγκυμοσύνης είναι ο πονοκέφαλος και οι ημικρανίες. Τα συμπτώματα αυτά είναι το αποτέλεσμα των ορμονικών αλλαγών. Συγκεκριμένα οι ορμονικές αλλαγές προκαλούν αυξημένη κυκλοφορία του αίματος που μπορεί με τη σειρά της να προκαλέσει συχνούς αλλά ήπιας έντασης πονοκεφάλους.

Πόνοι στην πλάτη

Η γενική ενόχληση που μπορεί να νιώθετε από την αρχή της εγκυμοσύνης σας σε όλη την πλάτη οφείλεται στα υψηλά επίπεδα προγεστερόνης, η οποία προκαλεί χαλάρωμα και τέντωμα των συνδέσμων, ιδιαίτερα στις αρθρώσεις της λεκάνης.

Οι σύνδεσμοι που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη χαλαρώνουν και αυτοί, με αποτέλεσμα να καταπονούνται οι μυς και οι αρθρώσεις στο κάτω μέρος της σπονδυλικής στήλης, τη λεκάνη και τους γοφούς.

Οι πόνοι χειροτερεύουν με τη μετατόπιση του κέντρου βάρους του σώματός σας -επειδή μεγαλώνει η κοιλιά σας- αλλά και με την κακή στάση του σώματος, η οποία προκαλείται ακριβώς από την αύξηση βάρους του παιδιού και της μήτρας. Εκτός, όμως, από την ασύμμετρη κατανομή του βάρους, την ευθύνη, όχι μόνο για τους πόνους στην πλάτη και τη μέση, αλλά και για τις μυϊκές κράμπες έχει και η ολοένα αυξανόμενη απορρόφηση ασβεστίου από το έμβρυο.

Κράμπες στην κοιλιά

Τα πονάκια στην κοιλιά είναι πολύ συνηθισμένα στην εγκυμοσύνη. Οι πιο συνηθισμένος αλλά καθόλου ανησυχητικός λόγος είναι οι κράμπες που κάνει ο μυς της μήτρας. Η έγκυος νιώθει πόνο σαν αυτόν της περιόδου και μπορεί να πονάει αραιά κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Επίσης συχνός είναι ο πόνος που προκαλεί το τέντωμα των στρογγυλών συνδέσμων, οι οποίοι συγκρατούν τη μήτρα στη θέση της, καθώς αυτή μεγαλώνει. Αυτός ο πόνος μπορεί να είναι οξύς και στιγμιαίος και να προκαλείται από διάφορες κινήσεις ή πιο αμβλύς και διαρκής.

Ξαφνική λαχτάρα ή απέχθεια για ορισμένα τρόφιμα

Νιώθεις ατελείωτες λιγούρες και έντονη επιθυμία για φαγητό; Σου "μυρίζει" κάποιο φαγητό και επιθυμείς έντονα μια συγκεκριμένη γεύση; Πολλές γυναίκες κατά τη περίοδο της εγκυμοσύνης επιθυμούν να δοκιμάσουν γεύσεις ασυνήθιστες και εκφράζουν μια ξαφνική απέχθεια για τρόφιμα που κατανάλωναν ευχάριστα. Όπως τα περισσότερα συμπτώματα της εγκυμοσύνης αυτές οι ξαφνικές επιθυμίες των εγκύων αποδίδονται στις ορμονικές αλλαγές που είναι εντυπωσιακές ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο.

Δυσκοιλιότητα και φούσκωμα

Μήπως νιώθετε φούσκωμα στην κοιλίτσα και το αγαπημένο σας τζιν σας στενεύει ξαφνικά; Η αλλαγή των ορμονών και συγκεκριμένα η αύξηση της προγεστερόνης μπορεί να επιβραδύνει το πεπτικό σας σύστημα. Για το λόγο αυτό μπορεί να νιώσετε λιγάκι πρησμένη και επίσης να παρατηρήσετε έντονη δυσκοιλιότητα.

Έντονη μετάπτωση της διάθεσης

Μήπως νιώθετε ότι ήρθε το τέλος του κόσμου επειδή ο σύζυγός σας δεν έβαλε το παντελόνι του στα άπλυτα; Μήπως έχετε πιάσει τον εαυτό σας να κλαίει και να εξοργίζεστε χωρίς να υπάρχει λόγος και χωρίς να ξέρετε την αιτία; Αυτές οι έντονες εκρήξεις και οι ξαφνικές αλλαγές τις διάθεσης οφείλονται στην προσαρμογή του οργανισμού σας στις ορμονικές αλλαγές.

Αυξημένη θερμοκρασία του σώματος

Η βασική θερμοκρασία σώματος είναι η θερμοκρασία που έχεις τη στιγμή που ξυπνάς το πρωί. Ανεβαίνει ελαφριά αμέσως μετά την ωορρηξία και παραμένει σε αυτό το επίπεδο μέχρι την επόμενη περίοδο. Αν έπαιρνες τακτικά τη βασική θερμοκρασία σώματος για να εντοπίσεις την ημέρα της ωορρηξίας και τώρα παρατηρείς μια συνεχή αύξηση για περισσότερες από δύο εβδομάδες ίσως σημαίνει πως είσαι έγκυος.

Ευαισθησία στην όσφρηση

Λαγωνικά εν… δράση γίνονται οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μυρίζουν από μεγάλες αποστάσεις και ενοχλούνται εύκολα από οσμές που παλιότερα ήταν οι αγαπημένες τους.

Ζάλη και λιποθυμία

Αυτός είναι ένα συνηθισμένο σύμπτωμα που χρησιμοποιούν σε ταινίες για να δηλώσουν την εγκυμοσύνη , αλλά είναι βασισμένο στην πραγματικότητα. Τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα και η χαμηλή πίεση του αίματος μπορεί να προκαλέσουν ζαλάδες και ίλιγγους σε τακτά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια της μέρας. Φροντίστε να τρώτε καλά καθημερινά και να ενυδατώνεται τον οργανισμό σας πίνοντας άφθονο νερό.

Καθυστέρηση

Από τα πιο αξιόπιστα σημάδια της εγκυμοσύνης. Εφόσον ο κύκλος σας είναι σταθερός και τώρα έχει καθυστερήσει η περίοδο σας, τότε καλό θα ήταν να κάνετε αμέσως τεστ εγκυμοσύνης. Ακόμα κι αν είσαι έγκυος υπάρχουν πολλές πιθανότητες να εντοπίσεις κηλίδες αίματος και ελαφριά αιμορραγία κατά το διάστημα που περιμένεις την περίοδό σου.

Θετικό τεστ εγκυμοσύνης

Ένα τεστ εγκυμοσύνης είναι ένας πολύ καλός και αξιόπιστος τρόπος να διαπιστώσετε την εγκυμοσύνη σας και για ακόμα πιο έγκυρα αποτελέσματα η καλύτερη περίοδος να το κάνετε είναι τουλάχιστον μία εβδομάδα μετά από τη «χαμένη» περίοδο. Μερικά τεστ εγκυμοσύνης δεν είναι τόσο ευαίσθητα για να επιβεβαιώσουν μια πρόσφατη εγκυμοσύνη και σε πολλές περιπτώσεις το τεστ μπορεί να βγει αρνητικό ενώ είστε έγκυος. Αν οι υποψίες σας είναι έντονες το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να επαναλάβετε το τεστ μερικές μέρες αργότερα.

Ασφαλώς σε καμία περίπτωση οι προσωπικές εμπειρίες δεν αποτελούν επιστημονικές αποδείξεις, ωστόσο το απόσπασμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μπορείτε να παρακολουθήσετε το σχετικό βίντεο παρακάτω και να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα:

Ποια είναι η δική σας άποψη για το ζήτημα; Πιστεύετε ότι η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας ή όχι;

Παρόλο που είναι συνδεδεμένο με την παχυσαρκία, το βλέπουμε αρκετά συχνά και σε γυναίκες με φυσιολογικό σωματικό βάρος. Περίπου 4-5% των γυναικών πάσχουν από Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών, γεγονός που το κάνει μια από τις πιο συχνές ενδοκρινοπάθειες σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Παρόλα αυτά, το σύνδρομο παραμένει αδιάγνωστο σε ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών. Μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δοθεί από το γυναικολόγο ώστε η ασθενής να μη συγχέει το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών με τις πολυκυστικές ωοθήκες.

Οι τελευταίες είναι ένα εύρημα με αυξανόμενη συχνότητα λόγω της χρήσης υπερήχων στη γυναικολογική εξέταση ρουτίνας. Υπολογίζεται πως περίπου 20% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας έχουν πολυκυστικές ωοθήκες, αλλά λιγότερες από τις μισές έχουν τα βιοχημικά και ορμονικά ευρήματα που συνιστούν το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Διάγνωση

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών εμφανίζει έντονη οικογενή επίπτωση, πράγμα που δείχνει πως υπάρχει μεγάλη γενετική συμβολή στην εμφάνισή του. Δεν είναι ακριβώς γνωστό πώς κληρονομείται, αλλά οι τελευταίες μελέτες δείχνουν πως πρόκειται για έκφραση ενός επικρατούντος γονιδίου.

Για τη διάγνωση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών, κατ'αρχήν λαμβάνεται ένα λεπτομερές ιστορικό από την ασθενή. Συνήθως αυτή παραπονιέται για παχυσαρκία ή τάση για αύξηση του βάρους της, ανώμαλο κύκλο, αυξημένη τριχοφυΐα, ακμή και αλωπεκία. Ένα σημαντικό ποσοστό (20-75%) των γυναικών αυτών πάσχει από υπογονιμότητα. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών διαγιγνώσκεται κατά τη διάρκεια της διερεύνησης των αιτίων της υπογονιμότητας του ζεύγους.

Η διερεύνηση συνεχίζεται με Διακολπικό Υπερηχογράφημα Ωοθηκών και εν συνεχεία με έλεγχο του ορμονικού προφίλ της ασθενούς με μια σειρά εξετάσεων (LH, FSH, Προλακτίνη, Προγεστερόνη, DHEAS, SHBG κ.ά.). Ταυτόχρονα, ελέγχεται και η λειτουργία των επινεφριδίων, προκειμένου να αποκλεισθούν κάποιοι αρρενοποιητικοί όγκοι, οι οποίοι είναι μεν σπάνιοι, όταν όμως εμφανιστούν, μιμούνται τα συμπτώματα του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Συμπτώματα

Λόγω της περιφερικής μετατροπής των οιστρογόνων σε ανδρογόνα παρατηρούνται αρρενοποιητικά φαινόμενα. Δηλαδή, υπερτρίχωση και ακμή, ενώ παράλληλα η περίοδος της γυναίκας δεν είναι τακτική. Ταυτόχρονα, λόγω της επίδρασης των ορμονών στην ινσουλίνη, παρατηρείται σημαντική τάση για παχυσαρκία.

Αναλυτικότερα μπορεί να υπάρξει μέτρια ή και έντονη τριχοφυΐα στο άνω χείλος (μουστάκι), κάτω σιαγόνα (πηγούνι) και στις παρειές (μάγουλα). Από εκεί και πέρα, η υπερτρίχωση μπορεί ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων να επεκταθεί στα χέρια, τους ώμους, την κοιλιακή χώρα (ιδιαίτερα στο 'μπικίνι'), αλλά και στην πλάτη, τους γλουτούς και τους μηρούς.

Η ακμή μπορεί να είναι αρκετά έντονη. Μπορεί να εμφανίζεται περιοδικά, με εξάρσεις και να αφήνει ουλές με την αποδρομή της.

Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί η τάση για αύξηση βάρους. Υπάρχουν ασθενείς οι οποίες πραγματικά ασκούνται τακτικά και με δίαιτα για να διατηρήσουν το βάρος τους και δεν τα καταφέρνουν. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ασθενείς συναντούν ένα τείχος δυσπιστίας όταν λένε πως κάνουν δίαιτα χωρίς αποτέλεσμα. Εδώ ο γυναικολόγος θα πρέπει να διακρίνει το πρόβλημα και να προχωρήσει σε περαιτέρω εξετάσεις ή αλλαγή θεραπείας, προκειμένου να έχει αποτελέσματα. Όσο πιο υπέρβαρη είναι μια ασθενής, τόσο πιο έντονα είναι τα προβλήματα αυτά και άλλο τόσο δύσκολο είναι γι'αυτήν να χάσει βάρος.

Η ανωμαλία της εμμήνου ρύσεως (περιόδου) είναι ο πιο συχνός λόγος επίσκεψης στον γυναικολόγο. Αφού αποκλειστεί πιθανή εγκυμοσύνη, θα διερευνηθεί το ενδεχόμενο Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών. Οι ορμονικές ανωμαλίες οδηγούν αρκετά συχνά σε ανωοθυλακιορρηκτικούς κύκλους, με συνέπεια, αφενός την κλασική εικόνα των πολυκυστικών ωοθηκών, αφετέρου τον άστατο κύκλο ή/και αμηνόρροια και συνεπακόλουθη υπογονιμότητα.

Συγκεκριμένα, καθώς κανένα από τα ωοθυλάκια των ωοθηκών δεν ωριμάζει, αυτές εμφανίζονται στο υπερηχογράφημα διογκωμένες, με παχύτερο στρώμα (πυρήνα) και πολλές μικρές περιφερικές κύστεις (άρρηκτα ωοθυλάκια). Η μη ρήξη του ωοθυλακίου οδηγεί στην αδυναμία παραγωγής ωαρίου. Κατ'αυτόν τον τρόπο η γυναίκα είναι ουσιαστικά υπογόνιμη. Όταν δεν έχει τακτικό ή καθόλου κύκλο δεν παράγει ωάρια, ή και αν παράγει, δεν γνωρίζει τις γόνιμες ημέρες της.

Θα πρέπει να τονιστεί πως οι γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών όταν μείνουν έγκυες έχουν, δυστυχώς, αυξημένες πιθανότητες αυτόματης αποβολής (30-50%) σε σύγκριση με μη πάσχουσες εγκύους ((10-15%). Αυτό οφείλεται στην αυξημένη ωχρινοτρόπο ορμόνη (LH).

Επίδραση του Συνδρόμου

Αν το σύνδρομο διαγνωσθεί κλινικά, υπερηχογραφικά και εργαστηριακά, τότε προχωρούμε και σε περαιτέρω εξετάσεις, προκειμένου να διερευνήσουμε πιθανή αντίσταση του οργανισμού στη δράση της Ινσουλίνης. Η διερεύνηση αυτή είναι σημαντική, διότι έχει βρεθεί από συστηματικές μελέτες πως οι παχύσαρκες πάσχουσες γυναίκες που έχουν αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης διατρέχουν κίνδυνο έως και 20% να νοσήσουν στο μέλλον από Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινο-εξαρτώμενος). Ωστόσο, ακόμη και οι ασθενείς που δεν είναι παχύσαρκες, αλλά έχουν αυξημένο σωματικό βάρος (δείκτης σωματικής μάζας >27) έχουν αυξημένο ρίσκο εμφάνισης της νόσου.

Ταυτόχρονα, θα πρέπει να τονιστεί πως οι έγκυες γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για εμφάνιση Διαβήτη της Κύησης και κατά συνέπεια θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά από το μαιευτήρα τους, με αιματολογικές εξετάσεις και υπερηχογραφήματα ανάπτυξης του εμβρύου.

Πρέπει επίσης να τονιστεί πως λόγω των διαταραγμένων ορμονών (αρρενοποίηση, υπερινσουλιναιμία, παχυσαρκία) οι ασθενείς με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών εμφανίζουν συχνά ανώμαλο λιπιδαιμικό προφίλ (υψηλά τριγλυκερίδια και χοληστερόλη) με συνεπακόλουθο να διατρέχουν μακροπρόθεσμα μεγαλύτερο κίνδυνο για υπέρταση και έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Επίσης, το γεγονός πως οι γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών έχουν ανώμαλη περίοδο, μπορεί να οδηγήσει σε Υπερπλασία του Ενδομητρίου-του εσωτερικού δηλαδή στρώματος της μήτρας. Γι' αυτό πρέπει να δίνεται παραπάνω προσοχή ασθενείς που δεν έχουν περίοδο για 3 ή και περισσότερους μήνες, έτσι ώστε να αποφευχθεί πιθανή εξαλλαγή των υπερπλαστικών κυττάρων του ενδομητρίου σε κακοήθη.

Αυτό τόνισε σε συνέντευξη Τύπου ο γυναικολόγος χειρουργός κ. Γιώργος Πιστοφίδης MB.BS.FRCOG, Διευθυντής της Γυναικολογικής Κλινικής του Λευκού Σταυρού.

Η Συνέντευξη Τύπου έγινε με την ευκαιρία της 2nd International Meeting Deep Infiltrating Endometriosis, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα 13 με 14 Δεκεμβρίου. Επίσης, όπως ανέφερε ο κ. Πιστοφίδης άλλες θεωρίες ενοχοποιούν γενετικούς μηχανισμούς προδιάθεσης για την εμφάνιση της, ενώ σε ποσοστό μέχρι και 80% οι γυναίκες που υποφέρουν από χρόνιο βαρύ πυελικό άλγος υπάρχει πιθανότητα να έχουν πρόβλημα οπισθοπεριτοναϊκής ενδομητρίωσης (εν τω βάθει ενδομητρίωση). Ακόμη οι μονοζυγωτικά δίδυμες γυναίκες έχουν πιο συχνά, και οι δύο, ενδομητρίωση".

Τι είναι η ενδομητρίωση

Ενδομητρίωση είναι η παρουσία και ανάπτυξη ενδομήτριου ιστού δηλαδή κυττάρων όπως αυτών που βρίσκονται στον εσωτερικό χώρο της μήτρας, σε άλλα όργανα εκτός μήτρας αλλά τα οποία βρίσκονται εντός της πυέλου (πύελος είναι η περιοχή στο κατώτερο μέρος της κοιλιάς που περιέχει τα έσω γεννητικά όργανα δηλ. μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες καθώς και την ουροδόχο κύστη και το τελικό μέρος του παχέως εντέρου) ή και μακριά ακόμα από την πύελο.

Τέτοια όργανα είναι το πυελικό περιτόναιο (το κάλυμμα του εσωτερικού της κοιλιάς), οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, το παχύ- λεπτό έντερο αλλά και χώροι που βρίσκονται πίσω από το περιτόναιο.

Στο σημείο εμφάνισης των κυττάρων δημιουργούνται μικρές εστίες οι οποίες σιγά- σιγά εξαπλώνονται και δημιουργούν κύστεις. Αυτές οι κύστεις όταν είναι πάνω στην ωοθήκη αποκτούν την εικόνα της σοκολατοειδούς κύστης (κύστη που στο εσωτερικό περιέχει υγρό χρώματος καφέ που θυμίζει λίγο σοκολάτα) και μετά από κάποιο σημείο αρχίζουν και εμποδίζουν τη λειτουργία της ωοθήκης.

Στο περιτόναιο, στο παχύ και λεπτό έντερο αυτές οι εστίες μπορεί να δημιουργήσουν συμφύσεις δηλαδή συγκολλήσεις ανάμεσα στο έντερο και σε άλλα γειτνιάζοντα όργανα. Αν είναι πολύ εκτεταμένες μπορεί να παρεμποδίσουν την λειτουργία του οργάνου που τις φιλοξενεί με αποτέλεσμα π.χ. τη δυσκολία σύλληψης.

Παρόμοια ενδομητρίωση βρίσκεται κάτω από το περιτόναιο (περιτόναιο είναι ο υμένας που καλύπτει όλα τα εσωτερικά όργανα της κοιλιάς καθώς και τα τοιχώματά της) και στην περίπτωση αυτή δημιουργεί ένα είδος όζου (όγκου) που στις περισσότερες περιπτώσεις προκαλεί πόνο.

Ποια αίτια προκαλούν την ενδομητρίωση

Οι πιο πιθανές θεωρίες είναι ότι υπάρχουν ανοσολογικά αίτια τα οποία επιτρέπουν στα κύτταρα αυτά που -φυσιολογικά κατά την διάρκεια της περιόδου περνάνε μέσα από τη σάλπιγγα και πέφτουν στο εσωτερικό της κοιλιάς- να βρουν εύφορο έδαφος πάνω στο οποίο να εμφυτευτούν. Άλλες θεωρίες υποδεικνύουν γενετικούς μηχανισμούς προδιάθεσης σε αυτή τη δημιουργία ενώ άλλες έχουν να κάνουν με περιβαντολογικούς λόγους (τοξίνες στην τροφή ή στην ατμόσφαιρα).

Σε ορισμένα κράτη της Βόρειας Ευρώπης έχει παρατηρηθεί μια αύξηση κρουσμάτων της ενδομητρίωσης ώστε να θεωρείται ότι γενετικοί ή ανοσολογικοί λόγοι δεν επαρκούν για να εξηγήσουν την αύξηση αυτή. Και στην Ελλάδα έχει παρατηρηθεί μια σχετική αύξηση των γυναικών με προβλήματα ενδομητρίωσης. Πιθανώς αυτό να έχει και κοινωνικούς λόγους αφού όλο και περισσότερες γυναίκες επιδιώκουν την τεκνοποίηση σε μεγαλύτερες ηλικίες και όσο περνάνε τα χρόνια οι πιθανότητες να βρεθεί ενδομητρίωση στο εσωτερικό του οργανισμού αυξάνονται.

Μορφές ενδομητρίωσης που έχουν εντοπισθεί

Βασικά υπάρχουν τρεις μορφές ενδομητρίωσης:

1. Η ενδομητρίωση στις ωοθήκες, στις οποίες δημιουργεί κύστεις που φαίνονται εύκολα στον υπέρηχο και είναι συνήθως ασυμπτωματικές (τυχαία ευρήματα).
   
2. Η ενδομητρίωση του περιτοναίου που δημιουργεί κηλίδες σε αυτό και οι οποίες σε εκτεταμένες μορφές μπορούν να δημιουργούν συμφύσεις.
   
3. Και η οπισθοπεριτοναϊκή ενδομητρίωση (η σοβαρότερη μορφή γιατί συνοδεύεται από σοβαρό πυελικό πόνο αλλά και ανατομικές και λειτουργικές ανωμαλίες λόγω των σοβαρών και εκτεταμένων συμφύσεων που προκαλεί).
   

Σε ποιες ηλικίες εμφανίζεται η ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση εμφανίζεται σε κορίτσια 18-20 χρόνων με έντονο πυελικό πόνο, σε γυναίκες ηλικίας 25-30 χρόνων με συνηθέστερη την ωοθηκικής μορφής ενδομητρίωση και τέλος έχουμε εικόνες μεικτών μορφών ενδομητρίωσης με τα μεγαλύτερα προβλήματα σε γυναίκες 30 χρόνων και άνω που προσπαθούν να κάνουν οικογένεια..

Προβλήματα που δημιουργεί η ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση πολύ σπάνια προκαλεί καρκίνο. Οι πιθανότητες μιας κύστης να μετατραπεί σε καρκίνο είναι εξαιρετικά χαμηλές. Παρόλα αυτά οι γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό που είναι υγιείς έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου.

Άλλα προβλήματα είναι η δυσκολία σύλληψης λόγω συμφύσεων. Οι μικρές εστίες ενδομητρίωσης σύμφωνα με όλες τις μελέτες δεν επηρεάζουν την εξωσωματική γονιμοποίηση. Όμως η παρουσία κύστεων άνω των 4 εκατοστών μέσα στην ωοθήκη εμποδίζει όχι μόνο την λειτουργία της ωοθήκης αλλά μπορεί να προκαλέσει και επιπλοκές (μόλυνση μετά την ωοληψία). Άρα μεγάλες κύστεις πρέπει να καθαρίζονται πριν την θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Μορφές θεραπείας για την ενδομητρίωση

Όλες οι μορφές φαρμάκων που προσπαθούν να καταστείλουν τη νόσο σε όλες τις μορφές εμφάνισής της έχουν μόνο πρόσκαιρη αξία. Η αποτελεσματικότερη θεραπεία της νόσου είναι η χειρουργική αφαίρεση.

Μέχρι και πριν 15 χρόνια αυτή γινόταν με ανοιχτή χειρουργική επέμβαση (λαπαροτομία). Τα τελευταία χρόνια η λαπαροσκοπική αντιμετώπισή της κερδίζει έδαφος γιατί παρέχει καλύτερη οπτική εικόνα (καλύτερη ανάλυση του χειρουργούμενου τμήματος), περισσότερες τεχνολογικές δυνατότητες (laser, ηλεκρικό ρεύμα, υπέρηχοι μέσω των οποίων καταπολεμάμε τη νόσο χωρίς την απώλεια αίματος).

Κατά την εμμηναρχή μια γυναίκα διαθέτει περί τα 250.000 ωοθυλάκια, καθένα από το οποία μπορεί δυνητικά να απελευθερώσει ένα ωάριο. Ωστόσο μόνο 500 περίπου ωάρια θα ωριμάσουν και θα απελευθερωθούν κατά την αναπαραγωγική περίοδο μιας γυναίκας καθώς λαμβάνει χώρα μια διαδικασία ατροφίας των ωοθυλακίων.

H βαθμιαία απώλεια των ωοθυλακίων έχει ως αποτέλεσμα στην ηλικία περίπου των 50 χρόνων να μην υπάρχει αριθμός ωοθυλακίων ικανών να ανταποκριθούν στις ορμόνες που ενεργοποιούν την ωρίμανση των ωαρίων και να αρχίζει η εμμηνόπαυση.

Πολύ πρόσφατα δύο σημαντικές ανακαλύψεις έδωσαν ελπίδες για παράταση της αρχής της εμμηνόπαυσης (κανονικής ή πρώιμης). H πρώτη προήλθε από τη βασική έρευνα και ανέτρεψε ένα κεντρικό δόγμα της αναπτυξιακής βιολογίας ενώ η δεύτερη προήλθε από την κλινική και απέδειξε ότι μια εμπειρική προσπάθεια έχει τις δυνατότητες να δώσει λύσεις σε προβλήματα γυναικών που αδυνατούν να τεκνοποιήσουν μετά από έναν καρκίνο.

Ειδικότερα ο Jonathan Tilly και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ έθεσαν υπό αμφισβήτηση το δόγμα που ήθελε τις ωοθήκες να στερούνται βλαστικών κυττάρων τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πηγή ωοθυλακίων αντικαθιστώντας αυτά που φυσιολογικά πεθαίνουν.

Οι ερευνητές διερωτήθηκαν για την ορθότητα του δόγματος αυτού όταν παρατήρησαν πως ο αριθμός των ωοθυλακίων που πέθαιναν κάθε ημέρα τόσο σε νεαρά όσο και σε μεγαλύτερης ηλικίας θηλυκά πειραματόζωα ήταν πολύ μεγάλος και θα έπρεπε να οδηγήσει σε πολύ πρώιμη εμμηνόπαυση, εκτός αν υπήρχε και μια πηγή παραγωγής ωοθυλακίων.

Με ένα πολύ έξυπνο πείραμα το οποίο περιγράφεται σε άρθρο στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature» οι αμερικανοί ερευνητές κατέδειξαν όντως την παρουσία των βλαστικών κυττάρων στις ωοθήκες των πειραματοζώων.

Αν το ίδιο αποδειχθεί και για τον άνθρωπο (το επόμενο άρθρο του Tilly και των συνεργατών του αναμένεται σύντομα και φημολογείται ότι θα επιβεβαιώνει τις προηγούμενες παρατηρήσεις του), το πεδίο της γυναικείας αναπαραγωγής θα εισέλθει σε μια νέα εποχή. Αντί να προσπαθούν οι ερευνητές να διατηρήσουν τα υπάρχοντα ωοθυλάκια, θα αρχίσουν να αναζητούν τρόπους διατήρησης των βλαστικών κυττάρων των ωοθηκών.

H δεύτερη πρόοδος στο πεδίο έγινε χάρη στις εργασίες του ενδοκρινολόγου Kutlyk Oktay από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ και συνίσταται στην αποκατάσταση της ορμονικής παραγωγής γυναικών με πρόωρη εμμηνόπαυση. Οι γυναίκες αυτές έπρεπε να υποβληθούν σε χημειοθεραπεία η οποία θα κατέστρεφε τις ωοθήκες τους. Προκειμένου να προστατευθούν, τμήματα των ωοθηκών απομακρύνθηκαν πριν από τη χημειοθεραπεία και μετά το πέρας αυτής μεταμοσχεύθηκαν κάτω από το δέρμα των ασθενών (στο χέρι ή στην κοιλιακή χώρα). Οι μεταμοσχευμένες ωοθήκες άρχισαν να ανταποκρίνονται ορμονικά και να παράγουν τις γυναικείες ορμόνες.

Σε μία μάλιστα περίπτωση παρήχθησαν ώριμα ωάρια τα οποία γονιμοποιήθηκαν (στον δοκιμαστικό σωλήνα με το σπέρμα του συζύγου της ασθενούς) και ένα έμβρυο εμφυτεύθηκε. Παρά το γεγονός ότι δεν επετεύχθη εγκυμοσύνη, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η τεχνική αυτή έχει τις δυνατότητες να δουλέψει.

Επιπροσθέτως η πειραματική προσέγγιση του Oktay ενισχύει τις παρατηρήσεις του Tilly: σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις του Oktay, η ποσότητα ωαρίων των μεταμοσχευμένων ωοθηκών δεν θα αρκούσε παρά για έναν περίπου χρόνο. Καθώς τα μοσχεύματα συνεχίζουν να είναι λειτουργικά 18 μήνες μετά την υποδόρια μεταμόσχευσή τους, ο αμερικανός επιστήμονας αποδίδει τη μακροβιότητά τους στην παρουσία βλαστικών κυττάρων τα οποία τροφοδοτούν συνεχώς το μόσχευμα με νέα ωοθυλάκια.

Το τι ακριβώς θα προκύψει από τα παραπάνω ευρήματα θα το δείξει το μέλλον. Πάντως πολλοί ερευνητές έχουν αρχίσει να μιλούν για το τέλος της εμμηνόπαυσης. Ο Tilly πάντως το έχει ήδη πετύχει στα ποντίκια και το δοκιμάζει τώρα σε πιθήκους ρέζους...

Kάποια άλλα όμως εμπλέκονται σε ατέρμονες προσπάθειες αδυνατώντας να εγκαταλείψουν το κυνήγι της πραγματοποίησης της επιθυμίας αυτής.

H πλειοψηφία των ζευγαριών, συνειδητά τουλάχιστον, επιχειρεί να αποφύγει μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και έχει τη βεβαιότητα ότι όταν αποφασίσει να αποκτήσει ένα παιδί και σταματήσει να λαμβάνει μέτρα προφύλαξης, θα προκύψει αυτομάτως η επιθυμητή εγκυμοσύνη.

Συχνά όμως η εγκυμοσύνη αυτή δεν πραγματοποιείται και ξεκινάει ο Γολγοθάς της εμπειρίας της θεραπείας της υπογονιμότητας, που οδηγεί στη γνωριμία με τις νέες τεχνολογίες της αναπαραγωγής και στην εισβολή του γιατρού στην πιο προσωπική πλευρά της ζωής του ζευγαριού. Oι ψυχολογικές επιπτώσεις της υπογονιμότητας αφορούν τόσο κάθε μέλος του ζευγαριού όσο και τη σχέση τους.

Eπηρεάζεται η εικόνα εαυτού, επηρεάζεται η σεξουαλική σχέση –μιας και αυτή υπενθυμίζει την αδυναμία του ζευγαριού να αποκτήσει παιδί– και βιώνεται η απογοήτευση όταν η θεραπεία αποτυγχάνει. Kατά τη διάρκεια των διαφόρων μεθόδων που χρησιμοποιούνται η ζωή του ζευγαριού επικεντρώνεται στον κύκλο της γονιμότητας. Στην πρώτη φάση του κύκλου υπάρχει η ελπίδα και στη δεύτερη επέρχεται η απογοήτευση.

Kάποια ζευγάρια επιτυγχάνουν σχετικά ανώδυνα, δηλαδή ύστερα από περιορισμένες μόνο απόπειρες, την πολυπόθητη εγκυμοσύνη. Kάποια άλλα όμως εμπλέκονται σε ατέρμονες προσπάθειες αδυνατώντας να εγκαταλείψουν το κυνήγι της πραγματοποίησης της επιθυμίας αυτής.

Eπιτυχία 20%

Tα περισσότερα ζευγάρια που απευθύνονται στις νέες τεχνολογίες για να αποκτήσουν παιδιά ξεκινούν με την κλασική μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης, στην οποία χρησιμοποιούνται οι γαμέτες τους. Στην περίπτωση αυτή συνειδητά, ή ασυνείδητα, επεξεργάζονται το γεγονός του διαχωρισμού της σεξουαλικής τους σχέσης από την τεκνοποίηση. Kαμιά γυναίκα δεν είχε φανταστεί ότι θα έμενε έγκυος έχοντας κάνει άπειρες ενέσεις προκειμένου να προκληθούν πολλαπλά ωοθυλάκια και ότι η σύλληψη του μωρού της θα γινόταν σε ένα εργαστήριο.

Kανένας άνδρας δεν είχε φανταστεί ότι για να αποκτήσει ένα παιδί θα έπρεπε να πάρει το σπέρμα του σε ένα δωμάτιο ενός εργαστηρίου και να το παραδώσει στον γιατρό για να το τοποθετήσει κατόπιν εκείνος σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα προκειμένου να γίνει η γονιμοποίηση.

Eπιπλέον, οι ταλαιπωρίες της εξωσωματικής δεν εξασφαλίζουν την εγκυμοσύνη. Παρ’ όλη την πρόοδο της τεχνογνωσίας και της τεχνολογίας που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, η εξωσωματική γονιμοποίηση και οι παραλλαγές της έχουν ένα ποσοστό επιτυχίας γύρω στο 20%. Στο σημείο αυτό πρέπει να υπογραμμιστεί ότι όσον αφορά τα ίδια τα ζευγάρια το ποσοστό επιτυχίας των μεθόδων που έχει σημασία είναι εκείνο που αναφέρεται στα ζωντανά βρέφη που φεύγουν από το μαιευτήριο.

Tα ποσοστά επιτυχίας που αναφέρονται σε θετικά τεστ εγκυμοσύνης ενδιαφέρουν μόνο τα κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης. Eίναι προφανές ότι, ακόμη και σήμερα, ένα μεγάλο ποσοστό ζευγαριών που εμπλέκονται στις νέες τεχνολογίες αναπαραγωγής δεν καταφέρνουν να αποκτήσουν ένα παιδί. H ψυχολογική στήριξη κατά τη δύσκολη αυτή περίοδο είναι συχνά απαραίτητη. Aλλά, ακόμη και όταν επιτυγχάνεται η πολυπόθητη εγκυμοσύνη, η αγωνία δεν σταματά διότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μιας αποβολής ή ενός πρόωρου τοκετού, καθώς επίσης και η πιθανότητα μιας πολύδυμης κύησης.

Oι επιπτώσεις –όχι μόνον οι ιατρικές, αλλά και οι ψυχολογικές– τέτοιων κυήσεων μπορεί να είναι σοβαρές, τόσο για τη μητέρα όσο και για τα παιδιά, κυρίως στις περιπτώσεις εγκυμοσύνης με περισσότερα από δίδυμα. Oι πολύδυμες κυήσεις αντιμετωπίζονται με τη μέθοδο της εμβρυϊκής μείωσης, όπου μια ένεση στην καρδιακή κοιλότητα προεπιλεγμένων εμβρύων σταματά την ανάπτυξή τους.

H εμβρυϊκή μείωση είναι μια τεχνική απλή, αλλά ιδιαίτερα οδυνηρή ψυχολογικά. Oι ειδικοί της ψυχικής υγείας, στις χώρες εκείνες όπου η συμμετοχή τους έχει προ πολλού κριθεί αναγκαία, συνιστούν τη συνεργασία των ζευγαριών με ειδικούς, τόσο πριν όσο και μετά τη διαδικασία της μείωσης, διότι οι γονείς πρέπει να ζήσουν με την απόφασή τους να καταστρέψουν κάποια έμβρυα, αλλά και διότι τα παιδιά που θα γεννηθούν είναι πιθανόν να έχουν ενοχές επειδή αυτά ήταν τα έμβρυα εκείνα που επελέγησαν να επιζήσουν.

Mε συμμετοχή τρίτων

Tα ζευγάρια που δεν επιτυγχάνουν μια εγκυμοσύνη με τους δικούς τους γαμέτες οδηγούνται σταδιακά στην απόφαση εξωσωματικής γονιμοποίησης με τη συμμετοχή δότη σπέρματος, δότριας ωαρίων ή στη δωρεά εμβρύων. H συμμετοχή τρίτου στην αναπαραγωγή καθιστά τη συνθήκη εξαιρετικά πολύπλοκη από ψυχολογική άποψη.

Oι γιατροί συνήθως παρουσιάζουν στα ζευγάρια την επιλογή του δότη ή της δότριας ως μια τυπική παραλλαγή της ήδη εφαρμοζόμενης θεραπείας, με αποτέλεσμα τα ζευγάρια να επιλέγουν τη λύση αυτή χωρίς να κατανοούν απολύτως την πολυπλοκότητά της. Δεν συνειδητοποιούν, δηλαδή, ότι διαχωρίζεται ο γενετικός από τον κοινωνικό ρόλο των γονέων, ότι η υπογονιμότητα δεν θεραπεύεται, ότι ο μη γόνιμος σύντροφος παραμένει μη γόνιμος και μετά την απόκτηση του παιδιού, ότι αυτός υιοθετεί το παιδί του ή της γόνιμου συντρόφου, ότι συνήθως η διαδικασία κρατείται μυστική και ότι είθισται ο δότης ή η δότρια να είναι ανώνυμοι.

O κίνδυνος να εμπλακούν τα ζευγάρια στην απόκτηση παιδιού με τη συμμετοχή τρίτου θεωρώντας ότι πρόκειται απλώς για παραλλαγή των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν προγενέστερα συνίσταται στο ότι δεν επεξεργάζονται το γεγονός ότι το παιδί που θα αποκτηθεί δεν θα είναι βιολογικά συγγενείς και με τους δύο γονείς του.

H ψυχική διεργασία αυτού του γεγονότος είναι εξαιρετικά οδυνηρή και χρονοβόρα και προϋποθέτει τη συνεργασία με ειδικό της ψυχικής υγείας. H μη επεξεργασία του δεδομένου αυτού μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα τόσο στο ζευγάρι όσο και στο παιδί τους. H γέννηση του παιδιού αυτού μπορεί να αποτελεί τη μαρτυρία της στειρότητας του ενός ή του άλλου μέλους του ζευγαριού.

H ψυχική διεργασία για τη λήπτρια του γενετικού υλικού, όταν χρησιμοποιούνται ωάρια δότριας, είναι ευκολότερη από ό,τι στην αντίστοιχη περίπτωση του λήπτη σπέρματος διότι στην πρώτη περίπτωση η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και ο θηλασμός συνιστούν μια βιολογική συμμετοχή της λήπτριας, με αποτέλεσμα να «θεραπεύεται» φαντασιωσικά η υπογονιμότητα της λήπτριας. Aντίθετα όταν χρησιμοποιείται σπέρμα δότη ο σύζυγος είναι εντελώς αμέτοχος σε όλη τη βιολογική διαδικασία.

Με τη μέθοδο αυτή, η αναρρόφηση σπερματοζωαρίων γίνεται από τους όρχεις. Τα σπερματοζωάρια αυτά, παρόλο που δεν είναι πλήρως κινητικά και ώριμα, παράγουν φυσιολογικά έμβρυα. Η TESA εφαρμόζεται σε παρόμοιες περιπτώσεις με τη MESA, ενώ τα σπερματοζωάρια έρχονται σε επαφή με το ωάριο με την τεχνική ICSI.

Ορχική απόσπαση σπερματοζωαρίων με ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος (testicular sperm extraction with intracytoplasmic sperm injection ή TSEICSI)

Η TSEICSI είναι μια μέθοδος που εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση της μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας, λόγω ορχικής ανωμαλίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις π.χ. σε κιρσοκήλη, οι ανωμαλίες στην παραγωγή σπερματοζωαρίων εντοπίζονται στο μεγαλύτερο μέρος του όρχεως. Με άλλα λόγια η διαδικασία της σπερματογένεσης εξελίσσεται μόνο σε μικρές περιοχές του σπέρματος.

Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται στο 80% των ασθενών με ορχική ανωμαλία, στους οποίους είναι δυνατή η λήψη σπερματοζωαρίων από τους όρχεις. Το βασικό πλεονέκτημα της TSEICSI, έγκειται στο γεγονός ότι η ποιότητα του σπερματοζωαρίου έχει μικρή επίδραση στην αποτελεσματικότητα της μεθόδου.

Έγχυση πυρήνων σπερματίδων σε ωοκύτταρα (round spermatid nuclei injection (ROSNI) in oocytes)

Η ROSNI είναι μια νέα μέθοδος που χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας, λόγω ορχικής ανωμαλίας. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται στο 20% των ασθενών με ορχική ανωμαλία, στους οποίους είναι δυνατή η λήψη σπερματοζωαρίων από τους όρχεις.

Άλλες τεχνικές

Εκτός από τις τεχνικές που αναφέρθηκαν παραπάνω, υπάρχουν και κάποιες άλλες, που επιτυγχάνονται i)με αφαίρεση του ακτινωτού στεφάνου και διάνοιξη της διαφανούς ζώνης και ii)με ένεση του σπερματοζωαρίου κατευθείαν στο κυτταρόπλασμα του ωοκυττάρου.

Οι δοκιμασίες για τη διερεύνηση του άνδρα με πρόβλημα γονιμότητας με την πάροδο του χρόνου τελειοποιούνται και προσφέρουν σημαντική βοήθεια στη διερεύνηση του υπογόνιμου ζευγαριού. Εισήλθαμε στη νέα χιλιετία με πολλά ερωτηματικά που περιμένουν απάντηση, αλλά και με προηγμένες τεχνικές για τη διερεύνηση της ανδρικής υπογονιμότητας και με αποτελεσματικές θεραπευτικές μεθόδους.

Ο έλεγχος του σπέρματος αποτελεί εξέταση βασικής σημασίας, γιατί δείχνει τη δυνητική γονιμότητα του άνδρα και βοηθάει, μερικές φορές, στη διαγνωστική προσέγγιση του προβλήματος γονιμότητας.

Τα τελευταία χρόνια έχει αποκτηθεί σημαντική εμπειρία στις λειτουργικές δοκιμασίες των σπερματοζωαρίων. Από την εμπειρία αυτή αποδείχθηκε η σπουδαιότητα των λειτουργικών δοκιμασιών στη γονιμοποιητική ικανότητα του σπέρματος, γεγονός που προκάλεσε την αποδοχή τους από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

Οι Ειδικές θεραπείες που εφαρμόζονται

Η παραπάνω διαγνωστική προσέγγιση βοηθά στην κατεύθυνση του ασθενούς προς ειδικές θεραπείες:

Εξωσωματική γονιμοποίηση (In Vitro Fertilization ή IVF)

Η IVF είναι η τεχνική κατά την οποία το ωάριο μιας δότριας γονιμοποιείται σε ένα τρυβλίο petri. Το σχηματιζόμενο έμβρυο αναπτύσσεται εκεί επί 48 ώρες και στη συνέχεια με ειδική σύριγγα εμφυτεύεται στη μήτρα της δότριας, όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες θα συνεχιστεί η ανάπτυξή του. Η IVF είναι μέθοδος απλή και ακίνδυνη.

Ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίων (intracytoplasmic sperm injection ή ICSI)

Η ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος[iCSI] χρησιμοποιείται για ζευγάρια με ελάχιστη πιθανότητα για γονιμοποίηση. Όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την εξωσωματική γονιμοποίηση[iVF] αυξάνονται οι πιθανότητες για γονιμοποίηση ενώ δίνει ακόμη καλύτερα αποτελέσματα όταν τα σπερματοζωάρια προέρχονται από την εκσπερμάτιση, την επιδιδυμίδα και τον όρχι.

Για την εφαρμογή της μεθόδου αυτής απαιτείται ένα υγιές σπερματοζωάριο, το οποίο εισάγεται στο κυτταρόπλασμα του ώριμου ωαρίου. Η ICSI ενδείκνυται για την αντιμετώπιση μεγάλης ποικιλίας διαταραχών και αποτυγχάνει όταν i)καταστρέφεται το ωοκύτταρο κατά την εισαγωγή του σπερματοζωαρίου και ii)το ωάριο εμφανίζει αδυναμία να διαιρεθεί και να αναπτυχθεί.

Μικροχειρουργική επιδιδυμική αναρρόφηση σπερματοζωαρίων (Microsurgical Epididymal Sperm Aspiration ή MESA)

Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις :

• Αποκλεισμού της γενετικής οδού [που δεν διορθώνεται]
  
• Γενετική απουσία σπερματικών πόρων ή σπερματοδόχων κύστεων
  

Με τη μέθοδο αυτή, η λήψη σπερματοζωαρίων γίνεται απ’ ευθείας από την επιδιδυμίδα [όχι μεγάλη κινητικότητα αλλά κατάλληλο για δημιουργία απογόνων, γενετικό υλικό] και έρχονται σε επαφή με το ωάριο μέσω της τεχνικής ICSI.

Έχει ως σκοπό να αυξήσει τις πιθανότητες σύλληψης ενός υπογόνιμου ζευγαριού. Εφαρμόζεται σε υπογόνιμα ζευγάρια που έχουν υποβληθεί σε άλλες θεραπείες υπογονιμότητας χωρίς επιτυχία, ή σε ζευγάρια στα οποία δε θα υπήρχε δυνατότητα σύλληψης με διαφορετικές μεθόδους.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση εφαρμόστηκε αρχικά για την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας σαλπιγγικού παράγοντα, σε περιπτώσεις δηλαδή όπου οι σάλπιγγες της γυναίκας έχουν υποστεί σοβαρή βλάβη που δεν επιδέχεται χειρουργική αντιμετώπιση, ή όταν οι σάλπιγγες έχουν αφαιρεθεί χειρουργικά. Σήμερα η εφαρμογή της μεθόδου έχει επεκταθεί στην αντιμετώπιση και άλλων περιπτώσεων, όπως στην υπογονιμότητα ανδρικού παράγοντα, καθώς επίσης και στην αντιμετώπιση της ανεξήγητης υπογονιμότητας.

Στο πρώτο στάδιο της θεραπείας οι ωοθήκες διεγείρονται με ορμονικά φάρμακα για την παραγωγή πολλών ωαρίων. Όταν τα ωοθυλάκια στα οποία βρίσκονται τα ωάρια αποκτήσουν το επιθυμητό μέγεθος διενεργείται η ωοληψία, η συλλογή δηλαδή των ωαρίων η οποία γίνεται διακολπικά υπό την καθοδήγηση υπερήχων.

Τα ωάρια που συλλέγονται τοποθετούνται με το σπέρμα του συζύγου σε ειδικό θρεπτικό υλικό για να γονιμοποιηθούν σε εργαστηριακές συνθήκες. Μετά την πάροδο 2-3 ημερών ακολουθεί το στάδιο της εμβρυομεταφοράς κατά το οποίο γίνεται επανατοποθέτηση των εμβρύων που προκύπτουν από την εξωσωματική γονιμοποίηση στην ενδομητρική κοιλότητα υπό την καθοδήγηση υπερήχων.

Οι πιο σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν το αποτέλεσμα μιας θεραπείας με εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η ηλικία της γυναίκας, η διάρκεια και η αιτία της υπογονιμότητας, το ιστορικό προηγούμενων κυήσεων, όπως και τα αποτελέσματα από προηγούμενες θεραπείες που υποβλήθηκε το υπογόνιμο ζευγάρι.

Από τη στιγμή που η γυναίκα ξεκινά την ορμονική θεραπεία μέχρι και το στάδιο της εμβρυομεταφοράς απαιτούνται κατά μέσο όρο από 2 έως 4 εβδομάδες, ανάλογα με το πρόγραμμα διέγερσης των ωοθηκών που ακολουθείται.

Η πίεση και το άγχος που δημιουργείται είναι πολυεπίπεδο:

• Οικονομικό -- Που θα βρούμε τα χρήματα να πληρώσουμε θεραπείες που κοστίζουν χιλιάδες ευρώ;
  
• Επαγγελματικό -- Μήπως η δουλειά μου θα πάει πίσω και ίσως και να κινδυνεύσει εξαιτίας της θεραπείας που πρόκειται να ακολουθήσω;
  
• Συναισθηματικό -- Πως θα μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε σαν ζευγάρι αν η θεραπεία αποτύχει;
  
  Ακόμη και η παρουσία φίλων, συνεργατών ή και συγγενών που έχουν παιδιά μπορεί να αποτελεί παράγοντα άγχους στη ζωή ενός υπογόνιμου ζευγαριού!
  
  Υπάρχει μία σειρά θεμάτων ιδιαίτερα κρίσιμων για κάθε ζευγάρι που αποφασίζει να ακολουθήσει μία θεραπεία υπογονιμότητας κι αυτά είναι τα εξής:
  

1. 
   
2. Προετοιμαστείτε να νιώσετε πολλά δυσάρεστα κι άγνωστα μέχρι στιγμής συναισθήματα και μάθετε να τα διαχειρίζεστε. Κατανοείστε ότι υπάρχουν ψυχολογικές αντιδράσεις στην υπογονιμότητα που είναι πολύ πραγματικές και καθημερινές και οφείλονται στο άγχος της διάγνωσης, της θεραπείας και της μή ύπαρξης εγκυμοσύνης. Η υπογονιμότητα είναι συντριπτική - το ίδιο ισχύει και για τη θεραπεία της.
   
3. Κατανοείστε ότι άνδρες και γυναίκες αντιμετωπίζουν το άγχος με διαφορετικό τρόπο. Όσο η γυναίκα έρχεται αντιμέτωπη με τα αποτελέσματα της θεραπείας - τόσο σε σωματικό όσο και συναισθηματικό επίπεδο - νιώθει την ανάγκη να εξωτερικεύσει τα αισθήματά της σε αρκετά πρόσωπα. Ίσως να θέλει να μιλάει αρκετά για αυτές τις νέες εμπειρίες --με τον άντρα της--ή με όποιον την ακούει. Ο σύντροφός της όμως ίσως εσφαλμένα θεωρηθεί σωματικά κι αισθηματικά απών γιατί από την πλευρά του προσπαθεί να μείνει ψύχραιμος, παρά τις βαθιές του ανησυχίες και την αφοσίωση στη σύντροφό του.
   
4. Να ξέρετε ότι οι γάμοι είτε δυναμώνουν είτε διαλύονται από τις θεραπείες υπογονιμότητας. Το τι από τα δύο υπερισχύει εξαρτάται από τη σχέση του ζευγαριού πριν τη θεραπεία: Μπορείτε να συζητήσετε τα αισθήματα που σας προκαλεί η μή ύπαρξη εγκυμοσύνης; Έχετε έναν καλό γάμο; Μία καλή σεξουαλική ζωή; Είστε δεμένοι σαν ζευγάρι;
   
5. Συνειδητοποιείστε ότι η υπογονιμότητα και οι διάφορες θεραπείες της μπορεί να γίνει ένα συντριπτικό φορτίο. Υπάρχουν πολλά και σύνθετα θέματα όπως για παράδειγμα η κατάψυξη των εμβρύων για μελλοντικό θεραπευτικό κύκλο, η εξωσωματική θεραπεία, και τόσα άλλα. Τα ζευγάρια που διαβάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο σχετικά με τις θεραπείες αυτές έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντέξουν το βάρος αυτού του "φορτίου".
   
6. Κατανοήστε εξ'αρχής ότι η θεραπεία μπορεί να μην είναι επιτυχής. Στο ξεκίνημα της θεραπείας κάθε ζευγάρι κάνει τα πάντα για να επιτύχει την πολυπόθητη εγκυμοσύνη. Στη διάρκεια όμως, πολλοί κατανοούν ότι συναισθηματικά και οικονομικά υπάρχει κάποιο όριο σε αυτή την προσπάθεια. Πριν πάντως αρχίζουν να εξετάζουν άλλες λύσεις (για παράδειγμα υιοθεσία κλπ) τα ζευγάρια πρέπει να έχουν λύσει οριστικά το κεφάλαιο υπογονιμότητα.
   
   Πρέπει δηλαδή να έχουν αποδεχτεί τελεσίδικα το γεγονός ότι ό ένας από τους δύο γονείς δε θα συμμετέχει βιολογικά στη διαδικασία τηε γέννησης ενός παιδιού. Αυτό το στάδιο της υπογονιμότητας φέρει ασφαλώς εξαιρετικά επίπεδα θλίψης και απώλειας. Τα ζευγάρια όμως πρέπει να είναι έτοιμα να βρουν τη δύναμη να πουν, "Είμαστε έτοιμοι να το σταματήσουμε και να προχωρήσουμε με άλλο τρόπο."
   

Η εξίσωση πολύ σεξ + σωστός χρόνος = μωρό δεν φαίνεται να ισχύει και να επαληθεύεται σε όλες τις περιπτώσεις.

Μία από τις μεθόδους αυτές - και από τις πλέον φυσικές - είναι η σχολαστική και καθημερινή καταμέτρηση της θερμοκρασίας του γυναικείου σώματος για να εντοπιστούν οι γόνιμες μέρες. Η μέθοδος βασίζεται στο γεγονός ότι λίγο πριν την ωοορρηξία η θερμοκρασία του γυναικείου σώματος πέφτει (στους 36,1 με 36,5 βαθμούς), ενώ αμέσως μετά ο υδράργυρος θα ανέβει πάλι λίγο (θα κυμαίνεται ανάμεσα στους 36,7 και 37,2 βαθμούς) και θα παραμείνει σταθερός στο ίδιο επίπεδο, μέχρι και την αρχή του επόμενου κύκλου (αιμόρροια).

Η μέτρηση της θερμοκρασίας θα πρέπει να γίνεται κάθε πρωί πριν σηκωθείτε από το κρεββάτι και τα αποτελέσματα θα καταγράφονται σε έναν πίνακα. Με την βοήθεια αυτού του πίνακα θα μπορέσετε να διαπιστώσετε την μικρή αλλά απότομη πτώση της θερμοκρασίας και να καταλάβετε έτσι ότι έχετε ωορρηξία.

Αμέσως μετά την ωοορρηξία απελευθερώνεται προγεστερόνη που έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση και πάλι της θερμοκρασίας του σώματος. Στην αρχή ίσως μπορεί να μην καταγράφεται σωστά τις θερμοκρασίες όμως με την εξάσκηση μπορείτε να τα καταφέρετε.

Το κύριο μειονέκτημα της συγκεκριμένης μεθόδου είναι ότι διάφοροι εξωτερικοί παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν τη θερμοκρασία του σώματός σας, όπως το αλκοόλ, η έλλειψη ύπνου ή μή σταθεροί κύκλοι και άλλοι. Μερικές γυναίκες έχουν διαπιστώσει ωοορρηξία ακόμη και δύο φορές στον ίδιο μήνα!!

Η μέθοδος του θερμόμετρου όντως λειτουργεί, όμως είναι ακόμη πιο αποδοτική αν τη συνδυάσετε και με τις δύο άλλες φυσικές μεθόδους του ημερολογίου και της βλέννας τις οποίες θα περιγράψουμε σε επόμενο άρθρο.