Κατά κάποιον τρόπο, όλα αυτά χρειάζεται να ενωθούν σε μια σχέση που να είναι λειτουργική και για τις δύο πλευρές.

Η σχέση που αφορά έναν κοινό στόχο αναφέρεται ως συνεργασία.

Γιατί όμως χρειαζόμαστε μια τέτοια σχέση;

Είναι όντως σημαντική η συνεργασία οικογένειας και σχολείου;

Η θεωρία μας ορίζει το πώς θα δουλέψουμε και αν και με ποιον τρόπο θα συνεργαστούμε με την οικογένεια.

Στο ερώτημα: «Γιατί να συνεργαστώ;» φαίνεται να δίνει απάντηση η ιδέα ότι: «

Τα προβλήματα/δυσκολίες συνδέονται με τις αντιλήψεις, στάσεις και συμπεριφορές που υιοθετούμε ως άτομα, ως μέλη μιας οικογένειας, ως μέλη μιας επαγγελματικής κοινότητας, ως μέλη μιας κοινωνίας μέσα σε ένα συγκεκριμένο χωρο-χρονικό πλαίσιο.»

Αυτό ουσιαστικά υπονοεί ότι η δυσκολία προκύπτει ως αποτέλεσμα ενός πλαισίου σχέσεων.

Στο ερώτημα «Γιατί να συνεργαστώ;» οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να έχουν υπόψη ότι η ποιότητα της αλληλεπίδρασης της οικογένειας με το παιδί φαίνεται ότι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πορεία και την προσαρμογή του παιδιού σε θέματα εκπαίδευσης και ανάπτυξης.

Πριν αποπειραθούμε να συνεργαστούμε είναι βοηθητικό να αναστοχαστούμε αναφορικά με το ρόλο μας, τις προσδοκίες μας από αυτή τη συνεργασία, τις δυσκολίες που πιθανά να συναντήσουμε.

Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να σκεφτούν αναφορικά με τα επαγγελματικά τους καθήκοντα, τις υπευθυνότητες και οι ευθύνες που απορρέουν από το ρόλο τους, το πλαίσιο των καθηκόντων τους, τους στόχους και τους περιορισμούς τους, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο «βλέπουν» παιδί.

Άλλωστε, γονείς και εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν και υιοθετούν διαφορετικούς ρόλους.

Αν κάναμε μια συγκριτική παρουσίαση αναφορικά με τα νοήματα που περιλαμβάνει ο γονικός ρόλος και ο ρόλος ενός εκπαιδευτικού, θα διαπιστώναμε σημαντικές διαφορές.

Ο ρόλος του γονέα περιλαμβάνει πλήρη και ισόβια δέσμευση προς το παιδί, νομική ευθύνη και κηδεμονία του παιδιού έως την ενηλικίωση, έντονη συναισθηματική ανάμειξη και έντονη προσήλωση στη ζωή του συγκεκριμένου παιδιού, άμεση εμπειρία, στενή σχέση και γνώση σε ότι αφορά την οικογένεια και συνολική θεώρηση των πολλαπλών ρόλων του παιδιού.

Από την άλλη πλευρά, ο ρόλος του εκπαιδευτικού, υπονοεί προσωρινή δέσμευση και βραχυπρόθεσμη επαγγελματική ευθύνη, ανάγκη για εξισορρόπηση του ενδιαφέροντος προς το συγκεκριμένο παιδί με μια ευρύτερη ομάδα παιδιών, πιο αποστασιοποιημένη συναισθηματική ανάμειξη, αντιμετώπιση του παιδιού ως κατέχοντος ενός μοναδικού ρόλου, καθώς και πιθανή ακαδημαϊκή εκπαίδευση σε συγκεκριμένους τομείς, ψυχολογικές διεργασίες και χαρακτηριστικά των οικογενειών.

Η οικοδόμηση μιας σχέσης χρειάζεται να συμπεριλαμβάνει την οικειότητα, την εμπιστοσύνη, το σεβασμό, την κατανόηση, αλλά και την αφιέρωση επαρκούς χρόνου.

Η ποιότητα της σχέσης μεταξύ των ατόμων διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στην επιτυχία των διαπραγματεύσεων, στην ικανότητα κατάληξης σε αποφάσεις και στο αποτέλεσμα της συνεργασίας.

Παράμετροι της σχέσης είναι η επικοινωνία και η ενεργητική ακρόαση.

Η επικοινωνία αποτελεί απόρροια μιας βασικής στάσης των ανθρώπων που συνίσταται στο να δεχτούμε τον άλλο όπως είναι και η ενεργητική ακρόαση είναι ένας τρόπος να κατανοούμε το συνομιλητή μας και να έχουμε μια ουσιαστική επικοινωνία.

Ακρόαση σημαίνει ότι ακούμε κάποιον με προσοχή και με συναισθηματική συμμετοχή, χωρίς να προβαίνουμε σε ερμηνείες, αλλά προτείνουμε και δεν επιβάλλουμε τις ιδέες και τις απόψεις μας, όταν αντέχουμε τη σιωπή και, κυρίως, όταν δίνουμε χρόνο.

Η ανοιχτή στάση, η βλεμματική επαφή, η έκφραση προσώπου, ο τόνος φωνής, η προσοχή, η παροχή ελάχιστης ενθάρρυνσης, οι ανοιχτές ερωτήσεις, οι παραφράσεις, η περίληψη, η διατύπωση προτάσεων, η παροχή πληροφοριών και επιλογών και η διευκόλυνση της συμμετοχής περιγράφουν καλύτερα το νόημα του όρου.

Άξονας όλων των ενεργειών είναι αναμφίβολα το παιδί.

Σημαντικά ερωτήματα είναι ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε την εξέλιξή του, τι πιθανότητες θεωρούμε ότι έχει για να αλλάξει, τι πιστεύουμε ότι μπορεί να μάθει, τι θα το βοηθήσει περισσότερο και ποια πράγματα είναι εκείνα που αντιλαμβανόμαστε ότι παρεμποδίζουν την ανάπτυξη και την πρόοδό του.

Χρειάζεται, λοιπόν, να ορίσουμε τις βασικές προτεραιότητες, αλλά και τις απώτερες φιλοδοξίες μας για το παιδί και να διερευνήσουμε τη συμβολή μας σε όλα αυτά.

Είναι σαφές ότι ένας γονιός θα διατύπωνε διαφορετικές προσδοκίες για το παιδί του σε σχέση με τον εκπαιδευτικό του παιδιού του.

Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να βρούμε τα σημεία σύνδεσης-σύγκλισης, αλλά και εκείνους τους στόχους στους οποίους υπάρχει απόκλιση.

Αναρωτηθείτε από κοινού ποια αλλαγή θα ήταν πιο χρήσιμη για το παιδί και γιατί, ποια αλλαγή του παιδιού θα ήταν χρησιμότερη για τον κάθε εμπλεκόμενο και γιατί, ποια είναι η πιο επείγουσα ανάγκη για το παιδί, για την οικογένεια και για το σχολείο.

Προσπαθήστε να προβλέψετε παράγοντες που μπορούν να σας δημιουργήσουν προβλήματα.

Τι μπορείτε να κάνετε:

—Εκτιμήστε καταρχήν τη συναισθηματική κατάσταση του γονέα

—Δείξτε συμπάθεια και ενδιαφέρον

—Προσκαλέστε τους γονείς να παρουσιάσουν τις δικές τους ιδέες, προσδοκίες, ερωτήσεις

—Το μήνυμα σας πρέπει να είναι καθαρό, ευθύ-άμεσο, απλουστευμένο (μικρές προτάσεις, λέξεις)

—Δώστε προτεραιότητα στις πληροφορίες

—Αναλύστε

—Επαναλάβετε

—Ρωτήστε για απορίες/ελέγξτε την κατανόηση του γονέα

—Αποφύγετε τεχνική ορολογία (γλώσσα)

Προτείνετε στους γονείς να παρατηρήσουν το παιδί

Αναθέστε τους μια αρμοδιότητα

Ανταλλάξτε πληροφορίες

Υπογραμμίστε ότι δεν υπάρχουν απόλυτες ή μοναδικές λύσεις

Μην υιοθετείτε στάση αυθεντίας

Σημειώστε ότι:

Δεν είναι πάντα οι γονείς πρόθυμοι να εκφράσουν ανοιχτά τις ανάγκες και τις ανησυχίες τους.

Η εμπιστοσύνη σχετίζεται κυρίως με το πώς μας βλέπουν ως επαγγελματίες.

Πολλές φορές οι γονείς δεν ξέρουν τι μπορούν να ζητήσουν και πώς να το ζητήσουν.

Μην αποφεύγετε τη διαδικασία συνεργασίας ακόμα και αν νιώθετε ότι δεν μπορείτε να προσφέρετε πράγματα.

Ζητήστε χρόνο για να ενημερωθείτε.

Να είστε ειλικρινείς γι’ αυτό που μπορείτε και δεν μπορείτε να επιτύχετε.

Μην δημιουργείτε προσδοκίες στις οποίες μπορεί να μην καταφέρετε να ανταποκριθείτε, αλλά επιλέγετε ρεαλιστικούς και βραχυπρόθεσμους στόχους.

Σημαντική είναι η οριοθέτηση των καθηκόντων της κάθε πλευράς.

Επιπλέον, σημειώστε ότι οι στόχοι που θέτετε ορίζονται συχνά διαφορετικά.

Για παράδειγμα, πώς ο καθένας αντιλαμβάνεται και ερμηνεύει τη λέξη «ανεξάρτητος»;

Για το λόγο αυτό, προσπαθήστε να είστε σαφείς με τους στόχους σας και να έχουν κοινά αποδεκτό νόημα.

Τέλος, θυμηθείτε ότι οι στόχοι είναι ανοιχτοί σε επαναδιαπραγμάτευση.

Θυμηθείτε να:

- Ενημερώνετε συχνά τους γονείς για τα σπουδαία πράγματα που λένε και κάνουν τα παιδιά τους.

- Μπορείτε να γράψετε αυτά τα σχόλια

- Στέλνετε συχνά σημειώματα για να τους λέτε οτιδήποτε εξαιρετικό/διαφορετικό κάνατε με τα παιδιά τους

- Πριν καλέσετε τους γονείς σε συνάντηση προκειμένου να συζητήσετε κάποιο ειδικό ζήτημα, που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί, φροντίστε να τους έχετε ενήμερους.

- Είναι σημαντικό να μην βάζουμε τους γονείς μπροστά σε μεγάλες (και δυσάρεστες) εκπλήξεις.

Ακόμα:

- Προγραμματίστε τακτικές συναντήσεις με τους γονείς

- Φροντίστε να τους δοθεί η ευκαιρία να εκφράσουν τη γνώμη τους, τις ανησυχίες τους και να κάνουν ερωτήσεις.

- Εμφυσήστε την αίσθηση του συμμάχου.

Δεν έχει σημασία που οι γνώσεις των γονιών είναι συνήθως χωρίς δομή ή μοιάζουν συγκεχυμένες. Μεγαλύτερη σημασία έχει το γεγονός ότι είναι διαθέσιμες.

Δώστε προσοχή στις συνθήκες συνάντησης:

—Φροντίστε να συναντιέστε με τους γονείς σε ξεχωριστό χρόνο, όταν δεν έχετε να κάνετε κάτι άλλο

—Ορίστε τη διάρκεια της συνάντησης

—Ξεκαθαρίστε τους στόχους της συνάντησης

—Ορίστε τον τρόπο που θα προχωρήσει η συζήτηση

—Υιοθετήστε έναν τρόπο να κάθεστε με τους γονείς που δεν σας διαφοροποιεί και δεν σας φέρνει αντιμέτωπους. Για παράδειγμα, καθίστε δίπλα τους, χωρίς να παρεμβάλλεται μεταξύ σας κάποιο φυσικό εμπόδιο.

Επίσης, φροντίστε να δώσετε κάποιο χρόνο ώστε να παρουσιάσετε στους γονείς τα προσόντα σας, τις δεξιότητες, τη φιλοσοφία και τους στόχους σας.

Μην ξεχνάτε να ενημερώνετε για τις προσδοκίες, αλλά και τις απαιτήσεις σας.

Η αυτοπαρουσίαση σας δίνει τη δυνατότητα να αποσαφηνίσετε το ρόλο σας, τα αποθέματα και τις δυνατότητές σας και βοηθά τους γονείς να ορίσουν τις προσδοκίες τους μέσα σε ένα πιο ρεαλιστικό πλαίσιο.

Ο ρόλος της διαφωνίας

Γονείς και εκπαιδευτικοί έχουν ανάγκη τη συνεισφορά του ενός προς τον άλλο.

Ωστόσο και οι δύο πλευρές έρχονται αντιμέτωπες με τις ατομικές και συχνά διαφορετικές θεωρήσεις (ή απόψεις σε σχέση με την ερμηνεία των συνθηκών), επειδή κατέχουν κοινωνικούς ρόλους που έχουν διαφορετικές λειτουργίες, ευθύνες, θέσεις εξουσίας και πιθανόν συμφέροντα και λειτουργούν μέσα σε διαφορετικές κοινωνικο-οργανωτικές δομές.

Η απροθυμία των επαγγελματιών να συνεργαστούν/ακούσουν μπορεί να οφείλεται στο ότι δεν θέλουν να επιτρέψουν στους γονείς να εισχωρήσουν σε περιοχές της δικής τους ειδικότητας ή επειδή πιστεύουν ότι έχουν λίγα να προσφέρουν.

Ωστόσο, η διαφωνία αποτελεί ιδιαίτερα σπουδαίο παράγοντα στη σχέση, καθώς αναδεικνύει την ανάγκη αλλαγής.

Συνέπειες της διαφωνίας μπορεί να είναι ο ανταγωνισμός, ο εξαναγκασμός, ο συμβιβασμός, η υπεκφυγή, η απόσυρση, αλλά και η συνεργασία.

Τρόποι να αντιμετωπίσετε τη διαφωνία:

—Αύξηση οικειότητας

—Χρήση ανώτερων στόχων

—Αναδιαμόρφωση

—Υποχώρηση

—Συμβιβασμός

—Καμία αλλαγή

Η στρατηγική της υποχώρησης, όταν δηλαδή αποδεχόμαστε την άποψη των γονιών, τουλάχιστον για μια χρονική περίοδο, έχει πλεονεκτήματα, όπως ότι τους αναγνωρίζουμε ως πρόσωπα και τους παραχωρούμε τον έλεγχο, ενώ ενισχύεται η αίσθηση του σεβασμού.

Αν αποφασίσετε να δεχτείτε την ιδέα της οικογένειας, εξηγείστε ότι θα πειραματιστείτε και διατυπώστε τις αμφιβολίες σας για τα αποτελέσματα. Συναντηθείτε για επανεκτίμηση.

Συχνά, ερχόμαστε αντιμέτωποι με γονείς που βιώνουν αρνητικά συναισθήματα.

Να είστε προετοιμασμένοι να ακούσετε το θυμό και την απογοήτευση του γονέα.

Σκεφτείτε ότι η διευκόλυνση της έκφρασης παραπόνων τους επιτρέπει να ανακουφιστούν από τα συναισθήματά τους, αλλά και να τα γνωστοποιήσουν.

Αυτό συνήθως τους βοηθά να αισθάνονται λιγότερο απελπισμένοι και έτσι επιβεβαιώνεται ότι τα αισθήματά τους είναι λογικές αντιδράσεις σε μια δυσάρεστη κατάσταση.

Τις περισσότερες φορές, ο θυμός και τα αρνητικά συναισθήματα δεν αφορούν εσάς προσωπικά.

Τα έντονα συναισθήματα του γονιού μπορεί να απορρέουν από το γεγονός ότι συνήθως παρέχεται ελάχιστη ή καθόλου αναγνώριση στο κύρος και χρησιμότητα των γνώσεων και εμπειριών του.

Θυμηθείτε ότι: Οι απεριόριστες ώρες που παρέχονται δωρεάν από το γονέα βρίσκονται σε αντίθεση με το ρόλο ενός αμειβόμενου επαγγελματία.

Βασική προϋπόθεση ως προς το πόσο θα συνεργαστούμε με ένα γονέα εξαρτάται από το πόσο επιθυμούμε αυτήν τη συνεργασία.

Σημαντικό είναι να λαμβάνουμε υπόψη τη δική μας επιθυμία και να μην πιέζουμε τον εαυτό μας σε ένα συγκεκριμένο είδος σχέσης με το γονιό.

Κάθε σχέση είναι μοναδική.

Κάθε οικογένεια και γονιός έχει τη δική του ιδιοσυγκρασία, όπως και κάθε επαγγελματίας έχει μοναδικά χαρακτηριστικά και τρόπους που δουλεύει και σχετίζεται με τους άλλους.

Σημασία έχει να μην χαθεί η ατομικότητα και η δημιουργικότητα των σχέσεων σε ένα μηχανιστικό και αφαιρετικό ορισμό της συνεργασίας.

Αναλογιστείτε:

Αν φανταστείτε τη σχέση σας με το γονιό σαν μια διελκυστίνδα, όπου είστε αντιμέτωποι, ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες για το παιδί;

και

Ποιος είναι αλήθεια αυτός που μπορεί να εκφράσει περισσότερο ικανοποιητικά τις ανάγκες του παιδιού;

από την Άννα Ιωαννίδου, MSc Σχολική και Εξελικτική Ψυχολόγο

Bιβλιογραφία

Dale, N. (2000). Τρόποι συνεργασίας με οικογένειες παιδιών με ειδικές ανάγκες. Αθήνα: ΄Ελλην.

Κέντρο Εκπαίδευσης για την Πρόληψη της Χρήσης των Ναρκωτικών και την Προαγωγή της Υγείας (1996). Επικοινωνία στην Οικογένεια. Ε.Π.Ι.Ψ.Υ./ ΟΚΑΝΑ, Αθήνα, 1-96.

Κωτσάκης, Δ., Μουρελή, Ε., Μπίμπου, Ι., & Μπουτουλούση, Ε. (2010). Αναστοχαστική πράξη: Ο αποκλεισμός από το σχολείο. Αθήνα: Νήσος (Τετράδια 21).

Molnar A, & Lindquist, B. (1998). Προβλήματα συμπεριφοράς στο σχολείο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Σάιφερ, Σ. (1994). Πρακτικές λύσεις για κάθε πρόβλημα. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.

http://enarthro.blogspot.gr/

Ένα βασικό χαρακτηριστικό των οικογενειών είναι η μεταβλητότητά τους στο χρόνο, καθώς και το γεγονός ότι βρίσκονται σε διαρκή ανάπτυξη, μεγάλωμα και αλλαγή.

Ακόμα και αν για τους περισσότερους από εμάς μοιάζει η οικογένεια να είναι μια σταθερά, όπου λίγα πράγματα αλλάζουν, αυτή η ιδέα δεν αντανακλά την πραγματικότητα.

Γιατί η οικογένειά μας αλλάζει συνεχώς, όντας σε αλληλεπίδραση με το χρόνο, νέα πρόσωπα προστίθενται, παλιά φεύγουν, οι σχέσεις τροποποιούνται και οι ρόλοι βρίσκονται σε διαρκή εναλλαγή.

Ο κύκλος ζωής της οικογένειας αποτελεί μια συνοπτική περιγραφή της εξέλιξής της η οποία επισημαίνει τις σημαντικές διαδικασίες και αλλαγές που χρειάζεται να γίνουν προκειμένου να υπάρχει επιτυχής εξέλιξη της οικογένειας.

Σκεφτείτε το σαν έναν τρόπο να δούμε ποια είναι τα σημεία εκείνα που μας λένε ότι συμβαίνει μια σημαντική αλλαγή που μπορεί να φέρει μια έστω και πρόσκαιρη «αναστάτωση» και μας καλεί σε προσαρμογή.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο κύκλος ζωής μιας οικογένειας;

Ποια είναι τα στάδια που διέρχεται;

Τι είδους μεταβάσεις γίνονται και ποιες οι συναισθηματικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα;

Σε ποια επίπεδα χρειάζεται να γίνουν αλλαγές έτσι ώστε τα μέλη μιας οικογένειας να καταφέρνουν να προσαρμόζονται ικανοποιητικά;

Κατά το πρώτο στάδιο, το νεαρό άτομο φεύγει από το σπίτι και αναλαμβάνει την οικονομική και συναισθηματική ευθύνη του εαυτού του.

Είναι η περίοδος που καλείται να διαμορφώσει τους προσωπικούς του στόχους και να αποκτήσει υπόσταση ως «άτομο» με δικά του όνειρα, ιδέες, φιλοδοξίες.

Όταν, λοιπόν, ξεκινά ουσιαστικά η διαδικασία συναισθηματικής διαφοροποίησης από οικογένεια που προέρχεται.

Εξίσου σημαντική είναι η δημιουργία στενών σχέσεων με συνομηλίκους, καθώς και η εξασφάλιση οικονομικής ανεξαρτησίας σε συνδυασμό με την απόκτηση εργασίας.

Στη συνέχεια, πραγματοποιείται η ένωση δύο οικογενειών (συνήθως) μέσα από το γάμο, οπότε και έχουμε το νέο ζευγάρι.

Η δέσμευση στο καινούριο σύστημα, το συζυγικό, είναι εξαιρετικής σημασίας συναισθηματική διαδικασία που απαιτεί από τους συντρόφους να ορίσουν επαρκώς τη σχέση τους, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους και το επίπεδο της διαπερατότητας σε σχέση με τρίτους, για παράδειγμα το βαθμό στον οποίο επιτρέπουν την παλιά τους οικογένεια να εισέρχεται στη νέα οικογένεια.

Αναμφίβολα, η διαπραγμάτευση μεταξύ των συζύγων όλων αυτών των ζητημάτων, θα επιφέρει και αλλαγή στις σχέσεις με την ευρύτερη οικογένεια, αλλά και τους φίλους.

Όταν η οικογένεια αποκτά παιδιά, καταρχήν χρειάζεται να «υποδεχτεί» αυτά τα νέα μέλη.

Και η υποδοχή αυτή περιλαμβάνει μια σειρά προσαρμογών, από τη συναισθηματική επένδυση στο ρόλο του γονέα, την πιθανή αλλαγή στο εργασιακό κομμάτι ως την αναπροσαρμογή των σχέσεων με τους γονείς από την παλιά οικογένεια, οι οποίοι και αυτοί χρειάζεται να «αναβαθμιστούν» από «γονείς» σε «παππούδες».

Σίγουρα, το να «κάνει χώρο» το ζευγάρι για να εισχωρήσει το παιδί, είναι πρωταρχικής σημασίας.

Οι γονείς καλούνται σε συνεργασία για το μεγάλωμα των παιδιών σε θέματα οικονομικά και οικιακών υποχρεώσεων και η συνεργασία αυτή και οι διακανονισμοί που γίνονται μπορούν εν δυνάμει να ασκήσουν συναισθηματικές πιέσεις στους συντρόφους.

Αναμφίβολα, είναι μια περίοδος ολικής αναπροσαρμογής σε επίπεδο σχέσεων και ρόλων.

Κατά το επόμενο στάδιο, όταν η οικογένεια έχει παιδιά στην εφηβεία, ξεκινά η διαδικασία εξατομίκευσης των παιδιών, αυτή η στιγμή που σιγά-σιγά αφήνουν τη γονική ασφάλεια και σιγουριά και καλούνται να ανεξαρτητοποιηθούν, να καταλάβουν ποιοι είναι και τι θέλουν, να ορίσουν επαρκώς τον εαυτό τους, να βάλουν τα όρια του «εγώ» τους, διαδικασία που θα οδηγήσει σταδιακά στην ενηλικίωσή τους.

Οι γονείς χρειάζεται να γίνουν παράλληλα «γονείς ενηλίκων», να δείξουν ευελιξία και διαλλακτικότητα, για να διευκολύνουν τους εφήβους και πιθανά στρέφονται ξανά σε θέματα επαγγελματικής σταδιοδρομίας και σε θέματα της μεταξύ τους σχέσης.

Όταν τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι όλη η οικογένεια χρειάζεται να προσαρμοστεί σε νέους τύπους σχέσεων.

Η περίοδος αυτή μπορεί να διαφανεί ιδιαίτερα δύσκολη για το ζευγάρι που μπορεί να νιώσει ότι χάνει σημαντικό κομμάτι του ρόλου του, ιδιαίτερα αν ο γονικός ρόλος είχε προηγουμένως «καταλάβει» όλους τους υπόλοιπους.

Αυτό μπορεί να φέρει στην επιφάνεια σχεσιακές δυσκολίες του ζευγαριού, το οποίο καλείται να επαναδιαπραγματευθεί τη σχέση του.

Από την άλλη οι σχέσεις γονέων-παιδιών χρειάζεται να γίνουν σχέσεις ενηλίκων προς ενήλικες, να δοθεί χώρος σε περίπτωση που τα παιδιά παντρευτούν, ώστε να συμπεριληφθούν οι νέες οικογένειες, ενώ συχνή σε αυτή τη φάση είναι η αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας και ο θάνατος των γονέων του ζευγαριού.

Στο τελικό στάδιο, η οικογένεια διανύει την ώριμη ηλικία και σε συνδυασμό με την αποδοχή των αλλαγών στους ρόλους, σημαντικά ζητήματα είναι η φροντίδα για την υγεία του κάθε συντρόφου και η υποστήριξη του ηλικιωμένου πια ζευγαριού από τα παιδιά του με τρόπο που να μην παρεμποδίζεται η δική τους ζωή.

Αναμφίβολα, ο θάνατος αποτελεί κεντρικό ζήτημα, είτε συζητιέται είτε όχι, και το άτομο καλείται να αντιμετωπίσει τη θνητότητά του, να αντιμετωπίσει τον πιθανό θάνατο του συντρόφου του και να ευαισθητοποιηθεί στο θέμα του προσωπικού θανάτου.

Να σημειωθεί ότι τα συγκεκριμένα στάδια αποτελούν έναν τρόπο για να δούμε την οικογένεια, και όχι το μοναδικό, καθώς η οικογενειακή ζωή δεν ξεκινάει από ένα συγκεκριμένο σημείο, ούτε έχει ξεκάθαρο τέλος.

Η εξέλιξη της οικογένειας είναι πολύ πιο πολύπλοκη.

Βιβλιογραφική πηγή:

McGoldrick, M. (1989). The chaniging family life cycle. Boston: Alyn & Bacon.

http://enarthro.blogspot.gr/

Κάθε παιδί που βρίσκεται για διάφορους λόγους χωρίς τους βιολογικούς γονείς του, ή με βιολογικούς γονείς που αδυνατούν να ανταποκριθούν στο γονεϊκό τους ρόλο, είναι δυνάμει ένα παιδί προς υιοθεσία.

Η υιοθεσία μπορεί να ορισθεί ως η σύμπτωση της επιθυμίας ενός ζευγαριού για απόκτηση ενός παιδιού με την πραγματική ανάγκη ενός παιδιού να αποκτήσει ένα νέο και σταθερό οικογενειακό περιβάλλον.

Αναμφίβολα, η υιοθεσία συμβαίνει προς όφελος του παιδιού.

Παιδιά σε θετή οικογένεια

Συχνά, υπάρχει η τάση να γενικεύεται ο τρόπος με τον οποίο πιστεύουμε ότι ένα παιδί βιώνει την ένταξή του σε μια θετή οικογένεια, σαν να πρόκειται για μια ιδιαίτερη κατηγορία ή “είδος” παιδιών. Ωστόσο, είναι ουσιώδες να συνειδητοποιήσουμε ότι το υιοθετημένο παιδί θα πρέπει καταρχήν να αντιμετωπίζεται ως παιδί με ανάγκες που δεν διαφοροποιούνται σημαντικά από τις ανάγκες κάθε άλλου παιδιού, ανάγκες βιολογικές, ακαδημαϊκές και κυρίως συναισθηματικές.

Οι ανάγκες των παιδιών

Ο όρος συναισθηματικές ανάγκες αναφέρεται κατά κύριο λόγο στο σεβασμό της ιδιαίτερης ατομικότητας του παιδιού εκ μέρους των θετών γονιών αλλά και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος και στην ουσιαστική αποδοχή αυτού που το παιδί είναι. Η αποδοχή του παιδιού συνδέεται με μια γενική συναισθηματική στάση με την οποία αναγνωρίζεται ότι κάθε παιδί υιοθετημένο ή μη έχει δικαίωμα να έχει επιθυμίες και ανησυχίες, με λίγα λόγια να είναι ο εαυτός του. Βέβαια, η αποδοχή αυτή δεν ταυτίζεται με την κάλυψη των υλικών αναγκών και τη μη διαπραγμάτευση των ουσιωδών ενδοοικογενειακών ζητημάτων (για παράδειγμα, τη θέσπιση κανόνων, την εφαρμογή ορίων την άσκηση κριτικής). Οι γονείς έχουν την ευθύνη και χρειάζεται να αναλαμβάνουν ρόλους ενηλίκων απέναντι στα παιδιά τους.

Ενημέρωση για την υιοθεσία

Είναι πλέον ευρέως αποδεκτό ότι τα παιδιά που έχουν υιοθετηθεί θα πρέπει να ενημερώνονται όσο το δυνατόν νωρίτερα για την υιοθεσία. Σημαντικό είναι να πούμε στα παιδιά τι συμβαίνει χρησιμοποιώντας απλά λόγια, ανάλογα και με το επίπεδο ανάπτυξής τους και την ηλικία τους. Δεν υπάρχει συγκεκριμένος τρόπος και «έτοιμες» φράσεις αναφορικά με το τι και πώς μιλάμε σε ένα παιδί για την υιοθεσία. Κάθε οικογένεια έχει άλλωστε τους δικούς της ξεχωριστούς τρόπους να διαπραγματεύεται τα ζητήματα που την αφορούν. Είναι σημαντικό οι γονείς να χρησιμοποιήσουν τον αυθορμητισμό τους και να εμπιστευτούν τον προσωπικό τους τρόπο να μιλούν με το παιδί τους. Είναι, λοιπόν, καλό να διηγούνται με απλά λόγια σταδιακά στο παιδί την ιστορία του και να είναι ανοιχτοί στις ερωτήσεις του, συζητώντας μαζί του με φυσικό τρόπο.

Αποφεύγοντας να μιλήσουμε για την υιοθεσία

Στην αντίθετη περίπτωση, το γεγονός της υιοθεσίας, κινδυνεύει να μετατραπεί σε οικογενειακό μυστικό, φορτισμένο με αισθήματα ντροπής και ενοχής, που θα επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις γονιών και παιδιού. Τα παιδιά ερμηνεύουν ενδείξεις του περιβάλλοντος, όπως τις σιωπές και την αμηχανία των γονιών, και αντιλαμβάνονται ότι κάτι σημαντικό κρύβουν οι γονείς τους απ’ αυτά και αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη φυσιολογική τους περιέργεια. Μάλιστα, η αποκάλυψη του μυστικού της υιοθεσίας από κάποιο τρίτο πρόσωπο μπορεί να επηρεάσει την εμπιστοσύνη που έχουν τα παιδιά στους γονείς τους. Η ειλικρίνεια σε ό,τι αφορά την καταγωγή και την ιστορία ενός παιδιού, μπορούν να παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του και δημιουργούν κλίμα ασφάλειας μέσα στην οικογένεια. Οι γονείς που αποφασίζουν να μην μιλήσουν είναι καλό να αναλάβουν την ευθύνη να εξηγήσουν στο παιδί για ποιο λόγο σιωπούν και μέχρι πότε.

Μιλώντας για τους βιολογικούς γονείς

Ένα ευαίσθητο θέμα είναι το πώς θα μιλήσουν οι θετοί γονείς στο παιδί για τους βιολογικούς του γονείς. Το ερώτημα "Γιατί με εγκατέλειψαν;" προκαλεί ιδιαίτερη αμηχανία, αλλά οι θετοί γονείς θα πρέπει να προσπαθήσουν να είναι ειλικρινείς και να φροντίσουν ώστε τα λόγια και οι εξηγήσεις τους να μην θίγουν την αξιοπρέπεια των βιολογικών γονιών στα μάτια του παιδιού. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι και η πράξη της εγκατάλειψης ενός παιδιού είναι από μια πλευρά μια πράξη φροντίδας και προστασίας για το παιδί. Ένα παιδί που έχει πολύ αρνητικές εικόνες, μέσω των αφηγήσεων των θετών γονιών του για τους βιολογικούς του γονείς, μπορεί να πιστεύει ότι και το ίδιο δεν αξίζει, με αποτέλεσμα να πλήττεται σοβαρά η εκτίμηση που έχει για τον εαυτό του.

Βιολογία και κληρονομικότητα

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να λάβουμε υπόψη μας ότι η οικογένεια και ο γονικός ρόλος δεν αποτελούν καταστάσεις που ορίζονται αποκλειστικά και μόνο από τη βιολογία. Ουσιαστικό ρόλο διαδραματίζουν η ποιότητα της αλληλεπίδρασης μεταξύ του παιδιού και των γονέων, ο βαθμός ζεστασιάς στις ενδοοικογενειακές σχέσεις και το γενικό συναισθηματικό κλίμα μέσα στο οποίο διαμορφώνονται και δομούνται οι σχέσεις και οι δεσμοί. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι καμία βιολογική λειτουργία δεν ασκείται ικανοποιητικά ως προς την ανάπτυξη ενός παιδιού αν δεν επενδυθεί με συναίσθημα. Για τον λόγο αυτό η "κληρονομικότητα" και η "βιολογία" παίζουν πολύ λιγότερο ρόλο από αυτόν που συνήθως πιστεύουμε ως προς τη διαμόρφωση ενός παιδιού και κακώς αποδίδονται σε αυτές συμπεριφορές των παιδιών που σε μεγάλο βαθμό στηρίζονται σε άλλους παράγοντες.

Βιβλιογραφική πηγή:

Αμπατζόγλου Γ. (Επιμ.) (2002). Αλλάζοντας χέρια: Διεπιστημονική προσέγγιση της διακίνησης και της τοποθέτησης των παιδιών. University Studio Press.

http://enarthro.blogspot.gr

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των μονογονεϊκών οικογενειών, δηλαδή των οικογενειών στις οποίες υπάρχει μόνο ένας γονέας. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να οφείλεται σε μια σειρά παραγόντων, όπως η αύξηση του αριθμού των διαζυγίων, ο αιφνίδιος ή μη θάνατος ενός γονέα ή η γέννηση παιδιών εκτός γάμου.

Στο σύνολό τους, οι περισσότερες μονογονεϊκές οικογένειες έχουν επικεφαλής τη μητέρα, μια και, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις διαζυγίου, είναι συνηθέστερο να δίνεται η κηδεμονία των παιδιών σε αυτή. Παρόλα αυτά, υπάρχουν και αρκετές μονογονεϊκές οικογένειες με επικεφαλής τον πατέρα.

Η γονεϊκότητα αποτελεί μια σημαντική πτυχή στη ζωή ενός ατόμου και επιφέρει μια σειρά αλλαγών στην καθημερινότητά του. Πολλές από τις δυσκολίες των μονογονεϊκών οικογενειών είναι παρόμοιες με εκείνες που παρατηρούνται σε μια οικογένεια με δύο γονείς. Η φροντίδα των βασικών αναγκών, η παροχή των αναγκαίων, η αντιμετώπιση των αναπτυξιακών δυσκολιών των παιδιών, η βοήθεια στα σχολικά καθήκοντα είναι μερικές από αυτές. Ωστόσο, τα προβλήματα αυτά μπορεί να φαίνονται πιο δύσκολο να τα διαχειριστεί ο γονέας που είναι μόνος και δεν έχει κάποιο υποστηρικτικό δίκτυο συγγενών ή φίλων.

Η μονογονεϊκότητα ενδέχεται να δημιουργεί στο γονέα επιπρόσθετες πιέσεις, καθώς καλείται να αναπροσαρμόσει τη ζωή και τις προτεραιότητές του σε σημαντικό βαθμό.

Ιδιαίτερα, στις μονογονεϊκές οικογένειες οι οποίες προκύπτουν μετά από ένα διαζύγιο μερικές από τις προκλήσεις που παρουσιάζονται είναι τα προβλήματα επίσκεψης και επιμέλειας, οι επιπτώσεις της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ των γονέων, η αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης δυσκολιών των παιδιών αναφορικά με την ψυχο-συναισθηματική τους προσαρμογή και τα προβλήματα που προκαλούνται, όταν ο γονέας αρχίζει να δημιουργεί νέες σχέσεις.

Δεν είναι, μάλιστα, σπάνιο να γίνει αποδέκτης του μεγαλύτερου μέρους του αρνητισμού, της επαναστατικότητας και του θυμού των παιδιών εξαιτίας της διάλυσης της οικογένειας.

Για τους λόγους αυτούς, χρειάζεται να διαχειριστεί τα προσωπικά του αρνητικά συναισθήματα προς τον/την πρώην σύζυγο και να φροντίσει έτσι, ώστε τα παιδιά να βρουν το χώρο να εκφράσουν την πικρία και το θυμό για τη νέα κατάσταση, καθώς και την επιθυμία τους να επικοινωνούν με τον άλλο γονέα.

Επιπρόσθετα, ο γονέας επικεφαλής της μονογονεϊκής οικογένειας χρειάζεται να προβεί σε διαφοροποίηση αναφορικά με τον εργασιακό του ρόλο, ώστε να μπορεί να εξισορροπήσει τις αυξημένες οικονομικές ανάγκες της οικογένειας.

Ιδιαίτερα, στις περιπτώσεις που ο άλλος γονέας δεν συμμετέχει ενεργά, έχει αποσυρθεί πλήρως από τη φροντίδα των παιδιών ή δεν υπάρχει, ενδέχεται να βιώνει υψηλά επίπεδα στρες και άγχους.

Ιδιαίτερα, οι γυναίκες επικεφαλής αντιμετωπίζουν συχνότερα δυσκολίες αναφορικά με την εύρεση ή τη διατήρηση της εργασίας τους, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται σημαντικά η οικονομική κατάσταση της οικογένειας.

Αντίθετα, οι άνδρες επικεφαλής μονογονεϊκών οικογενειών φαίνεται να έχουν καλύτερες ευκαιρίες εργασίας και υψηλότερες χρηματικές απολαβές.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η μονογονεϊκότητα δεν ασκεί και σε αυτούς πιέσεις.

Ένας άνδρας συχνά –αν και όχι πάντα- δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένος να αντιμετωπίζει και να φέρει σε πέρας της πολλαπλές απαιτήσεις της γονεϊκότητας, που περιλαμβάνουν τη συνεχή φροντίδα, την επιτήρηση, τη βοήθεια στα μαθήματα και την οριοθέτηση της συμπεριφοράς των παιδιών, καθήκοντα που παραδοσιακά είναι συνδεδεμένα με το μητρικό ρόλο.

Συνεπώς, η μονογονεϊκότητα απαιτεί αναπροσδιορισμό και επανακαθορισμό των ενδο-οικογενειακών ρόλων.

Επιπλέον, οι ανάγκες των παιδιών σε σχέση με την ηλικία και το αναπτυξιακό τους επίπεδο αποτελούν μια ακόμη δυσκολία.

Για παράδειγμα, τα περισσότερα παιδιά κατά την εφηβεία ενδεχομένως να αισθάνονται κάποια εχθρότητα προς τους γονείς τους, καθώς μεγαλώνουν και προσπαθούν να ανεξαρτητοποιηθούν.

Όμως, όταν η οργή και η εξέγερση κατευθύνεται στο σύνολό της προς ένα πρόσωπο, μπορεί η κατάσταση να επιδεινωθεί.

Επομένως, είναι σημαντικό ο γονέας και τα παιδιά να υιοθετήσουν νέα πρότυπα επικοινωνίας και να διαπραγματευθούν από την αρχή τη μεταξύ τους σχέση.

Τα παιδιά έχουν ανάγκες που χρειάζεται να ικανοποιηθούν και απαιτούν την προσοχή και το συνεχές ενδιαφέρον του γονέα, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο χρόνος που έχει στη διάθεσή του για να ασχοληθεί με τα προσωπικά του ενδιαφέροντα και να διατηρήσει τις κοινωνικές του επαφές.

Η ύπαρξη προσωπικού χρόνου είναι απαραίτητη και αναγκαία προϋπόθεση ώστε ο γονέας να μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικότερα μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας, καθώς παρέχει την ευκαιρία για ανασυγκρότηση των δυνάμεων, χαλάρωση και αποστασιοποίηση από τις καθημερινές δυσκολίες.

Όλα τα παραπάνω καθιστούν σαφές το γεγονός ότι ο/η επικεφαλής μιας μονογονεϊκής οικογένειας αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα πιέσεων και δυνητικών προβλημάτων σε διάφορα επίπεδα.

Ωστόσο, η μονογονεϊκότητα αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για το γονέα να δοκιμάσει νέους ρόλους, να ενισχύσει τις δεξιότητες και τις ικανότητές του και να επιτύχει προσωπική ολοκλήρωση.

Το σημαντικότερο είναι ότι η εμπειρία αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως ένα βασικό σημείο επαφής μεταξύ του γονέα και των παιδιών, φέρνοντας τους πιο κοντά και ενδυναμώνοντας τους οικογενειακούς δεσμούς.

Αποτελεί, λοιπόν, πολύ περισσότερο μια πρόκληση παρά μια δυσκολία.

http://enarthro.blogspot.gr

Επειδή όλα τα ζευγάρια τσακώνονται κάποιες φορές, σχεδόν όλα τα παιδιά θα δουν τους γονείς τους να μαλώνουν κάποια στιγμή.

Αν καταφέρετε να αντιδράσετε κατάλληλα το παιδί σας μπορεί να πάρει ένα σημαντικό μάθημα για το πώς επιλύονται οι διαφωνίες με υγιή τρόπο.

Ωστόσο, συνήθως αυτές οι καταστάσεις έχουν αρνητική επίδραση στο συναισθηματικό κόσμο των παιδιών.

Η πιο συνηθισμένη αγωνία των παιδιών είναι να βλέπουν τους γονείς τους να μαλώνουν.

Αναφέρουν ότι τα κάνει να νιώθουν ανήσυχα, φοβισμένα και μπερδεμένα.

Ανησυχούν μήπως φταίνε τα ίδια για τον καβγά ή μήπως οι γονείς χωρίσουν.

Τα παιδιά δεν μπορούν να ξεχωρίσουν ένα μικρό καβγαδάκι για τα πιάτα από μια σοβαρή διαφωνία που απειλεί τη σταθερότητα της σχέσης σας.

Οι περισσότεροι γονείς τσακώνονται για παρόμοια θέματα.

Είναι συνηθισμένο ο ένας γονιός να έχει διαφορετικές ιδέες για τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού από τον άλλο.

Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να δέχεται το παιδί του να τρώει μπροστά στην τηλεόραση, ενώ ο/η σύζυγος να θεωρεί ότι πρέπει όλοι να τρώνε στο τραπέζι.

Κάποιοι μπορεί να διαφωνούν αν η καθημερινή μελέτη πρέπει να γίνεται πριν την τηλεόραση ή μετά.

Άλλα συνηθισμένα θέματα τσακωμών είναι σχετικά με τις δουλειές του σπιτιού και τα οικονομικά.

Οι διαφωνίες και οι τσακωμοί είναι αναπόφευκτοι λοιπόν.

Ωστόσο, για ο,τιδήποτε κι αν μαλώνετε, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε και άλλα που μπορείτε να αποφύγετε, ώστε να ελαχιστοποιήσετε την αρνητική επίπτωση στα παιδιά.

Κάνετε συμφωνία με τον/την σύζυγό σας να μην μαλώνετε μπροστά στα παιδιά.

Αν υπάρξει μια διαφωνία, σταματήστε την εκεί και συνεχίστε όταν τα παιδιά δεν θα είναι εκεί ή έχουν πάει για ύπνο.

Είναι σημαντικό να σταματήσετε αληθινά και να μην συνεχίσετε να αρπάζεστε με το παραμικρό όλη την υπόλοιπη μέρα.

Όταν το συζητήσετε αργότερα θα είστε και οι δυο πιο ήρεμοι και θα είναι ευκολότερο να βρείτε μια λύση.

Προσπαθήσετε να συμφωνήσετε σε θέματα διαπαιδαγώγησης.

Σίγουρα θα έχετε διαφωνίες αλλά μπορείτε να κάνετε κάποιους συμβιβασμούς από τις δύο πλευρές.

Αν τα παιδιά σας ήταν παρόντα στον καυγά, καθησυχάστε τα λέγοντας ότι αγαπάτε ο ένας τον άλλο και εκείνα.

Εξηγείστε τους ότι ο καυγάς δεν είχε σχέση μαζί τους.

Ζητήστε συγγνώμη ο ένας από τον άλλο για να δείξετε ότι δεν κρατάτε κακία και είστε εντάξει.

Συζητήστε ανοιχτά, ώστε να μάθουν πώς επιλύονται οι διαφορές.

Αν ξέρετε ότι μαλώνετε για συγκεκριμένα θέματα ή ορισμένες ώρες, προσπαθήστε να καθίσετε μόνοι σας και να τα λύσετε όταν θα είστε ήρεμοι.

Συζητήστε τι σας εκνευρίζει και πώς μπορείτε να είστε πιο ήρεμοι για να κάνετε το κλίμα στο σπίτι πιο ευχάριστο.

Μην υποθέτετε ότι το παιδί σας είναι πολύ μικρό για να καταλάβει τις λεπτομέρειες του τσακωμού και γι’ αυτό το λόγο δεν θα επηρεαστεί.

Ακόμα και τα βρέφη μπορούν να καταλάβουν αν όχι τα λόγια, τα αρνητικά συναισθήματα που υπάρχουν μεταξύ σας.

Μην ζητάτε από το παιδί να διαλέξει «στρατόπεδο». Αυτό μπορεί να προκαλέσει μεγάλο άγχος στο παιδί, κάτι που έχει αρνητικές συνέπειες στον ψυχισμό του.

Αποφύγετε να διαφωνείτε και να τσακώνεστε για τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού μπροστά στο ίδιο το παιδί.

Προσπαθήστε αν ο/η σύζυγός σας έχει μια συμπεριφορά με την οποία διαφωνείτε να μην το εκφράσετε μπροστά στο παιδί.

Όταν είστε μόνοι μπορείτε να συζητήσετε για αυτά τα θέματα και να συμφωνήσετε, ώστε να παρουσιάζετε μια κοινή στάση στο παιδί.

Αποφύγετε να τσακώνεστε μπροστά στο παιδί για το ποιος είναι σωστός στη διαπαιδαγώγηση και έχει δίκιο.

Εξάλλου συνήθως δεν υπάρχει σωστό και λάθος σε αυτές τις καταστάσεις, οπότε θα ήταν καλύτερα να έρθετε σε έναν συμβιβασμό για τα θέματα που διαφωνείτε.

Αποφύγετε να τσακώνεστε συνεχώς για μικρά πράγματα.

Είναι σίγουρο πως θα έχετε κάποιες διαφωνίες για σοβαρά θέματα που πρέπει να λύσετε, αλλά δεν χρειάζεται να αρπάζεστε για λεπτομέρειες που δεν έχουν σημασία.

Σκεφτείτε πως αν μαλώνετε συχνά για ασήμαντα θέματα, ίσως υπάρχει κάποιος άλλος λόγος για την εχθρότητα ανάμεσά σας, κάτι για το οποίο δεν μιλάτε.

Αν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στη σχέση σας που δεν καταφέρνετε να λύσετε μεταξύ σας, ίσως θα ήταν καλό να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό.

Τα παιδιά που οι γονείς τους μαλώνουν συχνά έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν συναισθηματικές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς.

Επομένως είναι σημαντικό οι γονείς να προσέχουν για αλλαγές στη συμπεριφορά τους που δείχνουν ότι χρειάζονται κάποια βοήθεια.

Πηγή:

Understanding your child... Parental arguments, The Tavistock & Portman NHS Foundation Trust.

http://enarthro.blogspot.gr

Ο κάθε γονιός ας διαβάσει προσεκτικά κάθε πρόταση και ας προσπαθεί να δημιουργεί μέσα στο σπίτι ένα υγιές κλίμα από κάθε άποψη.

Αλήθεια, ποιο από τα έντεκα

Αν του R.Russel επικρατούν στο οικογενειακό σας περιβάλλον;

Απαντήστε καθώς τα διαβάζετε αλλά μη μείνετε στην απλή ανάγνωση.

Με υπομονή, επιμονή και συστηματική άσκηση αποφεύγετε τα αρνητικά και καλλιεργήστε τα θετικά χαρακτηριστικά.

Να ποιες είναι οι διαπιστώσεις του R.Russel.

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κριτική:

Μαθαίνει να κατακρίνει

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην έχθρα:

Μαθαίνει να καυγαδίζει

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ειρωνεία:

Μαθαίνει να είναι ντροπαλό

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ντροπή:

Μαθαίνει να είναι ένοχο

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κατανόηση:

Μαθαίνει να είναι υπομονετικό

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ενθάρρυνση:

Μαθαίνει να έχει εμπιστοσύνη

Αν ένα παιδί ζει μέσα στον έπαινο:

Μαθαίνει να εκτιμά

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην δικαιοσύνη:

Μαθαίνει να είναι δίκαιο

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ασφάλεια:

Μαθαίνει να πιστεύει

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην επιδοκιμασία:

Μαθαίνει να έχει αυτοεκτίμηση

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην παραδοχή και φιλία:

Μαθαίνει να βρίσκει την αγάπη μέσα στον κόσμο.

Να γίνει πίστη δική σας και του παιδιού η αρχή: "Δε θέλω να γίνω καλύτερος από κανέναν.

Θέλω να γίνομαι κάθε μέρα καλύτερος από τον χθεσινό μου εαυτό".

Να δημιουργείτε και να ανακαλύπτετε παιχνίδια που μπορεί να συμμετάσχει και να ευχαριστηθεί το παιδί.

Προτιμήστε πνευματικά παιχνίδια και ιδιαίτερα εκείνα που καλλιεργούν και εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό του παιδιού και αναπτύσσουν την κριτική του σκέψη.

Ενθαρρύνετε το παιδί σας να αναπτύξει διάφορα ενδιαφέροντα τόσο μέσα στο σπίτι όσο και έξω από αυτό.

Για κάθε ηλικία υπάρχουν πάρα πολλές δραστηριότητες να κάνει. Δώστε και στην περίπτωση αυτή το δικό σας ζωντανό παράδειγμα.

Βοηθάτε το παιδί να σχηματίζει τη δική του γνώμη και άποψη για όσα ακούει και βλέπει γύρω του.

Αρχίστε από κοινές εμπειρίες όπως είναι τα προγράμματα της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου, ένα θεατρικό έργο, ένα βιβλίο κλπ.

Ενθαρρύνετε το να σας εκφράζει τη γνώμη του και να διατυπώνει την κρίση του.

Καλλιεργείστε το μυαλό του και δείξτε του πως να μιλάει, πώς να συζητάει και πως να συνυπάρχει με τους υπόλοιπους.

Πάντα να ενθαρρύνετε και να υποστηρίζετε το παιδί σας αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που δημιουργούνται για αυτό το σκοπό. Ευαισθητοποιηθείτε να βλέπετε τα θετικά σημεία του παιδιού σας.

Πάνω από όλα να είστε πάντα έτοιμοι και πρόθυμοι να συζητήσετε μαζί του για ότι το απασχολεί και για κάποιο θέμα που προφανώς μπορεί να παρουσιαστεί.

Να συζητάτε με το παιδί σας και δικά σας θέματα.

Το παιδί σας είναι σε θέση να εκφέρει τη γνώμη του από τη μικρή ηλικία. Έτσι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να συζητά και εκείνο τα δικά του προβλήματα μαζί σας.

Να παίζετε μαζί του και να συμμετέχετε στις δικές του δραστηριότητες αφήνοντας το να δημιουργεί και να ανακαλύπτει με το δικό του τρόπο.

Μην το αποπαίρνετε όταν κάνει λάθη ή όταν δεν τα καταφέρνει. Εκείνο έχει το δικό του πρότυπο στο μυαλό του.

Να ετοιμάζετε, να οργανώνετε και να κατευθύνετε το χρόνο και τον χώρο του παιδιού σας, έτσι ώστε να αναπτύξει στον μεγαλύτερο βαθμό τις δυνατότητές του να μπορεί να είναι υπεύθυνο και συνεπή στις υποχρεώσεις του.

Να διαθέτετε χρόνο για το παιδί σας με την καρδιά σας.

Όσο περισσότερο μπορείτε να επιδιώκετε να συνυπάρχετε, να συζητάτε, να παίζετε, να κάνετε πράγματα μαζί. Να θυμάστε ότι ο ποιοτικός χρόνος που περνάτε μαζί με το παιδί σας είναι η καλύτερη επένδυση για το μέλλον του. Και σίγουρα πάντα υπάρχει τρόπος να ξεκλέψουμε λίγο χρόνο ανεμελιάς να περάσουμε με το παιδί μας. Δεν υπάρχει δικαιολογία ότι οι συνθήκες και η καθημερινή μας ρουτίνα δεν το επιτρέπουν!

Να σέβεστε την αξιοπρέπεια του παιδιού σας.

Για να είναι σωστές οι σχέσεις μεταξύ σας και να αποφεύγονται επιβλαβείς παρεκτροπές, πρέπει σε κάθε εκδήλωση σας, είτε με λόγια ή με έργα, να σέβεστε το παιδί και τις επιλογές του και θα κάνει και εκείνο το ίδιο για εσάς.

Μην απαιτείτε από το παιδί σας να σας αγαπάει απλά υπενθυμίζοντας του το τι κάνετε για αυτό.

Έχετε υποχρέωση να εκδηλώνετε με όλους τους τρόπους τη στοργή και την αγάπη προς τα παιδιά σας. Αν ο χαρακτήρας σας, η προσωπικότητα και η συμπεριφορά σας είναι σωστή, τότε η αγάπη και ο σεβασμός τον παιδιών θα εκδηλώνεται αυθόρμητα. Ένας τρόπος για να διαπιστώσετε το βαθμό που έχετε πετύχει στον τομέα αυτό ως γονείς είναι να αναλογιστείτε πως μπορεί να νιώθουν τα παιδιά σας όταν φεύγετε από το σπίτι και πώς σας υποδέχονται όταν επιστρέφετε. Οι γονείς πρέπει να θυμούνται πως ότι κάνουν από τη στιγμή που έχουν παιδιά πρέπει να γίνεται σε αναφορά προς αυτά, την ευημερία τους και την ευτυχία τους.

Περιορίστε στο ελάχιστο δυνατό την τιμωρία.

Οι τιμωρίες θα πρέπει να έχουν άμεση και λογική σχέση με το παράπτωμά του, διαφορετικά το παιδί θα αντιλαμβάνεται την τιμωρία ως κάτι εκδικητικό και άσχημο και δεν θα έχει κανένα νόημα και αποτέλεσμα, παρά μόνο να αποδυναμώνει τη σχέση μεταξύ σας και δημιουργεί ένα άσχημο κλίμα. Μην απειλείτε χωρίς να εφαρμόζετε τις απειλές σας γιατί χάνετε τη δυνατότητα αγωγής του παιδιού σας και χαλαρώνετε τους δεσμούς της σχέσης μαζί του. Όταν κρίνετε απαραίτητο να επιβάλλετε μια τιμωρία θα πρέπει να είστε σίγουροι πως μπορείτε να την εφαρμόσετε.

Να θυμάστε ότι αυτό που έχει σημασία είναι να ζει το παιδί σας, να έχει υγεία και να χαμογελάει σε ένα ήρεμο, ασφαλές ευγενικό και ζεστό οικογενειακό περιβάλλον, όπου θα κυριαρχούν η στοργή, η τρυφερότητα, η κατανόηση, ο θαυμασμός, το ενδιαφέρον και ο σεβασμός των μελών της οικογένειας μεταξύ τους και θα βασιλεύει η ανιδιοτελής αγάπη.

Νοιάζεται για την ομαλή και αρμονική συνύπαρξη του παιδιού με το περιβάλλον. Και εφόσον ο κόσμος του παιδιού αποτελείτε σε μεγάλο βαθμό από το σχολικό του περιβάλλον και τις επιπτώσεις του στη ζωή του παιδιού και της οικογένειας, οι γονείς ενδιαφέρονται αναπόφευκτα και για τη σχολική ζωή του παιδιού.

Θέλει να το βοηθήσει στη λύση οποιουδήποτε προβλήματος παρουσιαστεί στο σχολείο, στην προετοιμασία των εργασιών που το παιδί θα έχει να ετοιμάσει στο σπίτι, στην ανεύρεση περισσότερων πληροφοριών για κάποιο σχετικό θέμα ή πρόβλημα.

Ένα πολύ σημαντικό βήμα είναι να δείχνουμε μεγάλο ενδιαφέρον στο παιδί για ότι κάνει στο σχολείο.

Ενθαρρύνεται το παιδί σας να σας μιλάει για τα μαθήματα που κάνει στο σχολείο.

Κάντε ερωτήσεις που να δείχνουν το ειλικρινές ενδιαφέρον σας για τα θέματα που μελετάει στο σχολείο.

Προσοχή όμως, η ερωτήσεις σας δεν πρέπει να δίνουν την εντύπωση μιας προφορικής εξέτασης. Ζητήστε με ενδιαφέρον, χαρά και ενθουσιασμό να μάθετε για τα όσα συμβαίνουν στο σχολείο του.

Ενθαρρύνεται το παιδί σας να σας μιλάει για τις σχέσεις του στο σχολείο.

Το παιδί σας είναι μαθητής στο σχολείο αλλά και μέλος της κοινωνίας, της τάξης και του σχολείου του. Ζητήστε του να σας μιλήσει για τις γνωριμίες του, τις φιλίες του, τον κολλητό του φίλο ή την αγαπημένη του φίλη. Διευκολύνετε αυτές τις σχέσεις. Δημιουργήστε ευκαιρίες να μπορεί να προσκαλεί στο σπίτι σας τους γνωστούς του και τους φίλους του. Θα του δώσετε απερίγραπτη χαρά αν του προτείνετε να προσκαλέσει κάποιον φίλο σε μια έξοδο μαζί σας το Σαββατοκύριακο. Έτσι δημιουργούνται προϋποθέσεις για να τον προσκαλέσουν και οι φίλοι του στο μέλλον.

Να είστε σε συνεχή συνεργασία με το σχολείο και βεβαιωθείτε ότι και το σχολείο θα είναι σε συνεργασία μαζί σας.

Αφού μελετήσετε προσεκτικά τους κανονισμούς του σχολείου και τις ώρες συνεργασίας που το σχολείο έχει καθορίσει φροντίστε με ευγένεια και συνέπεια συναντάτε και να επικοινωνείτε με τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν στο παιδί σας.

Διαπιστώστε αν χρειάζεται για κάποια θέματα να δείτε τον διευθυντή του σχολείου ή, αν τον σχολείο έχει, τον ψυχολόγο.

Στις συνεργασίες αυτές προσπαθήστε να δείχνετε το ειλικρινές ενδιαφέρον σας για την εκπαίδευση και για την πρόοδο του παιδιού σας και για τα όσα γενικά συμβαίνουν στο σχολείο.

Μιλήστε για το παιδί σας αλλά ετοιμαστείτε να ακούσετε επίσης.

Τόσο οι γονείς όσο και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον στην καλύτερη κατανόηση του παιδιού.

Αποφύγετε να κρίνετε αρνητικά τον εκπαιδευτικό του παιδιού σας και το έργο του σχολείου.

Έχει παρατηρηθεί ότι πολλοί γονείς δε χάνουν ευκαιρία να κατηγορούν το σχολείο και τους λειτουργούς του. Σε κάθε παράπονο του παιδιού τους διατυπώνουν αρνητικές κρίσεις για τον δάσκαλο ή τον καθηγητή. Με τον τρόπο όμως αυτό απογυμνώνουν έναν σημαντικό παράγοντα αγωγής του παιδιού. Ο εκπαιδευτικός δε μαθαίνει τα παιδιά μόνο γράμματα αλλά διαμορφώνει χαρακτήρες και αναπτύσσει προσωπικότητες. Για να το πετύχει όμως αυτό χρειάζεται να αξιοποιούμε ότι καλό έχει.

Βοηθήστε το παιδί σας να αποκτήσει μια βαθιά εκτίμηση για την καλλιέργεια του μυαλού, την επίδοση σε ότι κάνει, τη λαχτάρα για μάθηση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τη θέση σκοπών και τη μεθοδική εργασία.

Δώστε λοιπόν εσείς το παράδειγμα αφού είναι γεγονός ότι: "ούτε η γραφή, ούτε τα παρακάλια μπορούν να μάθουν στα παιδιά πως θα έπρεπε να είναι οι άνθρωποι, ούτε και όλα τα βιβλία πάνω στα ράφια...παρά μόνο αυτό που είναι και αυτό που κάνουν όσοι δασκαλεύουν τα παιδιά"

Μάθετε στο παιδί σας να μην ανέχεται δεύτερης ποιότητας εργασία.

Στόχος του να είναι η συνεχής βελτίωση μέχρι το τέλειο. Στην εργασία του και στη ζωή του να κυριαρχεί η αρχή "ότι κάνω, προσπαθώ να το κάνω όσο καλύτερα μπορώ".

Συμμετέχετε ενεργητικά στο έργο του σχολείου.

Γίνετε εθελοντής σε ότι μπορείτε να προσφέρετε.

Δώστε ότι μπορείτε περισσότερο για το σχολείο αλλά ταυτόχρονα απαιτείστε την άριστη εκπαίδευση για το παιδί σας.

Δείχνετε μεγάλο ενδιαφέρον για ότι γίνεται στο σχολείο χωρίς όμως να επεμβαίνετε ανεπίτρεπτα στο έργο του εκπαιδευτικού και στη λειτουργία του σχολείου.

2. Μείνετε αισιόδοξοι. Κρατήστε ημερολόγιο στο οποίο θα αναγράφετε τα όνειρα σας για το μέλλον καθώς και τα θετικά στοιχεία της κάθε κατάστασης στη ζωή σας.

3. Μη συγκρίνετε τον εαυτό σας με τους άλλους. Παραμείνετε μοναδικοί ως προς τα προβλήματα και τις ανταμοιβές σας δίχως να τα συγκρίνετε με αυτά των γύρω σας.

4. Προβάλλετε την καλή σας πλευρά, προσφέροντας στους άλλους με οποιοδήποτε τρόπο.

5. Φροντίστε για τη διατήρηση των σχέσεων σας. Επενδύστε χρόνο στα αγαπημένα σας πρόσωπα.

6. Αξιοποιήστε τον ελεύθερο σας χρόνο με πράγματα που σας διασκεδάζουν, όπως γυμναστική, θέατρο, καφές με έναν φίλο κ.λπ.

7. Αντλήστε χαρά από τα μικρά πράγματα της ζωής.

8. Βαλ' τε στόχους και επιμείνετε μέχρι να τους ικανοποιήσετε.

9. Ανακαλύψτε τις προσωπικές σας άμυνες απέναντι στο άγχος και τις καθημερινές δυσάρεστες καταστάσεις.

10. Συγχωρήστε!!! Όλα τα υπόλοιπα συναισθήματα οργής και αγανάκτησης καταγράψτε τα σε ένα χαρτί.

11. Επενδύστε στην πνευματικότητα σας: διαβάστε βιβλία που θα διευρύνουν τους ορίζοντες σας.

12. Αποκτήστε την καλύτερη δυνατή σχέση με το σώμα σας. Γυμναστείτε και δοκιμάστε το διαλογισμό ή άλλες τεχνικές εκγύμνασης σώματος και πνεύματος.

13. ΧΑΜΟΓΕΛΑΣΤΕ!!! Βρείτε όσες περισσότερες αφορμές μπορείτε...