Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι επιβάλλοντας οι γονείς  ήρεμα και σταθερά την πειθαρχία, ουσιαστικά το παιδί νιώθει ασφάλεια και μεγαλώνει χωρίς φόβους.

Από τον 9ο μήνα το μωρό αρχίζει να επικοινωνεί μαζί σας και να εξερευνά το περιβάλλον του.

Σε ό,τι λέτε λέει συνέχεια «όχι» χωρίς να ξέρει απόλυτα τη σημασία της λέξης.

Στην προσπάθειά του να εξερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα διάφορα πράγματα γύρω του κάνει απαγορευμένες πράξεις και περιμένει από τη δική σας αντίδραση να αντιληφθεί τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται.

Για παράδειγμα επιχειρεί συχνά να βάζει το δαχτυλάκι του στις πρίζες και εσείς οφείλετε να το σταματήσετε με τον τόνο της φωνής σας να είναι επιτακτικός.

Είναι σίγουρο ότι θα το ξανακάνει και εσείς πρέπει να  δείξετε τη δυσαρέσκειά σας, χωρίς όμως  εκνευρισμό και φωνές.

Όταν το παιδί σας σβήσει το πρώτο του κεράκι και μετά το παιδί θα δοκιμάζει τα όρια δράσης του προκειμένου να αντιληφθεί και το ίδιο τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται, ενώ εσείς πρέπει να είστε σταθερή και να επαναλαμβάνετε τους κανόνες συμπεριφοράς.

Με την επιβράβευση για την καλή του συμπεριφορά και το μάλωμα για την κακή θα αρχίσει σιγά σιγά να καταλαβαίνει τη διαφορά του σωστού και του λάθους.

Βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάτε πως το παιδί σας σε αυτή την ηλικία διακρίνεται από εγωκεντρικές  συμπεριφορές και επιθυμεί μόνο την ικανοποίηση των «θέλω» του αδιαφορώντας για τις συνέπειές τους.

Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να θέσετε τα πρώτα θεμέλια για τους κανόνες πειθαρχίας που θα το στηρίξουν στο μέλλον.

Είναι σημαντικό να είστε απόλυτα συνεπείς και σταθερές.

Όταν πρόκειται για τη σωματική του ακεραιότητα πρέπει να είστε απόλυτα σαφείς και να μην του επιτρέπετε αυτό που θέλει να κάνει,ακόμα και αν κλαίει για ώρα, αν γιατί δεν έχει το ίδιο αίσθηση του κινδύνου.

Μπορεί να συμμορφώνεται με τις εντολές σας αλλά ξεχνά αμέσως το λόγο για τον οποίο συγκρουστήκατε γιατί δεν καταλαβαίνει πως γίνεται να μην του ικανοποιείτε τις ανάγκες του, όποιες και αν είναι αυτές.

Ο δεύτερος χρόνος είναι ιδιαίτερα επαναστατικός.

Το παιδί ξεκινά να αυτονομείται και να διεκδικεί τα θέλω του κάτι που το κάνει επίμονο και μερικές φορές πεισματάρικο. Θυμηθείτε πως αυτή είναι η ηλικία των πρώτων εκρήξεων.

Το παιδί θέλει να κάνει αυτό που το ευχαριστεί χωρίς να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες που έχουν οι γονείς του.

Σε αυτήν την ηλικία είναι σημαντικό να συνεχίσετε να του μιλάτε και να του εξηγείτε τα πρέπει και τα μη, ξανά και ξανά.

Θα χρειαστεί αρκετός καιρός και αρκετά ξεσπάσματα και κλάματα μέχρι να καταλάβει και να είναι σε θέση να ελέγξει τα πείσματα και τις εκρήξεις του.

Το τρίχρονο παιδί διανύει μια φάση αντίδρασης και σε αυτή την ηλικία συνέχεια αρνείται να συμμορφωθεί με τους κανόνες και τα όρια που του θέτετε στη συμπεριφορά του.

Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία έχουν άποψη για πολλά.

Αρνούνται να κάνουν μπάνιο, να φορέσουν παπούτσια, να ντυθούν ή να φάνε κάποιο φαγητό.

Μπορεί να ξεκινήσει και να λέει «κακές» λέξεις δοκιμάζοντας τα όρια του και στη λεκτική επικοινωνία.

Το παιδί σας τώρα πρέπει να είναι σε θέση να καταλαβαίνει τι σημαίνει κοινωνική συμπεριφορά και ότι υπάρχουν κανόνες που πρέπει να ακολουθεί.

Το παιδί σε αυτή την ηλικία ξεκινά και εμπεδώνει ότι οι κακές συμπεριφορές έχουν τις ανάλογες επιπτώσεις (π.χ. στέρηση αγαπημένου παιχνιδιού, απομάκρυνση από το χώρο παιχνιδιού κ.ο.κ.)

Το παιδί σας όσο μεγαλώνει τόσο συνειδητά επαναστατεί και να αντιστέκεται στις δικές σας προτροπές, όταν δεν ταιριάζουν και δεν ικανοποιούν τα δικά του θέλω.

Θα ξεκινήσει να επιδεικνύει μια τεράστια επιμονή, μια που τώρα είναι περισσότερο ικανό να σκεφτεί αυτό που θέλει και να το υπερασπιστεί  με σθένος.

Κάποιες φορές μπορεί να λέει ψέματα, χωρίς όμως να έχει πρόθεση αλλά επειδή έχει μια περίεργη αίσθηση της αλήθειας και δεν καταλαβαίνει ότι το να λέει ψέματα είναι κακό.

Ωστόσο από δω και στο εξής γνωρίζει καλά ποια είναι τα πρέπει και ποιες οι επιπτώσεις των ανεπίτρεπτων πράξεών του, διακρίνοντας  το σωστό από το λάθος.

Δεδομένων μάλιστα των προβλημάτων που παρουσιάζονται στα σχολεία της χώρας, με τις ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς και αναλώσιμα, είναι βέβαιον ότι κάθε ευχάριστος συνειρμός και κάθε κίνητρο που μπορούν να δώσουν οι γονείς στα παιδιά τους για να «ξαναθυμηθούν» τη σχολική καθημερινότητα είναι καλοδεχούμενα.

Τι λένε οι ειδικοί για την πρώτη εβδομάδα στα σχολεία;

Η κυρία Μαρίνα Ψιλούτσικου, συγγραφέας, διδάκτορας στη Στρατηγική των Επιχειρήσεων και συνεργάτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, προσεγγίζει το θέμα από όλες τις πλευρές.

Όπως αναφέρει μιλώντας στο «Βήμα», «η μόρφωση ενός ανθρώπου δεν επηρεάζεται από έναν μόνον παράγοντα ώστε φροντίζοντας αυτόν να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Δεν μπορεί να υπάρχει μια απλή απάντηση για ένα τόσο σύνθετο ερώτημα».

Μπροστά στην... αποτυχία

Αναφέροντας μερικές κλασικές «παγίδες» στον τρόπο που αντιμετωπίζουν οι γονείς τη σχολική ζωή των παιδιών τους αναφέρει χαρακτηριστικά ότι πολλοί θα έχουν ακούσει πολλές φορές - ίσως να το έχουν πει κιόλας - το «δεν πειράζει, η μανούλα σ' αγαπάει» όταν ένα παιδί αποτυγχάνει σε μια σχολική δοκιμασία.

«Κάθε φορά που ένα παιδί κάνει κάτι "κακό" ή έχει μια "αποτυχία", οι γονείς σπεύδουν να το διαβεβαιώσουν ότι εξακολουθούν να το αγαπούν παρά το "λάθος" του» αναφέρει.

«Σκεφθείτε την περίπτωση ενός χαμηλού βαθμού σε ένα διαγώνισμα ή στον έλεγχο ενός τριμήνου.

Για να "παρηγορήσουν" το παιδί οι γονείς (χωρίς να ρωτήσουν αν πράγματι χρειάζεται παρηγοριά και δηλώνοντας εμμέσως πως κατά τη γνώμη τους θα έπρεπε να είναι συντετριμμένο και να χρειάζεται παρηγοριά) σπεύδουν με τις καλύτερες των προθέσεων να το διαβεβαιώσουν ότι η επίδοση (ένα 12 ας πούμε) δεν θα έχει καμία επίπτωση στον τρόπο που θα το αντιμετωπίζουν και βέβαια κανέναν αντίκτυπο στην αγάπη τους, που παραμένει αναλλοίωτη και ακέραια» συνεχίζει.

«Καλό φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Και θα ήταν καλό αν πράγματι το παιδί είχε θεωρήσει ότι μπορεί ένας χαμηλός βαθμός να του στερήσει την αγάπη των γονέων του. Αλλά από μόνο του ένα παιδί δεν θα το σκεφτόταν ποτέ.

Όταν το σκέφτεται, κάποια προηγούμενη συμπεριφορά το έχει οδηγήσει να το σκεφθεί.

Τι λόγο θα είχε να το σκεφθεί άλλωστε;

Η αγάπη των γονέων είναι δεδομένη, ακλόνητη και παντοτινή.

Δεν επηρεάζεται από τίποτα. Δεν περνάει από το μυαλό ενός παιδιού ότι μπορεί να μην το αγαπάνε οι γονείς του επειδή δεν έγραψε καλά σε ένα διαγώνισμα. Οι γονείς το κάνουν να το σκεφθεί» λέει χαρακτηριστικά.

Και αναφέρει ότι ένα παιδί που έχει συνδέσει την αγάπη των γονιών του με τις επιτυχίες (σχολικές ή όχι) εξελίσσεται σε έναν άνθρωπο που δεν λέει ποτέ «όχι», «που γίνεται χίλια κομμάτια για να ικανοποιήσει τους πάντες (γονείς, προϊσταμένους, συναδέλφους, φίλους, ερωτικούς συντρόφους, παιδιά) επειδή τρέμει στην ιδέα ότι διαφορετικά δεν θα τον αγαπάνε, ότι αν δεν είναι τέλειος θα στερηθεί την αγάπη των άλλων.

Ή αλλιώς εξελίσσεται σε έναν άνθρωπο που βάζει όλους τους προαναφερθέντες (γονείς, προϊσταμένους, συναδέλφους, φίλους, ερωτικούς συντρόφους, παιδιά) σε συνεχή τεστ αγάπης, τους ζητάει συνεχώς να αποδεικνύουν πως τον αγαπούν, ότι θα συνεχίσουν να τον αγαπούν, όσο άσχημη και αν είναι η συμπεριφορά του».

Όνειρα στην κρίση

Ακόμη η κυρία Ψιλούτσικου αναφέρει ότι πρόσφατα άκουσε «παιδιά 12 και 13 ετών να θεωρούν δεδομένο πως δεν θα βρουν δουλειά όταν μεγαλώσουν, ότι λόγω κρίσης δεν θα μπορέσουν να σπουδάσουν και ότι η μόνη τους επιλογή είναι να σκάβουν στα χωράφια!

Ο,τι και αν έχει προηγηθεί σε επίπεδο εκφοβισμού (όλες οι γενιές το περάσαμε), αυτή η πλήρης απογοήτευση, αυτή η ακύρωση της προσωπικής προσπάθειας δεν έχει προηγούμενο.

Δεν φοβούνται τα σημερινά παιδιά ότι αν δεν προσπαθήσουν δεν θα τα καταφέρουν.

Είναι πεπεισμένα πως, ανεξάρτητα από αυτά που θα κάνουν, δεν θα έχουν καμία ευκαιρία να καταφέρουν τους στόχους τους.

Είναι πεπεισμένα πως έχουν καταδικαστεί».

«Μην φοβίζετε τα παιδιά σας, δεν είναι καλή επιλογή. Μην τα κάνετε να αισθάνονται αδύναμα, είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα στον κόσμο. Και είναι το ακριβώς αντίθετο από αυτό που οφείλουν να κάνουν οι γονείς.

Οι γονείς οφείλουν να παίρνουν τον φόβο των παιδιών τους, να είναι η προστασία τους για να αναπτυχθούν ελεύθερα» καταλήγει.

Ο δεκάλογος

1. Κάντε σημείο αναφοράς τις ερωτήσεις και τις ιδέες. Όταν το παιδί σας επιστρέφει από το σχολείο, μη ρωτάτε «τι σε ρώτησε η δασκάλα;» αλλά «τι ρώτησες εσύ τη δασκάλα;». Είναι μακράν διασκεδαστικότερο και μακράν χρησιμότερο.

2. Αντισταθείτε στον πειρασμό να αντικαταστήσετε το παιδί σας, να μπείτε στη θέση του και να κάνετε πράγματα αντί αυτού. Ο ρόλος σας είναι επικουρικός και συμβουλευτικός. Χρησιμοποιήστε ενικό αριθμό. Το πρώτο πληθυντικό («εμείς διαβάζουμε έτσι», «στο διαγώνισμα δεν τα πήγαμε καλά», «η δασκάλα μάς έβαλε πολλά») δεν είναι δόκιμο.

3. Κάντε μια λίστα για όλα τα θετικά του σχολείου στο οποίο πηγαίνει το παιδί σας. Μόνο με τα θετικά. Ζητήστε και από το ίδιο μια αντίστοιχη. Ναι, υπάρχουν. Περισσότερα από όσα νομίζετε.

4. Στο τέλος κάθε σχολικής ημέρας ζητήστε από το παιδί σας να σας αναφέρει δυο-τρία πράγματα για τα οποία νιώθει ότι άξιζε η ενασχόλησή του με το σχολείο (η παρουσία του εκεί και ο χρόνος μελέτης). Ναι, θα βρει. Και θα αποτελέσουν σημαντικό κίνητρο.

5. Ζητήστε από το παιδί σας να αποφασίσει τα βασικά της χρονιάς. Πότε θα μελετάει, με ποια σειρά, με ποιον τρόπο. Ζητήστε του να φτιάξει το πρόγραμμά του ώστε να είναι πιο ταιριαστό για το ίδιο και πιο εύκολο να το τηρήσει. Μην το κάνετε εσείς. Αφήστε να το κάνει μόνο του.

6. Γνωρίστε τους ανθρώπους που θα συναναστρέφεται το παιδί σας. Δασκάλους, συμμαθητές, γονείς συμμαθητών. Μιλήστε μαζί τους, παρατηρήστε από κοντά τις ώρες των διαλειμμάτων, ρωτήστε το ίδιο το παιδί σας. Είναι οι σύμμαχοί σας.

7. Μη διακρίνετε τα μαθήματα σε πρωτεύοντα και δευτερεύοντα. Κανένα δεν βρίσκεται τυχαία στο πρόγραμμα σπουδών, για καθένα υπάρχει λόγος. Ανακαλύψτε τον.

8. Μιλήστε λιγότερο και παραδειγματίστε περισσότερο. Δημιουργήστε τις συνθήκες που θα διευκολύνουν το παιδί σας να πετύχει τους στόχους του. Μην απαιτείτε να κλείσει την τηλεόραση, βρείτε του μια πιο ελκυστική εναλλακτική.Μην το υποχρεώνετε να διαβάζει για τη γλώσσα, παίξτε μαζί του Scrabble.Μην του λέτε να κάνει το σωστό, κάντε το πρώτοι.

9. Βεβαιωθείτε ότι είστε συνεπείς απέναντι στα παιδιά σας. Οι επιλογές σας, οι συμβουλές σας, οι αντιρρήσεις σας, η συμπεριφορά σας και τα λεγόμενά σας πρέπει να βρίσκονται διαχρονικά σε αρμονία και συμφωνία μεταξύ τους. Δεν είναι καθόλου εύκολο.

10. Είναι βέβαιο πως τα παιδιά σας έχουν την αγάπη σας. Βεβαιωθείτε πως έχουν και τον σεβασμό σας. Τον χρειάζονται και είναι ο καλύτερος τρόπος για να μάθουν να τον τρέφουν και τα ίδια.

Πηγή: Το Βήμα

Η αλήθεια είναι πως αυτό δεν ισχύει, γιατί η μητρότητα κρύβει πολλές καινούργιες εμπειρίες όσον αφορά τη φροντίδα του μωρού, που η μαμά πελαγώνει μέχρι να αποκτήσει τη σχετική εμπειρία.

Σίγουρα τους πρώτους μήνες οι μπαμπάδες μπορεί να δυσκολεύονται να περιποιηθούν το νεογέννητο μωράκι και να αισθάνονται πως είναι «εύθραυστο».

Καθώς όμως προχωρούν οι μήνες καλό θα είναι οι μπαμπάδες να αναλαμβάνουν όλο και περισσότερο ενεργό ρόλο στην φροντίδα και στην περιποίηση του νηπίου ισχυροποιώντας τους δεσμούς μεταξύ τους και δίνοντας ανάσες ξεκούρασης σε εσάς.

Εάν ανήκετε στην πλειονότητα των γυναικών που παραπονιούνται ότι ο σύντροφός τους ελάχιστα ασχολείται με το μωρό σας, τότε θα πρέπει να προετοιμάσετε το σύντροφό σας για το ρόλο του.

Ο μπαμπάς αναλαμβάνει τις ευθύνες του

Φροντίστε να είναι κάποιες φορές ο μπαμπάς παρόν σε δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με τη φροντίδα και το τάισμα του μωρού.

Μη δείχνετε ότι είστε εσείς η πλέον κατάλληλη να ταΐσετε ή να αλλάξετε την πάνα του μωρού σας, γιατί έτσι δεν αφήνετε στο σύντροφό σας να αναλάβει και αυτός με τη σειρά του τις ευθύνες που του αναλογούν.

Ξεκινήστε, λοιπόν, να  περιγράφετε τη διαδικασία και μην περιμένετε να εκδηλώσει ο σύντροφος σας ενθουσιασμό για αυτά τα μίνι σεμινάρια βρεφικής φροντίδας αλλά σίγουρα, όταν θα έρθει η στιγμή να αναλάβει εκείνος δράση τότε κάτι θα ξέρει να κάνει.

Ο κάθε άνθρωπος έχει τον δικό του τρόπο

Είναι αδύνατο ο μπαμπάς να κάνει όλα τα πράγματα που αφορούν το μωρό σας το ίδιο όπως εσείς.

Ο καθένας σας είναι μοναδικός.

Σταματήστε να είστε υπερπροστατευτικές με το παιδί σας και όποτε βρίσκετε κάτι αρνητικό που θα πρέπει να επισημάνετε, κάντε το εφόσον έχει να κάνει με την ασφάλεια του μωρού και όχι με το υπερβολικό άγχος σας.

Αλλά πρέπει να  το κάνετε με όμορφο τρόπο και χωρίς να ακυρώνετε την προσπάθειά του.

Με λίγα λόγια μπορείτε να δείξετε στο μπαμπά πώς να αλλάξει τις πάνες, να ντύνει το παιδί, να το ταΐζει, να αποστειρώνει το μπιμπερό κ.α. αλλά ταυτόχρονα, να σέβεστε τον τρόπο που το κάνει και να μην αγχώνεστε ή θυμώνετε αν δεν τα κάνει ακριβώς όπως εσείς.

Όπως επισημαίνει η επιστημονική κοινότητα διαρκώς, ο ρόλος του πατέρα είναι σημαντικός για την υγεία των παιδιών και της οικογένειας. Αφήστε τον λοιπόν να έχει ρόλο, στην φροντίδα και στην ανατροφή των παιδιών.

Μην είστε αυστηρή στις κρίσεις σας

Μην είστε υπερπροστατευτική με το παιδί σας όπως είπαμε, και προσπαθήστε να μην είστε αυστηρή και να κρίνετε συνεχώς τις προσπάθειες του συντρόφου σας να φροντίσει το μωρό σας.

Η αρνητική κριτική αποθαρρύνει το σύντροφό σας να προσπαθήσει παραπάνω καθώς νιώθει ότι δεν είναι αυτός ο κατάλληλος για τη φροντίδα του μωρού.

Μην πανικοβληθείτε, λοιπόν, αν ανακαλύψετε πως ο μπαμπάς έχει φορέσει στο μωρό την πάνα… ανάποδα!

Μην πείτε τίποτα στον πατέρα που, ενώ κατόρθωσε να κάνει το παιδί να φάει τη φρουτόκρεμά του, το έντυσε σαν κρεμμύδι.

Ίσως δεν είναι εύκολο να αποφύγετε τα αρνητικά σχόλια, αλλά είναι αναγκαίο να το κάνετε, προκειμένου να ενθαρρύνετε τον μπαμπά και να ενισχύσετε την προσπάθειά του.

Μην επιδιώκετε να έχετε τον απόλυτο έλεγχο σε όλα

Πρέπει να απαλλαγείτε από αισθήματα ανασφάλειας γιατί η ανάγκη σας να τα ελέγχετε όλα θα σας οδηγήσει στο να επιβάλλετε τον δικό σας τρόπο στη διευθέτηση των θεμάτων, γεγονός αδύνατο.

Φροντίστε να δίνετε αρμοδιότητες στο σύντροφό σας και να δέχεστε τη βοήθεια του.

Με αυτόν τον τρόπο του επιτρέπεται να έχει κίνητρα ανάληψης περισσότερων πρωτοβουλιών.

Άλλωστε σύμφωνα με έρευνα οι μπαμπάδες έχουν την ικανότητα να τα καταφέρουν εξίσου καλά με τις μητέρες, αλλά χρειάζεται να εμπλέκονται σε τακτά χρονικά διαστήματα με καθημερινές δραστηριότητες φροντίδας του μωρού, προκειμένου να πυροδοτήσουν  τον εγκέφαλό τους και να συμπεριφέρονται και αυτοί μητρικά.

Η γονεϊκότητα έχει αλλάξει πολύ τις τελευταίες δεκαετίες.

Αν στο παρελθόν οι γονείς σε μεγάλη ηλικία αποτελούσαν την εξαίρεση, σήμερα όλο και πιο συχνά συναντάμε γυναίκες και άνδρες που αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδί μετά τα 40.

Οι λόγοι ποικίλλουν: καριέρα, προσωπική ανάπτυξη, οικονομική σταθερότητα ή απλώς η επιθυμία να βιώσουν την εμπειρία της γονεϊκότητας όταν αισθάνονται έτοιμοι.

Η επιστήμη πλέον δείχνει ότι η μητρότητα σε μεγαλύτερη ηλικία δεν είναι απαραίτητα επικίνδυνη.

Οι προχωρημένες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, οι καλύτερες ιατρικές πρακτικές και η πληρέστερη ενημέρωση για τη σωματική και ψυχική υγεία έχουν μειώσει τους κινδύνους.

Ωστόσο, η γονεϊκότητα μετά τα 40 δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Η ενέργεια, η σωματική αντοχή και η αντοχή στην καθημερινή φροντίδα ενός παιδιού δεν είναι στα ύψη όπως στην εικοσαετία ή τη δεκαετία των τριάντα.

Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τα πλεονεκτήματα και τις προκλήσεις της γονεϊκότητας σε μεγάλη ηλικία και θα δώσουμε πρακτικές συμβουλές για να δημιουργήσετε αρμονική σχέση με το παιδί σας, χωρίς να εξαντλείστε ή να αισθάνεστε ένοχοι για τη διαφορά ηλικίας.

Τα Πλεονεκτήματα της Γονεϊκότητας σε Μεγάλη Ηλικία

Παρά τις σωματικές προκλήσεις, η γονεϊκότητα σε μεγαλύτερη ηλικία έχει σημαντικά πλεονεκτήματα:

1. Συναισθηματική ωριμότητα: Οι γονείς άνω των 40 συνήθως διαθέτουν μεγαλύτερη ψυχική ωριμότητα, υπομονή και εμπειρία ζωής, στοιχεία που βοηθούν στη διαχείριση των καθημερινών προκλήσεων της ανατροφής.

2. Οικονομική σταθερότητα: Οι περισσότεροι γονείς σε μεγαλύτερη ηλικία έχουν καταφέρει να έχουν επαγγελματική και οικονομική σταθερότητα, γεγονός που μειώνει το άγχος και προσφέρει περισσότερες δυνατότητες για δραστηριότητες και εκπαίδευση του παιδιού.

3. Εστίαση στην ποιότητα της σχέσης: Η ενέργεια και η διάθεση επικεντρώνονται περισσότερο στην ουσία της γονεϊκότητας – τη σύνδεση με το παιδί – παρά στη διαρκή ανησυχία για καριέρα ή κοινωνικές συγκρίσεις.

4. Συνειδητή επιλογή: Η απόφαση να αποκτήσει κανείς παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία είναι συνήθως πιο στοχευμένη και συνειδητή, βασισμένη σε προσωπική θέληση και προετοιμασία, παρά σε κοινωνικές πιέσεις.

Οι Προκλήσεις της Γονεϊκότητας σε Μεγάλη Ηλικία

Παρά τα πλεονεκτήματα, υπάρχουν προκλήσεις που πρέπει να ληφθούν υπόψη:

• Σωματική κούραση: Οι δραστηριότητες ενός μικρού παιδιού απαιτούν ενέργεια. Η συνεχής επαγρύπνηση, το παιχνίδι στο πάτωμα και η φυσική κούραση μπορεί να είναι πιο απαιτητικά για γονείς άνω των 40.

• Διαφορά ηλικίας με συνομήλικους γονείς: Αυτό μπορεί να δημιουργήσει συναισθήματα κοινωνικής πίεσης ή συγκρίσεις με άλλους γονείς που είναι νεότεροι και πιο ενεργητικοί.

• Συχνά μεγαλύτερη ανησυχία: Η συνειδητοποίηση ότι η γονεϊκή περίοδος είναι περιορισμένη σε χρόνο μπορεί να προκαλέσει άγχος και πίεση να «περάσουν τα πάντα σωστά».

• Επιπλέον υγειονομικοί κίνδυνοι: Παρόλο που η επιστήμη έχει μειώσει πολλούς κινδύνους, μια μητέρα σε μεγάλη ηλικία πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική με την υγεία της πριν και μετά τη γέννα.

Πώς να Δημιουργήσετε Αρμονία με το Παιδί Σας

Για να αντιμετωπίσετε με επιτυχία τις προκλήσεις της γονεϊκότητας σε μεγαλύτερη ηλικία, υπάρχουν πρακτικές στρατηγικές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά:

1. Αφήστε το παιδί να έχει παρέες με συνομηλίκους: Η κοινωνικοποίηση βοηθά το παιδί να αναπτύξει δεξιότητες ανεξαρτησίας και να νιώσει μέρος μιας κοινότητας. Για έναν γονέα μεγαλύτερης ηλικίας, αυτό σημαίνει ότι το παιδί δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον γονέα για παιχνίδι και ψυχαγωγία.

2. Δημιουργήστε μοντέρνο και νεανικό χώρο: Το παιδικό δωμάτιο ή ο χώρος παιχνιδιού πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ηλικίας του παιδιού και να είναι σύγχρονος. Αυτό βοηθά τον γονέα να αισθάνεται πιο «συντονισμένος» με το παιδί, παρά με τη διαφορά ηλικίας.

3. Ξοδέψτε ποιοτικό χρόνο με το παιδί: Παρά τη φυσική κόπωση, οι δραστηριότητες όπως το παιχνίδι, οι βόλτες ή η ανάγνωση βιβλίων ενισχύουν τη σχέση και προσφέρουν ενέργεια και χαρά.

4. Αποφύγετε να λέτε ότι είστε μεγάλοι για κάτι: Η φράση «είμαι πολύ μεγάλος για να παίξω μπάλα» μπορεί να μεταφέρει στο παιδί το μήνυμα ότι υπάρχει περιορισμός λόγω ηλικίας. Αντίθετα, η ενεργή συμμετοχή ενισχύει τη σύνδεση και ενθαρρύνει το παιδί.

5. Αντλήστε ενέργεια από το παιδί: Τα παιδιά έχουν απεριόριστη ενέργεια και ζωντάνια. Αντί να βλέπετε τη διαφορά ηλικίας ως πρόβλημα, αφεθείτε στις στιγμές παιχνιδιού και διασκέδασης.

6. Φροντίστε τη σωματική σας κατάσταση: Η άσκηση, η σωστή διατροφή και η φροντίδα του σώματος είναι απαραίτητες για να αντιμετωπίσετε τις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Γυμναστήριο, περπάτημα, τρέξιμο ή γιόγκα μπορούν να αυξήσουν την αντοχή και την ευεξία.

7. Σκεφθείτε και συμπεριφερθείτε με μοντέρνο τρόπο: Η γονεϊκότητα σε μεγαλύτερη ηλικία απαιτεί ευελιξία και ανοχή στις νέες τάσεις, την τεχνολογία και τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Η προσαρμοστικότητα είναι κλειδί για να νιώθετε κοντά στο παιδί σας.

8. Μην προσπαθείτε να φαίνεστε νεότεροι: Η υπερβολική προσπάθεια να δείχνετε είκοσι χρονών μπορεί να δημιουργήσει ψευδείς προσδοκίες και πίεση. Κρατήστε την προσωπικότητά σας ακέραια και αποδεχτείτε τη φυσική σας ηλικία.

Η Σχέση με το Παιδί και η Διαφορά Ηλικίας

Η διαφορά ηλικίας μπορεί να είναι τόσο πλεονέκτημα όσο και πρόκληση.

Οι γονείς μεγαλύτερης ηλικίας έχουν συνήθως περισσότερη εμπειρία ζωής και μπορούν να διδάξουν σημαντικά μαθήματα στα παιδιά τους.

Από την άλλη πλευρά, μπορεί να χρειαστεί να βρουν τρόπους να «συντονιστούν» με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών, ώστε να αποφευχθεί η ψυχολογική απόσταση.

Η σύνδεση δεν εξαρτάται από την ηλικία, αλλά από τη στάση, την ενέργεια και την ποιότητα του χρόνου που περνάτε μαζί.

Με την κατάλληλη προσαρμογή, η σχέση μπορεί να είναι βαθιά και ουσιαστική, ακόμα και με διαφορά 20 ή 25 ετών.

Συμπέρασμα

Η απόφαση να γίνετε γονέας σε μεγάλη ηλικία δεν είναι ούτε απλή ούτε εύκολη, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική και ουσιαστική.

Η επιστήμη έχει μειώσει πολλούς κινδύνους, ενώ η ψυχική ωριμότητα, η εμπειρία και η συνειδητή επιλογή κάνουν την εμπειρία πιο σταθερή και γεμάτη νόημα.

Οι πρακτικές στρατηγικές – όπως η κοινωνικοποίηση του παιδιού, η ποιότητα χρόνου μαζί του, η φροντίδα του σώματος και η διατήρηση της προσωπικότητας – μπορούν να εξασφαλίσουν ότι η γονεϊκότητα θα είναι αρμονική, γεμάτη χαρά και δημιουργικότητα.

Η ηλικία δεν είναι εμπόδιο για να γίνετε γονέας που απολαμβάνει την καθημερινότητα, συνδέεται ουσιαστικά με το παιδί του και προσφέρει ό,τι καλύτερο μπορεί να δώσει.

Το μυστικό βρίσκεται στην αποδοχή, την προσαρμογή και την αγάπη – στοιχεία που δεν μετριούνται με χρόνια, αλλά με ποιότητα και αφοσίωση

Η φράση «τα παιδιά φέρνουν ευτυχία» ακούγεται παντού. Από την κοινωνία μέχρι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι γονείς συχνά παρουσιάζονται σαν να ζουν ένα συνεχές παραμύθι γεμάτο χαρά και γέλια.

Αλλά η πραγματικότητα, όπως δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες, είναι πιο σύνθετη και με πολλές αποχρώσεις.

Είναι αληθινά ευτυχισμένοι οι γονείς σήμερα;

Ποιοι βιώνουν περισσότερη χαρά με τον ερχομό ενός παιδιού και πότε η γονεϊκή ευτυχία φτάνει στο ζενίθ της;

Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε επιστημονικά δεδομένα, μελέτες, αλλά και πρακτικά συμπεράσματα για το πώς η γονεϊκότητα επηρεάζει την ευτυχία και ποιες συνθήκες μπορούν να κάνουν αυτήν την εμπειρία πιο θετική και ισορροπημένη.

Οι πρώτες έρευνες: ποιοι γονείς είναι πιο ευτυχισμένοι;

Μια πρόσφατη μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε 6.906 άτομα ηλικίας 26 έως 62 ετών αναδείκνυε μια ενδιαφέρουσα τάση: ο ερχομός του παιδιού φαίνεται να δίνει περισσότερη ευτυχία στους μπαμπάδες σε σχέση με τις μαμάδες.

Για τις γυναίκες, οι πρώτες μέρες, εβδομάδες και μήνες της μητρότητας συνδέονται συχνά με υψηλά επίπεδα άγχους και κούρασης.

Οι καθημερινές ευθύνες της φροντίδας ενός νεογέννητου, οι διακυμάνσεις ύπνου και η προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις μπορούν να μειώσουν τη γονεϊκή ευτυχία, τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια.

Αντίθετα, οι πατέρες συχνά βιώνουν μια σχετικά πιο «ισορροπημένη» εμπειρία, καθώς η κοινωνική τους λειτουργία μπορεί να τους επιτρέπει να συνδέονται με το παιδί τους χωρίς να φέρουν όλη την καθημερινή φροντίδα.

Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί μπαμπάδες αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας με τον ερχομό του παιδιού.

Ο ρόλος της ηλικίας του παιδιού στην ευτυχία των γονιών

Τα αποτελέσματα άλλων μελετών δείχνουν ότι η ευτυχία των γονιών δεν είναι σταθερή με την πάροδο του χρόνου.

Οι γονείς είναι περισσότερο ευτυχισμένοι τα πρώτα πέντε χρόνια μετά τη γέννηση του παιδιού.

Τα πρώτα χρόνια συχνά φέρνουν χαρά, ενθουσιασμό και τη δύναμη της σύνδεσης με το παιδί.

Ωστόσο, καθώς μεγαλώνει το παιδί, οι ευθύνες αυξάνονται: σχολικές υποχρεώσεις, κοινωνικές δραστηριότητες, οικονομική πίεση και συναισθηματικές προκλήσεις.

Όλα αυτά οδηγούν σε μείωση της γονεϊκής ευτυχίας με την πάροδο του χρόνου.

Η ανατροφή ενός παιδιού δεν είναι μια γραμμική διαδικασία ευτυχίας· είναι ένα ταξίδι με σκαμπανεβάσματα, όπου οι απαιτήσεις και η καθημερινή κούραση επηρεάζουν άμεσα τη διάθεση και την ψυχολογική κατάσταση των γονιών.

«All Joy And No Fun»: Η αλήθεια για την ανατροφή των παιδιών

Η ερευνήτρια Jennifer Senior στο βιβλίο της All Joy And No Fun καταγράφει ένα παράδοξο: η ανατροφή των παιδιών μειώνει συχνά την οικογενειακή ευτυχία, ακόμα κι αν προσφέρει σημαντική ικανοποίηση και νόημα.

Η Senior επισημαίνει ότι οι γονείς νοιάζονται πολύ περισσότερο για τη φροντίδα των παιδιών τους παρά για τη δουλειά τους, και η ανατροφή ενός παιδιού είναι συχνά πολύ πιο εξαντλητική από οποιαδήποτε επαγγελματική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με την υπηρεσία Bureau of Labor Statistics’ American Time Use Survey:

• Για το 62% των γονιών, η ανατροφή του παιδιού είναι πιο σημαντική και ανεκτίμητη από τη δουλειά τους.

• Το 36% δίνει προτεραιότητα στον επαγγελματικό τομέα.

• Το 12% θεωρεί ότι η φροντίδα των παιδιών σε μικρή ηλικία είναι πιο δύσκολη από την εργασία, ενώ μόνο το 5% πιστεύει ότι η δουλειά τους είναι πιο κουραστική.

Αυτά τα ποσοστά δείχνουν ξεκάθαρα ότι η γονεϊκότητα είναι μια εμπειρία που απαιτεί μεγάλη ενέργεια, αφοσίωση και ψυχική αντοχή.

Τι φέρνει πραγματική ευτυχία στους γονείς;

Παρά τις δυσκολίες, η φροντίδα των παιδιών μπορεί να προσφέρει βαθιά χαρά και αίσθημα εκπλήρωσης. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα:

• Το 35% των γονιών δηλώνει ότι η φροντίδα και η ανατροφή του παιδιού τους κάνει πραγματικά ευτυχισμένους.

• Μόλις το 19% θεωρεί ότι η εργασία τους είναι η κύρια πηγή ευτυχίας.

Αυτό δείχνει ότι, παρά την κούραση, οι περισσότεροι γονείς βρίσκουν νόημα και συναισθηματική ικανοποίηση στην καθημερινή φροντίδα των παιδιών τους.

Η ευτυχία, λοιπόν, δεν προκύπτει μόνο από την προσωπική άνεση ή τον ύπνο, αλλά από την αίσθηση σκοπού και σύνδεσης που φέρνει η γονεϊκή εμπειρία.

Η ψυχολογική διάσταση της γονεϊκότητας

Οι γονείς συχνά βιώνουν ένα μίγμα συναισθημάτων:

• Χαρά και υπερηφάνεια: κάθε επίτευγμα του παιδιού γίνεται πηγή ικανοποίησης.

• Άγχος και υπερκόπωση: οι καθημερινές ευθύνες είναι πολλές και απαιτητικές.

• Αμφιθυμία: η συνειδητοποίηση ότι η φροντίδα του παιδιού απαιτεί θυσίες και παραμελείται προσωπικός χρόνος.

Η ψυχολογική αυτή φόρτιση είναι φυσιολογική και επηρεάζει άμεσα την αίσθηση ευτυχίας.

Οι γονείς που μαθαίνουν να διαχειρίζονται το άγχος και να δημιουργούν ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική ζωή και τη φροντίδα του παιδιού, βιώνουν υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης.

Πρακτικές συμβουλές για περισσότερη γονεϊκή ευτυχία

1. Μοιραστείτε τις ευθύνες: Όταν οι γονείς μοιράζονται εξίσου τη φροντίδα, μειώνεται η κόπωση και αυξάνεται η χαρά.

2. Βρείτε χρόνο για τον εαυτό σας: Η προσωπική φροντίδα και η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαία για ψυχική ευεξία.

3. Απολαύστε τις μικρές στιγμές: Η καθημερινή σύνδεση, τα χαμόγελα και οι αγκαλιές έχουν τεράστια σημασία για την ευτυχία.

4. Ρεαλιστικές προσδοκίες: Η γονεϊκότητα δεν είναι συνεχές παραμύθι· η αποδοχή των δυσκολιών μειώνει το άγχος και την απογοήτευση.

5. Στήριξη από το κοινωνικό περιβάλλον: Οικογένεια, φίλοι ή ομάδες γονέων μπορούν να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση και υποστήριξη.

Με αυτά τα βήματα, οι γονείς μπορούν να μεγιστοποιήσουν τα θετικά στοιχεία της γονεϊκότητας και να μειώσουν τις πηγές άγχους και κόπωσης.

Συμπέρασμα

Η ευτυχία των γονιών δεν είναι δεδομένη και δεν έρχεται αυτόματα με τη γέννηση ενός παιδιού.

Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι οι πρώτα χρόνια μετά τη γέννηση είναι γεμάτα χαρά, αλλά η καθημερινότητα, οι ευθύνες και οι δυσκολίες μπορούν να μειώσουν τη γονεϊκή ευτυχία με την πάροδο του χρόνου.

Ωστόσο, παρά τις προκλήσεις, η γονεϊκότητα προσφέρει βαθιά ικανοποίηση, αίσθημα σκοπού και σύνδεση.

Οι γονείς που μαθαίνουν να ισορροπούν την προσωπική ζωή, να μοιράζονται τις ευθύνες και να απολαμβάνουν τις μικρές στιγμές, βιώνουν μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική ευτυχία.

Η γονεϊκότητα δεν είναι μόνο χαρές ή μόνο δυσκολίες· είναι ένα ταξίδι με σκαμπανεβάσματα, γεμάτο μαθήματα, αγάπη και προσωπική ανάπτυξη.

Η πραγματική ευτυχία έρχεται όταν οι γονείς μαθαίνουν να αποδέχονται την εμπειρία όπως είναι, με όλες τις προκλήσεις και τις ανταμοιβές της.

Αυτό θέλει να δείξει ο σκηνοθέτης Po Chou Tsi στο παρακάτω ολιγόλεπτο συγκινητικό βίντεο με τίτλο ο "Φάρος".

Το βίντεο έχει κερδίσει 27 διεθνή βραβεία και προβάλλει τον κύκλο της ζωής του ανθρώπου που από μικρό παιδί γίνεται γονιός.

Απολαύστε το...

https://youtu.be/MQzldrC870s

«Μην πίνεις κρύο νερό, θα πάθεις το λαιμό σου!»

Όχι το κρύο νερό δεν μπορεί να προκαλέσει φαρυγγίτιδα, πονόλαιμο ή άλλα προβλήματα στο λαιμό σε ένα υγιές άτομο, υποστηρίζουν οι ειδικοί.

Παλιότερα επικρατούσε η θεωρία ότι θα πρέπει επίσης να αποφεύγουμε τα δροσερά ροφήματα όταν μας πονάει (ήδη) ο λαιμός μας.

Ωστόσο η άποψη αυτή έχει πάψει να αποτελεί έναν απαράβατο κανόνα και τα δροσερά ροφήματα, όχι μόνο δεν απαγορεύονται, αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις συνίστανται.

Πολλοί παιδίατροι, για παράδειγμα, προτείνουν την κατανάλωση παγωτού, παγωμένου χυμού ή γιαουρτιού με το σκεπτικό ότι μπορούν να ανακουφίσουν τον πονόλαιμο στην περίπτωση που το παιδί έχει φλεγμονή στις αμυγδαλές.

Από την άλλη πλευρά τα καυτά αφεψήματα ερεθίζουν το λαιμό και μπορεί να επιδεινώσουν το βήχα.

Για το λόγο αυτό αν θέλετε να ανακουφίσετε το πονόλαιμο πρέπει να πίνετε χλιαρά και όχι καυτά αφεψήματα.

«Ντύσου καλά, μην κρυώσεις»

Κι όμως: το υπερβολικά βαρύ ντύσιμο δεν είναι πάντα καλό τώρα το χειμώνα γιατί στην πραγματικότητα δεν σας προστατεύει από το να αρρωστήσετε.

Απεναντίας το ντύσιμο δεν πρέπει να είναι πολύ βαρύ, ώστε να αποφεύγεται η εφίδρωση.

Αν περπατάτε στο δρόμο ή κάνετε μια σωματική εργασία, είναι πολύ πιθανό να ιδρώσετε αν είστε βαριά ντυμένοι.

Όταν εκτεθείτε στο κρύο και ιδιαίτερα όταν είσαστε ιδρωμένοι, οπότε πέφτει σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα η θερμοκρασία του σώματός σας, μειώνεται η άμυνα του οργανισμού, με αποτέλεσμα να είστε πιο επιρρεπείς στους ιούς.

Οι ειδικοί λένε: ξεχάστε τις συμβουλές των γονιών σας

Επιπλέον, ο κρύος καιρός δεν ευθύνεται άμεσα για τα κρυολογήματα, τα οποία -ως γνωστόν- προκαλούνται από ιό.

Πρόκειται για ένα μύθο, που προέρχεται μάλλον από το γεγονός ότι τα κρυολογήματα είναι πιο συχνά το χειμώνα.

Αυτό όμως συμβαίνει επειδή οι συνθήκες που επικρατούν (π.χ. συνωστισμός σε κλειστούς χώρους) ευνοούν τη διάδοση των ιώσεων.

Στην πραγματικότητα οι ιοί, ανάμεσα τους και ο ιός του κοινού κρυολογήματος, μεταδίδονται μέσω της ανθρώπινης επαφής (π.χ. με τη χειραψία), τα σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα κλπ.

Ακόμη, όταν έχει κρύο, ο οργανισμός μας είναι πιο επιρρεπής στα κρυολογήματα καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες ρίχνουν την άμυνα του οργανισμού.

«Μην διαβάζεις στα σκοτεινά, θα χαλάσεις τα μάτια σου»

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι αν διαβάζουν με λίγο φως αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να «χαλάσουν» τα μάτια τους.

Πράγματι αυτή η συνήθεια μπορεί να είναι κουραστική για τα μάτια μας καθώς προκαλεί οπτική κόπωση που εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα όπως πονοκέφαλο ή ερεθισμό των ματιών, ωστόσο δεν μπορεί να προκαλέσει μυωπία, μόνιμη βλάβη ή κάποια διαθλαστική ανωμαλία.

Επίσης δεν υπάρχουν επιστημονικές έρευνες που να δείχνουν ότι το διάβασμα με λίγο φως μπορεί να αυξήσει τους βαθμούς μυωπίας σε όσους έχουν ήδη.

«Κλείσε το παράθυρο, θα πάθεις ψύξη»

Πολλοί, ίσως ενθυμούμενοι και την συμβουλή των γονιών τους, πιστεύουν ότι η ψύξη προκαλείται από την έκθεση στον κρύο αέρα.

Στην πραγματικότητα όμως η ψύξη προκαλείται κυρίως από τις απότομες εναλλαγές της θερμοκρασίας.

Ο μυϊκός σπασμός που ευθύνεται δηλαδή για τις ενοχλήσεις και τον πόνο δεν αποτελεί τόσο αντίδραση του οργανισμού στις χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά στην εναλλαγή ζεστού – κρύου.

Αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να συμβεί αν βρεθούμε από το πολύ ζεστό εσωτερικό περιβάλλον του σπιτιού μας, έξω στο κρύο.

pathfinder.gr

Όταν γίνεσαι γονιός χάνεις την αίσθηση του χρόνου

http://i.imgur.com/lMw6iQ8.jpg

Μερικά αθώα αντικείμενα γίνονται τώρα πολύ επικίνδυνα

http://i.imgur.com/k1EWXk9.jpg

Ακόμα και οι προτιμήσεις μου στα βιβλία άλλαξαν. Ανακάλυψα ακόμα κάτι παράδοξο στην παιδική λογοτεχνία...

http://i.imgur.com/cfXXFku.jpg

...Οι αγαπημένοι μου συγγραφείς δεν είχαν δικά τους παιδιά!

Η απόκτηση ενός παιδιού δεν επηρέασε την κοινωνική μου ζωή

http://i.imgur.com/1V0nt1D.jpg

Μετά από έναν χρόνο ως γονιός, ένα πράγμα είναι βέβαιο:

http://i.imgur.com/cIH7CI4.jpg

Ο κόσμος μου έγινε άνω-κάτω!

Δοκιμάζουν τα πάντα, αλλά και πάλι πολλές φορές αισθάνονται ότι δεν πετυχαίνουν το στόχο τους.

Μάλιστα, νιώθουν και ανεπαρκείς στο ρόλο τους ως γονείς.

Προϋπόθεση, καταρχήν, είναι να κατανοήσουν οι γονείς ότι οι κανόνες αποτελούν επιτακτική ανάγκη για την εύρυθμη λειτουργία της οικογένειας ως σύνολο, αλλά και για την εξοικείωση των παιδιών τους με πλαίσια κοινωνικά όπου θα υφίστανται ούτως ή άλλως κάποιοι κανόνες.

Οι κανόνες, επομένως, δεν αποτελούν μέσο επιβολής ούτε μέσο επίδειξης δύναμης, εξουσίας και κυριαρχίας.

Για αυτό θα πρέπει να είναι δίκαιοι και να τους επεξηγούμε κάθε φορά που το παιδί αδυνατεί να καταλάβει τη σημασία και την αναγκαιότητά του.

Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι οφείλουν να έχουν συμφωνήσει σε μια κοινή γραμμή κανόνων, να είναι συνεπείς ως προς αυτούς, αλλά και να αντιδρούν το ίδιο σε περίπτωση που το παιδί τους «παραβιάζει» κάποιον κανόνα.

Μπορούν να υπάρχουν βασικοί κανόνες που να ισχύουν για όλα τα μέλη της οικογένειας, αλλά και κανόνες που θα αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία των παιδιών.

Πολλοί γονείς θυμώνουν και εκνευρίζονται επειδή ήδη έχουν πει και ξαναπεί πολλές φορές τον ίδιο κανόνα, αλλά δεν βλέπουν ανταπόκριση.

Τα παιδιά δεν είναι ενήλικες. Δεν είναι αυτονόητο ότι αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, όπως εμείς οι μεγάλοι.

Είναι η φύση τους να επιζητούν το παιχνίδι και την ανεμελιά τους.

Οφείλουμε να επιμείνουμε σε κάθε παιδί ξεχωριστά προσεγγίζοντάς το με τον τρόπο εκείνο που θα το κάνει να μας ακούσει προσεκτικά.

Πολλά παιδιά διαμαρτύρονται για τον «τρόπο» που οι γονείς τους προσπαθούν να τους επιβάλλουν κάποιους κανόνες.

Ισχυρίζονται ότι ίσως να αντιδρούσαν διαφορετικά, αν και εκείνοι ήταν διαφορετικοί μαζί τους.

Το ύφος, ο τόνος της φωνής, η γλώσσα του σώματος, οι λέξεις που επιλέγουμε, όλα συμβάλλουν στην επιτυχία ή μη της προσέγγισής μας προς το παιδί.

Πολλές φορές ξεχνούν οι γονείς ότι και οι ίδιοι αποτελούν πρότυπο μίμησης ή και απόρριψης για τα παιδιά τους.

Δεν μπορούμε να απαιτούμε από τα παιδιά να μην φωνάζουν όταν εμείς οι ίδιοι ουρλιάζουμε.

Δεν μπορούμε να τους ζητήσουμε να συμπεριφέρονται ωραία, όταν η δική μας συμπεριφορά είναι ακατάλληλη και απαράδεκτη.

Για να εφαρμοστούν οι κανόνες θα πρέπει να υπάρχουν σχέσεις αγάπης, κατανόησης και αποδοχής, όχι κριτικής και αυταρχισμού.

Έχει μεγαλύτερη βαρύτητα να ακούει το παιδί τον γονέα επειδή τον «κερδίζει» ο ίδιος κι όχι επειδή τον φοβάται.

Οι κανόνες είναι προϊόν μάθησης και επανάληψης.

Τα παιδιά χρειάζονται συνεχή υπενθύμιση, αλλά και επιβράβευση.

Κανένας κανόνας, επομένως, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει αν δεν συνοδεύεται κι από επαίνους.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη την επικρότηση προκειμένου να συνεχίσουν να κάνουν κάτι που ευχαριστεί τους γονείς τους και τους κάνει να αισθάνονται σημαντικοί στα μάτια τους.

Οι περισσότεροι γονείς τείνουν να παρουσιάζουν μια μη σταθερή συμπεριφορά ως προς τους κανόνες.

Κάποιες φορές τους θυμούνται, κάποιες άλλες φορές όχι.

Κάποιες φορές ως προς έναν κανόνα είναι υπέρ του δέοντος αυστηροί, ενώ άλλες φορές για τον ίδιο κανόνα είναι ελαστικοί.

Επίσης, δεν τους εφαρμόζουν από κοινού.

Συνήθως ο ένας γονιός υιοθετεί το ρόλο του «καλού» και ο άλλος το ρόλο του «κακού».

Αυτό στέλνει αντιφατικά μηνύματα στα παιδιά και τα μπερδεύει.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να δουν και να αισθανθούν αγάπη πίσω από τον κανόνα και όχι φωνές, κηρύγματα και συγκρίσεις με άλλους συνομηλίκους.

Δεν υπάρχει «τέλειο» παιδί, όπως δεν υπάρχει «τέλειος» γονιός.

Για αυτό ας σταθούμε δίπλα στα παιδιά με την παραδοχή τυχών λαθών μας κι όχι ως αυθεντίες.

Τότε, θα είναι πιο πρόθυμα να μας ακούσουν.

Ας υποθέσουμε ότι στέκεστε σε έναν κήπο και αναρωτιέστε: «Πόσο νερό χρειάζεται κάθε φυτό;» Αν δώσετε στην τριανταφυλλιά 50 λίτρα νερό, μάλλον θα πεθάνει!

Το ίδιο ισχύει και με τα παιδιά. Αυτό που πρώτα πρέπει να δείτε είναι τι είδους λουλούδι έχετε στον κήπο σας και πόση φροντίδα χρειάζεται!

Ένας διάσημος στοχαστής και γιόγκι, ο Sadhguru J. Vasudev, μας δίνει το δικό του δεκάλογο για το τι σημαίνει καλός γονιός!

1. Ένα παιδί είναι ένα προνόμιο

Θεωρήστε ως προνόμιο το ότι ένα παιδί «έφτασε» σπίτι σας και το γέμισε χαρά! Και θυμηθείτε. Τα παιδιά δεν είναι ιδιοκτησία σας, δε σας «ανήκουν»! Απλά σκεφτείτε πως μπορείτε να απολαύσετε να καλλιεργήσετε και να υποστηρίξετε αυτό σας το προνόμιο! Και ποτέ μην προσπαθήσετε να τα θεωρήσετε ως επένδυση για το δικό σας μέλλον!

2. Αφήστε τα γίνουν αυτό που είναι να γίνουν

Μην προσπαθήσετε να τα «καλουπώσετε» σύμφωνα με τα δικά σας πιστεύω για τη ζωή!. Το παιδί δε χρειάζεται να κάνει αυτό που κάνατε εσείς στη δική σας ζωή! Αντίθετα, το παιδί σας οφείλει να κάνει όλα όσα δεν τολμήσατε εσείς να κάνετε! Μόνο τότε θα έχει συνεισφέρει στην παγκόσμια πρόοδο!

3. Δώστε τους αληθινή αγάπη,

(αφού κατανοήσετε πρώτα τι σημαίνει αυτό)

Συχνά οι άνθρωποι πιστεύουν ότι αποδεικνύουν την αγάπη τους προς τα παιδιά τους, δίνοντας τους όλα όσα τους ζητούν. Αυτό είναι απλώς βλακεία. Το μοναδικό που οφείλουμε πάντα να τους δίνουμε είναι η υποστήριξή μας.

4. Δεν υπάρχει καμία βιασύνη για να μεγαλώσουν

Είναι πολύ σημαντικό για ένα παιδί να μπορεί να ζει την παιδικότητά του. Δεν υπάρχει λόγος να ζει από μικρός ως ενήλικος, αυτό θα το ζήσει ούτως ή άλλως. Όταν είσαι παιδί και συμπεριφέρεσαι σαν παιδί, είναι υπέροχο. Όταν γίνεσαι όμως ενήλικος και συμπεριφέρεσαι σαν παιδί… αυτό είναι κακό.

5. Με τα παιδιά γίνεσαι μαθητής, όχι δάσκαλος

Αλήθεια, τι ξέρουμε εμείς από τη ζωή για να το διδάξουμε στα παιδιά μας; Το μόνο που ξέρουμε είναι μερικά κόλπα επιβίωσης, και αυτά μόνο μπορούμε να τους μάθουμε! Κάντε ένα τεστ: Συγκρίνετε τον εαυτό σας με το παιδί σας και δείτε ποιος από τους δύο χαίρεται πιο εύκολα! Το παιδί αναμφισβήτητα! Οπότε; Ποιος είναι ο καλύτερος σύμβουλος για τη ζωή; Με τα παιδιά θυμόμαστε πράγματα που είχαμε ξεχάσει. Να γελάμε, να παίζουμε, να τραγουδάμε, να κρυβόμαστε, να πλατσουρίζουμε. Όλα αυτά, τα παιδιά μας τα μαθαίνουν ξανά!

6. Τα παιδιά είναι πνευματικά πλάσματα

Τα παιδιά έχουν άπειρες πνευματικές δυνατότητες, και αυτό επειδή δεν έχουν ακόμα βυθιστεί μέσα στην «πραγματικότητα»! Συχνά ακούν και βλέπουν πράγματα που εμάς μας διαφεύγουν. Δεν παρατηρούν απλά, νιώθουν το περιβάλλον και κυριολεκτικά το ζουν. Επιπλέον, εντοπίζουν, απορροφούν και αντιδρούν σε αυτό πολύ πιο έντονα από ό,τι οι ενήλικοι. Είναι δηλαδή πολύ καλά συντονισμένα με τη διαίσθησή τους. Αν εμείς τα βοηθήσουμε να εξελίξουν αυτά τα προσόντα τους, με το να μην παρεμβαίνουμε στην έκφραση τους, τότε θα τα βοηθήσουμε και να αποκτήσουν ενσυναίσθηση αλλά και κοινωνική ευελιξία στη ζωή τους!

7. Δημιουργήστε ένα κλίμα χαράς, αγάπης και υποστήριξης!

Αν ένα παιδί ζει μέσα στο φόβο και το άγχος, εννοείται πως δε θα μάθει τι σημαίνει χαρά! Γι’ αυτό, το καλύτερο πράγμα που μπορείτε να κάνετε είναι να δημιουργήσετε μια χαρούμενη και στοργική ατμόσφαιρα.

8. Καλλιεργήστε μια φιλική σχέση μαζί τους

Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είστε κολλητοί φίλοι. Απλώς αποφύγετε να του θυμίζετε ότι εσείς είστε το αφεντικό. Μην κάθεστε πάνω στο βάθρο σας λέγοντας του τι πρέπει ή δεν πρέπει να κάνει! Τοποθετήστε τον εαυτό σας κάτω από το παιδί, έτσι ώστε να του είναι εύκολο να σας μιλήσει και να σας ανοιχτεί.

9. Μην απαιτείτε το σεβασμό!

Το ζητούμενο είναι να σας αγαπάει όχι να σας σέβεται! Μπορεί να είστε μεγαλύτεροι, πιο σωματώδεις και να ξέρετε μερικά κόλπα επιβίωσης, αλλά πάντα να θυμάστε ότι είμαστε ίσοι με όλους. Και με τα παιδιά ακόμη!

10. Κάντε τον εαυτό σας «ελκυστικό»

Ένα παιδί επηρεάζεται από πάρα πολλά πράγματα: την τηλεόραση, τους γείτονες, τους δασκάλους, το σχολείο, και ένα εκατομμύριο άλλα πράγματα. Θα ακολουθήσει αυτό που βρίσκει πιο ελκυστικό. Αν σας βρίσκει ελκυστικούς θα έρθει κοντά σας. Αν είστε χαρούμενοι, έξυπνοι, και θετικοί θα επιδιώξει να είστε πάντα η παρέα του!

Λίγο η κούραση στη δουλειά, λίγο η ενέργεια που απαιτούν τα παιδιά...και η ζωή απομακρύνεται από τη διασκέδαση και το γέλιο.

Ωστόσο, οι καθηγητές ψυχολογίας μαρτυρούν τα παρακάτω 10 μυστικά για να απαλλαγείτε από το άγχος και να αποκτήσετε μια ευτυχισμένη και υγιή οικογένεια…

Κρατήστε την ευτυχία και το πάθος στο γάμο σας

«Ναι» μετά από χρόνια γάμου απαιτείται σκληρή δουλειά για να διατηρήσετε το πάθος ανάμεσά σας. Με τη σκέψη ότι το 50% των γάμων στις ΗΠΑ καταλήγουν σε διαζύγιο, είναι σημαντικό να κατευθυνθείτε προς τις παρακάτω 5 θετικές αλληλεπιδράσεις: το κομπλιμέντο, το χαμόγελο, το άγγιγμα, το γέλιο και την ευγνωμοσύνη. Σύμφωνα με τον John Gottman, καθηγητή ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, ένα ζευγάρι είναι ικανό μέσα από απλές πράξεις, όπως ένα φιλί για αντίο ή ένα ευχαριστώ, να «ζωντανέψει» το γάμο του.

*Διασκεδάστε ακόμα… και στα οικογενειακά γεύματα!

Το γεγονός ότι τα παιδιά πρέπει να τρέφονται με βιταμίνες, πρωτεΐνες και θρεπτικά στοιχεία δεν σημαίνει αυτόματα ότι το οικογενειακό γεύμα πρέπει να διαθέτει επισημότητα και δυο – τρία πιάτα. Το μεσημεριανό έχει άλλη «γεύση», όταν συνοδεύεται από γέλιο, διασκέδαση και απλότητα. Για παράδειγμα, το Σάββατο πρωί δείτε κινούμενα σχέδια με τα παιδιά σας και φάτε δημητριακά με γάλα και φρούτα. Όχι μόνο δεν θα σας κοστίσει τίποτα, αλλά θα έρθετε και πιο κοντά στα παιδιά σας.

*Βάλτε όρια και κανόνες για το καλό των παιδιών

Σύμφωνα με τον Scott Haltzman, συγγραφέα του βιβλίου «Τα μυστικά των ευτυχισμένων οικογενειών», όσες οικογένειες θέτουν αυστηρούς κανόνες… έχουν πιο ευτυχισμένα παιδιά! « Τα μικρά παιδιά μπορούν να σας πουν ο,τι κατέβει στο μυαλό τους, αλλά στην πράξη μια ιδέα μπορεί να τους τρομάξει. Γι’ αυτό, βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας γνωρίζουν και κατανοούν τα όρια που έχετε θέσει εντός και εκτός σπιτιού και νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια», συνεχίζει ο ίδιος στο Health.com.

Πείτε «ναι» σε μια περιπέτεια με φιλανθρωπική δράση

Η περιπέτεια αυξάνει την ντοπαμίνη στον εγκέφαλο και ενισχύει την ευτυχία, φέρνοντας πιο κοντά την οικογένεια.

Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι όσοι προσφέρουν χρόνο ή χρήματα σε άλλους, τείνουν να είναι πιο ευτυχισμένοι.

«Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι δεν είναι το κέντρο του σύμπαντος, αλλά μπορούν να έχουν θετική επίδραση στον κόσμο γύρω τους», εξηγεί ο δρ. Haltzman.

Για παράδειγμα, γίνετε εθελοντές στο τοπικό συσσίτιο ή αφήστε τα παιδιά σας να δωρίσουν ένα μέρος από τα χρήματα του κουμπαρά σε μια ΜΚΟ της επιλογής τους.

Ξεκινήστε τα γραπτά μηνύματα με τα παιδιά σας

Μην κλείνετε την πόρτα στην τεχνολογία ως γονείς, αφού τα παιδιά ζουν σε αυτό τον κόσμο.

Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να «συνδεθείτε» με την καθημερινότητά τους… είναι τα γραπτά μηνύματα.

Όταν είναι έξω στη γειτονιά, στείλτε τους ένα απλό: «Πώς είσαι;» ή ένα «Σ’ Αγαπώ».

Έτσι, θα σας κρατούν στο μυαλό τους όλο το 24ωρο και παράλληλα θα μειωθεί το άγχος σας, όταν βρίσκονται εκτός σπιτιού.

Μην κρατάτε μυστικά σχετικά με τα οικονομικά του σπιτιού

Όταν πρόκειται για τα οικονομικά σας, καλό είναι να συζητάτε την κατάσταση με το σύζυγό σας και να αποφασίζετε μαζί τις επόμενες κινήσεις. Αφού δημιουργήσετε μαζί τον οικονομικό στόχο του μήνα ή του έτους, βάλτε κάτω τους λογαριασμούς, τα έξοδα και τα δάνεια και δείτε πως θα μειώσετε τον αριθμό τους. Το να σιωπάτε μπροστά στα χρέη της οικογένειας, όχι μόνο δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά αντίθετα αυξάνει τους καβγάδες.

Μείνετε στο σπίτι, παίξτε παιχνίδια και κλείστε το κινητό

Πατήστε το “on” στον τηλεφωνητή του σταθερού τηλεφώνου και απενεργοποιήστε το κινητό σας, αφού όταν μένετε μέσα τα βράδια, πρέπει να περνάτε ουσιαστικό χρόνο με τα παιδιά σας. Φτιάξτε μαζί cupcakes, διοργανώστε μια νύχτα ανάγνωσης βιβλίων ή δείτε ταινίες με μαθήματα ζωής.

Ταξιδέψτε προς το ρομαντισμό… με το σύντροφό σας!

Για να βγείτε για φαγητό ή για σινεμά δεν χρειάζεται να έχετε επέτειο ή γενέθλια.

Για να ερωτευτείτε ξανά χρειάζονται εκπλήξεις και ραντεβού στα «κλεφτά» μέσα στην εβδομάδα.

Σύμφωνα με τον Arthur Aron, καθηγητή κοινωνικής ψυχολογίας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, οι νέες εμπειρίες θα πλημμυρίσουν τον εγκέφαλο με ντοπαμίνη και η νορεπινεφρίνη, δηλαδή με τις ίδιες χημικές ουσίες που εμπλέκονται στον ρομαντικό έρωτα.

Ονομάστε έναν χώρο του σπιτιού ως “Playroom”

Δημιουργήστε ένα φιλόξενο χώρο για τα παιδιά και τους φίλους τους, ώστε να μην πετάνε τα παιχνίδια σε όλο το σαλόνι.

Καρφώστε μια μικρή μπασκέτα και γεμίστε το χώρο με παιχνίδια και υγιεινά σνακ.

Έτσι, θα γλιτώσετε από τον «πανικό» που σκορπούν τα μικρά παιδιά και θα οδηγήσετε τα παιδιά σας προς την οργάνωση.

flowmagazine.gr

Τα παιδιά ταυτίζονται από πολύ μικρή ηλικία με τους γονείς τους.

Περνάνε μια φάση που οι γονείς τους είναι τα πάντα για εκείνα. Το Α και το Ω στη ζωή τους.

Οι πρωταγωνιστές του μικρόκοσμου τους.

Είναι λογικό λοιπόν πως η επιρροή που έχει η δική μας συμπεριφορά απέναντι στα παιδιά αλλά και στα άλλα μέλη της οικογένειας είναι τεράστια.

Ακόμη και ο τρόπος που φερόμαστε στον ίδιο μας τον εαυτό. Η διατροφή μας, τα χόμπι μας, οι καλές και κακές μας συνήθειες.

Είναι χρέος μας απέναντι στα παιδιά μας να προσπαθούμε για το καλύτερο και να βελτιώνουμε τις γονεϊκές μας δεξιότητες. Δεν γεννιόμαστε όλοι επαγγελματίες γονείς.

Κάποιοι άνθρωποι έχουν πιο ανεπτυγμένο το γονεϊκό φίλτρο από άλλους.

Το σίγουρο είναι όμως ότι όλοι μπορούν να το εξελίξουν και να γίνουν όσο πιο καλοί γονείς μπορούν.

Το ίδιο θα κάνει και το παιδί μας άλλωστε στα δικά του παιδιά.

Πώς δίνουμε το καλό παράδειγμα στα παιδιά μας;

Σας παραθέτουμε κάποιες πρακτικές συμβουλές καθώς και πράγματα που πρέπει να αποφεύγετε να κάνετε μπροστά στα παιδιά σας.

• Σεβόμαστε και αντιμετωπίζουμε όλα τα μέλη της οικογένειας ίσα, χωρίς διακρίσεις. Ο καθένας πρέπει να είναι ελεύθερος να εκφράσει την άποψή του μέσα στην οικογένεια. Έτσι ενισχύεται η κριτική σκέψη κι ο σεβασμός για τη διαφορετικότητα.

  
  

• Προσέχουμε τις λέξεις που χρησιμοποιούμε ακόμη κι όταν είμαστε πολύ νευριασμένοι. Αν δεν το καταφέρουμε, εξηγούμε στο παιδί ότι ήταν κακό εκ μέρους μας που εκφραστήκαμε έτσι κι ότι θα προσπαθήσουμε να μην το ξανακάνουμε. Δεν είναι καθόλου χαριτωμένο να βλέπεις νήπια να χρησιμοποιούν βρισιές και άσχημες λέξεις που δεν γνωρίζουν καν τη σημασία τους. Εμείς οι ίδιοι θα έρθουμε σε πολύ δύσκολη θέση κάποια στιγμή αν το επιτρέπουμε αυτό.

  
  

• Εννοείται φυσικά πως δεν χειροδικούμε για κανέναν λόγο. Είναι το χειρότερο παράδειγμα που μπορούμε να δώσουμε στο παιδί μας. Η βία φέρνει βία. Υπάρχουν άλλοι τρόποι τιμωρίας ή συμμόρφωσης. Η βία είναι ό, τι πιο εξευτελιστικό και ταπεινωτικό μπορούμε να κάνουμε στο παιδί μας ή σε οποιοδήποτε άτομο. Το ξύλο δεν βγήκε από τον Παράδεισο.

  
  

• Αγαπάμε τη μελέτη και τα βιβλία κι ενημερωνόμαστε για τα νέα από τον κόσμο. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να φέρουμε τα παιδιά κοντά στα βιβλία και για να αγαπήσουν τα σχολικά μαθήματα, τη γνώση και τη μάθηση γενικά.

  
  

• Εξηγούμε στα παιδιά μας καταστάσεις και πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Δεν τα αφήνουμε με απορίες και δεν τα χλευάζουμε αν δεν καταλαβαίνουν κάτι με την πρώτη φορά. Απλά αλλάζουμε τον τρόπο έκφρασης κι εξήγησης.

  
  

• Αποφεύγουμε να περνάμε τις ελεύθερες ώρες μας μπροστά από την τηλεόραση ξαπλωμένοι στον καναπέ ή μιλώντας στο τηλέφωνο. Προσπαθούμε να ασχολούμαστε με δημιουργικά πράγματα δίνοντας και δυνατότητα συμμετοχής και στο παιδί. Ενθαρρύνουμε έτσι το παιδί στη δημιουργία, την εφευρετικότητα καθώς και την εξέλιξη πιθανών ταλέντων του.

  
  

• Ασχολούμαστε με το σώμα μας και την υγεία μας. Προσπαθούμε να ασκούμαστε ή να περπατάμε. Διατηρούμαστε έτσι οι ίδιοι σε καλή φόρμα και απολαμβάνουμε περισσότερες δραστηριότητες με το παιδί μας. Ενισχύεται η μεταξύ μας επικοινωνία και η σχέση μας.

  
  

• Αποφεύγουμε να καπνίζουμε ή να πίνουμε αλκοόλ μπροστά στο παιδί. Καλό θα ήταν να κόβαμε την άσχημη συνήθεια του τσιγάρου τελείως. Αν δεν έχουμε τη δύναμη να το κάνουμε περιορίζουμε τη συνήθειά μας όσο μπορούμε περισσότερο και προτιμούμε να γίνεται σε χώρο και χρόνο που το παιδί δεν μας παρατηρεί. Δεν είναι ανάγκη δε να εξηγήσουμε τα αρνητικά του παθητικού καπνίσματος.

  
  

• Προσέχουμε τις διατροφικές μας συνήθειες. Πρέπει να τρώμε με μέτρο και να υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία στη διατροφή μας. Όχι μόνο πατάτες και κρέας. Δίνουμε την ευκαιρία στο παιδί μας να δοκιμάσει και να πειραματιστεί με τις γεύσεις χωρίς να πιέζουμε. Του δίνουμε δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε 2 υγιεινά και θρεπτικά γεύματα.

  
  

• Αγαπάμε τη φύση και τα ζώα. Ανακυκλώνουμε και μαθαίνουμε στο παιδί να σέβεται το περιβάλλον και τα ζώα. Αναπτύσσουμε έτσι μια οικολογική συνείδηση στο παιδί μας πάνω στο οποίο βασίζεται το μέλλον αυτού του πλανήτη. Προτιμούμε να κάνουμε την καθαριότητα του σπιτιού χωρίς τη χρήση πολλών χημικών αλλά με πιο φυσικά και οικολογικά υλικά.

  
  

Για την προσωπική μας ενημέρωση και βελτίωση μπορούμε να διαβάζουμε βιβλία ψυχολόγων κι άλλων ειδικών και συμβούλων.

Θα μας βοηθήσουν και θα μας βρουν λύσεις στο δύσκολο έργο της ανατροφής του παιδιού μας.

Ας μην κάνουμε μόνο προσευχές και σταυρούς να μεγαλώσουν σωστά τα παιδιά μας με αξίες και ιδανικά.

Ας συμμετέχουμε πολύ ενεργά σε αυτή τη διαδικασία δίνοντας πρώτοι το καλό παράδειγμα.